ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ – Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό»

Η πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ στον ελληνικό βυθό του Λαυρίου

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Wed, 22 Jul 2026 05:59:55 +0000

Πώς ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο έχει γίνει το όχημα προώθησης ισραηλινών στρατιωτικών υποβρύχιων τεχνολογιών για την επιτήρηση των ευρωπαϊκών λιμένων. Μεταξύ αυτών, το λιμάνι του Λαυρίου

Το πενθήμερο 16 έως 20 Μαρτίου 2026, ο καιρός στο Λαύριο θύμιζε περισσότερο χειμώνα που αντιστεκόταν να φύγει παρά άνοιξη. Στην κεντρική πλατεία της πόλης η ζωή κυλούσε όπως κάθε άλλη ημέρα. Κανείς δεν γνώριζε ότι, λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εξελισσόταν ένα από τα πιο φιλόδοξα και επικίνδυνα πειράματα υποβρύχιας στρατιωτικής επιτήρησης που έχουν χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

To ερευνητικό έργο με το κωδικό όνομα UnderSec (UnderWater Security) και χρηματοδότηση 6 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 και αφορά την έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών θαλάσσιας και υποθαλάσσιας επιτήρησης σε ευρωπαϊκά λιμάνια, όπως του Λαυρίου, της Βαλένθια και της Ραβένα. Ειδικότερα, περιλαμβάνει την ανάπτυξη και δοκιμή υποβρύχιων drones, συστημάτων σόναρ, φωτιστικών και ακουστικών μέσων, καθώς και δικτύων ηλεκτρομαγνητικών αισθητήρων και τεχνολογιών ανίχνευσης ακόμη και με τη χρήση (ραδιενεργών) γεννητριών νετρονίων. Στόχος είναι η αδιάλειπτη, σε 24ωρη βάση, υποβρύχια επιτήρηση για τον έλεγχο πιθανών δυτών-εισβολέων, εχθρικών υποβρύχιων οχημάτων και παράνομων/επικίνδυνων εμπορευματοκιβωτίων που μεταφέρονται από πλοία.

Στο UnderSec συμμετέχει κοινοπραξία 22 εταίρων από 11 διαφορετικές χώρες, με την Ελλάδα να εκπροσωπούν: ο Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου A.E., το υπουργείο Ναυτιλίας/Ελληνική Ακτοφυλακή, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), το Πανεπιστήμιο Δυτ. Αττικής (ΠΑΔΑ) και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ), όπως και η ιδιωτική εταιρεία ανάπτυξης λογισμικών drone PROBOTEK IKE και η ελληνικών συμφερόντων διεθνής εταιρεία Πληροφορικής European Dynamics.

Συντονιστής του έργου είναι ο μεγάλος γερμανικός οργανισμός εφαρμοσμένης έρευνας Fraunhofer-Gesellschaft, που αποτελείται από περίπου 70 εξειδικευμένα ινστιτούτα, με αντικείμενο την ανάπτυξη τεχνολογίας σε τομείς, όπως οι αισθητήρες και η ρομποτική, και χρηματοδότηση από το γερμανικό κράτος και ιδιωτικά κεφάλαια. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν ακόμη το υπουργείο Αμυνας του Ισραήλ, η ισραηλινή κρατική πολεμική βιομηχανία της RAFAEL και το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.

Στα μέσα Μαρτίου 2026 (16-20/3) πραγματοποιήθηκαν στη θαλάσσια και υποθαλάσσια περιοχή του λιμανιού του Λαυρίου οι κεντρικές δοκιμές -σε πραγματικές συνθήκες- των τεχνολογιών επιτήρησης του UnderSec. Σύμφωνα με τις δημόσια προσβάσιμες Περιοδικές Εκθέσεις του έργου, κατά τις παραπάνω δοκιμές είχε προβλεφθεί η χρήση εκρηκτικών, όπως το TNT, ή προσομοιωτικών αυτών, τοξικών και ραδιενεργών ουσιών, ναρκωτικών ή άλλων παράνομων ουσιών.

Οι πενθήμερες δοκιμές των τεχνολογιών έγιναν εν κρυπτώ, χωρίς καμία ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και χωρίς τις απαραίτητες περιβαλλοντικές εγκρίσεις, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο τη βιοποικιλότητα της περιοχής του λιμανιού, η οποία είναι ενταγμένη σε καθεστώς Natura 2000.

Broadlink: το καμάρι της RAFAEL και του IDF

Το UnderSec προέκυψε από τη στενή συνεργασία μεταξύ του οργανισμού Fraunhofer, συντονιστή του έργου, και του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ. Αποτελεί τη συνέχεια μιας συνεργασίας που ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου 2022 με τη δημιουργία της «Fraunhofer Καινοτόμου Πλατφόρμας για Αισθητήρες και Εφαρμοσμένα Συστήματα στο Παν/μιο του Τελ Αβίβ».

Στις 26 Μαρτίου 2025, η Αρχή Καινοτομίας του Ισραήλ, κρατικός φορέας που είναι αρμόδιος για την προώθηση της έρευνας, και ο γερμανικός οργανισμός συμφώνησαν να ενισχύσουν τη στενή συνεργασία με μια εταιρική σχέση με στόχο να «διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ ισραηλινών και γερμανικών εταιρειών τόσο άμεσα όσο και στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων Ερευνας & Ανάπτυξης, όπως το Horizon Europe».

Υπό αυτό το πρίσμα, δεν προκαλεί καθόλου εντύπωση ότι στην καρδιά των τεχνολογιών του UnderSec βρίσκεται το σύστημα Broadlink της ισραηλινής βιομηχανίας όπλων RAFAEL Advanced Defence Systems, που χρηματοδοτείται με 442.750,00 €. Η RAFAEL είναι κρατική αμυντική εταιρεία του Ισραήλ και πέρσι διαφήμιζε ένα drone της με βίντεο που το έδειχνε να σκοτώνει έναν Παλαιστίνιο στη Γάζα. Είναι ακόμη από τους βασικούς υποψήφιους προμηθευτές της ελληνικής κυβέρνησης για το σύστημα αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα», ενώ το 2023, μέσω διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας-Ισραήλ, ανέλαβε την προμήθεια πυραυλικών συστημάτων SPIKE έναντι 370 εκατ. ευρώ.

Το Broadlink είναι ένα στρατιωτικό σύστημα (modem) υποβρύχιας επικοινωνίας που προσαρμόζεται για τις ανάγκες του UnderSec. Ουσιαστικά χρησιμοποιεί ευρυζωνικά ακουστικά κύματα, επιτρέποντας σε υποβρύχια, μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα – UUVs, ομάδες βατραχανθρώπων και σκάφη ειδικών επιχειρήσεων να ανταλλάσσουν δεδομένα (ήχο, εικόνα, βίντεο) κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, όπου τα συμβατικά ραδιοκύματα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά.

Στο ενημερωτικό εγχειρίδιο, το Broadlink περιγράφεται ως «δοκιμασμένο σε πραγματικές συνθήκες μάχης» (combat-proven) προφανώς από τις ειδικές δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού του Ισραήλ (Shayetet 13), ενώ αναφέρεται επίσης ότι έχει δοκιμαστεί σε υποβρύχια και τορπίλες.

«Οι συχνότητες του Broadlink μπορούν να επικαλύψουν τους ήχους επικοινωνίας πολλών ειδών οδοντοκήτων θαλάσσιων θηλαστικών, όπως τα δελφίνια», μας εξηγεί η Marta Picciulin, θαλάσσια βιολόγος και ειδική στον κλάδο της Οικοακουστικής (μελετά πώς οι φυσικοί και ανθρωπογενείς ήχοι επηρεάζουν τα οικοσυστήματα). «Εάν το modem μεταδίδει συνεχώς για μεγάλο χρονικό διάστημα, δημιουργεί έντονο υπόβαθρο θορύβου, ικανό να προκαλέσει προσωρινό αποπροσανατολισμό και να μειώσει την ικανότητα των ζώων να αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους, να εντοπίζουν τροφή και να ανιχνεύουν πιθανούς κινδύνους», επισημαίνει.

Τμήμα Περιοδικής Εκθεσης του UnderSec για τη διαδικασία μεταφοράς του ραδιενεργού εξοπλισμού CMIM από την Κροατία στο Λαύριο

Ραδιενεργός κίνδυνος

Ενας ακόμη μείζων περιβαλλοντικός κίνδυνος συνδέεται με το CMIM (Μονάδα Αναγνώρισης Κρυμμένων Υλικών), που αναπτύσσεται από το κροατικό Ινστιτούτο RBI – Ruđer Bošković. Το CMIM είναι μια γεννήτρια νετρονίων, ένας ραδιενεργός εξοπλισμός, που ανιχνεύει εκρηκτικές ύλες ή ναρκωτικές ουσίες. Τα νετρόνια είναι ένα είδος ιονίζουσας ακτινοβολίας που μπορεί να διαπερνά την ύλη και, όταν εκτίθενται σε αυτά ζωντανοί οργανισμοί, να προκαλεί βλάβες στους βιολογικούς ιστούς. Το κροατικό ινστιτούτο δεν απάντησε αν προέβη σε εκτίμηση περιβαλλοντικού και ακτινολογικού κινδύνου-παρότι δήλωσε ότι θα συγκεντρώσει τα στοιχεία για να μας απαντήσει… Αγνωστος παραμένει ο τρόπος μεταφοράς του ραδιενεργού εξοπλισμού από την Κροατία στο Λαύριο.

Υποβρύχια drones της OceanScan, που συμμετέχει στο UnderSec

Η RAFAEL δίνει τα φώτα της στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

Το σύστημα Broadlink φαίνεται να παραμετροποιείται για τις ανάγκες του UnderSec σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ), το οποίο αναπτύσσει σύστημα υποβρύχιων επικοινωνιών που θα ενσωματωθεί στα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (ROV/LAUV) του ΕΛΚΕΘΕ και της πορτογαλικής OceanScan-MST (από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές εταιρείες στον χώρο των αυτόνομων υποβρυχίων drones).

Το ΠΑΔΑ έχει ακόμη αναλάβει να αναπτύξει μονάδα υποβρύχιας οπτικής ανίχνευσης με τη χρήση υποβρύχιων καμερών με τεχνητό φωτισμό (LED/προβολείς). «Δέσμες λευκού φωτός μέσα στο νερό μπορούν, ιδιαίτερα σε παράκτιες περιοχές και ειδικά εάν ο φωτισμός είναι συνεχής και ισχυρός, να μεταβάλουν τη συμπεριφορά των θαλάσσιων χελωνών και συνεπώς να τις βλάψουν», εξηγεί η Martina Monticelli, βιολόγος του Ιδρύματος Κητωδών του Ριτσόνε (βορειανατολική Ιταλία).

Ρωτήσαμε τον πρύτανη και τους συμμετέχοντες καθηγητές της Σχολής Μηχανικών του ΠΑΔΑ για τις τεχνικές προδιαγραφές (συχνότητες, διάρκεια, είδος φωτισμού κ.λπ.) των δύο συστημάτων, τη σχέση με την ισραηλινή RAFAEL, όπως και για τις περιβαλλοντικές συνέπειες των τεχνολογιών, όμως εκ μέρους του ιδρύματος ο καθ. Δημ. Πυρομάλης μας παρέπεμψε για απαντήσεις στον οργανισμό Fraunhofer.

Τα σόναρ, όπως αυτά που διαθέτει στο UnderSec η κρατική ισπανική εταιρεία SAES, που ειδικεύεται στις τεχνολογίες ανίχνευσης υποβρυχίων και την κατασκευή ναυτικών ναρκών, είναι συστήματα που εκπέμπουν ηχητικά/ακουστικά κύματα μέσα στο νερό και αναλύουν την ηχώ που επιστρέφει μόλις πέσουν πάνω σε ένα αντικείμενο. Πλην των παρεμβολών που προκαλούν στην επικοινωνία τους, τα σόναρ γίνονται αντιληπτά στα κητώδη (δελφίνια, φάλαινες) ως «μια έντονη απειλή, μεταβάλλοντας απότομα τη φυσιολογική συμπεριφορά κατάδυσης», εξηγεί ο ωκεανογράφος του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος», Αλέξανδρος Τσαλαπάτης. «Η αντίδραση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό φυσιολογικό στρες, αποπροσανατολισμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε φαινόμενα παρόμοια με τη νόσο αποσυμπίεσης που παρατηρείται στους δύτες, η οποία μπορεί να προκαλέσει σημαντικές βλάβες, έως και θάνατο», σημειώνει.

Η πλέον ανησυχητική κατηγορία επιπτώσεων αφορά τα περιστατικά μαζικών εκβρασμών που έχουν συνδεθεί διεθνώς με τη χρήση στρατιωτικών sonar. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εκβρασμοί ζιφιών (είδος φάλαινας) στον Κυπαρισσιακό Κόλπο το 1996, όπου σε κοντινή απόσταση διεξάγονταν στρατιωτικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ για ένα σύστημα σόναρ.

Με πράσινο οι περιοχές NATURA 2000 στο λιμάνι του Λαυρίου από τον ειδικό χάρτη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος

Τεράστιος όγκος δεδομένων στα χέρια του Τελ Αβίβ

Στα έγγραφα του έργου, η RAFAEL παρουσιάζεται ακόμη ως υπεύθυνη για την «επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων μέσω αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης» καθώς και για την «ανίχνευση, αναγνώριση και ταξινόμηση αντικειμένων» από την εφαρμογή των τεχνολογιών. Ολος αυτός ο τεράστιος όγκος δεδομένων, δηλαδή, από ευρωπαϊκά λιμάνια καθίσταται διαθέσιμος στην ισραηλινή εταιρεία, η οποία τον επεξεργάζεται, τον αναλύει και τον ταξινομεί σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και τη European Dynamics.

Στο ίδιο πλαίσιο, το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ με χρηματοδότηση 299.000,00 ευρώ είναι υπεύθυνο για πειράματα μέτρησης της ισχύος της ηχούς ενός στόχου κάτω από το νερό, όταν αυτός προσβάλλεται από κύμα σόναρ (Target Echo Strength Experiments), όπως και για τις ανάλογες προσομοιώσεις (Boundary Element Method Simulations) για τη βελτίωση των συστημάτων σόναρ και των αλγορίθμων αναγνώρισης.

Από την άλλη, το υπουργείο Αμυνας του Ισραήλ κατέχει περίοπτη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Εργου, μαζί με το Ελληνικό Λιμενικό, τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου, το λιμάνι της Ραβένας και το πορτογαλικό υπουργείο Αμυνας. Ρόλος του Συμβουλίου είναι η διαχείριση ευαίσθητων πληροφοριών που σχετίζονται με την ασφάλεια των λιμένων, καθώς και η αντιμετώπιση έκτακτων γεγονότων κατά τις πιλοτικές δοκιμές.

