Μετά από χρόνια ένας γερμανός ερευνητής ο Χέρμαν Φρανκ  Μάγερ (1940-2009), γιός αξιωματικού της επιμελητείας της Βέρμαχτ που αιχμαλωτίσθηκε από τους αντάρτες και εκτελέσθηκε, ψάχνοντας τα ίχνη του πατέρα του, βρέθηκε μπροστά σε συγκλονιστικά στοιχεία για τη δολοφονική δράση των επίλεκτων μονάδων των ναζί στην Ελλάδα. Μετά από έρευνα δεκαετιών στα γερμανικά αρχεία έγραψε δύο  βιβλία . Το πρώτο, με τίτλο «Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117^ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα»,  αναφέρεται στη σφαγή στα Καλάβρυτα. Στο δεύτερο,  με  τίτλο « Αιματοβαμένο εντελβάις-1^η Ορεινή Μεραρχία, το 22^ο Ορεινό Σώμα Στρατού και η εγκληματική δράση τους στην Ελλάδα 1943-1944» (σ.σ. το αλπικό λουλούδι ήταν το διακριτικό σήμα των ανδρών της Μεραρχίας στους σκούφους και τα μανίκια της στολής τους), ο συγγραφέας μίλησε με επιζώντες της Μεραρχίας οι οποίοι παρά τις προσπάθειές τους να συσκοτίσουν τα γεγονότα είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικοί για την αγριότητα των δυνάμεων κατοχής και το βάρος του εγκλήματος στο Κομμένο.

«Είναι σαν να κόβεις χόρτα»…

Να τι είπαν στο Μάγερ οι βετεράνοι της Μεραρχίας.

«Ήδη από την έναρξη της επιχείρησης συζητούνταν σε ολόκληρο το στρατόπεδο ότι κάποιος αξιωματικός της μονάδας είχε δεχτεί πυρά στο χωριό , αλλά είχε καταφέρει να διαφύγει. Αμέσως αφότου κατεβήκαμε από το φορτηγό συγκεντρωθήκαμε και κάποιος αξιωματικός της μονάδας μας έδωσε τη διαταγή  πως σ αυτή την επιχείρηση αντιποίνων δεν έπρεπε κανένας Έλληνας να εγκαταλείψει το χωριό ζωντανός. Ο αξιωματικός μας είπε χαρακτηριστικά: ‘ να θερίσουμε τους πάντες’» (Στρατιώτης Όττο Γκόλντμαν 18 χρονών τότε, από τη Βιέννη).

«Από την πλευρά των κατοίκων δεν υπήρξε καμία αντίσταση. Ούτε ένας πυροβολισμός δεν έπεσε προς το μέρος μας και δεν είχαμε τραυματίες (…) Θυμάμαι ακόμη ακριβώς ότι προσπάθησα να σώσω τέσσερα παιδάκια περίπου 3 έως 5 ετών. Τα έκρυψα κάτω από μια κουβέρτα. Δεν ξέρω αν τελικά ανακαλύφθηκαν αργότερα και εκτελέστηκαν». ( Δεκανέας Καρλ Ντεφρέγκερ).

«Οι κάτοικοι του χωριού που προσπαθούσαν να διαφύγουν εκτελούνταν. Το ίδιο ίσχυε και για όσους κρύβονταν μέσα στα σπίτια. Ρίχναμε χειροβομβίδες μέσα στα σπίτια και μετά πυροβολούσαμε με καραμπίνες και αυτόματα όπλα μέσα από κλειδαμπαρωμένες πόρτες. Η επίθεση κράτησε αρκετές ώρες. Πολλά πτώματα κάηκαν μέσα στα σπίτια και η δυσοσμία ήταν αφόρητη». (Στρατιώτης Γιόζεφ Ρήντλ).

«Στην πλατειούλα ο ανθυπολοχαγός διέταξε να εκτελεστεί αυτή η ομάδα ανθρώπων (σ.σ. μέλη, συγενείς και φίλοι της οικογένειας Μάλλιου που βρέθηκαν στο χωριό για το γάμο, την προηγούμενη,  της κόρης της οικογένειας ). Ο Τσίγκλερ έστησε το πολυβόλο σε απόσταση  10-15 μέτρων . Στο πολυβόλο υπήρχαν ήδη σφαίρες , έτσι ο Τσίγκλερ άνοιξε αμέσως πυρ, έριξε μια σειρά ριπών και θέρισε τον κόσμο. Κανένας δεν έμεινε ζωντανός. Τα πτώματα αφέθηκαν εκεί όπου έτυχε να πέσουν». (Ότο Γκόλνμαν)

«Είναι σαν να κόβεις χόρτα. Γίνεται πολύ γρήγορα. Μετά ησυχία. Καμία κραυγή, καμία αναστάτωση. Μετά ησυχάζεις (…) Βλέπω ακόμη και σήμερα τις γυναίκες και τα παιδιά που στήθηκαν μπροστά στον τοίχο, πως άρχισαν να ουρλιάζουν προσπαθώντας να κρυφτούν πίσω από τα τελάρα. Ήμουν τόσο ταραγμένος που θα αναγκαζόμουν να πυροβολήσω γυναικόπαιδα». (Υποδεκανέας Άντον Τσίγκλερ απαντώντας σε ερώτηση πως αισθανόταν μετά τη σφαγή).

Ασελγούσαν στα πτώματα

«Είδα τα πτώματα των πυροβολημένων να κείτονται στο χώμα. Ήταν όλοι νεκροί δεν χωράει καμία αμφιβολία. Κάτι που μ’ έκανε πραγματικά να αηδιάσω ήταν πως ορισμένοι ασελγούσαν πάνω στα πτώματα. Είδα ο ίδιος στρατιώτες να χώνουν μπουκάλια μπύρας στα αιδοία των νεκρών γυναικών. Νομίζω πως είδα και πτώματα με βγαλμένα μάτια». (Άουγκουστ  Ζάιτνερ).

Ο ίδιος απαντώντας στην ερώτηση αν οι συνάδελφοί του τοποθετούσαν  στο στόμα βρεφών βαμβάκι ποτισμένο με βενζίνη και τα έκαιγαν είπε: «Είδα πράγματι παιδιά νεκρά τα οποία έφεραν στο πρόσωπο γύρω από την περιοχή του στόματος φρικτά εγκαύματα. Δεν γνωρίζω όμως εάν αυτό συνέβη ενόσω τα παιδιά ζούσαν ακόμη, ή εάν κακοποιήθηκαν τα πτώματά τους».

«Είδα νεκρά μωρά καρφωμένα στις πόρτες αχυρώνων». (Ούγκο Τούρρι , Ιταλός, τότε επιλοχίας στην ιταλική Υπηρεσία Στρατιωτικών Πληροφοριών της μεραρχίας «Μοδένα»,  που έδρευε στην Άρτα. Βρέθηκε στο Κομμένο μία μέρα μετά τη σφαγή).

