ΟΥΚΡΑΝΙΑ: WHICH SIDE ARE YOU ON?

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: WHICH SIDE ARE YOU ON?

Screen Shot 2014-03-31 at 11.42.01 PMΥπάρχουν διλήμματα για τους αντιφασίστες;

Της Έφης Γαρίδη

Μετά το δημοψήφισμα στην Κριμαία την Κυριακή 16/3 το ψυχροπολεμικό κλίμα ανάμεσα στις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις – ΗΠΑ, ΕΕ και Ρωσία – έχει ενταθεί. Στο δημοψήφισμα το 97% του πληθυσμού της Κριμαίας ψήφισαν υπέρ της προσάρτησης στη Ρωσία. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν το δημοψήφισμα, με το επιχείρημα ότι παραβιαζει διεθνείς συμβάσεις και ότι έγινε σε περιοχή που βρισκόταν υπό στρατιωτική κατοχή. Τα Δυτικά καθεστωτικά μέσα προβάλλουν με κάθε τρόπο τον αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτος του Πούτιν και χρησιμοποιούν κάθε είδους επιχειρήματα για να αναδείξουν το σκοτεινό ρόλο της παρέμβασης της Ρωσίας στην Ουκρανία. Χαρακτηριστικό είναι το “επιχείρημα”  του Guardian ότι “Ο Πούτιν έχει μπει στο δρόμο του διαμελισμού της Ουκρανίας γιατί φοβάται για τη Ρωσία μπροστά στην προοπτική ο γείτονάς της να αποδράσει σε ένα λαμπρό Ευρωπαϊκό μέλλον”. Όσο και αν τέτοιου είδους επιχειρήματα δεν προκαλούν παρά το γέλιο ειδικά στους λαούς του ευρωπαϊκού Νότου, το γεγονός παραμένει ότι δεν υπάρχει καμία διγλωσσία ανάμεσα στις συστημικές δυνάμεις της Δύσης, που ενωμένες στηρίζουν το νέο καθεστώς στην Ουκρανία και επιδίδονται σε έναν διπλωματικό προς το παρόν πόλεμο με τη Ρωσία.

Ποια είναι η στάση της Αριστεράς και των κινημάτων απέναντι σε όλα αυτά και ποια οφείλει να είναι η στάση του αντιφασιστικού κινήματος, που δεν μπορεί να νοηθεί παρά μόνο σε άμεση σύνδεση και συνδιαλλαγή με τα υπόλοιπα κινήματα όπως το αντιπολεμικό; Όπως είναι φυσικό σε μια τόσο περίπλοκη κατάσταση, δεν υπάρχει ομοιομορφία και κυριαρχούν χοντρικά (με επιμέρους διαφοροποιήσεις βέβαια) δύο “γραμμές σκέψης”, η καθεμία από τις οποίες βασίζεται σε κάποια λογικά επιχειρήματα.

Με βάση τη λογική “Στην ίδια μας τη χώρα είναι ο εχθρός” (Karl Liebknecht: Leaflet, Μάιος 1915), κομμάτια της Αριστεράς και του αντιπολεμικού κινήματος στη Δύση υποστηρίζουν ότι πρέπει να αντιταχθούμε κυρίως στον ιμπεριαλισμό της Ε.Ε. και των ΗΠΑ. Η λογική είναι ότι η Αριστερά και τα κινήματα πρέπει πρώτα απ’όλα να αντιταχθούν στις δικές τους κυβερνήσεις και στα σχέδια των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που βρίσκονται από τη δική τους πλευρά. Για κάποιον που ζει σε μία από τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις αλλά ακόμα και για τα μικρότερα μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, ο εχθρός, σύμφωνα με αυτή τη λογική, είναι κυρίως οι ΗΠΑ και η ΕΕ και “ύστερα” η Ρωσία, με την οποία οι δικές μας κυβερνήσεις είναι σε σύγκρουση.