Το ΕΛΚΕΘΕ και η ενόχληση των Γερμανών

Το ΕΛΚΕΘΕ απάντησε στα ερωτήματα που είχαμε στείλει στις 22 Μαΐου μόλις προχθές. Στο έργο, το ΕΛΚΕΘΕ αναπτύσσει έναν ανιχνευτή που μετρά τα επίπεδα ακτινοβολίας στο νερό και τα ιζήματα, χωρίς να εκπέμπει ραδιενέργεια. Ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, δρ Β. Καψιμάλης, απάντησε για τη δοκιμή αποκλειστικά του δικού του συστήματος. Οπως υπογραμμίζει, για τις μέρες που συμμετείχε στις δοκιμές το Κέντρο, «για τις μετρήσεις φυσικής ραδιενέργειας χρησιμοποιήθηκε εμπορικό υλικό ως προσομοιωτής/πηγή φυσικής ραδιενέργειας, χωρίς διάχυση στο θαλάσσιο περιβάλλον».

Επίσης, «κατά τη διάρκεια της δοκιμής του συστήματος που ανέπτυξε το ΕΛΚΕΘΕ στο πλαίσιο του προγράμματος δεν χρησιμοποιήθηκαν υποβρύχια συστήματα σόναρ, φώτα, μεγάφωνα ή ραδιενεργές γεννήτριες νετρονίων».

Πρόσθεσε, τέλος, ότι κατά τις δοκιμές του ΕΛΚΕΘΕ «δεν έγινε χρήση εκρηκτικών ουσιών» και ότι το Κέντρο «δεν είχε καμία ανάμειξη σε θέματα περιβαλλοντικών μελετών και επιπτώσεων», καθώς «ο υπεύθυνος φορέας για τις περιβαλλοντικές μελέτες σε όλες τις περιοχές εργασίας πεδίου είναι ο συντονιστής του έργου».

Η εκπρόσωπος του Fraunhofer, η δρ Sabine Trupp, όχι μόνο δεν απάντησε στα ερωτήματα για τις πενθήμερες δοκιμές και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αλλά ρώτησε κιόλας: «Ποιος σας πληρώνει για να κάνετε την έρευνα;»

Μεσογειακές φώκιες (Monachus Monachus). Από τις συνολικά 500 στην Ελλάδα, οι 50 ζουν στη Μακρόνησο

ΛΙΜΑΝΙ ΛΑΥΡΙΟΥ

Αδιαφορία για τη NATURA

Το λιμάνι του Λαυρίου βρίσκεται εντός περιοχής του δικτύου Natura GR3000018 SPA «Κανάλι Μακρονήσου», βάσει της οδηγίας 2009/147/ΕΟΚ για τα άγρια πτηνά, και πλησίον της περιοχής του δικτύου Natura GR 3000017 SCI «Παράκτια και θαλάσσια ζώνη Μακρονήσου», βάσει της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με προστατευτέο είδος τη μεσογειακή φώκια (Monachus Monachus). Ευρύτερα υπάρχουν και άλλες περιοχές Natura (Νότιου Ευβοϊκού Κόλπου), ενώ έχουν καταγραφεί παρατηρήσεις δελφινιών (ρινοδέλφινων) ακόμη και μπροστά στο λιμάνι.

«Για την υλοποίηση του UnderSec εντός περιοχής του δικτύου Natura, υπάρχει υποχρέωση βάσει της ευρωπαϊκής και ελληνικής νομοθεσίας για τη διενέργεια δέουσας εκτίμησης των επιπτώσεων του έργου στην περιοχή όπου λαμβάνει χώρα, αλλά και σε άλλες περιοχές Natura με την υποβολή Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης» μας εξηγεί η Σοφία Κόπελα, νομικός με ειδίκευση στο δίκαιο θάλασσας και το περιβαλλοντικό δίκαιο, διδάσκουσα στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Παν/μίου Θράκης.

Η απάντηση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής για την απουσία δέουσας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων

«Aν το έργο δεν υπόκειται σε περιβαλλοντική αδειοδότηση», συμπληρώνει, «υπάρχει σε κάθε περίπτωση υποχρέωση της αρμόδιας αρχής να ενημερώσει εγγράφως τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ, που εποπτεύεται από το ΥΠΕΝ) και να ζητήσει τη γνωμοδότησή του για τη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου βάσει των σχετικών αρμοδιοτήτων του ως υπεύθυνου φορέα για τις προστατευόμενες περιοχές» προσθέτει.

ΟΦΥΠΕΚΑ: «Δεν μας ενημέρωσε κανείς»

Παρά το καθεστώς Natura και την επικινδυνότητα, καμία εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν κατατέθηκε και καμία έγκριση ή γνωμοδότηση δεν ζητήθηκε για τις δοκιμές ή την εγκατάσταση των τεχνολογιών, όπως μας απάντησε ο αρμόδιος Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) σε αίτημα κατάθεσης εγγράφων που κάναμε: «Σας πληροφορούμε ότι δεν έχει σταλεί στην υπηρεσία μας ΕΟΑ (Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση) σχετικά με το έργο UNDERSEC, ούτε έχει ζητηθεί η γνωμοδότηση του Οργανισμού για τη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο εδ.ιστ’ της παρ.3 του αρ.27 του ν.4685/2020 και δεν έχει υπάρξει ουδεμία ενημέρωση σχετική από τον οποιονδήποτε σχετικά με το ανωτέρω έργο».

Οι κίνδυνοι για την περιοχή του Λαυρίου αποδεικνύονται τεράστιοι. Ο Παναγιώτης Δενδρινός, θαλάσσιος βιολόγος και πρόεδρος της Εταιρείας για τη Μελέτη και την Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας MOm, μας ενημερώνει ότι «στη Μακρόνησο, σε πολύ μικρή απόσταση, ακριβώς απέναντι από το λιμάνι του Λαυρίου, ζει και αναπαράγεται ένας σημαντικός πληθυσμός από 50 μεσογειακές φώκιες, σε διάφορες θαλασσινές σπηλιές κατά μήκος των ακτών του νησιού. Αποτελεί το 10% του πληθυσμού του είδους που ζει στην Ελλάδα (σύνολο μόλις 500) και το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού του είδους. Πραγματικά εκπλήσσει πολύ δυσάρεστα το γεγονός ότι πραγματοποιείται η χρήση τόσο παρεμβατικών μεθόδων (υποθαλάσσια drones, παραγωγή έντονων υποθαλάσσιων ηχητικών κυμάτων κ.λπ.) που μπορούν να έχουν έντονα αρνητικές επιδράσεις στην πανίδα και μάλιστα μέσα στα όρια μιας τόσο σημαντικής οικολογικά περιοχής».

Συντονισμένη σιγή ιχθύος

Αίτημα πρόσβασης σε έγγραφα αποστείλαμε στις 26 Μαΐου και προς τις κεντρικές υπηρεσίες του ΥΠΕΝ, ζητώντας περιβαλλοντικές μελέτες ή αξιολογήσεις του έργου, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχουμε λάβει απάντηση. Το υπουργείο Ναυτιλίας/Λιμενικό Σώμα αρνήθηκε τρεις φορές να μας παράσχει στοιχεία για τις δοκιμές και τη δέουσα περιβαλλοντική μέριμνα. Αποδέχτηκε μόνο ότι αποτελεί τελικό χρήστη των τεχνολογιών, παραπέμποντάς μας για λοιπές απαντήσεις στον γερμανικό οργανισμό Fraunhofer. Ο Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου Α.Ε. μέχρι και σήμερα δεν έχει απαντήσει στα συναπτά αιτήματά μας. Μονάχα στο αρχικό αίτημα (πριν μάλιστα από τις δοκιμές), ο διευθύνων σύμβουλος Γιώργος Βακόνδιος μας παρέπεμψε επίσης στον συντονιστή του UnderSec.

Ακόμη και ο βυθός της θάλασσας

«Δεν μας ενημέρωσε κανείς για το συγκεκριμένο έργο, ούτε για τις δοκιμές που έγιναν», διαμαρτύρεται ο Βάλσαμος Συρίγος, μέλος του Δ.Σ. του Εργατικού Κέντρου Λαυρίου και περιφερειακός σύμβουλος Αττικής, γέννημα-θρέμμα της περιοχής. Βρισκόμαστε στη μεσαία προβλήτα του λιμανιού του Λαυρίου και ο Συρίγος στρέφει το βλέμμα του στην είσοδο των σκαφών με φόντο τη Μακρόνησο. Αγανακτισμένος μας λέει πως «το UnderSec συνιστά μέρος μιας ευρύτερης αισχρής στρατηγικής συμφωνίας από τις ελληνικές κυβερνήσεις, που όσο πάει δένονται και πιο πολύ σε ένα κράτος που κάνει γενοκτονία σε βάρος του παλαιστινιακού λαού».

Το ΥΠΕΘΑ αρνείται συμμετοχή

Στα δημόσια έγγραφα του προγράμματος οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις δεν εμφανίζονται ως εταίροι στο UnderSec. Εντούτοις, σε ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του έργου αναφέρεται ότι συγκεκριμένες δοκιμές σε αληθινές συνθήκες του έργου υλοποιήθηκαν «σε συνεργασία με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας».

Σε σχετικό ερώτημα προς το υπουργείο Αμυνας, η Διεύθυνση Ενημέρωσης ΥΠΕΘΑ αρνήθηκε κάθε συμμετοχή στο UnderSec: «Σύμφωνα με την ενημέρωση από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ), σας αναφέρουμε σχετικά με τα ερωτήματά σας για το Ερευνητικό Εργο “UNDERSEC” ότι το Πολεμικό Ναυτικό δεν συμμετέχει καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε αυτό, όπως αναγράφεται στα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής / CORDIS».

Οι δοκιμές του UnderSec πάντως εκτείνονται μέχρι τις βόρειες ακτές της Κρήτης, μεταξύ Ρεθύμνου και Λασιθίου, σύμφωνα με τις δημόσιες ανακοινώσεις του έργου. Σε ερώτημά μας προς τον πρύτανη και τους συμμετέχοντες καθηγητές του Τμήματος Ηλεκτρονικών Μηχανικών του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου στην Κρήτη να μας απαντήσουν σε ποιο ακριβές σημείο πραγματοποιούνται δοκιμές σε αληθινές συνθήκες κοντά στις εγκαταστάσεις του ΕΛΜΕΠΑ [που αναπτύσσει υποβρύχιο σύστημα ανίχνευσης εκρηκτικών (ναρκών) με την ονομασία ΗΡΑΚΛΗΣ], ο καθ. Μανόλης Αντωνιδάκης εκ μέρους του ιδρύματος δεν παρείχε διευκρινίσεις και μας παρέπεμψε στον συντονιστή Fraunhofer.

Αγνωστο παραμένει μέχρι σήμερα σε πόσα ελληνικά λιμάνια, πλην του Λαυρίου, σχεδιάζεται να εγκατασταθούν στο μέλλον οι τεχνολογίες επιτήρησης του UnderSec.

Σύμπραξη ΟΛΘ με το λιμάνι του Ασντόντ

Τα ελληνικά λιμάνια πάντως φαίνεται να αποτελούν έναν από τους στρατηγικούς πόλους της ελληνο-ισραηλινής τεχνολογικής/αμυντικής συνεργασίας, καθώς τον Αύγουστο του 2023 ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης υπέγραψε συμφωνία με το λιμάνι του Ασντόντ, δίνοντας βασικά στον ΟΛΘ τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τις ισραηλινές τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας μέσω του Κέντρου Ναυτιλιακής Τεχνολογίας (Maritime Technology Hub) του ισραηλινού λιμένα.

Δεν πρέπει να διαφεύγει επίσης το γεγονός ότι το λιμάνι Λαυρίου βρίσκεται σε διαδικασία παραχώρησης, με το Υπερταμείο να ανακοινώνει τον Ιούνιο 2025 πέντε δεσμευτικές προσφορές για το 51% του λιμανιού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η προσφορά της Israel Shipyards Industries Ltd, του μεγαλύτερου ναυπηγικού ομίλου του Ισραήλ, με έντονη δραστηριότητα στην κατασκευή στρατιωτικών και περιπολικών (λιμενικών) σκαφών. Ο ιδιωτικός όμιλος είναι από τους βασικούς προμηθευτές του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ένας από τους τρεις συνιδιοκτήτες της Israel Shipyards είναι ο Sami Katsav και η εταιρεία του, SK Group. Πρόκειται για την ισραηλινή εταιρεία που προχώρησε στην πλήρη εξαγορά τον περασμένο Αύγουστο της Ελληνικής Βιομηχανίας Οπλων (ΕΛΒΟ). Σήμερα η διαδικασία παραχώρησης του λιμανιού καθυστερεί λόγω προσφυγών μεταξύ των πλειοδοτών.

Διαδήλωση στις 16 Σεπτεμβρίου 2025 στο λιμάνι της Ραβένας ενάντια στη συμμετοχή στο UnderSec. Κάτω, υποβρύχια drones (LAUV), όπως αυτά που χρησιμοποιούνται στο UnderSec

Οι δοκιμές στη Βαλένθια και οι διαδηλώσεις στη Ραβένα

Επόμενος σταθμός των δοκιμών, μετά το Λαύριο, ήταν στις αρχές Ιουνίου το λιμάνι της Βαλένθια, το μεγαλύτερο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων της Ισπανίας, που συμμετέχει επίσης στο UnderSec.

Οι δοκιμές, όμως, διήρκεσαν μόλις δύο ώρες σε μια προβλήτα γνωστή ως El Bracet, που δεν βρίσκεται σε επιχειρησιακή χρήση, σύμφωνα με τις απαντήσεις της διοίκησης του λιμανιού. Από την άλλη, η κρατική ισπανική εταιρεία SAES -που διαθέτει στο UnderSec ένα δίκτυο φορητών ηλεκτρομαγνητικών αισθητήρων, ένα ακουστικό σύστημα αποτροπής και ένα σόναρ ανίχνευσης δυτών- υποστήριξε ότι οι αναμενόμενες επιπτώσεις των τεχνολογιών της που δοκιμάστηκαν είναι «πολύ περιορισμένες ή ανύπαρκτες» και, σε κάθε περίπτωση, «προσωρινές και αναστρέψιμες». Ωστόσο, δεν απάντησε στο ερώτημα σχετικά με το ποια αρχή ή υπηρεσία πραγματοποίησε τις εν λόγω περιβαλλοντικές αξιολογήσεις.

Στη Ραβένα ζητούσαν να μη χρησιμοποιείται το λιμάνι για μεταφορά στρατιωτικού υλικού στο Ισραήλ και να ανασταλεί η ιταλική συμμετοχή στο έργο

Στη Ραβένα της βορειοανατολικής Ιταλίας, στο τρίτο ευρωπαϊκό λιμάνι που συμμετέχει στο έργο, το UnderSec χρηματοδοτεί τη δημιουργία ενός ψηφιακού διδύμου (digital twin), δηλαδή μιας ψηφιακής αναπαράστασης του λιμένα πάνω στην οποία μπορούν να προσομοιώνονται δραστηριότητες. Ομως στην ιταλική πόλη υπήρξαν έντονες αντιδράσεις για τη συμμετοχή στο UnderSec, με πολλαπλές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας να οργανώνονται τον περασμένο χρόνο στον χώρο του λιμανιού. Τα κεντρικά συνθήματα ζητούσαν να μη χρησιμοποιείται το λιμάνι της Ραβένας για μεταφορά στρατιωτικού υλικού στο Ισραήλ και να ανασταλεί η ιταλική συμμετοχή στο έργο. Μέχρι σήμερα, με το UnderSec να ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο, στο λιμάνι της Ραβένας δεν έχουν γίνει δοκιμές.