«Μετά μας είπαν πως μπορούσαμε να πάρουμε μαζί μας λάφυρα. Οι στρατιώτες όμως ήταν τόσο εξαντλημένοι , που δεν άγγιξαν σχεδόν τίποτα από τα πράγματα που βρίσκονταν ολόγυρα. Μόνο οι αξιωματικοί φόρτωσαν στα φορτηγά λαφυραγωγημένα χαλιά και άλλα αντικείμενα αξίας».  (Φραντς Τόμασιτς αυστριακός , 19 ετών τότε)

Μετά τη σφαγή ήρθε η ώρα  και του γλεντιού. Ο Άουγκουστ Ζάιτνερ κατέθεσε στις ανακρίσεις που έγιναν μεταπολεμικά: «Θα ήθελα να συμπληρώσω κάτι ακόμα που ρίχνει ένα χαρακτηριστικό φως στην όλη υπόθεση. Μετά το τέλος της επιχείρησης έγινε μεθοκόπι στο στρατόπεδο. Στο χωριό είχαν λαφυραγωγηθεί τρόφιμα και κρασί . Αυτό το κρασί το ήπιανε μέχρι τον πάτο, και μερικοί συνάδελφοι ήρθαν στο κέφι.»

Η επιβράβευση

Έντεκα χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου στην τότε Δυτική Γερμανία ανασυστάθηκε η «Εντελβάις» με το ίδιο διακριτικό ως επίλεκτη μονάδα της Μπόυντεσβερ, του στρατού της Ο.Δ. Γερμανίας. Η μονάδα στελεχώθηκε από πρώην αξιωματικούς της χιτλερικής Μεραρχίας και 1000 «παλαιμάχους» που είχαν πάρει μέρος στις σφαγές στην Ελλάδα και την Σερβία. Μάλιστα ένας από αυτούς ο Καρλ  Βίλχελμ Τίλο που έγινε διοικητής της Μεραρχίας, έφτασε μέχρι το βαθμό του αντιστρατήγου και αποστρατεύθηκε ως αναπληρωτής επιθεωρητής της Μπούντεσβερ, συμμετείχε στο επιτελείο της μονάδας που έκανε τη σφαγή στο Κομμένο, ήταν ο εισηγητής και οργανωτής της επιχείρησης  και κατηγορήθηκε για εγκλήματα πολέμου στην Ελλάδα και το  Μαυροβούνιο.

Ένα ακόμη έγκλημα των ναζί στην Ελλάδα, χωρίς τιμωρία!

Πηγή: https://www.imerodromos.gr/

Μια νέα ανάλυση τριών θραυσμάτων κρανίου που ανακαλύφθηκαν στο σπήλαιο Gran Dolina στην Ισπανία δείχνει ότι ο Homo antecessor είχε πάχος κρανιακών οστών πιο κοντά σε εκείνο των Νεάντερταλ και των σύγχρονων ανθρώπων παρά σε εκείνο πιο αρχαϊκών ανθρωπίδων.

Ο Homo antecessor είναι ένα πρώιμο είδος ανθρώπων που έζησε στην Ευρώπη πριν από 1,2 εκατομμύρια έως 600,000 χρόνια. Το είδος ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1994 στο σπήλαιο Gran Dolina στη Σιέρα ντε Αταπουέρκα 15 χιλιόμετρα ανατολικά του Μπούργκος στη βόρεια Ισπανία. Ο Homo antecessor είχε παρόμοιο ύψος με τους σύγχρονους ανθρώπους και ήταν πλήρως δίποδος.

«Η φυλογενετική θέση του Homo antecessor αποτελεί αντικείμενο εκτεταμένης συζήτησης από την αρχική περιγραφή του» δήλωσε ο Ραφαέλ Γκαλαρέτο Σαντέ από το Εθνικό Κέντρο Έρευνας για την Ανθρώπινη Εξέλιξη (CENIEH) στην Ισπανία, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

«Αρχικά είχε προταθεί ως ο τελευταίος κοινός πρόγονος των Νεάντερταλ και των σύγχρονων ανθρώπων, με βάση έναν συνδυασμό εξελιγμένων χαρακτηριστικών του προσώπου και πιο πρωτόγονων χαρακτηριστικών του υπόλοιπου σκελετού και των δοντιών. Μεταγενέστερες μορφολογικές και πρωτεομικές αναλύσεις αναθεώρησαν αυτή τη θέση, υποδεικνύοντας αντί γι’ αυτό ότι αποτελεί έναν πρώιμο κλάδο μέσα σε αυτή την εξελικτική ομάδα». Παρά τη σημασία του η μορφολογία του κρανίου αυτού του είδους παραμένει ανεπαρκώς χαρακτηρισμένη εξαιτίας του αποσπασματικού χαρακτήρα των διατηρημένων απολιθωμάτων» αναφέρει ο Σαντέ.

Τα ευρήματα

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν τμήματα των βρεγματικών οστών από τρία ενήλικα άτομα Homo antecessor τα οποία βρέθηκαν στο στρώμα TD6 του σπηλαίου Gran Dolina.

Διαπίστωσαν ότι το συνολικό πάχος του κρανιακού θόλου στα συγκεκριμένα άτομα βρίσκεται μέσα στο εύρος που παρατηρείται στους σύγχρονους ανθρώπους και στους Νεάντερταλ και είναι σαφώς μικρότερο από εκείνο του Homo erectus και άλλων ανθρωπιδών του πρώιμου Πλειστόκαινου.

Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς το παχύ κρανιακό οστό θεωρείται εδώ και πολύ καιρό χαρακτηριστικό των πιο αρχαϊκών συγγενών του ανθρώπου.

«Είναι η πρώτη φορά που μπορέσαμε να συγκρίνουμε ποσοτικά το πάχος του κρανίου αυτού του είδους, στρώμα προς στρώμα, με τα διαθέσιμα δεδομένα για άλλα μέλη του γένους Homo. Αυτό παρέχει εξαιρετικά πολύτιμες πληροφορίες που μας βοηθούν να ερμηνεύσουμε την εξελικτική θέση του είδους» εξηγεί ο Σαντέ.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες είχαν εξετάσει λεπτομερώς μόνο ένα βρεγματικό οστό Homo antecessor, το οποίο είχε περιγραφεί το 2017 και ανήκε σε ανήλικο άτομο.

Τα τρία νέα θραύσματα, με κωδικούς ATD6-115, ATD6-128 και ATD6-401, είναι τα πρώτα που προέρχονται από ενήλικες. Έτσι δίνουν στους ερευνητές μια πιο αξιόπιστη εικόνα για το πώς συγκρίνεται το είδος με άλλους ανθρωπίδες όταν έχει φτάσει στη σωματική ωριμότητα.

Η μέθοδος

Χρησιμοποιώντας υπολογιστική μικροτομογραφία (micro-CT), οι ερευνητές μέτρησαν ξεχωριστά καθεμία από τις τρεις εσωτερικές στιβάδες του κρανιακού οστού καθώς και τα αγγειακά κανάλια και τους μικροσκοπικούς πόρους στην επιφάνεια του οστού.

Η μια στιβάδα (η διπλόη) αποδείχθηκε η παχύτερη στιβάδα σε όλα τα δείγματα αποτελώντας το 41% έως 50% του συνολικού πάχους του οστού. Αυτό συμφωνεί με τα πρότυπα που παρατηρούνται στους Νεάντερταλ και στους σύγχρονους ανθρώπους.

Ωστόσο τα θραύσματα του Homo antecessor παρουσίασαν μία διαφορά: είχαν σχετικά λεπτότερη εξωτερική στιβάδα και παχύτερη εσωτερική στιβάδα σε σύγκριση τόσο με τους Νεάντερταλ όσο και με τους σύγχρονους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα αποτελέσματα ενισχύουν την εικόνα του «μωσαϊκού» Homo antecessor, η οποία είχε προταθεί ήδη όταν το είδος ονομάστηκε με βάση τα απολιθώματα του Gran Dolina.