Για τη συγκεκριμένη σύγκρουση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οι υποστηρικτές αυτής της άποψης ισχυρίζονται ότι η Ρωσία είναι αποδυναμωμένη, σε αντίθεση με τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ που είναι ενισχυμένες. Βέβαια αυτή η άποψη δεν έχει μεγάλη βάση, αν αναλογιστούμε τις ήττες που έχει υποστεί ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στη Συρία και από την άλλη τον καίριο ρόλο που έπαιξε η ρωσική διπλωματία στο θέμα της επέμβασης της Συρίας, που ήταν αποφασιστικός και ανέτρεψε τα σχέδια των άλλων παικτών.

Παρότι η λογική του να παλεύεις κυρίως ενάντια στις “δικές σου” ιμπεριαλιστικές δυνάμεις έχει μια βάση γιατί έτσι μπορεί η πάλη των κινημάτων να είναι πιο αποτελεσματική, εν τούτοις εμπεριέχει ορισμένους κινδύνους. Ο βασικότερος είναι να υποτιμήσεις τις δυνάμεις των απέναντι (κάτι τέτοιο δείχνουν και οι εκτιμήσεις ότι η Ρωσία είναι αποδυναμωμένη) ή ακόμα και να τους αποδώσεις κάποια θετικά χαρακτηριστικά.

Ένα πράγμα που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας σχετικά με την Ουκρανία, είναι ότι τα αιτήματα του Μεϊντάν ξεκινούν από μια πραγματική βάση λαϊκών αιτημάτων. Η ανατροπή μιας αυταρχικής κυβέρνησης που καθόριζε την πολιτική της με βάση τα συμφέροντα των ολιγαρχών ήταν δίκαιο αίτημα, άσχετα από την τροπή που πήραν τα πράγματα, δηλαδή με τις δυνάμεις που επέδρασαν στο κίνημα και το αποτέλεσμα που ήταν η αντικατάσταση της κυβέρνησης του Γιανουκόβιτς από ένα εξίσου διεφθαρμένο καθεστώς, και επιπλέον με τους ναζί να παίζουν ενεργό ρόλο. Παρόλα αυτά, δεν μπορούμε να μιλάμε για φασιστικό πραξικόπημα, που στο μυαλό κάποιων θα ήταν αρκετό για να δικαιολογήσει εξωτερικές επεμβάσεις.

Το αντιφασιστικό κίνημα συγκεκριμένα, δεν μπορεί να βασίσει τη στάση του στο ζήτημα της Ουκρανίας στο γεγονός ότι στη νέα κυβέρνηση συμμετέχουν σε καίριες θέσεις διακεκριμένα στελέχη και βουλευτές των ναζί. Να σημειώσουμε εδώ ότι έτσι κι αλλιώς δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό, πολλές φορές ναζί συμμετείχαν σε κυβερνήσεις. Όταν, για παράδειγμα το Κόμμα της Ελευθερίας στην Αυστρία μπήκε στην κυβέρνηση το 2002 και η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις στην Αυστρία, οι αντιφασίστες έπρεπε να πάρουν θέση υπέρ της ΕΕ; Αν με επιχείρημα τη συμμετοχή των νεοναζί στην κυβέρνηση της Ουκρανίας, οι αντιφασίστες της Ευρώπης επέλεγαν στρατόπεδο χωρίς να λάβουν υπόψη τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα που διακυβεύονται και χωρίς να εξετάζεται η ταξική διάσταση, θα αποδυναμωνόταν το αντιφασιστικό κίνημα συνολικά και θα περιοριζόταν σε έναν αντιφασισμό τύπου «δημοκρατικού τόξου».