● Η διασυνοριακή έρευνα πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Journalismfund Europe. Συνεργάστηκαν οι Ιταλοί δημοσιογράφοι Ludovica Iona Lasinio (συντονίστρια) και Linda Maggiore (Altreconomia) και η Ισπανίδα Begoña Pérez Ramírez (Público)

Πηγή: efsyn.gr

Μελέτη: σχεδόν 14 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν το 2025 λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Sat, 20 Jun 2026 05:41:07 +0000

Ο αριθμός των ανθρώπων που εξαναγκάστηκαν να εκτοπιστούν μέσα στις χώρες τους εξαιτίας των λεγόμενων φυσικών καταστροφών και ακραίων καιρικών φαινομένων αυξήθηκε ραγδαία πέρυσι, σύμφωνα με μελέτη που διενεργήθηκε από το πανεπιστήμιο του Αμβούργου για λογαριασμό της οργάνωσης προστασίας του περιβάλλοντος Greenpeace.

Η μελέτη αναφέρει πως 13,6 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν το 2025, ενώ ο αριθμός τους ήταν 9,9 εκατομμύρια την αμέσως προηγούμενη χρονιά.

Οι αριθμοί βασίζονται σε δεδομένα του κέντρου παρακολούθησης εσωτερικού εκτοπισμού (IDMC).

Σύμφωνα με το κείμενο, που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα, η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τόσο τη συχνότητα, όσο και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων και οι πληθυσμοί στον ούτως καλούμενο παγκόσμιο «Νότο» πλήττονται δυσανάλογα.

Η μελέτη επισημαίνει ακόμη ότι οι ένοπλες συρράξεις και τα βίαια επεισόδια, άλλη κύρια αιτία των εξαναγκαστικών εσωτερικών εκτοπισμών, βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ταυτόχρονα, ο παγκόσμιος προϋπολογισμός για τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας και την αναπτυξιακή συνεργασία το 2025 μειώθηκε κατά περίπου το ένα τέταρτο, ή 175 δισεκατομμύρια δολάρια, σε σύγκριση με το 2024.

Με αυτό το φόντο κάπου 82,2 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζούσαν μακριά από τα σπίτια τους πέρυσι, από 83,5 εκατ. το 2024.

Το κείμενο υπογραμμίζει την περίπτωση του Αφγανιστάν ως παράδειγμα των αλληλεπικαλυπτόμενων πιέσεων που προκαλούν τους εκτοπισμούς.

Όπως εξηγείται, η τήξη των πάγων των Ιμαλαΐων απειλούν τα αποθέματα πόσιμου νερού και αρδευτικών υδάτων στη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας. Επιπλέον, η χώρα έχει υποστεί περιόδους ακραίας ξηρασίας ακολουθούμενες από ξαφνικές πλημμύρες που ανάγκασαν κόσμο να φύγει από τον τόπο του.

Η Καμπούλ μπορεί να γίνει η πρώτη μεγαλούπολη στον κόσμο που δεν θα έχει πλέον πόσιμο νερό το προσεχές διάστημα, σύμφωνα με το κείμενο, που απηχεί προειδοποιήσεις τις οποίες έχουν ήδη κάνει άλλες ΜΚΟ.

Το Αφγανιστάν «συγκαταλέγεται στις χώρες που πλήττονται πιο σκληρά από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής», ενώ η χώρα «πλήττεται επίσης συχνά από σεισμούς», σημειώνει το κείμενο.

Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν είναι η τραγική κληρονομιά δεκαετιών πολέμου, πολιτικής αστάθειας και εύθραυστης οικονομικής κατάστασης, ειδικά αφότου ανακατέλαβαν την εξουσία οι Ταλιμπάν.

«Την ώρα που οικογένειες στον παγκόσμιο Νότο χάνουν τα σπίτια τους εξαιτίας κλιματικών καταστροφών, πλούσιες χώρες περικόπτουν τους προϋπολογισμούς για τη βοήθεια», τόνισε ο Φαουάντ Ντουράνι, ειδικός του γερμανικού παραρτήματος της Greenpeace.

Κάλεσε τις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου να μειώσουν ταχύτερα τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση του πλανήτη και να επενδύσουν για να βοηθήσουν πιο ευάλωτες χώρες να προσαρμοστούν και να αντιμετωπίσουν τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής.

Πηγή: tvxs.gr

H εταιρεία του γαμπρού του Τραμπ που έφερε την εξέγερση στην Αλβανία

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Sun, 07 Jun 2026 06:09:54 +0000

Οι μαζικές κινητοποιήσεις στην Αλβανία ενάντια στην κατασκευή ξενοδοχειακών μονάδων έφεραν στο προσκήνιο την εταιρεία Affinity Partners του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Ελάχιστοι θυμήθηκαν ότι η συγκεκριμένη εταιρεία δημιουργήθηκε για τη στήριξη ισραηλινών εταιρειών από τις πετρο-μοναρχίες του Κόλπου

Ενα πλακάτ που δείχνει τον πρωθυπουργό της Αλβανίας, Εντι Ράμα, σαν μαριονέτα του Νετανιάχου δεν είναι το πρώτο πράγμα που περιμένει να δει κανείς σε μια συγκέντρωση εναντίον της κατασκευής ξενοδοχειακών μονάδων σε προστατευόμενη περιοχή της Αδριατικής. Οσοι καταφέρνουν όμως (σε πείσμα των απλουστευτικών τηλεοπτικών ρεπορτάζ) να ακολουθήσουν τη ροή του χρήματος κατανοούν τη συμβολική σημασία αυτής της κίνησης. Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις στην Αλβανία δεν είναι ένα τοπικό γεγονός, αλλά ο τελευταίος κρίκος μιας γιγαντιαίας αλυσίδας που μεταφέρει στα Βαλκάνια σαουδαραβικά κεφάλαια τα οποία προορίζονταν για το Ισραήλ μέσω της οικογένειας Τραμπ.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων ως βασικός χρηματοδότης του εγχειρήματος βρίσκεται το επενδυτικό ταμείο Affinity Partners που δημιούργησε ο γαμπρός και σύμβουλος του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Οπως εξηγούσε εδώ και χρόνια ο δημοσιογράφος και ακτιβιστής Καρίμ Ντενίς (Lowkey), ουσιαστικά πρόκειται για ένα χρηματοπιστωτικό εργαλείο που επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Περσικού Κόλπου να χρηματοδοτούν υπογείως την πολεμική βιομηχανία και αρκετές παράνομες δραστηριότητες του Ισραήλ σε κατεχόμενα εδάφη.

Η εταιρεία του Κούσνερ συμμετέχει λόγου χάρη στην ισραηλινή Phoenix Financial, η οποία επενδύει σε παράνομους οικισμούς σε παλαιστινιακά εδάφη και σε κατασκευές ανανεώσιμων πηγών στα κατεχόμενα υψίπεδα του Γκολάν στη Συρία, ενώ αποτελεί και βασικό μέτοχο της πολεμικής βιομηχανίας Elbit. Επίσης η Affinity είναι μέτοχος στην ισραηλινή Shlomo Group, η μητρική της οποίας, Shmeltzer Holdings, τροφοδοτεί το πολεμικό ναυτικό του Ισραήλ με τις πυραυλάκατους Sa’ar 4.5. Τις πρώτες μέρες της γενοκτονίας στη Γάζα η Shlomo ανέθεσε σε εργαζομένους της να μεταφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό και προσωπικό του IDF.

«Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα η Affinity Partners έλαβε τουλάχιστον δύο δισ. δολάρια από τη Σαουδική Αραβία και άλλα 400 από Κατάρ και ΗΑΕ»

Η Affinity Partners έχει φυσικά τη σύγκρουση συμφερόντων στο DNA της, αφού γεννήθηκε αμέσως μετά την απομάκρυνση του Κούσνερ από τη θέση ειδικού συμβούλου του Αμερικανού προέδρου – όπου υπήρξε ο σημαντικότερος υποστηρικτής της Σαουδικής Αραβίας και της περίφημης συμφωνίας του Αβραάμ για την αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ.

Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα από την ίδρυσή της η Affinity Partners έλαβε τουλάχιστον δύο δισεκατομμύρια δολάρια από το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας και άλλα 400 από το Κατάρ και τα ΗΑΕ. Σήμερα το 99% των κεφαλαίων που διαχειρίζεται ελέγχονται από μη αμερικανικές οντότητες. Το μικρό οικονομικό και πολιτικό μυστικό πίσω από τη δημιουργία της είναι ότι ιδρύθηκε ως ιδιωτική επένδυση προκειμένου να μην υπάγεται στους ελέγχους που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για τις εταιρείες επενδύσεων. Επίσης ελάχιστοι ασχολήθηκαν με το γεγονός ότι για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια δεν είχε προσφέρει ούτε ένα σεντ κερδών στους επενδυτές της. Ισως γιατί, σύμφωνα με το δίκτυο Bloomberg News, η βασική μέριμνα των τελευταίων ήταν να χρησιμοποιούν την Affinity ως μέσο για να επηρεάζουν τον Ντόναλντ Τραμπ.

Τα funds που παράγουν πολιτική

Στόχος λοιπόν της δημιουργίας της Affinity δεν ήταν απλώς να προσφέρει μυθικά κέρδη στην οικογένεια Τραμπ, αλλά να επιτρέψει σε χώρες του Περσικού Κόλπου να επενδύσουν, χωρίς εσωτερικές αντιδράσεις, σε ισραηλινές εταιρείες φτάνοντας ακόμη και στην καρδιά της πολεμικής βιομηχανίας. Υπό αυτό το πρίσμα ο Κούσνερ θυμίζει περισσότερο έναν εξαιρετικά καλοπληρωμένο μεσάζοντα μιας ροής κεφαλαίων που εξυπηρετεί συγκεκριμένα γεωπολιτικά συμφέροντα.

Οπως εξηγούσε βέβαια προ ημερών η Washington Post, «ενώ ο Κούσνερ αρχικά υπαινίχθηκε ότι θα διοχέτευε το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων σε επενδύσεις στο Ισραήλ, πλέον έχει στρέψει μέρος της προσοχής του και στα Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένης της Σερβίας».

Η περίπτωση της Αλβανίας όμως έχει και ακόμα μερικά επίπεδα σύγκρουσης συμφερόντων. Ο πρωθυπουργός Εντι Ράμα, που έκλεισε τη συμφωνία για τις ξενοδοχειακές μονάδες με τον Κούσνερ και τώρα καταναλώνει ταχύτατα το πολιτικό του κεφάλαιο για να τη διασώσει, είναι από τους πρώτους ηγέτες που υπέγραψαν για τη δημιουργία του Συμβουλίου της Ειρήνης – το όχημα της οικογένειας Τραμπ για την ολοκλήρωση της εθνοκάθαρσης στη Γάζα και τη μετατροπή της σε… Ριβιέρα.

Σε μια εποχή λοιπόν που οι επιχειρηματικές δραστηριότητες των ηγεμόνων κινούνται σε μια γκρίζα ζώνη ανάμεσα στην πολιτική και το επιχειρείν -σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που ο βασιλιάς Λεοπόλδος Β’ του Βελγίου πραγματοποίησε τη γενοκτονία στο Κονγκό μέσω μιας ιδιωτικής εταιρείας του-, χρειάζεται να δούμε την «εισβολή» της Affinity Partners στα Βαλκάνια ως κάτι περισσότερο από μια επένδυση στο Real Estate.

Πηγή: info-war.gr

Σύνταγμα: διαμαρτυρία Αλβανικής κοινότητας κατά του σχεδίου για το πολυτελές τουριστικό συγκρότημα στη Βιόσα-Νάρτα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Sun, 07 Jun 2026 06:03:14 +0000

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά της τουριστικής επένδυσης του Τζάρεντ Κούσνερ γαμπρού του Ντόναλντ Τράμπ στη παράκτια ζώνη Βιόσα Νάρτα που είναι στο δέλτα του ποταμού Βιόσα (Αώος) και αποτελεί προστατευόμενη περιοχή που φιλοξενεί πλήθος ειδών της πανίδας και της χλωρίδας. Σάββατο 6 Ιουνίου 2026 (ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ / EUROKINISSI)

Μαζική κινητοποίηση πραγματοποίησαν το απόγευμα του Σαββάτου (6/6) στην πλατεία Συντάγματος μέλη της αλβανικής κοινότητας που ζουν στην Ελλάδα, ανταποκρινόμενοι σε κάλεσμα της Πρωτοβουλίας Αλβανών Μεταναστών.

Οι διαδηλωτές εξέφρασαν την αντίθεσή τους στα σχέδια ανάπτυξης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στην προστατευόμενη περιοχή της λιμνοθάλασσας Βιόσα-Νάρτα στην Αλβανία.

Με πανό, συνθήματα και τα χαρακτηριστικά ροζ φλαμίνγκο – σύμβολο του κινήματος υπεράσπισης της περιοχής – οι συγκεντρωμένοι κατήγγειλαν, όπως υποστηρίζουν, την εμπορευματοποίηση ενός μοναδικού οικοσυστήματος προς όφελος μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων.

Στο πλευρό τους βρέθηκαν μεταναστευτικοί σύλλογοι, κοινωνικές οργανώσεις και συλλογικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Κεντρικό σύνθημα της κινητοποίησης ήταν: «Ούτε γη, ούτε νερό – Όχι στο ξεπούλημα της γης μας και στην οικολογική καταστροφή για τα κέρδη των ολιγαρχών».

Αντιδράσεις και μέσα στην Αλβανία

Την ίδια ώρα, ανάλογες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και στην ίδια την Αλβανία. Εκατοντάδες πολίτες, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι της περιοχής συγκεντρώθηκαν στη Βιόσα-Νάρτα, περίπου 150 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τιράνων, προκειμένου να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην προωθούμενη επένδυση.

Οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν κοντά στο σημείο όπου τις τελευταίες ημέρες είχαν ξεκινήσει εργασίες προετοιμασίας για την κατασκευή του έργου, υποστηρίζοντας ότι η παρέμβαση απειλεί μια από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές της Μεσογείου.

«Πρόκειται για έναν εξαιρετικά ευαίσθητο βιότοπο. Η καταστροφή του θα είχε ανυπολόγιστες συνέπειες για τη βιοποικιλότητα», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Εμιλιόνα Πούγια, συμμετέχοντας στη διαμαρτυρία.

Με αλβανικές σημαίες και δεκάδες συμβολικά φλαμίνγκο, οι συγκεντρωμένοι απαίτησαν την εγκατάλειψη του σχεδίου, φωνάζοντας συνθήματα κατά της τουριστικής αξιοποίησης της περιοχής.