Τα δεδομένα από τα οστά προσθέτουν ακόμη ένα τέτοιο μείγμα διαφορετικών χαρακτηριστικών στην εικόνα του είδους. Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το απολιθωματικό δείγμα παραμένει μικρό και νέα ευρήματα θα μπορούσαν να αλλάξουν την εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα.

«Το διαθέσιμο δείγμα εξακολουθεί να είναι περιορισμένο και αποσπασματικό, επομένως οποιοδήποτε νέο θραύσμα θα μπορούσε να βελτιώσει ή να τροποποιήσει αυτά τα αποτελέσματα. Ελπίζουμε ότι οι μελλοντικές ανασκαφές θα συνεχίσουν να φέρνουν στο φως νέα κρανιακά κατάλοιπα, τα οποία θα μας επιτρέψουν να ελέγξουμε αυτές τις παρατηρήσεις και να διερευνήσουμε σε μεγαλύτερο βάθος τις συνέπειές τους» αναφέρει ο Σαντέ.

Πηγή: naftemporiki.gr

Οι εργάτες πέρασαν το κατώφλι των εργοστασίων την 1η Οκτώβρη 1996, ξεκινώντας την απεργία που θα είχε τελικά διάρκεια δέκα μηνών. Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρέθηκαν οι συνταξιοδοτικές παροχές, οι οποίες είχαν περικοπεί βάναυσα όταν η εταιρεία επικαλέστηκε χρεοκοπία. Παρά την αλλαγή σελίδας και την επιστροφή της επιχείρησης στην κερδοφορία, η εργοδοσία αρνούνταν να αποκαταστήσει τα κομμένα δικαιώματα, αναγκάζοντας τους 4.500 χαλυβουργούς να απαιτήσουν με τον αγώνα τους το μερίδιο που τους αναλογούσε από τον πλούτο που οι ίδιοι παρήγαγαν.

Παρά τις λυσσαλέες πιέσεις, τις προσπάθειες κυβερνητικής παρέμβασης με στόχο την εκτόνωση της κρίσης υπέρ της εργοδοσίας και την απόλυτη αδιαλλαξία της διοίκησης, το συνδικάτο αρνήθηκε να υποχωρήσει, επιλέγοντας τον δρόμο του μετωπικού και ανυποχώρητου αγώνα. Αντί να εγκλωβιστεί στα στενά όρια μιας τοπικής διαμαρτυρίας, η ηγεσία και οι εργάτες ανέβασαν το επίπεδο της σύγκρουσης, μεταφέροντας την πίεση απευθείας στα κέντρα λήψης αποφάσεων και στοχεύοντας τα οικονομικά συμφέροντα και το προφίλ των μεγαλομετόχων της μητρικής εταιρείας, μέχρι να λυγίσουν την εργοδοτική αλαζονεία.

Η συμφωνία που «κλείδωσε» στις 12 Αυγούστου κατοχύρωσε σημαντικές αυξήσεις στις συντάξεις των εργαζομένων, καθώς και το δικαίωμα πρόωρης συνταξιοδότησης στα 55 με 30 χρόνια υπηρεσίας. Η αποφασιστικότητα αυτών των 4.500 εργατών απέδειξε πως ακόμα και απέναντι στα ατσάλινα τείχη των πολυεθνικών και των μονοπωλίων, η οργάνωση, η ταξική αλληλεγγύη και η ασυμβίβαστη πάλη μπορούν να γίνουν η δύναμη που ανατρέπει τους συσχετισμούς. Ο αγώνας της Wheeling-Pittsburgh παραμένει μέχρι σήμερα φωτεινό ορόσημο για το παγκόσμιο εργατικό κίνημα, υπενθυμίζοντας ότι τίποτα δεν χαρίζεται και τα πάντα κατακτώνται με τον δρόμο και τον αγώνα.

Το Χρονικό της Κρίσης: Εξαντλητικά Ωράρια και Πληθωρισμός

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η URR διατείνονταν ότι έλεγχε την «καρδιά» των μεταφορών της πόλης. Πίσω όμως από την εικόνα της προόδου, οι εργαζόμενοι αντιμετώπιζαν εξουθενωτικά καθημερινά προγράμματα. Οι βάρδιες των τροχιοδρομικών ξεπερνούσαν συχνά τις 12 έως 14 ώρες την ημέρα, ενώ ο μισθός τους είχε καθηλωθεί στα 3 δολάρια. Με την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο τον Απρίλιο του 1917, ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε, καθιστώντας το κόστος διαβίωσης αβάσταχτο.

Τα αιτήματα των απεργών ήταν σαφή:

• Καθιέρωση του 8ώρου με ημερήσια αμοιβή $3,50.
• Επίσημη αναγνώριση του συνδικάτου τους (Amalgamated Association of Street Railway Employees).

Η αντίδραση της διοίκησης της URR ήταν αδιάλλακτη. Αρνούμενη κάθε διαπραγμάτευση, επιστράτευσε ιδιωτικά γραφεία απεργοσπαστών (scabs) από άλλες πολιτείες, οι οποίοι κατέφθασαν στο Σαν Φρανσίσκο συχνά οπλοφορώντας, με την προστασία της αστυνομίας. Η πόλη μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Στους δρόμους σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια, λιθοβολισμοί τραμ, δολιοφθορές στις ράγες και ανταλλαγές πυροβολισμών. Ο απολογισμός των τεσσάρων μηνών της σύγκρουσης ήταν βαρύς: 2 νεκροί και περισσότεροι από 200 τραυματίες. Παράλληλα, οι απεργοί δέχθηκαν σφοδρή επίθεση από τον τοπικό τύπο και την εργοδοσία, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν το πολεμικό κλίμα για να τους κατηγορήσουν για «αντεθνική δράση» και υπονόμευση της πολεμικής προσπάθειας της χώρας.

Η κατάληξη και η ιστορική παρακαταθήκη

Τον Νοέμβριο του 1917, μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες εξαντλητικού αγώνα, η απεργία κάμφθηκε. Τα ταμεία αλληλεγγύης του συνδικάτου είχαν αδειάσει και η εταιρεία είχε καλύψει τις περισσότερες θέσεις με μόνιμους απεργοσπάστες. Παρ’ όλα αυτά, η απεργία της 11ης Αυγούστου δεν ήταν μια απλή ήττα. Η αδιάλλακτη στάση και η βία της ιδιωτικής URR προκάλεσαν την κατακραυγή της κοινής γνώμης, στρέφοντας τους πολίτες υπέρ της ιδέας των δημόσιων συγκοινωνιών. Η λαϊκή αυτή απαίτηση ενίσχυσε τη δημοτική εταιρεία MUNI (San Francisco Municipal Railway). Σταδιακά, η MUNI κέρδισε την εμπιστοσύνη του κοινού και το 1944 εξαγόρασε οριστικά την URR, βάζοντας τέλος στα ιδιωτικά μονοπώλια και θέτοντας τις βάσεις για το ενιαίο, δημόσιο δίκτυο μεταφορών που εξυπηρετεί το Σαν Φρανσίσκο μέχρι σήμερα.

