Πολιτική έκρηξη διαρκείας στο Χονγκ Κονγκ

Πολιτική έκρηξη διαρκείας στο Χονγκ Κονγκ

του Πέτρου Τσάγκαρη

Εδώ και τρεις μήνες, από τον Ιούνιο, το Χονγκ Κονγκ συγκλονίζεται από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις της ιστορίας του.

Εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι έχουν βγει στους δρό­μους, απερ­γούν και συ­γκρού­ο­νται βίαια με την αστυ­νο­μία. Συμ­με­τέ­χουν ερ­γά­τες, εκ­παι­δευ­τι­κοί, δι­κη­γό­ροι, υπάλ­λη­λοι ιδιω­τι­κού και δη­μό­σιου τομέα, φοι­τη­τές, μα­θη­τές, μέχρι και πι­λό­τοι της το­πι­κής αε­ρο­πο­ρι­κής εται­ρί­ας.

Αυτό που πυ­ρο­δό­τη­σε τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις ήταν ένας νόμος που απο­φά­σι­σε να θέσει σε ισχύ η εγκά­θε­τη, από το Πε­κί­νο, κυ­βέρ­νη­ση του Χονγκ Κονγκ. Ο νόμος προ­βλέ­πει την έκ­δο­ση αν­θρώ­πων στην Κίνα, προ­κει­μέ­νου να δι­κα­στούν εκεί για πρά­ξεις που στο Χονγκ Κονγκ είναι απο­λύ­τως νό­μι­μες. Είναι σαφές ότι στό­χος είναι οι πο­λι­τι­κοί ακτι­βι­στές, οι συν­δι­κα­λι­στές, οι φοι­τη­τές, όσοι και όσες μπο­ρούν να δρουν ελεύ­θε­ρα στο Χονγκ Κονγκ, αλλά που η δράση τους είναι απα­γο­ρευ­μέ­νη στην Κίνα.

Αυ­το­νο­μία

Η πό­λη-κρά­τος του Χονγκ Κονγκ βρί­σκε­ται σε ει­δι­κό κα­θε­στώς από το 1997, όταν επι­στρά­φη­κε από τη Βρε­τα­νία στην Κίνα. Τότε είχε συμ­φω­νη­θεί η εν­σω­μά­τω­σή του να μη γίνει άμεσα, αλλά το 2047. Μέχρι τότε, είχε συμ­φω­νη­θεί, ότι το Χονγκ Κονγκ θα απο­λάμ­βα­νε ένα ση­μα­ντι­κό βαθμό πο­λι­τι­κής αυ­το­νο­μί­ας. Έτσι ακόμη και σή­με­ρα είναι «Ει­δι­κή Διοι­κη­τι­κή Πε­ριο­χή» της Λαϊ­κής Δη­μο­κρα­τί­ας της Κίνας, που ση­μαί­νει ότι δια­θέ­τει ένα δικό της μί­νι-Σύ­νταγ­μα, τον Βα­σι­κό Νόμο, ο οποί­ος προ­βλέ­πει ελευ­θε­ρία λόγου και συ­νά­θροι­σης, τη μη εφαρ­μο­γή των κι­νε­ζι­κών νόμων, καθώς και την εκλο­γή κά­ποιων αντι­προ­σώ­πων στο νο­μο­θε­τι­κό σώμα.

Το Χονγκ Κονγκ δεν είναι δη­μο­κρα­τία, ωστό­σο. Ο εκά­στο­τε κυ­βερ­νή­της διο­ρί­ζε­ται από το Πε­κί­νο, άρα είναι υπό­λο­γος στην κι­νε­ζι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Το Νο­μο­θε­τι­κό Συμ­βού­λιο έχει λίγα εκλεγ­μέ­να μέλη. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα μέλη του απαρ­τί­ζο­νται από αν­θρώ­πους συμ­φε­ρό­ντων, όπως εται­ρί­ες ακι­νή­των και με­γά­λες λο­γι­στι­κές εται­ρί­ες, τους οποί­ους φυ­σι­κά δεν εκλέ­γει κα­νείς. Η πόλη μοιά­ζει πιο πολύ με με­σαιω­νι­κή «δη­μο­κρα­τία» της Ιτα­λί­ας, παρά με τις δη­μο­κρα­τί­ες που ξέ­ρου­με εμείς σή­με­ρα.