Το έργο που πυροδοτεί τις αντιδράσεις

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση στην Αλβανία, καθώς το επενδυτικό σχέδιο, ύψους περίπου 4 δισεκατομμυρίων ευρώ, συνδέεται με επιχειρηματικά συμφέροντα που σχετίζονται με την κόρη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Ιβάνκα Τραμπ, και τον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ.

Εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα χιλιάδες πολίτες συγκεντρώνονται καθημερινά στα Τίρανα, καταγγέλλοντας ότι η κατασκευή του θερέτρου θα οδηγήσει σε εκτεταμένη περιβαλλοντική υποβάθμιση μιας περιοχής που αποτελεί σημαντικό καταφύγιο για μεταναστευτικά πτηνά, μεταξύ των οποίων και τα ροζ φλαμίνγκο.

Η Ντενίσα Κάζα, μέλος της περιβαλλοντικής οργάνωσης PPNEA, υποστήριξε ότι οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στη διαδικασία αδειοδότησης του έργου.

«Το ζήτημα δεν είναι μόνο η έλλειψη διαφάνειας. Το σοβαρότερο είναι ότι αγνοήθηκε πλήρως η τεράστια οικολογική σημασία της περιοχής, η οποία συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα σημεία βιοποικιλότητας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο», τόνισε.

Η απάντηση Ράμα

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επιχείρησε να κατευνάσει τις αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας και ότι το έργο δεν έχει λάβει ακόμη την τελική έγκριση.

Όπως δήλωσε, για τον σχεδιασμό του εγχειρήματος έχουν επιστρατευθεί διεθνείς ειδικοί υψηλού επιπέδου, ενώ χαρακτήρισε το σχέδιο ως μια μοναδική αναπτυξιακή πρωτοβουλία για τη χώρα.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της αλβανικής κυβέρνησης, οι αντιδράσεις όχι μόνο δεν υποχωρούν αλλά εξαπλώνονται, με τους επικριτές του έργου να προειδοποιούν ότι η Βιόσα-Νάρτα κινδυνεύει να υποστεί ανεπανόρθωτη οικολογική αλλοίωση εάν προχωρήσουν τα σχέδια κατασκευής του πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος.

(ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ / EUROKINISSI)

Πηγή: tvxs.gr

Κλιματική κρίση: οι κοινωνικές ανισότητες προκαλούν 100.000 θανάτους τον χρόνο από ζέστη και κρύο στην ΕΕ

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Mon, 11 May 2026 04:32:46 +0000

Νέα επιστημονική μελέτη συνδέει την οικονομική ανισότητα με περισσότερους από 100.000 θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρώπη που σχετίζονται με ακραίες θερμοκρασίες, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο που επιτελούν η φτώχεια και οι κοινωνικές στερήσεις στην ευαλωτότητα των πολιτών απέναντι τόσο στο ψύχος όσο και στα κύματα ζέστης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, αν οι ευρωπαϊκές περιφέρειες κατάφερναν να μειώσουν τα επίπεδα ανισότητας και να προσεγγίσουν εκείνα της Σλοβενίας —της χώρας με τον χαμηλότερο συντελεστή Gini στην Ευρώπη— οι θάνατοι που αποδίδονται σε ακραίες θερμοκρασίες θα μπορούσαν να περιοριστούν έως και κατά 30%. Αυτό μεταφράζεται σε σχεδόν 110.000 λιγότερες απώλειες ανθρώπινων ζωών, σύμφωνα με τη Guardian.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal) και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία θνησιμότητας από 654 περιφέρειες σε 32 ευρωπαϊκές χώρες για την περίοδο 2000-2019, εξετάζοντας πώς θα μεταβαλλόταν ο αριθμός των θανάτων εάν όλες οι περιοχές εμφάνιζαν τις καλύτερες ή τις χειρότερες επιδόσεις σε βασικούς οικονομικούς δείκτες.

Η Ευρώπη και ο «εφιάλτης» της κλιματικής κρίσης

Τα συμπεράσματα της έρευνας δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη βιώνει ολοένα και εντονότερα τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Το πρόγραμμα Copernicus κατέγραψε τον φετινό Απρίλιο ως τον τρίτο θερμότερο παγκοσμίως, ενώ χώρες όπως η Ισπανία σημείωσαν τον πιο ζεστό Απρίλιο στην ιστορία τους. Την ίδια στιγμή, η επανεμφάνιση του φαινομένου Ελ Νίνιο ενισχύει τις προβλέψεις για ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι στην Ευρώπη το 2026.

Η σύνδεση φτώχειας και θανάτων από ακραίες θερμοκρασίες

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, τόσο από τη ζέστη όσο και από το κρύο, σχετίζονται στενά με τη φτώχεια, την ενεργειακή ανασφάλεια και την αδυναμία επαρκούς θέρμανσης των κατοικιών.

Ενδεικτικά, η μείωση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης στα επίπεδα της Ελβετίας —της περιοχής με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη— θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 59.000 θανάτους που συνδέονται με ακραίες θερμοκρασίες. Αντίθετα, αν οι συνθήκες επιδεινώνονταν στα επίπεδα της νοτιοανατολικής Ρουμανίας, όπου καταγράφονται τα υψηλότερα επίπεδα στέρησης, οι σχετικοί θάνατοι θα αυξάνονταν κατά περίπου 101.000.

Η έρευνα θεωρείται η πρώτη που επιχειρεί να μετρήσει με τόσο σαφή τρόπο τη σχέση ανάμεσα στις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και στους θανάτους που προκαλούνται από ακραία καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη, τόσο κατά τους ψυχρούς χειμώνες όσο και στα ολοένα θερμότερα καλοκαίρια.

Η βασική συγγραφέας της μελέτης, Μπλάνκα Πανιέγιο-Καστίγιο από το ISGlobal, υπογράμμισε ότι «πολιτικές» που μειώνουν τις κοινωνικές ανισότητες μπορούν να λειτουργήσουν παράλληλα ως μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας.

Οι περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι πλουσιότερες περιοχές καταγράφουν λιγότερους θανάτους από το κρύο, πιθανότατα επειδή διαθέτουν καλύτερα μονωμένες κατοικίες, ευκολότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και χαμηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας.

Ωστόσο, στις ίδιες περιοχές παρατηρούνται συχνά περισσότεροι θάνατοι κατά τη διάρκεια ακραίων θερμικών επεισοδίων. Οι ερευνητές αποδίδουν το φαινόμενο αυτό εν μέρει στην «αστική θερμική νησίδα», δηλαδή στη σημαντικά υψηλότερη θερμοκρασία που καταγράφεται στις πόλεις εξαιτίας της πυκνής δόμησης, της ασφάλτου και της έλλειψης πρασίνου.

Αν και η μελέτη δεν εξέτασε ξεχωριστά τον ρόλο των κλιματιστικών, οι επιστήμονες αναγνώρισαν ότι η πρόσβαση σε συστήματα ψύξης πιθανόν επηρεάζει σημαντικά την αντοχή των πληθυσμών στη ζέστη.

Ειδικοί που δεν συμμετείχαν στην έρευνα χαρακτήρισαν τα ευρήματα αξιόπιστα, επισημαίνοντας πάντως ότι είναι δύσκολο να απομονωθούν πλήρως οι επιπτώσεις της φτώχειας από άλλους παράγοντες που σχετίζονται με το κλίμα.

Η θερμοκρασία στην Ευρώπη αυξάνεται ραγδαία

Παρότι σήμερα το ψύχος εξακολουθεί να προκαλεί περισσότερους θανάτους από ό,τι η ζέστη στην Ευρώπη, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτή η εικόνα θα αλλάξει τα επόμενα χρόνια, καθώς η κλιματική κρίση επιταχύνεται.

Πρόσφατη επιστημονική έρευνα έδειξε ότι η θερμοκρασία στην Ευρώπη αυξάνεται κατά 0,56 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 — ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ήπειρο στον πλανήτη.

Πηγή: tvxs.gr

Στενά του Ορμούζ: υπό απειλή το «οικολογικό στολίδι» του Κόλπου

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Sun, 19 Apr 2026 05:07:08 +0000

Κοντά στα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ λόγω του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν εκτείνεται ένα μοναδικό οικολογικό σύστημα που βρίσκεται υπό απειλή σύμφωνα με επιστήμονες.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν καταφύγιο για δελφίνια και φιλοξενούν έναν από τους πιο ποικιλόμορφους πληθυσμούς κοραλλιών στην περιοχή. Πρόκειται για έναν υποθαλάσσιο κόσμο που απειλείται ολοένα και περισσότερο καθώς εντείνεται η σύγκρουση, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.

Περίπου 2.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο μεταφέροντας συνολικά περίπου 21 δισεκατομμύρια λίτρα πετρελαίου. Από την έναρξη του πολέμου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 16 επιθέσεις σε πλοία στον Περσικό Κόλπο και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών. Η εκπρόσωπος της Greenpeace, Νίνα Νοέλ, δήλωσε στο CNN ότι, μέσω συνεχούς παρακολούθησης, οι ερευνητές «εντοπίζουν τακτικά πετρελαιοκηλίδες», μεταξύ των οποίων και μία που συνδέεται με το ιρανικό πλοίο Shahid Bagheri, το οποίο επλήγη από αμερικανικό πολεμικό αεροσκάφος στις αρχές Μαρτίου.

Σύμφωνα με την οργάνωση, το πλοίο εξακολουθεί να διαρρέει πετρέλαιο κοντά στο Στενό του Χουράν, απειλώντας προστατευόμενους υγρότοπους της περιοχής. Η γεωγραφική θέση των Στενών του Ορμούζ τα καθιστά κομβικά όχι μόνο γεωπολιτικά αλλά και οικολογικά. Βρίσκονται σε μια μεταβατική ζώνη ανάμεσα στον βαθύ και ψυχρό Κόλπο του Ομάν και τον ρηχό, θερμό Περσικό Κόλπο.

Τα ρεύματα μεταφέρουν θρεπτικά στοιχεία που τροφοδοτούν το πλαγκτόν και τους κοραλλιογενείς υφάλους, ενώ τα ανοδικά ρεύματα φέρνουν μεταναστευτικούς φαλαινοκαρχαρίες. Σε περιόδους ειρήνης, η περιοχή Μουσαντάμ στο Ομάν προσελκύει τουρίστες για καταδύσεις και παρατήρηση δελφινιών.

Παράλληλα, αποτελεί τόπο αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών, ενώ στις ακτές ζουν απειλούμενες φάλαινες και εντοπίζονται ντουγκόνγκ και θαλάσσια φίδια.

O φόβος για τις πετρελαιοκηλίδες

Καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται, οι επιστήμονες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις των πετρελαιοκηλίδων στη θαλάσσια ζωή. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα Στενά του Ορμούζ «οικολογικό στολίδι» του Κόλπου, καθώς φιλοξενούν εξαιρετικά πλούσια και πυκνά κοραλλιογενή οικοσυστήματα.

Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται κυρίως στην ιρανική πλευρά και κατά μήκος της νότιας ακτής. Παρά τις σοβαρές επιπτώσεις λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών, τα κοράλλια της περιοχής έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.

Οι ακραίες συνθήκες —υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι, χαμηλές τον χειμώνα και αυξημένη αλατότητα— έχουν δημιουργήσει, σύμφωνα με ειδικούς, μερικά από τα πιο ανθεκτικά κοράλλια στον κόσμο. Γι’ αυτό και αποτελούν πολύτιμο πεδίο μελέτης για την κατανόηση της κλιματικής αλλαγής.

Οι κίνδυνοι για τα μαγκρόβια δάση και τα θαλάσσια λιβάδια

Κατά μήκος των ακτών, ιδιαίτερα στο Άμπου Ντάμπι, εκτείνονται μαγκρόβια δάση, με κυρίαρχο είδος το Avicennia marina. Αν και εμφανίζουν σχετική ανθεκτικότητα στις πετρελαιοκηλίδες, η επιβίωσή τους εξαρτάται από τη λειτουργία των «πνευματοφόρων» ριζών τους. Αν αυτές καλυφθούν από πετρέλαιο, τα φυτά ενδέχεται να νεκρωθούν.

Σε μεγαλύτερη απόσταση από τα Στενά, στα ρηχά θαλάσσια λιβάδια δυτικά του Άμπου Ντάμπι και νότια του Κατάρ, ζει ο δεύτερος μεγαλύτερος πληθυσμός ντιγκόνγκ στον κόσμο.

Πώς επηρεάζει το πετρέλαιο τους θαλάσσιους οργανισμούς

Το πετρέλαιο δεν παραμένει μόνο στην επιφάνεια του νερού. Αποτελεί ένα σύνθετο μείγμα χιλιάδων χημικών ουσιών. Έτσι, ψάρια και άλλοι οργανισμοί τις απορροφούν, ενώ τα ζώα που αναπνέουν στην επιφάνεια —όπως δελφίνια και θαλάσσιες χελώνες— εκτίθενται άμεσα. Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν διαταραχές στα αισθητήρια συστήματα (όραση, όσφρηση, αντίληψη δονήσεων), αλλά και στο κεντρικό νευρικό σύστημα, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά και την επιβίωση των οργανισμών.

Αλυσιδωτές συνέπειες στο οικοσύστημα

Σε ένα σύνθετο οικοσύστημα, όπου η ισορροπία μεταξύ θηρευτών και θηραμάτων είναι λεπτή, ακόμη και μικρές διαταραχές μπορούν να οδηγήσουν σε ευρύτερες οικολογικές αλλαγές.

Καθώς χιλιάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ, ο κίνδυνος νέων πετρελαιοκηλίδων αυξάνεται, εντείνοντας την πίεση σε ένα ήδη ευάλωτο αλλά εξαιρετικά πολύτιμο οικοσύστημα.

Πηγή: tvxs.gr

Κλιματική κρίση χωρίς σύνορα, εκτοπισμένοι δίχως προστασία

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Sun, 05 Apr 2026 09:15:14 +0000

Οι πιο πλούσιες χώρες καίνε και τρυπάνε τη Γη. Οι φτωχότερες περιοχές του παγκόσμιου Νότου πληρώνουν το τίμημα – χωρίς πόρους να προστατευτούν. Έρευνα του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και της WWF δείχνει ότι η μετανάστευση λόγω πλημμυρών, ξηρασίας ή ανόδου της στάθμης της θάλασσας δεν είναι μελλοντικό σενάριο: το 50% αναγκάστηκε να φύγει εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Οι άνθρωποι που μετακινούνται, όμως, δεν είναι “κρίση”. Κρίση είναι η καταστροφή της φύσης, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, ο εκτοπισμός και η νομική απαξία όσων διεκδικούν μια ζωή αξιοβίωτη. Και η καμπάνα κινδύνου χτυπάει από την Ινδία και το Τουβαλού μέχρι τη Θεσσαλία.