Η Γερμανία είχε δηλώσει παράδοση στους Συμμάχους ήδη από τις 8 Μαΐου του 1945 και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν αναπόφευκτο. Η Ιαπωνία ζητούσε από τον Ιούλιο τη σύναψη ειρήνης με τους Συμμάχους, αλλά υπό όρους. Η Βρετανία και οι ΗΠΑ ωστόσο επέμειναν στην παράδοση της χώρας άνευ όρων, με αποτέλεσμα η Ιαπωνία να αποσύρει την πρόταση ειρήνης. Την ίδια εποχή πραγματοποιείται επιτυχώς στην έρημο Αλαμογκόρντο η δοκιμή της πρώτης πυρηνικής βόμβας.

Στις 6 Αυγούστου το βομβαρδιστικό Β-29, Enola Gay, στις 08.15 το πρωί, ρίχνει την πρώτη ατομική βόμβα ουρανίου, την οποία οι Αμερικάνοι βάφτισαν «Little Boy» στη Χιροσίμα των 300.000 κατοίκων. «Ένα εκτυφλωτικό φως γέμισε το αεροσκάφος. Γυρίσαμε και κοιτάξαμε τη Χιροσίμα. Η πόλη ήταν σκεπασμένη από ένα τρομερό σύννεφο… που ανέβαινε σαν μανιτάρι. Κανείς δεν μιλούσε. Αίφνης, όλοι άρχισαν να φωνάζουν. Κοιτάξτε, κοιτάξτε, κοιτάξτε!». Ο συγκυβερνήτης του Enola Gay Λιούις έγραψε στο ημερολόγιό του: «Θεέ μου! Τι κάναμε;».

Όσοι βρισκόταν κοντά στο σημείο της έκρηξης πέθαναν αμέσως ενώ τα πτώματά τους μετατράπηκαν σε κάρβουνα. Σχεδόν όλα τα κτίρια σε ακτίνα 1 μιλίου από το σημείο μηδέν της έκρηξης ισοπεδώθηκαν ενώ όλα τα εύφλεκτα υλικά, όπως το χαρτί, άρπαξαν φωτιά σε ακτίνα 2 χιλιομέτρων. Οι επιζήσαντες περιγράφουν έναν κυριολεκτικά εκτυφλωτικό φως και ένα ξαφνικό και σαρωτικό κύμα θερμότητας.

Οι πολλαπλές μικρές πυρκαγιές που ξεπήδησαν στην πόλη, σύντομα ενώθηκαν σε ένα τεράστιο πύρινο μέτωπο, προκαλώντας δυνατά ρεύματα αέρα προς το κέντρο της φωτιάς. Η πυρκαγιά κάλυψε 4.4 τετραγωνικά χιλιόμετρα της πόλης, σκοτώνοντας όσους δεν πέθαναν από την έκρηξη. Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι βρήκαν ακαριαίο θάνατο. Η πυρηνική ακτινοβολία ωστόσο προκάλεσε το θάνατο άλλων 100.000-200.000 ανθρώπων, από εκείνη τη μέρα και για δεκαετίες αργότερα.

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δεν γνώριζε τι ακριβώς είχε συμβεί για αρκετές ώρες. Όλες οι επικοινωνίες με την πόλη σταμάτησαν στις 08.16 το πρωί και σταδιακά έφταναν πληροφορίες για μια μεγάλη έκρηξη. Τελικά ένας αξιωματικός απεστάλη με αεροσκάφος να επιθεωρήσει από αέρος τι είχε συμβεί. Ενώ βρισκόταν ακόμα 100 μίλια μακριά άρχισε να δίνει αναφορές για ένα τεράστιο σύννεφο που κάλυπτε την πόλη. Η πρώτη επιβεβαίωση της επίθεσης με ατομική βόμβα ήρθε 16 ώρες αργότερα, όταν οι ΗΠΑ έκαναν την επίσημη ανακοίνωση. Τα ραδιόφωνα μετέδιδαν στις ΗΠΑ δήλωση του προέδρου Τρούμαν που πληροφορούσε το κοινό ότι οι ΗΠΑ έριξαν μια βόμβα νέου τύπου στην ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα. Ο Τρούμαν προειδοποιούσε ότι αν η Ιαπωνία εξακολουθούσε να αρνείται την παράδοσή της άνευ όρων, όπως προέβλεπε η Δήλωση του Πότσδαμ της 26ης Ιουλίου, οι ΗΠΑ θα έπλητταν κι άλλους στόχους με συντριπτικά αποτελέσματα.

Στις 8 Αυγούστου η Σοβιετική Ένωση κηρύσσει τον πόλεμο στην Ιαπωνία, τερματίζοντας τις ελπίδες των ΗΠΑ για λήξη του πολέμου πριν την είσοδο της Ένωσης στο πολεμικό θέατρο του Ειρηνικού. Την επόμενη μέρα, αμερικανικά αεροσκάφη πετούσαν φυλλάδια πάνω από την Ιαπωνία που έγραφαν: «Έχουμε στην κατοχή μας το πιο καταστρεπτικό εκρηκτικό που δημιούργησε ποτέ ο άνθρωπος. Μοναχά μία από τις νέες μας ατομικές βόμβες έχει ίση εκρηκτική ισχύ με 2.000 φορτία βομβαρδιστικών B-29. Οφείλετε να αναλογιστείτε το φοβερό αυτό γεγονός και σας διαβεβαιώνουμε ότι είναι απόλυτα ακριβές. Μόλις ξεκινήσαμε να χρησιμοποιούμε αυτό το όπλο κατά της πατρίδας σας. Αν εξακολουθείτε να αμφιβάλετε, ρωτήστε για το τι συνέβη στην Χιροσίμα, όπου έπεσε μοναχά μία ατομική βόμβα».

Λίγες ώρες αργότερα, η κατά 40% ισχυρότερη από αυτή της Χιροσίμα, βόμβα πλουτωνίου με το παρατσούκλι «Fat Man», έπληξε την πόλη Ναγκασάκι.

Στις 15 Αυγούστου η Ιαπωνία ανακοίνωσε την παράδοσή της στις Συμμαχικές Δυνάμεις, θέτοντας τέρμα στον Β’ Παγκόσμιο.

Η ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, όπως και αυτής στο Ναγκασάκι τρεις μέρες αργότερα, έγιναν με προσωπική απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν. Ο Τρούμαν υποστήριξε ότι έριξε τις βόμβες επειδή μια εισβολή στην Ιαπωνία θα κόστιζε χιλιάδες ζωές Αμερικανών.

Έκτοτε όμως η επιχειρηματολογία αυτή έχει αμφισβητηθεί έντονα και επικρατεί ευρέως η άποψη ότι οι ΗΠΑ έκαναν μια επίδειξη δύναμης στον υπόλοιπο κόσμο – και ιδιαίτερα προς τη Σοβιετική Ένωση – αφού η Ιαπωνία δεν ήταν πλέον σε θέση να διατηρήσει τον πόλεμο, με 64 πόλεις τις κατεστραμμένες από συμβατικούς βομβαρδισμούς.

Οι πολίτες της χώρας υπέφεραν από την πείνα ενώ η παραγωγή της χώρας βρισκόταν κυριολεκτικά στο μηδέν. Η Ιαπωνία είχε ήδη χάσει και απλά προσπαθούσε να επιτύχει την καλύτερη δυνατή συμφωνία με τους Συμμάχους.

Ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν τη ρίψη των πυρηνικών βομβών, διαπράττοντας ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου στην ιστορία της ανθρωπότητας.

• Οι φωτογραφίες είναι από το περιοδικό LIFE. 