Οι πραγ­μα­τι­κές κοι­νω­νι­κές αι­τί­ες της έκρη­ξης είναι βέ­βαια άλλες –και κύρια η τε­ρά­στια ανι­σο­κα­τα­νο­μή πλού­του, καθώς οι δρό­μοι της πόλης είναι ταυ­τό­χρο­να γε­μά­τοι από Λα­μπορ­γκί­νι και Ρολς Ρόις, αλλά και από ηλι­κιω­μέ­νους που ψά­χνουν με κα­ρο­τσά­κια τα προς το ζην.

Η σχε­τι­κά πρό­σφα­τα, ορι­σμέ­νη από το Πε­κί­νο, κυ­βερ­νή­της Κάρι Λαμ ήταν αυτή που πυ­ρο­δό­τη­σε το κί­νη­μα αντί­στα­σης, με την πρό­θε­σή της να επι­βά­λει το νόμο περί έκ­δο­σης αν­θρώ­πων στην Κίνα, πράγ­μα που ου­σια­στι­κά ανα­τρέ­πει τον Βα­σι­κό Νόμο. Το πρώτο κύμα κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων ήρθε τον Ιού­νιο. Τότε έγινε και η πρώτη από­πει­ρα γε­νι­κής απερ­γί­ας. Η κυ­βερ­νή­της υπο­χώ­ρη­σε σχε­τι­κά γρή­γο­ρα, λέ­γο­ντας ότι ο νόμος περί έκ­δο­σης ήταν νε­κρός. Ωστό­σο ήταν αργά. Τώρα πια οι δια­δη­λω­τές έχουν αρ­χί­σει να απαι­τούν κι άλλα πράγ­μα­τα, όπως την απε­λευ­θέ­ρω­ση όλων των συλ­λη­φθέ­ντων, εκτε­νή έρευ­να γύρω από τις ευ­θύ­νες της αστυ­νο­μί­ας στις συ­γκρού­σεις και στους τραυ­μα­τι­σμούς δια­δη­λω­τών, αλλά και την πα­ραί­τη­ση της ίδιας της Λαμ.

Τα κύ­μα­τα

Το δεύ­τε­ρο κύμα δια­δη­λώ­σε­ων ήρθε τον Ιούλη, όταν οι δια­δη­λω­τές έφτα­σαν να πο­λιορ­κούν το κοι­νο­βού­λιο και οι ρι­ζο­σπα­στι­κή νε­ο­λαία να μπαί­νει μέσα σε αυτό. Παρά τη ρι­ζο­σπα­στι­κό­τη­τα της ενέρ­γειας δεν υπήρ­ξαν τραυ­μα­τι­σμοί, καθώς η αστυ­νο­μία απο­φά­σι­σε να εκ­κε­νώ­σει το κτί­ριο. Αλλά αμέ­σως μετά άρ­χι­σε η ορ­γα­νω­μέ­νη αντί­δρα­ση του κα­θε­στώ­τος: Η αστυ­νο­μία σε συ­νερ­γα­σία με την ορ­γα­νω­μέ­νη Μαφία της πε­ριο­χής Γιου­έν Λονγκ (δίπλα στα σύ­νο­ρα με την Κίνα) άρ­χι­σαν τρα­μπού­κι­κες επι­θέ­σεις αδια­κρί­τως ενα­ντί­ον πο­λι­τών στον το­πι­κό σι­δη­ρο­δρο­μι­κό σταθ­μό, με προ­φα­νή σκοπό την τρο­μο­κρά­τη­ση του πλη­θυ­σμού. Αυτό οδή­γη­σε όμως σε ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη αγα­νά­κτη­ση και κι­νη­το­ποι­ή­σεις σε δε­κά­δες πε­ριο­χές της πόλης.