Τζένη Τσιροπούλου

Η κλιματική αλλαγή και το ναυάγιο της Πύλου

Όλα ξεκίνησαν όταν ο Χάμζα* τούς είπε ότι επιβιβάστηκε στο πλοίο Adriana εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, για να καταλήξει σε ένα από τα πιο φονικά ναυάγια της Μεσογείου.

“Δεν είχαμε φανταστεί ποτέ ότι στους επιζώντες του ναυαγίου της Πύλου θα βρίσκαμε ανθρώπους που μετανάστευσαν λόγω της κλιματικής αλλαγής. Μέχρι που ένας άνδρας από τη Λαχόρη του Πακιστάν δήλωσε τις καταστροφικές πλημμύρες ως βασική αιτία. Το ποτάμι δίπλα στο σπίτι και τα χωράφια τους πλημμύριζε όλο και πιο έντονα και πιο συχνά, με αποτέλεσμα να καταστραφούν οι καλλιέργειες και η κατοικία τους” λέει ο Κώστας Βλαχόπουλος, ερευνητής στο Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

“Τότε συνειδητοποιήσαμε ότι οι κλιματικοί πρόσφυγες και η κλιματική μετανάστευση συζητιούνται σε ευρωπαϊκό και ακαδημαϊκό επίπεδο ως ένα φαινόμενο του μέλλοντος που ‘θα’ συμβεί αλλά συμβαίνει ήδη – και είναι επείγον να δράσουμε νομικά, ανθρωπιστικά και περιβαλλοντικά” εξηγεί ο ερευνητής πολιτικών επιστημών.

Abir Abdullah/IOM

Η κλιματική αλλαγή δεν έχει σύνορα. Οι πιο φτωχές κοινότητες του παγκόσμιου Νότου, όμως, πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα: ευθύνονται ελάχιστα για την κλιματική κρίση, αλλά βιώνουν τις πιο ακραίες συνέπειες – όχι μόνο λόγω γεωγραφίας, αλλά κυρίως λόγω έλλειψης πόρων.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, με εξειδίκευση στη μετανάστευση, και η WWF Ελλάς, με εξειδίκευση στο περιβάλλον, ένωσαν άμεσα τις δυνάμεις τους προκειμένου να κάνουν το “πιο απλό”: να μιλήσουν με ανθρώπους που έχουν ήδη μετακινηθεί σε άλλα κράτη και να αποτυπώσουν την κλιματική μετανάστευση μέσα από τις μαρτυρίες τους, σε μια από τις πρώτες απόπειρες να καταγραφεί το φαινόμενο με αυτόν τον τρόπο. Τα αποτελέσματα τούς εξέπληξαν.

Fact-checking και λογοκρισία

Οι ερευνητές/ριες συνομίλησαν με 70 άτομα, από 17 διαφορετικές χώρες και έναν ανιθαγενή, που ζουν στο Βέλγιο και την Ελλάδα. Άλλοι είναι εργάτες γης στη Μανωλάδα, άλλοι ζουν σε διαμερίσματα και άλλοι διαβιούν σε κλειστά καμπ στη Λέσβο και την Αμυγδαλέζα.

Όταν κάποιος δήλωνε μια κλιματική καταστροφή ως καθοριστική για την αναγκαστική φυγή του, οι ερευνητές ανέτρεχαν σε δημοσιευμένες έρευνες από κλιματικούς επιστήμονες – μετεωρολόγους, χημικούς ατμόσφαιρας, κλπ. – για να διασταυρώσουν ότι το συγκεκριμένο συμβάν οφειλόταν στην κλιματική αλλαγή και δεν επρόκειτο, για παράδειγμα, για μια βροχή την περίοδο των μουσώνων.

Ας σημειώσουμε ότι η πρόσβαση στα ελληνικά καμπ ακόμα και για ερευνητικούς σκοπούς, δεν ήταν πάντα εύκολη: Ζητούσαν άδεια εισόδου από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου για τρεις ημέρες και λάμβαναν για μία, ενώ για να τους επιτραπεί η πρόσβαση, τους ζητήθηκε η αφαίρεση δύο συγκεκριμένων ερωτήσεων από τα ερωτηματολόγια.

Γυναίκα εκτοπισμένη λόγω κλιματικής κρίσης ποτίζει λαχανικά σε κοινόχρηστο κήπο στον Νίγηρα. Colin Delfosse/UNHCR

Το 50% μεταναστεύει λόγω κλιματικής αλλαγής

“Οι πλημμύρες κατέστρεψαν τα σπίτια μας. Τους τελευταίους πέντε μήνες η κατάσταση είχε χειροτερέψει. Δεν είχαμε πρόσβαση σε καθαρό νερό και έπρεπε να το φέρνουμε από την πόλη με γαϊδούρια. Όλα είχαν καταστραφεί. Έχασα τη δουλειά μου στα χωράφια και εξαιτίας των πλημμυρών, παρέμενα άνεργος για καιρό. Πολλοί άνθρωποι φεύγουν τη νύχτα για να σωθούν, καθώς την ημέρα πνίγονται ή πεθαίνουν. Πέρσι, σε μια πλημμύρα που ξέσπασε νωρίς το πρωί και έπνιξε το χωριό, έχασα τη μητέρα μου και τον αδερφό μου”.

Αυτά είναι τα λόγια ενός 19χρονου από το Μπαγκλάν στο βόρειο Αφγανιστάν που σήμερα ζει στο Καρά Τεπέ, την κλειστή ελεγχόμενη δομή της Λέσβου. Δυσκολεύεται να μην κλαίει όσο αφηγείται την ιστορία του.

Το 50% των ατόμων (35 από τους 70) που συμμετείχαν στην έρευνα απάντησαν ότι η απόφασή τους να φύγουν επηρεάστηκε από κλιματικούς παράγοντες. Οι 18 ανέφεραν ότι οι κλιματικές καταστροφές ήταν ο βασικός λόγος για να μεταναστεύσουν σε άλλη χώρα ενώ οι υπόλοιποι 17 δήλωσαν ότι οι κλιματικές καταστροφές έπαιξαν σημαντικό ρόλο συνδυαστικά με άλλα προβλήματα.

Σε ήδη ευάλωτες περιοχές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνουν την επισιτιστική ανασφάλεια, καταστρέφουν τα μέσα βιοπορισμού και επιταχύνουν την οικονομική επισφάλεια, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκτοπισμού.

“Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως ένας πολλαπλασιαστικός παράγοντας. Έρχεται να προστεθεί σε υπάρχουσες πιέσεις όπως συγκρούσεις, πόλεμοι, φτώχεια και διαφθορά, και επιταχύνει τις εξελίξεις” λέει ο Βλαχόπουλος στο TPP.

Η ερευνητική ομάδα εξεπλάγη με τα υψηλά ποσοστά “κλιματικού προφίλ” που κατέγραψε.

“Δεν το φανταζόμουν ότι υπάρχουν τόσοι πολλοί. Και το επικαλέστηκαν γνωρίζοντας ότι δεν θα έχει κανένα όφελος για το άσυλο” διευκρινίζει ο εκπρόσωπος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες.

“Μου έκανε εντύπωση και η δριμύτητα των καταστροφών που περιέγραφαν. Αν για εμάς ο Daniel ήταν κάτι τρομακτικό, φαντάζεστε πώς είναι να ζεις με Daniel;” λέει η Θεοδότα Νάντσου, υπεύθυνη πολιτικής της WWF. “Ακούμε συχνά ότι πρέπει να δούμε πώς θα προστατευτούμε από τις πλημμύρες. Όταν οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι καύσωνες γίνουν η νέα κανονικότητα, τότε δεν υπάρχει δυνατότητα προσαρμογής. Τα πράγματα μόνο επιδεινώνονται – αυτό μας δείχνουν οι ιστορίες αυτών των ανθρώπων”.

Αγρότες στη Βραζιλία υποφέρουν από την ξηρασία. Luca Zanetti/Centro Sabiá

Κοινοί παρoνομαστές: Ταξικό και γη

“Χάσαμε όλα τα αγαπημένα μας πράγματα. Οι πιο φτωχοί, όσοι ζουν σε παραγκουπόλεις, είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο. Προσπαθούμε να ξαναχτίσουμε τα σπίτια μας μεταξύ των πλημμυρών” λέει μια 20χρονη κοπέλα από τη Σιέρα Λεόνε, και συνεχίζει:

“Μια φορά στο σχολείο το νερό έφτασε μέχρι τον πρώτο όροφο. Η δασκάλα μάς φώναξε να βγούμε έξω για να μην πνιγούμε. Η κυβέρνηση μάς άνοιξε το γήπεδο. Δεν κοιμόμασταν στο σπίτι, κοιμόμασταν στο γήπεδο. Πέρασαν βδομάδες για να επιστρέψουμε στο σχολείο. Το δέρμα μου είχε γεμίσει εξανθήματα”.

Ρωτάω τους ερευνητές αν εντόπισαν κοινά στους ανθρώπους που μετακινήθηκαν εξαιτίας (και) της κλιματικής αλλαγής:

“Υπήρχαν τρία κοινά σε όλα τα άτομα με κλιματικό προφίλ. Πρώτον, η φτώχεια. Ήταν άνθρωποι από τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Αρκετοί από την υποσαχάρια Αφρική μάς εξηγούσαν πως τα καλά προάστια χτίζονται ψηλά στους λόφους και δεν απειλούνται όπως τα δικά τους σπίτια από τις πλημμύρες” λέει ο Βλαχόπουλος.

“Δεύτερον, όλοι ήταν αγρότες ή ψαράδες – ο βιοπορισμός τους ήταν σε άμεση εξάρτηση από το περιβάλλον. Μιλούσαν για χαμένες σοδειές, ξεραμένα πηγάδια, για άγονα εδάφη και ψάρια που λιγόστευαν. Κάποιοι αναγκάστηκαν να αλλάξουν τρεις με τέσσερις δουλειές ενώ άλλοι περιφέρονταν από χωριό σε χωριό”.

“Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι σχεδόν όλοι επεσήμαναν πως δεν ήταν η πρώτη τους επιλογή να φύγουν από τις χώρες τους. Αρχικά μετακινήθηκαν σε κάποια κοντινή πόλη ή χωριό. Όμως οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο δραματικές που δεν τους έμεινε άλλη επιλογή”.

Μπανγκλαντές/United Nations

Στον Νότο: Η έμφυλη διάσταση και η άνοιξη που εξαφανίζεται

Όσα καταγράφει η έρευνα στην Ευρώπη είναι μέρος μιας αλυσίδας γεγονότων που ξεκινά πολύ πριν – στις κοινότητες του παγκόσμιου Νότου.

Η Tanvi Deshpande, δημοσιογράφος στην Ινδία, καλύπτει τα τελευταία χρόνια την κλιματική κρίση επί τόπου.

“Η εποχή της άνοιξης χάνεται. Ο χειμώνας τελειώνει απότομα και σχεδόν αμέσως τον διαδέχονται οι καύσωνες. Αυτό επηρεάζει τις σοδειές, οι πηγές στα Ιμαλάια στερεύουν και η διαθεσιμότητα νερού μειώνεται για εκατομμύρια ανθρώπους. Υπάρχουν χωριά που βουλιάζουν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και οι άνθρωποι μετακινούνται από την επαρχία στις πόλεις για να μην πεθάνουν. Οι αγροτικές περιοχές συρρικνώνονται και οι αγρότες αναζητούν μεροκάματα στην οικοδομή. Χάνουν τη γη τους, την κουλτούρα τους και έναν ολόκληρο τρόπο ζωής” λέει η δημοσιογράφος στο TPP.

“Οι γυναίκες και τα παιδιά υποφέρουν περισσότερο. Συχνά μένουν πίσω σε κατεστραμμένες περιοχές ή μεταναστεύουν αντιμετωπίζοντας σοβαρούς κινδύνους” λέει η Deshpande. “Έχουμε καταγράψει περιπτώσεις όπου τους υποσχέθηκαν δουλειά στην πρωτεύουσα και κατέληξαν σε δίκτυο τράφικινγκ”.

Η δημοσιογράφος μού μιλάει για τα ελλιπή μέτρα αλλά και για τη δύναμη των κοινοτήτων:

“Έχω δει κοινότητες να μοιράζονται το λιγοστό νερό τους και ομάδες γυναικών να επινοούν λύσεις. Όμως τα μέτρα της κυβέρνησης είναι επιφανειακά και ανεπαρκή. Τι θα κάνουν οι άνθρωποι που έχασαν τα πάντα;”

Γυναίκες φροντίζουν πλωτές φάρμες στην Ινδία, ένα στήριγμα στις κοινότητες όταν έρχονται οι πλημμύρες/South Asian Forum for Environment

Η κλιματική κρίση δεν έχει σύνορα. Και οι κλιματικοί πρόσφυγες δεν έχουν προστασία

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (IOM), πάνω από 218 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εντός της χώρας τους την τελευταία δεκαετία εξαιτίας κλιματικών καταστροφών.

Η Αφρική, για παράδειγμα, μέσω της Σύμβασης της Καμπάλα, έχει ήδη αναγνωρίσει νομικά τον εσωτερικό εκτοπισμό λόγω περιβαλλοντικών καταστροφών και κλιματικής αλλαγής. Η Σύμβαση υποχρεώνει τα αφρικανικά κράτη να προλαμβάνουν τον εκτοπισμό, να παρέχουν στέγαση, υγεία, εκπαίδευση και να διασφαλίζουν την επανεγκατάσταση με αξιοπρέπεια.

Ωστόσο, αυξάνονται και οι μετακινήσεις πέρα από τα σύνορα.

Γιατί, όμως, έχει σημασία να κατονομάσουμε και να αναδείξουμε την κλιματική μετανάστευση ως μια ξεχωριστή κατηγορία;

Η κλιματική κρίση απειλεί τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά δεν υπάρχει διεθνές νομικό πλαίσιο που να προστατεύει τα άτομα και τις κοινότητες που μετακινούνται.

Η Σύμβαση της Γενεύης του 1951 – το θεμέλιο της διεθνούς προστασίας των προσφύγων – δεν αναγνωρίζει την κλιματική μετακίνηση ως λόγο ασύλου, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους εκτεθειμένους και χωρίς επίσημο νομικό καθεστώς.

Προκύπτει εύλογα το ερώτημα: Γιατί παρά τις προειδοποιήσεις, η Σύμβαση της Γενεύης παραμένει κλειστή απέναντι στους κλιματικούς πρόσφυγες;

“Δυστυχώς, το διεθνές πολιτικό περιβάλλον γίνεται όλο και πιο συντηρητικό. Υπάρχει ο φόβος ότι αν ανοίξουμε τη Γενεύη για να προσθέσουμε μια νέα κατηγορία ανθρώπων, μπορεί να έχουμε τα αντίθετα αποτελέσματα και να χτυπηθεί χειρότερα το άσυλο” απαντά ο Βλαχόπουλος.