Πηγή: tvxs.gr

Αγάπησε βαθιά την θάλασσα, το παγκόσμιο ποτάμι που ενώνει ανθρώπους, πλάσματα και λαούς. Αγάπησε βαθιά κι αυτά όλα. O Φρίντριχ Ένγκελς αγωνίστηκε ως ταξικός αποστάτης (γιός βιομήχανου που νοιάστηκε για τους απόκληρους) ενάντια στους Δαναούς κάθε καιρού, για την απελευθέρωση των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών και των ζώων σε εποχή που η ανθρωπότητα δεν είχε προχωρήσει έστω τόσο όσο έχει προχωρήσει.

Ο Φρίντριχ Ένγκελς γεννήθηκε στις 28 Νοεμβρίου του 1820 στην Ρηνανία της Γερμανίας στην περιοχή του σημερινού Βούπερταλ, σε επιχειρηματική οικογένεια προτεσταντών με φιλελεύθερες απόψεις από την μεριά του πατέρα του και Ολλανδών εκπαιδευτικών και παστόρων από την μεριά της μητέρας του. Από τα παιδικά του χρόνια αγάπησε το διάβασμα και την λογοτεχνία, με ιδιαίτερη αγάπη στον Άγγλο επαναστάτη και φιλέλληνα ποιητή Πέρσυ Σέλλεϋ και ‘απαγορευμένα’ γερμανικά κείμενα, αλλά και κείμενα έμπρακτης χριστιανικής θρησκευτικής συνείδησης (αν και κατέληξε όπως και άλλοι επαναστάτες της εποχής του ένθεος άθρησκος, επέκρινε μάλιστα  τις μυστικιστικές αντιλήψεις) όπως ο βίος του Ιησού του Σλάιζερμάχερ. Αυτό το δυναμικό παζλ συνέβαλλε στο άνθισμα μιας έτσι κι αλλιώς φύσης ανήσυχης, κάνοντάς τον να σκίσει το προστατευτικό κάλυμμα της ζωής του, και να έρθει σε άμεση επαφή με τα δεινά της εργατικής και όχι μόνο τάξης παρά την αστική του καταγωγή, προσπαθώντας να εφαρμόσει στην ίδια του την ζωή τις γνώσεις και τις πλατιές φιλοσοφικές του  βάσεις.

Χαρακτηριστικό της αγάπης του για τον φιλοσοφικό στοχασμό και τα αιώνια σύμβολα της Λογοτεχνίας, είναι πως σε ηλικία μόλις 16 ετών συνθέτων ελληνικό εξάμετρο σε ένα ποίημα για τον Ετεοκλή και τον Πολυνίκη, των γιών του Οιδίποδα, αυτού που αποπειράθηκε να λύσει μπροστά στη Σφήκα το αίνιγμα της ανθρώπινης φύσης, αυτού που θα ανέτρεπε την άδικη εξουσία του Κρέοντα κι έγινε (όπως πχ η αστική τάξη απέναντι στους αριστοκράτες) κι αυτός άδικη, μπροστά στην Αντιγόνη, εξουσία… Ποίημα που ο Barry Baldwin υποστήριξε πως είναι από τα πλέον σημαντικά κι όμως λιγότερα γνωστά έργα του Μαρξισμού. «Γιατί οι λόχοι των Ελλήνων και τα γρήγορα άλογά τους βαδίζουν μέσα στη μεγάλη πόλη των πανίσχυρων γιων του Κάδμου; Και γιατί σε όλη την πεδιάδα οι άντρες με λευκές ασπίδες κινούνται με γυαλισμένα χέρια γύρω από τα μακριά τείχη;

Έρχεται εναντίον της πόλης του εύσωμου γιου του Αγήνορα ένας στρατός Αργείων για ένα έπαθλο ισχυρό, έρχονται οι αρχηγοί των Δαναών, φέρνοντας πόλεμο στη Θήβα, ο Τυδέας, ο Καπανεύς και ο Παρθενοπαίος, ο βασιλιάς Αμφιάραος, η θεϊκή δύναμη του Ιππομέδωνα, ο Βασιλιάς Άδραστος και ο Πολυνίκης, βασιλιάς των ανθρώπων.»

Το 1841  κατατάχτηκε εθελοντικά στον πρωσικό στρατό υπηρετώντας για ένα έτος στο Πυροβολικό, κάτι που δημιούργησε έντονο ενδιαφέρον για τα στρατιωτικά ζητήματα στο σύνολο της ζωής του, δίνοντάς του το προσωνύμιο «ο Στρατηγός».

Μελέτησε το εργατικό κίνημα της Αγγλίας όταν έζησε, μετά από επιμονή του πατέρα του, στο βιομηχανικό Μάντσεστερ, και κατέγραψε τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματά του στο βιβλίο του «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία». Αυτό το έργο, που έμεινε στην σκιά των έργων του Μαρξ, ήταν το πρώτο που, σύμφωνα με τον Λένιν, επεσήμανε πως το προλεταριάτο, λόγω της διαρκούς του ανάγκης, μπορεί ν αποδειχθεί σε μηχανοδηγό της ανθρώπινης απελευθέρωσης.

Χαρακτηριστικό του συναισθηματισμού και των ηθικών αξιών του χαρακτήρα του ήταν πως στο Μάντσεστερ, όταν απεβίωσε, νέα όπως τόσο συνέβαινε τότε λόγω των συνθηκών ζωής, η Ιρλανδή εργάτρια Μπερνς, βοηθός του στις φτωχογειτονιές του Μάντσεστερ, ο ίδιος θέλησε να μείνει ως συμπαραστάτης στην οικογένεια και ‘αποκατέστησε’ σύμφωνα με τα πρότυπα της εποχής, την (επίσης πρόωρα χαμένη) αδερφή της.

Το καλοκαίρι του 1844, στο Παρίσι, συναντιέται επιτέλους «ουσιαστικά» με τον Κάρλ Μαρξ.  Την επόμενη χρονιά, συναντά τον ήδη διωκόμενο φίλο του στις Βρυξέλλες και γράφουν μαζί την «Γερμανική Ιδεολογία. Η αρχή μιας γόνιμης κι εφ’ όρου ζω΄ξς φιλίας και συνεργασίας είχε αρχίσει. Ταξιδεύουν και μελετούν μαζί το Αγγλικό προλεταριάτο και ιδρύουν την  Κομμουνιστική  Επιτροπή Αλληλογραφίας, ή την Ένωση Κομμουνιστών (άκα Κοινωνιστών).Προσχωρούν, συνασπίζοντας άγγλους εργάτες, μετανάστες, Χαρτιστές και Γερμανούς εξόριστους την «Ένωση του Δικαίου» με σύνθημα «Όλοι οι άνθρωποι είναι αδέρφια», το οποίο σύντομα θα μεταλλάξουν στο πασίγνωστο «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε». Γράφει το πολιτικό μανιφέστο «Οι αρχές του Κομμουνισμού» που θα αποτελέσει την έμπνευση για το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο».

Το Μάιο του 1849 ξεσπά η εξέγερση στη Ρηνανία και ο ίδιος συμμετέχει  ως στέλεχος του αποσπάσματος της Ένωσης Κομμουνιστών αλλά την επόμενη χρονιά επιστρέφει στο κλωστουφαντουργείο του Μάντσεστερ, κυρίως για να ενισχύσει οικονομικά τον Μαρξ, ώστε εκείνος να συνεχίσει απερίσπαστος τη συγγραφή του Κεφαλαίου.