Εξάλλου ο Πούτιν μόνο αντίβαρο και απάντηση στους ναζί δεν μπορεί να θεωρηθεί. Οι ναζί στη Ρωσία μπορεί να μην είναι στην κυβέρνηση αλλά δρουν ανενόχλητοι και κατέχουν θέση στον κρατικό μηχανισμό: στην αστυνομία, στο στρατό, στα δικαστήρια, ακόμα και στα πανεπιστήμια. Είναι επίσης προφανές ότι οι νεοναζί έχουν στήριξη από την κυβερνητική πολιτική. Για παράδειγμα, η απάντηση του Πούτιν στις συχνότατες επιθέσεις σε ομοφυλόφιλους από νεοναζί (που μάλιστα γίνονται στο φως της ημέρας και χωρίς οι επιτιθέμενοι να προσπαθούν να κρύψουν τα πρόσωπά τους ακόμα και όταν αναρτούν βίντεο των επιθέσεων στο διαδίκτυο)  ήταν η ψήφιση νόμου κατά της «ομοφυλοφιλικής προπαγάνδας». Όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν οι νεοναζί, αλλά η κυβέρνηση τους έδωσε και επιχειρήματα περνώντας έναν ομοφοβικό νόμο. Το καθεστώς του Πούτιν είναι γενικά αμείλικτο απέναντι σε ακτιβιστές, αριστερούς, σε όποιον αντιδρά γενικώς, ασκεί πρωτοφανή λογοκρισία στα μέσα και φυσικά καθορίζεται μόνο από τα συμφέροντα των ολιγαρχών. Γι’αυτούς τους λόγους ο Πούτιν ενισχύει τους φασίστες της Ουκρανίας, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αντίβαρο σ’αυτούς.

Γενικότερα όμως, αν τα ευρωπαϊκά κινήματα επικεντρωθούν στα σχέδια των δυτικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, θα  χάσουν τη συνολική εικόνα. Ο Λίμπνεχτ όταν έλεγε ότι “στην ίδια μας τη χώρα είναι ο εχθρός ”, ταυτόχρονα προέτρεπε τους Γερμανούς εργάτες να συμμαχήσουν με τους εργάτες των άλλων χωρών, δεν τους έλεγε να προτιμήσουν τους άλλους ιμπεριαλιστές έναντι των Γερμανών. Όσοι μας προτρέπουν να αντιταχθούμε κυρίως στην ΕΕ και στις ΗΠΑ δεν μας λένε τι θα απαντήσουμε αν μας ρωτήσει κάποιος για το ρόλο της Ρωσίας. Μια τέτοια λογική θα αποδυνάμωνε το αντιφασιστικό και το αντιπολεμικό κίνημα γιατί θα θόλωνε την ανάγνωση των γεγονότων.

Στην πραγματικότητα η πάλη ενάντια στο δυτικό ιμπεριαλισμό μπορεί να γίνει ισχυρότερη και πιο αποτελεσματική μέσω της κάθετης και ξεκάθαρης αντίθεσης απέναντι σε οποιονδήποτε ιμπεριαλισμό. Και η πάλη ενάντια στους φασίστες της Ουκρανίας είναι πάλη εναντίον όλων όσων προσπαθούν να επιδράσουν στα μαζικά λαϊκά κινήματα και να τους δώσουν χαρακτηριστικά που βολεύουν το σύστημα. Ο λαός της Ουκρανίας πρέπει να παλέψει για την ανατροπή και αυτού του νέου καθεστώτος που του έχει επιβληθεί, και σύμμαχός του σε αυτό μπορούν να είναι μόνο οι υπόλοιποι λαοί. Σύμμαχος του ουκρανικού λαού είναι ο ρωσικός λαός ,που τη μέρα του δημοψηφίσματος στην Κριμαία κατέβηκε μαζικά σε αντιφασιστική διαδήλωση στη Μόσχα. Οι περίπου 50.000 αντιφασίστες διαδηλωτές έλεγαν συνθήματα τόσο κατά των φασιστών της Ουκρανίας όσο και κατά του καθεστώτος του Πούτιν. Στην Ουκρανία η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη, ούτε σύντομη, μέχρι τα λαϊκά αιτήματα να τεθούν δυναμικά και προς την κατεύθυνση της απαλλαγής από κάθε είδους “προστάτες”. Όμως ενάντια τους ολιγάρχες και στους νεοναζί συμμάχους τους μόνο οι λαοί μπορούν να δώσουν απαντήσεις, και αυτό σημαίνει ότι αν πρέπει να διαλέξουμε πλευρά, αυτή μπορεί να είναι μόνο η πλευρά των λαών.

 

642

4 ΣΧΟΛΙΑ

Γράψτε μια απάντηση