Ένα καλό νέο ήρθε, όμως, τον Ιούλιο 2025, από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης:

Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι, όταν διαπιστωμένες καταστροφές από την κλιματική αλλαγή αναγκάζουν πληθυσμούς να μετακινηθούν, τα κατά τόπους δικαστήρια των κρατών μπορούν να αποφασίζουν τη μη επιστροφή τους (non‑refoulement) στις χώρες καταγωγής, εφόσον η επιστροφή ενέχει σοβαρό κίνδυνο ανεπανόρθωτης βλάβης.

“Εμείς θέλουμε αυτή η συζήτηση να ενταθεί και να γίνει σε κεντρικό επίπεδο” λένε οι εκπρόσωποι της WWF και του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες ενώ τονίζουν ότι:

“Η ΕΕ πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες για να ανοίξει το νομικό πλαίσιο. Δείχνει έντονο ενδιαφέρον για την κλιματική αλλαγή και τη θέσπιση πολιτικών αλλά δεν ισχύει το ίδιο για τη μετανάστευση, και εκεί προκύπτει η σύγκρουση”.

Τον Φεβρουάριο 2026, η ερευνητική ομάδα παρουσίασε τα ευρήματά της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το οποίο έδειξε ενδιαφέρον για το θέμα αλλά και ανησυχητική άγνοια.

Kακοκαιρία Daniel, Λίμνη Κάρλα, Μαγνησία. Alexandros Alamaniotis / SOOC

Καμπάνα κινδύνου από το Τουβαλού έως τη Θεσσαλία

Το Τουβαλού βυθίζεται. Πρόκειται για ένα νησιωτικό κράτος στον Ειρηνικό Ωκεανό, που η άνοδος της στάθμης της θάλασσας ανεβαίνει με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Η Αυστραλία πρόσφερε ειδική “κλιματική βίζα” σε όλους τους κατοίκους του Τουβαλού – η πρώτη αυτού του είδους στον κόσμο. Κάθε χρόνο, 280 πολίτες του Τουβαλού αποκτούν δικαίωμα μόνιμης διαμονής, εργασίας και σπουδών στην Αυστραλία, με σκοπό τη σταδιακή μετεγκατάσταση ολόκληρης της κοινότητας των 10.000 κατοίκων.

Στη συζήτηση για την κλιματική μετανάστευση, πέρα από τη διεθνή νομική προστασία, την προληπτική και οργανωμένη μετεγκατάσταση και την κλιματική βίζα, εντάσσεται και η ευθύνη του παγκόσμιου Βορρά για ένα διεθνές ταμείο για τον παγκόσμιο Νότο εξαιτίας του αποτυπώματος του πρώτου στις καταστροφικές συνέπειες του δεύτερου. Τα αποτελέσματα εδώ είναι αρκετά αμφιλεγόμενα καθώς – μεταξύ άλλων ενστάσεων – σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της OXFAM, το 65% της χρηματοδότησης για την κλιματική κρίση προς τον παγκόσμιο Νότο δίνεται με τη μορφή δανείων. Για κάθε 5 δολάρια που λαμβάνει μια χώρα, μετά χρωστάει 7, αφήνοντας έτσι τις φτωχότερες περιοχές ακόμα πιο εκτεθειμένες και επιδεινώνοντας τις ανισότητες. Άλλο ζήτημα που εγείρεται είναι το ποιος αποφασίζει πού επενδύονται τα χρήματα, με τις πλούσιες χώρες να κατηγορούνται ότι δεν στηρίζουν τις κοινότητες και τις πραγματικές τους ανάγκες.

“Η ευθύνη του παγκόσμιου Βορρά είναι αδιαμφισβήτητη και έχει υποχρέωση να συμβάλει στη λύση – πρώτα σταματώντας τα ορυκτά καύσιμα και μειώνοντας τις δραστηριότητες που προκαλούν τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως είναι οι μεταφορές ή η πολύ εντατική γεωργία και κτηνοτροφία” λέει η Νάντσου της WWF.

Aλιείς μικρής κλίμακας στη Νότια Αφρική βασίζονται στον ωκεανό για να βιοποριστούν/ABALOBI

“Επιπλέον, πρέπει να στηριχθούν σοβαρά όσοι θέλουν να παραμείνουν στη χώρα τους, καθώς πολλοί μας είπαν ότι πάλεψαν να επιζήσουν εκεί από την κλιματική καταστροφή που προκαλούν οι δικές μας κοινωνίες. Τα κράτη πρέπει να αναπτύξουν άμεσα πολιτικές προσαρμογής και ανθεκτικότητας, και απαιτούνται πόροι και ανταλλαγή τεχνογνωσίας”.

Τι σημαίνει όμως προσαρμογή και ανθεκτικότητα;

“Προσαρμογή σημαίνει ότι αντιμετωπίζεις τώρα αυτό που συμβαίνει τώρα. Είναι στατική έννοια. Και, σίγουρα, προσαρμογή σε υπερθέρμανση 2 βαθμών Κελσίου, δεν υπάρχει” τονίζει η υπεύθυνη περιβαλλοντικής πολιτικής.

“Ανθεκτικότητα σημαίνει ότι εφαρμόζεις πολιτικές πρόληψης: αποτρέπεις δασικές πυρκαγιές, στηρίζεις κοινωνικά όσους κινδυνεύουν από καύσωνες και προστατεύεις τα φυσικά οικοσυστήματα. Δεν χτίζεις σε πλημμυρικές λεκάνες, αφήνεις τα ποτάμια να πλημμυρίσουν φυσικά, προστατεύεις τα ελατοδάση και τις ακτές. Αυτά είναι η καλύτερη ασπίδα προστασίας απέναντι στις κλιματικές καταστροφές”.

Η αρχαία τεχνική Nubian vault και o τοπικός πηλός αξιοποιούνται για σπίτια ανθεκτικά στους καύσωνες. Δυτική Αφρική/Association la Voûte Nubienne

Και οι έννοιες της προσαρμογής και της ανθεκτικότητας διαφέρουν ανάλογα τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Το Μπανγκλαντές και η Ολλανδία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα καθώς και οι δύο χώρες απειλούνται σοβαρά από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η πρώτη έχει ελάχιστους πόρους και η επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων τίθεται σε κίνδυνο ενώ η δεύτερη επενδύει δισεκατομμύρια ετησίως για αντιπλημμυρική θωράκιση και οι κάτοικοί της “νιώθουν πολύ ασφαλείς”. Το Μπανγκλαντές ευθύνεται μόλις για το 0,06% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Κακοκαιρία Daniel. Konstantinos Tsakalidis/SOOC

Εν τω μεταξύ, μπορεί το Τουβαλού ή το Μπανγκλαντές να φαντάζουν αρκετά μακριά, αλλά ιστορίες εκτοπισμού εξαιτίας της κλιματικής κρίσης συμβαίνουν και δίπλα μας – στην Ελλάδα.

Τις ημέρες που οι κάτοικοι του Τουβαλού αποφάσιζαν ότι η μετεγκατάσταση είναι η μόνη λύση, οι κάτοικοι στο χωριό Μεταμόρφωση Θεσσαλίας, το οποίο πνίγηκε από τον Daniel, έκαναν ψηφοφορία ώστε να μετεγκατασταθούν μόνιμα, συλλογικά και οργανωμένα, σε ένα άλλο ασφαλές, κοντινό χωριό.

“Η κλιματική αλλαγή μας αφορά όλους. Και δεν αντιμετωπίζεται με τσιρότα. Όσο τα υπαίτια κράτη δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη τόσο μικραίνουμε τον χρόνο για να κάνουμε κάτι” λέει η Νάντσου. “Αν ξεριζώνεται ο κόσμος χωρίς να έχουμε φτάσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου (το όριο της Συνθήκης του Παρισιού), τι θα γίνει αν φτάσουμε τους 2 βαθμούς Κελσίου; Είναι καμπάνα κινδύνου με πολλαπλές διαστάσεις, δεν είναι ένα μικρό περιβαλλοντικό πρόβλημα, είναι μια υπαρξιακή απειλή για τον κόσμο όπως τον ξέρουμε.”

*Το όνομα έχει αλλάξει για λόγους προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο From Ravaged Livelihoods in the Global South to Mediterranean Crossings:The Reality of Climate Migration που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Ocean and Society” και το οποίο υπογράφουν οι Θεοδότα Νάντσου, Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος, Εμμανουέλα Δούση και Νασρουντίν Νιζάμη.

Πηγή: thepressproject.gr

Καταστρέφουν το περιβάλλον για τη δομή-φυλακή

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Tue, 10 Mar 2026 05:33:29 +0000

του Γιώργου Παγούδη

Η κυβέρνηση προκειμένου να προχωρήσει στην εγκατάσταση του νέου κολαστηρίου στη Βάστρια, παρακάμπτοντας το ΣτΕ καταστρέφει το παρθένο δάσος της περιοχής με χάραξη δρόμου 4,696 χλμ. τον οποίο βαφτίζει «οδό διαφυγής».

Με άλλη μία τεχνική τροποποίηση για τη Βάστρια επιχειρεί η κυβέρνηση να παρακάμψει τη νομιμότητα και τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς ώστε να προχωρήσει στην εγκατάσταση μιας νέας Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής – φυλακής για πρόσφυγες στην καρδιά της Λέσβου και του μεγαλύτερου δάσους του Αιγαίου.

Προβλέπει εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 2,5205 MW με σύστημα αποθήκευσης 5 MWh και κατασκευή οδού «διαφυγής» μήκους 4.696 μέτρων, με νέα διάνοιξη και εκτεταμένα τεχνικά έργα. Η ίδια η πράξη αναγνωρίζει ότι η οδός καταλαμβάνει 27.639,84 τ.μ. δασικών εκτάσεων, ότι μέρος της επέμβασης υπάγεται στη δασική νομοθεσία και ότι τμήμα της χάραξης βρίσκεται εντός περιοχής Natura 2000

Παλιό μονοπάτι

Παρ’ όλα αυτά, η ΑΕΠΟ όχι μόνο εγκρίνεται, αλλά «επέχει και θέση έγκρισης επέμβασης» σε δασικές εκτάσεις, σύμφωνα με την Κοινή Απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου και της Επιθεώρησης Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Αιγαίου (ΥΠΕΝ), με ημερομηνία 26/02/2026. Σύμφωνα με αυτή, στο δάσος θα χαραχτεί νέος δρόμος μήκους 4,69 χλμ., πάνω σε ίχνη παλιού μονοπατιού που από χρόνια όμως έχει χαθεί και σε έκταση που καταλαμβάνει 27.639,84 τ.μ. Ο συγκεκριμένος δρόμος για τις ανάγκες της δομής βαφτίζεται ως «οδός διαφυγής» σε μια ύστατη προσπάθεια να παρακαμφθεί η απαγορευτική απόφαση του ΣτΕ για τη διάνοιξη της κύριας οδού που προέβλεπε το αρχικό σχέδιο.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο δρόμος αυτός τέμνει και ένα ρέμα για το οποίο προβλέπεται η διευθέτηση με κατασκευή τεχνικού έργου, ώστε να νερά να παροχετεύονται υπογείως.

Παράλληλα προβλέπονται: ενίσχυση επιχωμάτων, τοποθέτηση συρματοκιβωτίων, αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις και τακτικός καθαρισμός της κοίτης. Οι προβλέψεις καταδεικνύουν τη μεγάλη φέρουσα ικανότητα του ρέματος, δηλαδή τον έντονο κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων που μπορούν ακόμα και να καταστρέψουν τη μοναδική οδό διαφυγής, αν και όποτε λειτουργήσει η δομή.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει κριθεί ήδη αρνητικά από το Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης και από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και αναμένεται πλέον η απόφασή τους αν θα κινηθούν δικαστικά με νέα προσφυγή στο ΣτΕ. Για «πολιτική επιλογή» κάνει λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ Λέσβου σε ανακοίνωση του: «Είναι η συνειδητή απόφαση να παρακαμφθεί η τοπική αυτοδιοίκηση, να αγνοηθεί η κοινωνία της Λέσβου και να προχωρήσει μια χωροθέτηση μέσα στο μεγαλύτερο δάσος του Αιγαίου, με όρους τετελεσμένου», αναφέρει και προσθέτει: «Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει κάθε νέα τροποποίηση ως τεχνική αναγκαιότητα.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για διαδοχικές προσθήκες που βαθαίνουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση και αποκαλύπτουν την απουσία σοβαρού, ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Οταν ένα έργο χρειάζεται συνεχείς “διορθώσεις”, το πρόβλημα δεν είναι οι λεπτομέρειες. Είναι ο πυρήνας του σχεδιασμού».

Πηγή: efsyn.gr

Η έλλειψη κοινής γλώσσας μεταξύ παιδιών αλλοδαπών αναπληρώνεται από την παγκόσμια γλώσσα της Τέχνης!

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Wed, 07 Jan 2026 19:17:42 +0000

Το ξεχασμένο ρέμα του Προφήτη Δανιήλ, που είναι αντιληπτό μόνο μέσω των προβλημάτων που φέρνει μαζί του, τα άδεια κελύφη της γειτονιάς και τα βιομηχανικά κτίρια στον Ταύρο, γίνονται αντικείμενο έρευνας και δημιουργίας!

Η εικαστικός – εκπαιδευτικός Έλενα Ακύλα διευρύνει τα όρια της τάξης και του σχολείου οδηγώντας τους μαθητές και τις μαθήτριες, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά αλλοδαπών, σε μια περιήγηση γνωριμίας της γειτονιάς τους. Η περιήγηση αυτή και οι δραστηριότητες που έγιναν κατά τη διάρκειά της στη γειτονιά του σχολείου, δημιούργησαν ερεθίσματα για αποτύπωση και συνέβαλαν στη σύνδεση των παιδιών με τη γειτονιά τους.

Τα παιδιά σχεδιάζουν χάρτες της γειτονιάς με τις καθημερινές τους διαδρομές και τα σημεία που δραστηριοποιούνται, οριοθετώντας ξανά τον χώρο τους.
Τον περασμένο Ιούνιο πραγματοποιήθηκε εικαστική δράση – παρέμβαση στο παρκάκι της γειτονιάς στην Πλατεία Εσταυρωμένου, δημιουργώντας μια εγκατάσταση στον δημόσιο χώρο της γειτονιάς και δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία για μια διαφορετική συνομιλία με τη γειτονιά τους!
Το πολιτιστικό και περιβαλλοντικό πρόγραμμα για το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ στον Ταύρο υλοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του περσινού σχολικού έτους (2024 – 2025) σε ένα από τα δημόσια δημοτικά σχολεία του Ταύρου, με ένα από τα τμήματα της τρίτης δημοτικού, διερευνώντας τρόπους για την ανάδειξη και την οικειοποίηση του δημόσιου χώρου της γειτονιάς από τα παιδιά.

Ζητάμε από την συντονίστρια Έλενα Ακύλα στοιχεία για τη δράση, καθώς και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν παιδιά αλλοδαπών στο σχολείο σήμερα.