Επί 20 χρόνια στηρίζει συστηματικά τον Μαρξ, όταν και πουλά πια το εταιρικό του μερίδιο, εξασφαλίζοντας μια, σχετικά, άνετη ζωή αλλά και τη δυνατότητα να συνδράμει οικονομικά τον Μαρξ σε μόνιμη βάση.

Ο πρόωρος συγκριτικά θάνατος του κακοζωισμένου Μαρξ τον οδηγεί στην καθοδηγητική ηγεσία του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος της εποχής.

Είναι ο ίδιος ο Ένγκελς που εμπνεύστηκε και οργάνωσε την Σοσιαλιστική Διεθνή μετά την διάλυση της Πρώτης Διεθνούς, και κατέβαλε προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Μετά από επισκέψεις στην Βόρεια Αμερική, πραγματοποιείται, με την συμμετοχή 407 αντιπροσώπων από 22 χώρες, στα 1888, η 2η Διεθνής, η οποία τιμώντας τις εργάριες του Σικάγου θεσπίζει την  πρωτομαγιά «ως μέρας εκδηλώσεων για την εξασφάλιση του οκταώρου και διεθνούς αλληλεγγύης της εργατικής τάξης».

Ακόμη και σε βαθύ γήρας και καταβεβλημένος από τον καρκίνο, προσπάθησε να ζει σύμφωνα με την φιλοσοφία του οργώνοντας ‘σε έναν τελευταίο γύρο’ την Ευρώπη του 1895, προετοιμάζοντας το Διεθνές Σοσιαλιστικό Συνέδριο της Ζυρίχης.

Πέθανε στις 5 Αυγούστου του 1895 στο Λονδίνo και, σύμφωνα με επιθυμία του, η σορός του αποτεφρώθηκε και η τέφρα του σκορπίστηκε στη Βόρεια Θάλασσα.

Σε όλη του την ζωή προσπάθησε να μιλήσει για την αυτοδιάθεση ανθρώπων, πλασμάτων και λαών. Να προειδοποιήσει για τους Δαναούς και τα ματωμένα τους δώρα. Σήμερα, σε έναν πλανήτη που καταρρέει, σε κοινωνίες που αποσυντίθενται, που όλοι οι άνθρωποι δεν ‘μπορούν να είναι αδέρφια’, 202 χρόνια μετά την γέννησή του, η σκέψη και η προσπάθεια του παραμένουν επίκαιρες με ένα ανομολόγητο μα βαθύ τρόπο. Ή θα σωθούμε όλοι κι όλες κι όλα μαζί, ενάντια στο σύστημα της εκμετάλλευσης των άλλων πλασμάτων , ή αργά ή γρήγορα θα παραδοθούμε στο σκοτάδι.

«Εκεί λάμπουν στο χωράφι σιδερένιες λόγχες και αρχοντικές ασπίδες και ασημένια σπαθιά. Ακριβώς όπως όταν ένα φίδι τυλίγει ξαφνικά γύρω από ένα πρόβατο και το τυλίγει, περικλείοντας όλα τα μέλη του, έτσι και οι Δαναοί περικύκλωσαν την περιοχή της Θήβας./…/ Και ο θεόμορφος Πολυνείκης, τραβώντας γρήγορα το χρυσό σπαθί του, όρμησε στον αντίπαλό του, και συγκρούστηκαν σαν δύο άγρια ​​λιοντάρια, Αδέρφια, και αδέρφια ενός αίματος.! Και καθώς βιαζόταν, δίπλα στη χρυσή του ζώνη… σκοτάδι. /…/ Και συγχρόνως το οξυδερκές ξίφος του Πολυνείκη, βασιλιά των ανθρώπων, διέσχισε τον θώρακα και το στήθος του Ετεοκλή. Και έπεσαν και οι δύο στο έδαφος, και το σκοτάδι σκέπασε τα μάτια τους. Ξάπλωσαν εκεί, ο αδερφός είχε σκοτώσει τον αδελφό με μπρούτζο με μακριά λεπίδα. Έτσι χάθηκε η φυλή του ευγενούς Οιδίποδα.»

Πηγή: tvxs.gr

Ωστόσο, πέρασαν 20 χρόνια για να μαθευτούν το όνομά του και η ιστορία του. Αυτό συνέβη το καλοκαίρι του 1993, στη φονική πυρκαγιά της Ικαρίας, όταν ο Γιώργος έχασε τη ζωή του στην προσπάθειά του να σώσει τέσσερις ηλικιωμένους συγχωριανούς του, που είχαν εγκλωβιστεί στις φλόγες. Σιγά σιγά η ιστορία του Γιώργου μαθεύτηκε. Την έμαθε όλο το νησί, την έμαθε όλη η Ελλάδα.

Ο Γιώργος δεν ήταν φοιτητής, αλλά παιδί της βιοπάλης. Μεγάλωσε στα Λιόσια, μια οικογένεια με πέντε παιδιά. Ο πατέρας, εργάτης σε χαρτοβιομηχανία, πέθανε το 1970 από πνευμονία κι έτσι ο Γιώργος, από τα 16 του χρόνια βγήκε στον αγώνα για το μεροκάματο: ελαιοχρωματιστής σε οικοδομές, κλητήρας σε εταιρείες, ό,τι έβρισκε. Η μητέρα επέστρεψε στο χωριό της στην Ικαρία και ο Γιώργος ήταν αυτός που στήριζε οικονομικά την οικογένεια. Μόνο αποκούμπι η κιθάρα του, οι μπαλάντες που συνέθετε και τραγουδούσε στον λιγοστό ελεύθερο χρόνο του.

Την Παρασκευή 17 Νοέμβρη του 1973, όταν μπήκε το τανκ, ο Γιώργος κατέρρευσε στο πεζοδρόμιο της Πατησίων. Η αστυνομία τον συνέλαβε. Κρατήθηκε ένα μήνα στο ΚΕΒΟΠ και στην ΕΣΑ όπου τον βασάνισαν ανελέητα. Όταν γύρισε σπίτι, τα ρούχα του ήταν ποτισμένα στο αίμα.

Μια φίλη του, η Θάλεια Φράγκου, με καταγωγή από την Ικαρία, φοιτήτρια τότε στην ΑΣΟΕ, είπε γι’ αυτόν: «Τον θυμάμαι συνέχεια πάνω στην πύλη, να κρατάει τη σημαία, να φωνάζει συνθήματα. Ήταν με μια παρέα φίλων από την Ικαρία και γειτονόπουλων από τα Λιόσια. Δεν ήταν στο μπλοκ των φοιτητών, δεν γνώριζε κανέναν, όμως αυτό δεν τον εμπόδισε να είναι μαχητικός, να παρασέρνει τους υπόλοιπους».
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ο Γιώργος, αφού τελείωσε το στρατιωτικό του, μπαρκάρισε. Τελικά κατέληξε στη Νέα Υόρκη όπου έπαιζε κιθάρα και τραγουδούσε σε ελληνικά μαγαζιά της Αστόρια. Το 1983 επέστρεψε στην Ελλάδα, δούλεψε σε μερικά μπαρ της Αθήνας, αλλά τον περισσότερο καιρό έμενε στην Ικαρία, μαζί με τη μητέρα του. Στο νησί παρέδιδε με ελάχιστη αμοιβή μαθήματα κιθάρας σε παιδιά κι εφήβους. Οι μαθητές του, λόγω της γλυκιάς φωνής του, τον αποκαλούσαν «Αλμπάνο». Έμοιαζε και λίγο στον Ιταλό τραγουδιστή. Για το Πολυτεχνείο, για την εξέγερση, για την εισβολή του τανκ, για ό,τι ακολούθησε μιλούσε σπάνια.