Η κο­ρύ­φω­ση του δεύ­τε­ρου κύ­μα­τος ήταν η 27η Ιου­λί­ου, όταν, παρά την πρω­το­φα­νή απα­γό­ρευ­ση της αστυ­νο­μί­ας, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε μια με­γα­λειώ­δης δια­δή­λω­ση δύο εκα­τομ­μυ­ρί­ων (συμ­με­τεί­χε δηλ. πάνω από το ένα τέ­ταρ­το του πλη­θυ­σμού). Ήταν η πρώτη φορά από τότε που άρ­χι­σαν οι δια­δη­λώ­σεις που η πο­λι­τι­κή ανυ­πα­κοή επε­κτά­θη­κε σε τόσο μα­ζι­κό επί­πε­δο.

Έτσι φτά­σα­με στον Αύ­γου­στο. Στις 5 του μήνα έγινε ξανά απερ­γία, αυτή τη φορά με με­γά­λη επι­τυ­χία –βά­ζο­ντας έτσι στο προ­σκή­νιο το ορ­γα­νω­μέ­νο ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα. Στην απερ­γία πρω­το­στά­τη­σαν οι ερ­γα­ζό­με­νοι στο αε­ρο­δρό­μιο και τις αε­ρο­με­τα­φο­ρές. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι οι κι­νε­ζι­κές αρχές, δηλ. το Κο­μου­νι­στι­κό Κόμμα, απαί­τη­σε από την εται­ρία Cathay Pacific λίστα με τα ονό­μα­τα των υπαλ­λή­λων της που απέρ­γη­σαν. Δεν είναι τυ­χαίο ότι η Ένωση Ιπτά­με­νων Συ­νο­δών και Φρο­ντι­στών της Cathay Pacific είναι το πιο ορ­γα­νω­μέ­νο και το πιο ανε­ξάρ­τη­το από το κα­θε­στώς σω­μα­τείο στο Χονγκ Κονγκ (τρα­γε­λα­φι­κό ένα Κο­μου­νι­στι­κό Κόμμα να ζη­τά­ει φα­κέ­λω­μα για ερ­γα­ζό­με­νους που απέρ­γη­σαν). Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι στην απερ­γία συμ­με­τεί­χαν 400.000 άν­θρω­ποι. Μετά την απερ­γία το κλίμα ήταν τέ­τοιο, ώστε πραγ­μα­το­ποιού­νταν «πο­ρεί­ες νίκης» κάθε δυο-τρεις ημέ­ρες.

Στις 12 Αυ­γού­στου έγι­ναν κα­τα­λή­ψεις του αε­ρο­δρο­μί­ου από τε­ρά­στιες μάζες αν­θρώ­πων. Το Πε­κί­νο απά­ντη­σε στέλ­νο­ντας στα σύ­νο­ρα 10.000 βαριά οπλι­σμέ­νους αστυ­νο­μι­κούς, την ίδια στιγ­μή που στην πόλη σταθ­μεύ­ει ήδη δύ­να­μη άλλων 8.000 Κι­νέ­ζων στρα­τιω­τών.

Σύν­θε­ση

Όπως λέει ο Αού Λό­ονγκ Γιου, σο­σια­λι­στής που ζει στο Χονγκ Κονγκ, όσον αφορά το ίδιο το κί­νη­μα, είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα της αντι­πο­λί­τευ­σης δεν έχουν παί­ξει κα­νέ­ναν ηγε­τι­κό ρόλο, παρά μόνον πα­ρέ­χουν υλική υπο­στή­ρι­ξη και δι­κη­γο­ρι­κή βο­ή­θεια και συμ­με­τέ­χουν σε ένα ενω­μέ­νο πο­λι­τι­κό μέ­τω­πο, μαζί με Μη Κυ­βερ­νη­τι­κές Ορ­γα­νώ­σεις.