Πείτε μας δυο λόγια για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα

Η γειτονιά που βρίσκεται το σχολείο είναι δίπλα στη βιομηχανική ζώνη του Ταύρου, η οποία αναπτύσσεται γύρω από την οδό Πέτρου Ράλλη με πολλά βιομηχανικά κτίρια, αποθήκες και εταιρίες. Εκεί βρίσκεται και το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ που διασχίζει τον Ταύρο και είναι παραπόταμος του Κηφισού. Το πρόγραμμα, στο οποίο έδωσα τον τίτλο «Υδάτινα ίχνη και διαδρομές στην πόλη», καθώς έχει ως κεντρικό άξονα το ιστορικό ρέμα, σχεδιάστηκε λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της γειτονιάς. Εστιάζει στη σχέση των παιδιών με τη γειτονιά και αναδεικνύει την παιδική οπτική και τις παιδικές αφηγήσεις, μέσα από την εμπειρία και τη διαδρομή μιας βιωματικής διαδικασίας.

Πως προέκυψε η ιδέα για ένα τέτοιο πρόγραμμα;

Μέσα από συζητήσεις με τα παιδιά, κατά τη διάρκεια του μαθήματος των εικαστικών, διαπίστωσα πως αν και το ρέμα βρίσκεται μόλις επτακόσια μέτρα από το δημοτικό σχολείο, τα περισσότερα παιδιά αγνοούσαν την ύπαρξη του, ή γινόταν αντιληπτό μόνο μέσω των προβλημάτων που φέρνει μαζί του, ενώ άλλα παιδιά δεν είχαν αναρωτηθεί ποτέ για τα άδεια κελύφη της γειτονιάς τους και τα βιομηχανικά κτίρια, αν και κάποια από αυτά καθρεπτίζονται στα παράθυρα του σχολείου τους. Έτσι, μέσω αυτών των δύο, βασικών θα έλεγα, χαρακτηριστικών της ταυτότητας της γειτονιάς, το ρέμα και τη βιομηχανική αρχιτεκτονική και βιομηχανική και πολιτιστική κληρονομιά, επιχειρήθηκε η γνωριμία και η ενδυνάμωση της σχέσης των παιδιών με τη γειτονιά τους.

Δημιουργίες παιδιών

Πως δουλέψατε με τα παιδιά στο πλαίσιο του προγράμματος;

Τα παιδιά σχεδίασαν χάρτες της γειτονιάς με τις καθημερινές τους διαδρομές και τα σημεία που δραστηριοποιούνται, οριοθετώντας ξανά τον χώρο τους και εντάσσοντας σ’ αυτόν και το ξεχασμένο, μέχρι πρότινος, ρέμα της γειτονιάς, το οποίο καταλάμβανε όλο και περισσότερο χώρο στους χάρτες τους αλλά και στις ζωγραφικές τους αναπαραστάσεις, ως μια μικρή γαλάζια υδάτινη γραμμή ή μια μεγάλη λεωφόρος που διασχίζει κάθετα τη λεωφόρο Ειρήνης, παίζοντας πια κυρίαρχο ρόλο στη θέση του στη γειτονιά. Πρότειναν την επαναφορά της ζωής μέσα σε αυτό αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο τριγύρω. Η πλειοψηφία των παιδιών δεν γνώριζε ότι ο Κηφισός ήταν ποτάμι και τα παιδιά συνειδητοποίησαν ότι ο Κηφισός, όχι μόνο είναι ποτάμι αλλά συνεχίζει να κυλά κάτω από τη λεωφόρο Κηφισού υπόγεια. Στους ίδιους χάρτες, ανάμεσα στο σχολείο, στα σπίτια, στο ρέμα και αλλού, βρήκαν πλέον τον χώρο τους και τα παλιά εργοστάσια της γειτονιάς με τις καμινάδες, τα οποία έχουν μια μακρά ιστορία για την περιοχή.

Δημιουργίες παιδιών

Η υπαίθρια τάξη συνδέει τα παιδιά με το φυσικό περιβάλλον!

Πως αναπτύχθηκε το πρόγραμμα και ποια η σχέση του με τη γειτονιά;

Το προσωπικό βίωμα από τους περιπάτους μου στο ρέμα και στη γειτονιά και η νεοαποκτηθείσα γνώση μου σχετικά με την ιστορία του Ταύρου με βοήθησε να κάνω τις προσωπικές μου συνδέσεις με τη γειτονιά. Χρησιμοποιώντας το περπάτημα ως καλλιτεχνική πρακτική, οικειοποιήθηκα αυτό το κομμάτι της γειτονιάς και η εμπειρία αυτή ήταν ένα υλικό που μεταφέρθηκε μέσα στη σχολική αίθουσ

α και αξιοποιήθηκε από τα παιδιά. Πρωτογενές φωτογραφικό υλικό, φύλλα φυτών και άλλα ευρεθέντα αντικείμενα, δηλαδή θραύσματα και μέρη αντικειμένων από το ρέμα, τα οποία προσκόμισα στην τάξη, χρησιμοποιήθηκαν από τη μαθητική ομάδα για ατομικές και ομαδικές εργασίες (ζωγραφικές αναπαραστάσεις και κολάζ).

Μαζί με τα παιδιά περπατήσαμε στη γειτονιά και επισκεφτήκαμε το παλιό εργοστάσιο «Κρόνος» που είναι πλέον ένα κτίριο με άλλη χρήση (νυν ΠΙΟΠ), το οποίο διατηρεί όμως την ιστορία του και ένα μέρος του βιομηχανικού παρελθόντος. Στο τέλος του σχολικού έτους (τον Ιούνιο του 2025), πραγματοποιήσαμε μια εικαστική δράση – παρέμβαση στο παρκάκι της γειτονιάς στην Πλατεία Εσταυρωμένου που βρίσκεται δίπλα στο σχολείο, όπου τα παιδιά κρέμασαν φύλλα από πηλό που είχαν ετοιμάσει στο μάθημα, σε σημεία που επέλεξαν τα ίδια, όπως σε κλαδιά και κορμούς δέντρων, μάντρες και κάγκελα γειτονικών ιδιοκτησιών, στον ξύλινο φράχτη της μικρής παιδικής χαράς και αλλού. Η εικαστική συμμετοχική δράση με τα κεραμικά φύλλα που κατασκευάστηκαν με σκοπό να αποτελέσουν μια εγκατάσταση στον δημόσιο χώρο της γειτονιάς, έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία για μια διαφορετική συνομιλία με τη γειτονιά τους. Βρέθηκαν ξανά στις καθημερινές τους διαδρομές νοηματοδοτώντας τες όμως διαφορετικά, μέσα από ένα ζωντανό πεδίο, αυτό μιας καλλιτεχνικής δράσης. Συνέβαλλε στην ορατότητα των μικρών κατοίκων και στην περαιτέρω οικειοποίηση του δημόσιου χώρου της γειτονιάς από τα παιδιά. Στη συνέχεια, η κουβέντα που ακολούθησε και το βιωματικό, διαφορετικό μάθημα στα κυκλικά πεζούλια του πάρκου, μετέφερε τη σχολική αίθουσα έξω από τις πόρτες του σχολείου, στον δημόσιο χώρο, διευρύνοντας έτσι τα όρια της τάξης και του σχολείου. Η υπαίθρια τάξη μας συνέβαλε στη σχέση και σύνδεση των παιδιών με το φυσικό περιβάλλον.

Τέλος, μέρος του προγράμματος παρουσιάστηκε σε μια μαθητική – εικαστική έκθεση στο «31ο Μαθητικό Φεστιβάλ Μοσχάτου – Ταύρου 2025», έναν πολιτιστικό θεσμό του Δήμου που πραγματοποιείται κάθε χρόνο επί σειρά ετών στη γειτονιά και ο σχεδιασμός της πρόσκλησης – αφίσας για τη συμμετοχή του προγράμματος σε αυτό, οδήγησε στη συνεργασία και στην ανάπτυξη των σχέσεων της μαθητικής ομάδας με μεγαλύτερα παιδιά του σχολείου, τα οποία και σχεδίασαν την πρόσκληση για τη συμμετοχή μας στο φεστιβάλ.

Δημιουργίες παιδιών

Οι διαφορετικές κουλτούρες έρχονται σε επαφή μέσω της Τέχνης

Έχετε την ευκαιρία να διδάσκετε σε ένα επί της ουσίας πολυπολιτισμικό σχολείο και να έρχεστε καθημερινά σε επαφή με αγόρια και κορίτσια διαφορετικών πολιτισμικών χαρακτηριστικών. Πόσο ενδιαφέρουσα είναι αυτή η εμπειρία και πόσο μεγάλη η ευθύνη να ανταποκριθείτε στις αυξημένες υποχρεώσεις σας, να προσφέρετε γνώσεις, αλλά κα να συμβάλετε στην αρμονική ένταξη αυτών των παιδιών στο νέο τους περιβάλλον;

Τα σχολεία που έχω εργαστεί τα τελευταία δεκαπέντε και πλέον χρόνια, αν και τα περισσότερα έχουν στην πλειονότητά τους παιδιά διαφόρων εθνικοτήτων, δεν είναι χαρακτηρισμένα επίσημα ως σχολεία διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Τα δημόσια διαπολιτισμικά σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι ελάχιστα, αν σκεφτεί κανείς τους πραγματικούς αριθμούς των παιδιών από άλλες χώρες που φοιτούν στα δημοτικά σχολεία της Ελλάδας.

Στα χαρακτηρισμένα διαπολιτισμικά σχολεία, εκτός από την προσπάθεια ενσωμάτωσης των μαθητών/-τριών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, δίνεται βάρος όχι μόνο στην καλλιέργεια της αλληλο-αποδοχής των μαθητών/-τριών αλλά και στη μητρική τους γλώσσα καθώς και τον πολιτισμό τους.

Στα σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που εργάζομαι και που είναι μη διαπολιτισμικά επίσημα, προσπαθώ ως εκπαιδευτικός να λαμβάνω υπόψη τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες όλων των μαθητών και μαθητριών και να φέρνω σε επαφή τις διαφορετικές κουλτούρες μέσω της Τέχνης. Αυτή η εμπειρία είναι ενδιαφέρουσα και ταυτόχρονα είναι και μια πρόκληση και σαφώς η ευθύνη είναι μεγάλη.

Δημιουργίες παιδιών

Οι δυσκολίες προκύπτουν και σε μη λεκτικά σήματα. Ένα χαμόγελο, για παράδειγμα, μπορεί να ερμηνευτεί ως ένδειξη ενθάρρυνσης και επιβράβευσης ή σαν ειρωνική διάθεση και αποδοκιμασία. Πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορεί ένας εκπαιδευτικός να αντιληφθεί αυτές τις διαφορές κουλτούρας;

Πράγματι, κάποια παιδιά δεν μιλάνε ή και δεν καταλαβαίνουν ακόμα καλά την ελληνική γλώσσα. Η Τέχνη όμως, είναι μια παγκόσμια γλώσσα. Η έλλειψη, σε ορισμένες περιπτώσεις, μιας κοινής γλώσσας που εκ των πραγμάτων είναι μια δυσκολία, αναπληρώνεται από την παγκόσμια γλώσσα της τέχνης (την εικόνα και την τέχνη μέσω των οπτικών της στοιχείων). Τα παιδιά, ακόμη και χωρίς να μιλάνε την ελληνική γλώσσα, καταλαβαίνουν τον/την εκπαιδευτικό που προσπαθεί πάντα να λειτουργεί με ενθάρρυνση και επιβράβευση και αντιλαμβάνονται πότε ένα χαμόγελο ή μια κίνηση των χεριών ή ακόμη και μια ματιά γίνονται καλοπροαίρετα και υποστηρικτικά.

Η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια βοηθάει του μαθητές αλλά και τους γονείς και το σχολείο. Σε πιο βαθμό γίνεται;

Η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια είναι απαραίτητη και πράγματι υπάρχει από την πλευρά του σχολείου και των εκπαιδευτικών, όμως ο βαθμός επίτευξής της εξαρτάται όχι μόνο από την προσπάθεια προσέγγισης των εκπαιδευτικών και του σχολείου αλλά και από τη διάθεση συνεργασίας της οικογένειας των μαθητών/-τριών με το σχολείο και πολλές φορές από τον βαθμό κατανόησης της ελληνικής γλώσσας από την οικογένεια.

Πηγή:www.efsyn.gr

Οι πολίτες του Αλίμου σταμάτησαν ένα περιβαλλοντικό έγκλημα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" — Tue, 23 Dec 2025 19:11:22 +0000

Ο «συναγερμός» που σήμανε η πρόεδρος του συλλόγου «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος», Βασιλική Κοιλάκου, και η άμεση κινητοποίηση των κατοίκων έσωσαν τον προστατευόμενο υγρότοπο από την καταστροφική επένδυση της Lamda Development, η οποία είχε εγκριθεί με προεδρικό διάταγμα του 2018.

Τον περασμένο Μάρτιο, η κυρία Βασιλική Κοιλάκου, κάτοικος του παλαιού Αλίμου, που συνορεύει με την επένδυση του Ελληνικού, πέρασε τη διάβαση της Ποσειδώνος για να πάει στο λιμανάκι των ερασιτεχνών αλιέων, όπως έκανε τα περισσότερα απογεύματα. Η κ. Κοιλάκου είναι πρόεδρος του Εξωραϊστικού και Περιβαλλοντικού Συλλόγου «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος». Ετσι, όταν αντίκρισε τους εργάτες της Lamda Development να κάνουν εργασίες περίφραξης και να τοποθετούν λαμαρίνες στις όχθες του ρέματος, σήμανε «συναγερμό».

Τα τηλέφωνα και οι αναρτήσεις στο Facebook πήραν φωτιά, με τους γείτονες να ρωτούν τι συμβαίνει. Ο σύλλογος αριθμεί 450 μέλη, κυρίως παλαιούς κατοίκους, και έτσι γρήγορα οργανώθηκε η πρώτη συγκέντρωση και αμέσως μετά η φύλαξη του χώρου και η παρακολούθηση των εργασιών. Αλλα μέλη του Δ.Σ. του συλλόγου, όπως ο δικηγόρος Κώστας Βαϊνανίδης, επίσης κάτοικος της γειτονιάς, ξεκίνησαν να ερευνούν το θέμα.

Ο κ. Βαϊνανίδης διαπίστωσε ότι με το προεδρικό διάταγμα του 2018 που ενέκρινε τα σχέδια που είχαν εκπονηθεί για την επένδυση της Lamda Development, είχε οριοθετηθεί και η κοίτη του ρέματος Τραχώνων. Προβλεπόταν να εκτραπεί μέσα στη φυσική δημοτική παραλία των Λουτρών Αλίμου η εκβολή του από τη σημερινή της θέση και να δημιουργηθεί ένας λιμενοβραχίονας περίπου 80 μέτρων μέσα στον όρμο των λουτρών. Εκεί όπου οι κάτοικοι της περιοχής κολυμπούσαν «από παιδιά», όπως μας είπαν. Το αποτέλεσμα θα ήταν να αλλοιωθεί μέχρι καταστροφής ο χαρακτήρας της παραλίας. «Ακόμη χειρότερο για μένα ήταν ότι η εκτροπή των εκβολών θα είχε ως αποτέλεσμα να καταστραφεί ο προστατευόμενος αστικός, παράκτιος υγρότοπος των σημερινών εκβολών, τεράστιας περιβαλλοντικής αξίας», λέει ο κ. Βαϊνανίδης.