Η πυρκαγιά του 1993, που κόστισε 13 νεκρούς, δεν ήταν η πρώτη που έπιανε στην Ικαρία. Και κάθε φορά ο Γιώργος Κηρύκου έτρεχε πρώτος για να βοηθήσει ώστε να σωθούν άνθρωποι. Όταν άκουσε ότι στην περιοχή Παναγιά είχε ξεσπάσει μεγάλη φωτιά και είχαν παγιδευτεί τέσσερις γέροντες, έτρεξε εκεί μαζί με δύο φίλους του, τον Δημήτρη Τσαγανό και τον Ηλία Φυσίδα. Τους σήκωσαν στα χέρια, τους μετέφεραν σε άλλο μέρος και πίστεψαν ότι ήταν  ασφαλείς. Όμως ο αέρας γύρισε ξαφνικά και η φωτιά ήρθε καταπάνω τους. Εγκλωβίστηκαν. Ο Γιώργος σήκωσε στην πλάτη του μια γερόντισσα, προσπαθώντας να τη σώσει. Κάηκαν όλοι. (Αργότερα, οι τρεις νέοι τιμήθηκαν από την Ακαδημία για την αυτοθυσία τους.)

Σήμερα οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον Γιώργο από δύο παλιές φωτογραφίες: η πρώτη, η «αγωνιστική», τον δείχνει στην πύλη, με τη σημαία και απλωμένα χέρια και το στόμα ανοιχτό σαν να τραγουδάει ή να φωνάζει κάποιο σύνθημα. Η δεύτερη, η «καλλιτεχνική», τον δείχνει με την κιθάρα του, καθισμένο σε ένα σκαμπό μπροστά σε ένα μικρόφωνο, να χαμογελά.

Πηγή: https://antidiktatorikos.uoa.gr/giorgos-kirikou/ μέσω Μαριάννας Τζιαντζή

Για την κατανόηση της φύσης του Κυπριακού προβλήματος και την επιβεβαίωση ή άρση ορισμένων θολών και γενικών στερεότυπων, όπως «ο ρόλος των Αμερικάνων», η «προδοσία της χούντας» κλπ., θα προσπαθήσουμε μια περιληπτική ιστορική αναδρομή.

Έως την «Ανεξαρτησία»

Όπως συνέβαινε στις προκαπιταλιστικές κοινωνίες, οι εθνοτικές αντιπαραθέσεις ήταν άγνωστες στην Κύπρο πριν την στροφή του 19^ου προς 20^ο αι. Παραπάνω από το 1/3 των χωριών ήτανε μικτά, οι μικτοί γάμοι ήτανε συχνό φαινόμενο και οι δύο χωριστές διάλεκτοι είχαν πάμπολλες κοινές λέξεις. Υπήρχε μακραίωνη παράδοση κοινών εξεγέρσεων ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων (εφεξής για συντομία, ε/κ και τ/κ) ενάντια στον μεγαλοφεουδάρχη του νησιού που ήταν η Ελληνορθόδοξη εκκλησία της Κύπρου (μέχρι και το 1974 είχε στην κατοχή της το 10% των καλλιεργήσιμων εδαφών).

Πράγματι, η εκκλησία παρά τον (όψιμο) ακραίο «αντιτουρκισμό» της ήταν ακριβώς στην περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας που απέκτησε τεράστια δύναμη που δεν είχε ούτε επί Βυζαντίου (όπως ακριβώς συνέβη και με το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης).

Ωστόσο, η Κύπρος το 1878 περιήλθε υπό βρετανική κατοχή (το 1925 ανακηρύχθηκε επισήμως σε βρετανική αποικία). Οι Βρετανοί, στα πλαίσια του καπιταλιστικού μετασχηματισμού του νησιού, αφαίρεσαν από την εκκλησία την συλλογή των φόρων, δυσκολεύοντας την ακόμα και να συλλέγει και τη δική της εισφορά από τα τσιφλίκια της και αποκλείστηκε από όλες τις επίσημες διασυνδέσεις με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και φορείς.

Αποτέλεσμα ήταν η εκκλησία να εξελιχθεί σε έντονα αντιβρετανική, ενώ σε συνδυασμό με την ανάπτυξη του ελληνικού εθνικισμού στις αρχές του 20ου αιώνα, η εκκλησία έκανε την μεγάλη μεταστροφή: αντάλλαξε την λαομίσητη θέση του αδίστακτου γαιοκτήμονα, με έναν «υπερταξικό» ρόλο, της «Εθναρχίας» για την «ένωση με την μητέρα πατρίδα».

Ταυτόχρονα, το 1926 ιδρύθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου. Αμέσως, απέρριψε την ιδέα ένωσης Ελλάδας – Κύπρου, γιατί αυτό θα σήμαινε σύγκρουση με τους Τ/κ, προέβλεψε δε ότι το αίτημα της ένωσης θα το χρησιμοποιούσαν οι βρετανοί για να διασπάσουν Τ/κ και Ε/κ. Με αυτή τη γραμμή μπόρεσε να χτίσει ένα μαζικό κίνημα που συσπείρωνε Ε/κ και Τ/κ ενάντια στις άθλιες συνθήκες εργασίας «οι εργαζόμενοι, ακόμα και παιδιά, δούλευαν 12 και 14 ώρες την ημέρα για ένα κομμάτι ψωμί (ένα-δυο σελίνια μεροκάματο)». Παρά το γεγονός ότι το 1933 οι Βρετανοί έθεσαν το κόμμα εκτός νόμου, αυτό συνέχιζε να μεγαλώνει την επιρροή του.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1920, οι Κύπριοι ζούσαν σε συνθήκες κοινωνικής εξαθλίωσης, ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της παρατεταμένης ανομβρίας. Οι αγρότες αδυνατούσαν να ξεπληρώσουν τα χρέη τους και οι τοκογλύφοι ξεπουλούσαν τις περιουσίες τους. Σε πολιτικό επίπεδο η Βρετανική περίοδος χαρακτηρίζεται από την σχεδόν απολυταρχική εξουσία του εκάστοτε ύπατου αρμοστή και την πολιτική διάσπασης Ε/κ και Τ/κ στα πλαίσια του «διαίρει και βασίλευε».