Καρ­διά του κι­νή­μα­τος, λέει ο Γιου, είναι με­ρι­κές χι­λιά­δες νέων αν­θρώ­πων, κύρια φοι­τη­τών, που είναι έτοι­μοι να συ­γκρου­στούν –και συ­γκρού­ο­νται– με την αστυ­νο­μία, ανα­πτύσ­σο­ντας τε­χνι­κές με ιδιαί­τε­ρη επι­νοη­τι­κό­τη­τα. Αλλά υπάρ­χουν και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρες χι­λιά­δες που, ενώ δεν είναι έτοι­μοι να βρε­θούν στην πρώτη γραμ­μή, είναι δια­θέ­σι­μοι στο να βοη­θή­σουν και να στη­ρί­ξουν τους πρώ­τους. Αυτοί είναι εξάλ­λου που πα­ρέ­χουν στους πρώ­τους κράνη, ασπί­δες, νερό κλπ. κατά τη διάρ­κεια των συ­γκρού­σε­ων. Οι ιδέες όλων αυτών έχουν αντι­φα­τι­κά στοι­χεία και οι πε­ρισ­σό­τε­ροι νε­ο­λαί­οι δεν έχουν πο­λι­τι­κές εντά­ξεις. Κά­ποιοι π.χ. μπο­ρεί να έχουν ξε­νο­φο­βι­κές από­ψεις για τους Κι­νέ­ζους της εν­δο­χώ­ρας, ενώ κά­ποιοι άλλοι μπο­ρεί να θε­ω­ρούν πολύ ση­μα­ντι­κή τη συμ­μα­χία με τον κι­νε­ζι­κό λαό. Παρά τις χα­ο­τι­κές ιδέες, το πιο ση­μα­ντι­κό και ελ­πι­δο­φό­ρο είναι ότι όλοι αυτοί μι­λούν για την επα­νά­στα­ση πλέον, «ενώ η γενιά η δική μου», λέει ο Γιου, «φο­βό­ταν την επα­νά­στα­ση».

Τα δυ­τι­κά ΜΜΕ προ­βάλ­λουν τους ξε­νό­φο­βους το­πι­κι­στές του Κι­νή­μα­τος Ομπρέ­λα του 2014, το­νί­ζει ο Γιου. Ωστό­σο οι ορ­γα­νώ­σεις τους είναι ελά­χι­στες πλέον και δεν παί­ζουν κα­νέ­ναν ου­σια­στι­κό ρόλο. Αλλά, συ­μπλη­ρώ­νει ο Γιου, οι πο­λι­τι­κές τους ιδέες είναι ακόμη επι­κίν­δυ­νες, επει­δή η κοι­νω­νία του Χονγκ Κονγκ ήταν πάντα δεξιά και οι άν­θρω­ποι μπο­ρούν εύ­κο­λα να «κα­τα­πιούν» την ιδέα ότι για όλα φταί­νε οι Κι­νέ­ζοι της εν­δο­χώ­ρας και ότι πρέ­πει να απε­λα­θούν.

Ο Γιου δίνει με­γά­λη ση­μα­σία στο ορ­γα­νω­μέ­νο ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα. Τα συν­δι­κά­τα δεν είναι πολύ με­γά­λα στο Χονγκ Κονγκ, λέει, το­νί­ζο­ντας πως δεν ορ­γα­νώ­νουν φυ­σι­κά πο­λι­τι­κές απερ­γί­ες. Παρ’ όλα αυτά η απερ­γία στις 5 Αυ­γού­στου πέ­τυ­χε και τώρα υπάρ­χει συ­ζή­τη­ση για διορ­γά­νω­ση νέας πο­λι­τι­κής απερ­γί­ας τον Σε­πτέμ­βριο.

Τέλος, ο Γιου απορ­ρί­πτει τη λε­γό­με­νη ξένη πα­ρέμ­βα­ση. Είναι πα­ρά­λο­γο να ελέγ­χο­νται από την κυ­βέρ­νη­ση των ΗΠΑ οι δύο εκα­τομ­μύ­ρια δια­δη­λω­τές που βρί­σκο­νται στους δρό­μους και συ­γκρού­ο­νται με τους αστυ­νο­μι­κούς, απο­κα­λώ­ντας τους γου­ρού­νια. Η τε­ρά­στια πο­λι­τι­κο­ποί­η­ση που βιώ­νου­με σή­με­ρα στο Χονγκ Κονγκ δεν οφεί­λε­ται σε κά­ποια ξένη πα­ρέμ­βα­ση: είναι το Κο­μου­νι­στι­κό Κόμμα της Κίνας που τη δη­μιούρ­γη­σε, άθελά του βέ­βαια, το­νί­ζει ο Γιου.