Σπάνια είδη

Οσο απίστευτο και αν ακούγεται, το «Παράκτιο Ελος Λουτρών Αλίμου» είναι ο τόπος ενός σπάνιου είδους ψαριού – χελιού που καταγράφεται στους διεθνείς καταλόγους προστατευόμενων ειδών που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Στα δύο λεπτά από την πολύβουη Ποσειδώνος έχουν καταγραφεί 158 είδη σπάνιων πτηνών, έχουν παρατηρηθεί θηλαστικά, όπως αλεπού, σκαντζόχοιρος αλλά και χελώνες και μεσογειακή φώκια. «Οι άνθρωποι της γειτονιάς έκλαιγαν όταν έμαθαν τι σχεδίαζαν να κάνουν», αναφέρει ο κ. Βαϊνανίδης.

Η ενημέρωση που είχαν από την εταιρεία οι κάτοικοι της περιοχής –πολλοί από τους οποίους, πρέπει να σημειωθεί, δεν ήταν κατά της επένδυσης– αλλά ακόμα περισσότερο οι προσδοκίες τους δεν είχαν σχέση με αυτό που έβλεπαν να υλοποιείται. «Μιλούσαν για “διευθέτηση εκβολών” και “εμπλουτισμό της παραλίας”, οπότε δεν γινόταν αντιληπτό ότι οι εκβολές θα πάνε αλλού ούτε αναφερόταν κάπου ότι υπήρχε υγρότοπος στις σημερινές εκβολές, ο οποίος θα καταστραφεί», εξηγεί ο κ. Βαϊνανίδης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε κανένα έγγραφο, σχεδιάγραμμα ή περιβαλλοντική μελέτη πριν ή μετά την έκδοση του προεδρικού διατάγματος του 2018 δεν αναφερόταν η ύπαρξη του προστατευόμενου υγρότοπου, και επομένως δεν υπάρχει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη σχεδιαζόμενη καταστροφή του. Η μοναδική υπόνοια βρισκόταν στην ακτομηχανική μελέτη που συντάχθηκε μετά την έκδοση του προεδρικού διατάγματος του 2018, όπου και προέκυπτε εμμέσως ότι ο χώρος των σημερινών εκβολών, όπου βρίσκεται το κέντρο του υγρότοπου, θα αποξηραινόταν καλυπτόμενος με άμμο και χαλίκι από λατομεία.

Στη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνόδευε το προεδρικό διάταγμα του 2018 υπήρχε χάρτης που έδειχνε ότι το ρέμα έπαιρνε στροφή μέσα στη δημοτική παραλία του Αλίμου. Κατά τον κ. Βαϊνανίδη, διέφυγε την προσοχή όλων, ακόμα και του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι αυτό θα είχε αποτέλεσμα να καταστραφεί ένας προστατευόμενος υγρότοπος.

Ο σύλλογος απευθύνθηκε στο δημοτικό συμβούλιο και στους πολιτικούς εκπροσώπους της περιοχής, αλλά αντιμετώπισε επιφυλακτικότητα. Η γενική αίσθηση ήταν πως είχε παγιωθεί η κατάσταση με την πάροδο τόσων ετών από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος και δεν υπήρχε τρόπος να ανατραπεί, αφού όλες οι προθεσμίες προσβολής του είχαν περάσει. «Μας έλεγαν “τώρα το θυμηθήκατε; Τόσα χρόνια τι κάνατε; Ολα είναι τελειωμένα”», θυμάται η κ. Κοιλάκου. Ομως τα μέλη του συλλόγου που τώρα συνειδητοποιούν τι συνέβαινε δεν ήταν διατεθειμένα να παρατήσουν την υπόθεση.

Μια πόλη υπό διαμόρφωση

Είναι Δευτέρα βράδυ και βρισκόμαστε στον παιδικό σταθμό της περιοχής, κυριολεκτικά δίπλα στον φράχτη της επένδυσης και στη γειτονιά Little Athens, μια μεικτή περιοχή κατοικίας και εμπορικών χρήσεων που υψώνεται δίπλα στον παλαιό Αλιμο. Ο παιδικός σταθμός έχει παραχωρηθεί από τον δήμο στον σύλλογο, προκειμένου να γίνονται εκεί οι συναντήσεις και οι συνεστιάσεις του· είναι το κέντρο της κοινότητας.

Οταν επισκέφθηκα για πρώτη φορά την περιοχή πριν από αρκετούς μήνες, γερανοί περνούσαν πάνω από τις χαμηλές στέγες των κατοικιών και οι εργασίες εκσκαφής δονούσαν το έδαφος, τρομάζοντας τα παιδιά στο προαύλιο. Ηταν όμως μια προσωρινή συνθήκη. Η κ. Κοιλάκου με είχε ξεναγήσει σε ένα περιβάλλον το οποίο άλλαζε και αλλάζει ακόμα ραγδαία.

Μέσα από τον φράχτη που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη μονοκατοικία της, τα κτίρια της επένδυσης σήκωναν ισόγειο στα δέκα μέτρα πάνω από το έδαφος. Μόλις ένα ή δύο οικοδομικά τετράγωνα παρακάτω, οκταώροφες πολυκατοικίες στέκουν ακόμα μισοτελειωμένες, καθώς ο ΝΟΚ που τους έδινε μπόνους σε ύψος κατέπεσε στο ΣτΕ, μετά από προσφυγή του Δήμου Αλίμου. Οι κάτοικοι του παλαιού Αλίμου, με τις παλιές μονοκατοικίες με ειδικό καθεστώς λόγω εγγύτητας στο παλιό αεροδρόμιο, βλέπουν την περιοχή τους να αλλάζει βίαια και χαοτικά. Δεν είναι η πρώτη φορά.

«Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1998, λίγο πριν από το κλείσιμο του αεροδρομίου και τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ηταν υποβαθμισμένη και αραιοκατοικημένη η γειτονιά μας λόγω της λεωφόρου και του αεροδρομίου, αποκομμένη, καθώς δεν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τις υποδομές στο κέντρο του δήμου. Πολλοί από εμάς κατοικούσαμε εδώ και εργαζόμασταν στο αεροδρόμιο», θυμάται η κ. Κοιλάκου.

Πολεοδομικά καθεστώτα

Η περιοχή, που ξεκινάει από την Αργυρούπολη και φτάνει ώς την παραλία, εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης μόλις το 1995. Ενα προεδρικό διάταγμα του 1987, ακόμη σε ισχύ, προβλέπει για την περιοχή ύψος κτιρίων μέχρι τα 8,5 μέτρα. Για την ακρίβεια, από τη λεωφόρο μέχρι την παραλία ισχύουν διαφορετικά πολεοδομικά καθεστώτα. Το πρώτο τετράγωνο από την παραλία έχει συντελεστή δόμησης 1,4, ενώ το αμέσως επόμενο έχει συντελεστή 0,8. Στα σύνορα της επένδυσης υπάρχουν κτίρια με συντελεστή δόμησης 0,8 που επιτρέπει σημαντική κάλυψη οικοπέδου, αλλά το ύψος παραμένει περιορισμένο. Σε αυτόν τον πολεοδομικό ιστό προστέθηκε το Ellinikon, με ειδικό πολεοδομικό σχέδιο που επιτρέπει εξαιρέσεις, όπως η ανύψωση του εδάφους στα 10 μέτρα για κτίρια ειδικής αρχιτεκτονικής σχεδίασης γύρω από το πάρκο, ύψους 50 μέτρων κ.ά.

Οταν ψηφίστηκε ο νέος ΝΟΚ, ο σύλλογος κάλεσε μηχανικούς της περιοχής για ενημέρωση. «Μας είπαν ότι αλλαγή συντελεστή είναι σχεδόν αδύνατη. Το μόνο που θα μπορούσε να γίνει είναι να ζητηθεί μείωση της κάλυψης, ώστε να δοθεί επιπλέον όροφος και να φτάσουμε στα 13 μέτρα ύψος. Αυτό όμως δημιουργεί ζήτημα ισονομίας. Πρόκειται για αδικία», λέει η κ. Κοιλάκου. Ο σύλλογος διχάστηκε, καθώς κάποια μέλη του είχαν χτίσει και δεν ήθελαν τώρα δίπλα τους να ανεγερθούν και άλλες πολυκατοικίες. Προκειμένου να αντιμετωπίσει το αλαλούμ που δημιουργούνταν στην περιοχή του και τις εντάσεις που γεννούσε, ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, κινήθηκε κατά του νέου ΝΟΚ, τον οποίο κατάφερε να σταματήσει στο ΣτΕ.

To πρόβλημα πρόκειται να διευθετηθεί με το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο που θα εκπονηθεί και για το οποίο οι σύλλογοι της περιοχής έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους. «Οι γύρω δήμοι (Αγιος Δημήτριος, Γλυφάδα) έχουν ήδη εκπονήσει τοπικά πολεοδομικά και έχουν κάνει διαβουλεύσεις. Εμείς πού βρισκόμαστε;», λέει η Ειρήνη Μιχαηλίδου, μέλος του Δ.Σ. του συλλόγου.

Το πολεοδομικό καθεστώς του Ellinikon βρίσκεται στη ρίζα των προβληματισμών που διατυπώνονται συχνά, όπως είναι το προνομιακό ύψος των κτιρίων, η πρόσβαση στην παραλία και το μητροπολιτικό πάρκο που πρόκειται να δημιουργηθεί στο κέντρο της επένδυσης. Στους κατοίκους του παλαιού Αλίμου που ήλπιζαν να αποκτήσουν άνοιγμα προς το πάρκο και τις υποδομές της νέας πόλης ενέτεινε τελικά την αίσθηση της απομόνωσης.

Αγωνιστές

Ο σύλλογος όμως είναι μαθημένος πια να αγωνίζεται για τη γειτονιά. Ο παλαιός Αλιμος παίζει στα δελτία ειδήσεων κάθε χειμώνα, με πλημμύρες λόγω έλλειψης φρεατίων και αγωγών. Επί πέντε χρόνια ο σύλλογος αγωνιζόταν να πείσει την περιφέρεια να χρηματοδοτήσει ένα αντιπλημμυρικό έργο προκειμένου να σταματήσει να πλημμυρίζει, και τελικά τα κατάφερε με τη βοήθεια και του δήμου.

Πριν από αυτό, έδωσε αγώνα και κατάφερε να ακυρώσει τη δημιουργία ενός μεγάλου υποσταθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος που είχε χωροθετηθεί μέσα σε παιδική χαρά της γειτονιάς, ελλείψει ελεύθερων χώρων. Η περιοχή ακόμα αντιμετωπίζει πρόβλημα που αναμένεται να αντιμετωπιστεί με δημιουργία μεγάλου υποσταθμού στον Υμηττό πλέον, γεγονός που επίσης με τη σειρά του δημιουργεί προβλήματα με τους όμορους δήμους.

Και ο σταθμός μεταφόρτωσης απορριμμάτων λειτουργεί παράτυπα, χωρίς τις σωστές προδιαγραφές, συνορεύοντας με σπίτια της περιοχής, ενώ όλοι περιμένουν μια συνολική λύση στο πρόβλημα. Η αρχική πρόταση να γίνει εντός της επένδυσης δεν έγινε δεκτή από τη Λάμδα Α.Ε. κι έτσι το θέμα παραμένει σε εκκρεμότητα.

Ο «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» καταφέρνει και κρατάει ζωντανό τον κοινωνικό δεσμό των κατοίκων του παλαιού Αλίμου, παρά τον μετασχηματισμό που υφίσταται η περιοχή και την απογοήτευση, που είναι πάντα η πρώτη αντίδραση όταν πρέπει να αντιμετωπιστούν μεγάλα και ισχυρά συμφέροντα.

Μετά την πρώτη κινητοποίηση για το ρέμα Τραχώνων, ήρθε ξανά η αμφιβολία και η ηττοπάθεια ότι ούτε ο δήμος ούτε οι κάτοικοι θα μπορούν να τα βάλουν με την ΕΤΑΔ, στην οποία ανήκει ο χώρος, ή με τη Λάμδα Α.Ε. Αυτό άλλαξε όταν ο κ. Βαϊνανίδης διαπίστωσε ότι με νόμο που ψηφίστηκε το 2011, υπεύθυνοι «για τη φύλαξη» των μικρών «παράκτιων υγροτόπων» κάτω των 80 στρεμμάτων (όπως ο συγκεκριμένος) είναι οι οικείες τοπικές αρχές.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου ενημέρωσε τον Δήμο Αλίμου, που αντέδρασε αστραπιαία. Μέσα σε λίγες μέρες, με τη γνωμοδότηση του κ. Βαϊνανίδη, το δημοτικό συμβούλιο εξέδωσε ομόφωνη απόφαση απαγόρευσης εργασιών μέσα και γύρω από τον υγρότοπο, που θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την ξήρανσή του! Αυτό οδήγησε σε προσφυγή της Λάμδα στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής κατά της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση απορρίπτοντάς την, άνοιξε τον δρόμο στη συντήρηση, στην ανάπλαση και στη βελτίωση του υγροτόπου από τον Δήμο Αλίμου, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.

Ωστόσο, η ειλικρινής μου απορία στη συνάντηση με τον σύλλογο στον παιδικό σταθμό ήταν για ποιο λόγο να αντισταθεί η τοπική κοινωνία, αφού οι ανακοινώσεις της εταιρείας μιλάνε για αντιπλημμυρικά έργα και διευθέτηση του χώρου. «Υπάρχουν δύο λόγοι», μου απάντησε ο κ. Βαϊνανίδης. «Οταν οι επιστήμονες λένε ότι υπάρχει προστατευόμενος υγρότοπος με διεθνώς προστατευόμενο είδος, δεν μπορούμε να αδιαφορήσουμε βλέποντάς τον να καταστρέφεται. Η αντιπλημμυρική προστασία θα ήταν πιο αποτελεσματική, διαπλατύνοντας τις σημερινές εκβολές εκεί που βρίσκονται σήμερα, διατηρώντας και βελτιώνοντας τον υγρότοπο, σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες», συνεχίζει. Ο «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» άνοιξε τον δρόμο με τη δράση του για την αξιοποίηση και την ανάδειξή του.

«Ο δεύτερος λόγος είναι προσωπικός και συλλογικός. Η παραλία αυτή υπάρχει αιώνες. Εμείς μεγαλώσαμε εκεί. Η περιοχή μας έχει μια ιδιαιτερότητα: έχουμε μείνει ακόμα γειτονιά. Δεν έχουμε πλατείες. Ολη μας η ζωή ήταν εκεί. Κάθε απόγευμα μαζευόταν εκεί όλη η γειτονιά», λέει η κ. Κοιλάκου και συμπληρώνει: «Οταν κινητοποιείται ο κόσμος, πάντα υπάρχει κάποιο αποτέλεσμα».

Πηγή:www.efsyn.gr