Προ­ο­πτι­κές

Μέχρι στιγ­μής, όμως, η το­πι­κή κυ­βέρ­νη­ση δεν έχει κάνει καμία πα­ρα­χώ­ρη­ση σε καμία από αυτές τις απαι­τή­σεις. Πα­ρό­τι η Λαμ λέει ότι το αρ­χι­κό νο­μο­σχέ­διο είναι «νεκρό», αρ­νεί­ται ακόμη τυ­πι­κά να το απο­σύ­ρει. Και είναι πολύ δύ­σκο­λο να δει κα­νείς πώς το Πε­κί­νο, το οποίο έχει τον τε­λι­κό λόγο, θα επι­τρέ­ψει στην όποια Λαμ να κάνει ένα βήμα προς τα πίσω. Το να δε­χτούν οποιο­δή­πο­τε από τα αι­τή­μα­τα θα σή­μαι­νε ότι θα άνοι­γε ο ασκός του Αιό­λου, ώστε μια σειρά κα­τα­πιε­σμέ­νοι στην υπό­λοι­πη Κίνα (είτε ερ­γά­τες είτε εθνι­κές μειο­νό­τη­τες) να διεκ­δι­κή­σουν τα ίδια και –το χει­ρό­τε­ρο– με τον ίδιο τρόπο.

Βέ­βαια η κυ­βέρ­νη­ση του Χονγκ Κονγκ έδωσε ένα τυ­ρά­κι για να εκτο­νώ­σει το κί­νη­μα: Στα τέλη Αυ­γού­στου ανα­κοί­νω­σε φο­ρο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις και επι­δο­τή­σεις ύψους 19,1 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια HK (πε­ρί­που 4 δισ. ευρώ). Σχε­δόν κα­νείς δεν βλέ­πει σε αυτά τα βή­μα­τα κάτι άλλο εκτός από μια αξιο­λύ­πη­τη προ­σπά­θεια δω­ρο­δο­κί­ας των αν­θρώ­πων, ώστε να επι­στρέ­ψουν στην πα­θη­τι­κό­τη­τα.

Το με­γά­λο πρό­βλη­μα για το κί­νη­μα, εκτός από την έλ­λει­ψη ηγε­σί­ας, πα­ρα­μέ­νει η έλ­λει­ψη δε­σμών και υπο­στή­ρι­ξης από την κι­νέ­ζι­κη εν­δο­χώ­ρα. Ωστό­σο υπάρ­χουν με­ρι­κές φωνές που ζη­τούν την οι­κο­δό­μη­ση δε­σμών με­τα­ξύ του αγώνα στο Χονγκ Κονγκ και εκεί­νων της ηπει­ρω­τι­κής χώρας. Ο πιο γνω­στός είναι ο Λέ­ουνγκ Κουόκ-χανγκ, ή αλ­λιώς «Μα­κρυ­μάλ­λης», ένας πρώην τρο­τσκι­στής και εκλεγ­μέ­νος αντι­πρό­σω­πος στο Νο­μο­θε­τι­κό Συμ­βού­λιο, του οποί­ου όμως η εκλο­γή κρί­θη­κε «πα­ρά­νο­μη» έπει­τα από πα­ρέμ­βα­ση του Πε­κί­νου. Ο ίδιος και οι άλλοι αγω­νι­στές που συμ­με­ρί­ζο­νται την άποψή του, έχουν εδώ και καιρό υπο­στη­ρί­ξει ότι, χωρίς χερ­σαία στή­ρι­ξη, το Χονγκ Κονγκ θα είναι πά­ντο­τε υπό πίεση από το Πε­κί­νο. Το αί­τη­μα για εκ­δη­μο­κρα­τι­σμό μπο­ρεί να βρει απή­χη­ση ανά­με­σα στους ερ­γά­τες και τους αγρό­τες, που υπο­φέ­ρουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από την κυ­ριαρ­χία του Πε­κί­νου απ’ ό,τι οι κά­τοι­κοι του Χονγκ Κονγκ.

Ακόμη αυτές οι φωνές είναι πολύ μειο­ψη­φι­κές. Αλλά, αν το κί­νη­μα προ­χω­ρή­σει σε ανώ­τε­ρο επί­πε­δο το επό­με­νο διά­στη­μα, είναι πολύ πι­θα­νό οι φωνές αυτές να πολ­λα­πλα­σια­στούν.

*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από την Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά

Πηγή: https://rproject.gr

 

17

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Γράψτε μια απάντηση