Ως αποτέλεσμα των αφόρητων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, στα 1931 ξεσπά λαϊκή εξέγερση, με αποκορύφωμα την πυρπόληση του κυβερνείου. Η εξέγερση επεκτάθηκε σε πολλές περιοχές της Κύπρου και οι Βρετανοί την κατέστειλαν με αγριότητα που στοίχισε την ζωή σε πολλούς Κυπρίους. Κατά την διάρκεια της εξέγερσης το αίτημα για ένωση με την Ελλάδα αναζωπυρώθηκε ανάμεσα στους Ε/κ. Έντεχνα καλλιεργήθηκε η ιδέα (με κύριο καθοδηγητή τον Αλέξη Κύρου, τότε πρόξενο της Ελλάδας) ότι μια ένωση με την Ελλάδα θα είχε σαν αποτέλεσμα αναδιανομή της γης…

Στη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου οι Βρετανοί προχώρησαν σε «φιλελευθεροποίηση» στη Κύπρο. Οι λόγοι ήταν ο κίνδυνος να καταληφθεί το νησί από τους ναζί, και η στρατολόγηση εθελοντών για τον πόλεμο. Αφ’ ετέρου υπήρχαν αυξημένες ανάγκες για εργατικά χέρια, τόσο για την κατασκευή αμυντικών έργων όσο και για τις αυξημένες ανάγκες της βρετανικής πολεμικής μηχανής. Έτσι δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για να υπάρξει ισχυρό διεκδικητικό εργατικό κίνημα. Το 1941 ιδρύεται νόμιμα το ΑΚΕΛ (Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού) από το ΚΚΚ, αλλά και προσωπικότητες από τον χώρο του Κέντρου.

Η επικράτηση του σταλινισμού στο παγκόσμιο κομουνιστικό κίνημα και η αναζήτηση συμμαχιών που θα ευνοούν τον ρώσικο ιμπεριαλισμό θα καθορίσουν τις επιλογές του.

Το ΑΚΕΛ αρχικά υποστηρίζει την πολιτική της ένωσης Ελλάδας – Κύπρου. Ωστόσο η γραμμή της ένωσης αντιμετώπιζε αντιστάσεις στο εσωτερικό του κόμματος και η γραμμή ήταν διαρκώς επαμφοτερίζουσα. Μετά το 1945 και την ήττα της Αριστεράς στην Ελλάδα, εγκατέλειψε την γραμμή της ένωσης και αυτό διάρκεσε για μια μικρή περίοδο. Το επιχείρημα ήταν ότι δεν ήταν δυνατόν η Κύπρος να ενωθεί με μια «φασιστική χώρα όπως η Ελλάδα…κλπ.». Έτσι το ΑΚΕΛ αποδέχθηκε να αρχίσουν συνομιλίες με τους Βρετανούς, στα 1947-48, στη βάση της «αυτοδιάθεσης» της Κύπρου και, μελλοντικά, ανεξαρτησία. Αυτός ο συνδυασμός, εγκατάλειψης της ένωσης και παράλληλα ισχυρό διεκδικητικό εργατικό κίνημα, μετέτρεψε σε μαζικό και πανίσχυρο το ΑΚΕΛ, ενώ (ξανά)έφερε την πολυπόθητη ενοποίηση Ε/κ και Τ/κ εργατών. Στα συνδικάτα ενωμένοι πάλευαν για το οκτάωρο, καλύτερες απολαβές, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κ.λπ., κατακτώντας πρωτόγνωρα δικαιώματα όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και παγκόσμια (από τότε και μέχρι σήμερα το ποσοστό των συνδικαλισμένων εργατών σε όλη την Κύπρο είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο). Η κυρίαρχη θέση του ΑΚΕΛ στην κυπριακή κοινωνία επικυρώνεται στις δημοτικές εκλογές του 1946 που κερδίζει όλους τους δήμους.

Έχει αρχίσει ο «Ψυχρός Πόλεμος» και οι προτεραιότητες των Βρετανών είναι διαφορετικές. Ο κυβερνήτης Πάλμερ (που μια 10ετία πριν είχε εξορίσει τους μητροπολίτες Κιτίου και Κερύνειας) απευθύνεται στην μόνη οργανωμένη δύναμη που μπορεί να αντιπαρατεθεί στο ΑΚΕΛ: «Για την ώρα η εκκλησία, με όλη της την διαφθορά, είναι αντικομουνιστική κι αυτό είναι πολύ σημαντικό».

Στα 1948, με την βοήθεια Βρετανών – εκκλησίας εκπρόσωποι του Γρίβα (αρχηγός της δοσιλογικής οργάνωσης Χ στην κατοχή και κατόπιν συνεργάτης των Βρετανών) ίδρυσαν στην Κύπρο την «Χ2», η οποία δολοφονούσε αριστερούς, ενώ χρησίμευσε και σαν απεργοσπαστικός τρομοκρατικός μηχανισμός. Είναι η χρονιά που ξεσπούν μεγάλες απεργίες στα μεταλλεία που ήσαν ιδιοκτησία ξένων εταιριών και απολάμβαναν καθεστώς κράτους εν κράτει. Τ/κ και Ε/κ εργάτες έδωσαν ενωμένοι την μάχη μαζί με το ΑΚΕΛ- η απεργία διαρκεί 125 μέρες, αλλά ηττάται.

Παράλληλα το ΚΚΕ, με παρέμβαση του Ζαχαριάδη το 1948, επέβαλε στο ΑΚΕΛ να εγκαταλείψει το αίτημα για ανεξάρτητη Κύπρο και να αρχίσει ένοπλο ενωτικό (με την Ελλάδα) αγώνα, στην προοπτική ότι τον εμφύλιο στην Ελλάδα θα τον κέρδιζε το ΚΚΕ!

Το ΑΚΕΛ συμμετέχει (αν και προϋπέθετε ρητά «εθνικοφροσύνη», για τους Τ/κ δεν γίνεται λόγος) στο δημοψήφισμα – παρωδία (με φανερή ψηφοφορία και έλεγχο των αποτελεσμάτων από τις μητροπόλεις) που οργανώνεται στις εκκλησίες τον Ιανουάριο του 1950 με ποσοστό των συμμετεχόντων υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα 95%!

Με ένα όργιο παρεμβάσεων οι Βρετανοί αποικιοκράτες κατορθώνουν να εκλεγεί αρχιεπίσκοπος, τον Ιούνιο του 1950 άλλος ένας εκλεχτός της αντικομουνιστικής δεξιάς, ο μητροπολίτης Κιτίου, Μακάριος Γ’. Άλλωστε είχε καλές «συστάσεις»: Αρθρογραφούσε στην εφημερίδα των χιτών, ενώ στη διάρκεια του εμφύλιου περιόδευε στο Βίτσι υπέρ του εθνικού στρατού και της επέμβασης των ΗΠΑ στον εμφύλιο. Στα 1948 επισκέφθηκε το κολαστήριο της Μακρονήσου για να ευλογήσει τους δεσμοφύλακες -βασανιστές.

Το 1955 η ελληνική κυβέρνηση (Παπάγου), έστειλε στην Κύπρο τον Γρίβα να ηγηθεί του «εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα». Ο Γρίβας διατηρούσε επαφή και έπαιρνε εντολές από το ελληνικό Γενικό Επιτελείο Στρατού. Είχε στενή επαφή με τον έλληνα υπουργό εξωτερικών Ε. Αβέρωφ.

Η Βρετανία εκμεταλλεύτηκε εξ’ αρχής τη δράση της ΕΟΚΑ. Για την Βρετανία η δράση της ΕΟΚΑ ήταν εξαιρετικά επωφελής, για την επιτυχή εφαρμογή της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε». Από την αρχή οι Βρετανοί γνώριζαν την «μυστική» έλευση του Γρίβα στην Κύπρο και ενώ γνώριζαν το «μυστικό» καταφύγιο του, δεν τον συνέλαβαν. Βασικά του πρωτοπαλίκαρα, όπως ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζης κ.ά. ήταν διπλοί πράκτορες των Βρετανών.

Αυτά τα δύο ακροδεξιά καθάρματα, Μακάριος – Γρίβας, θα γίνουν οι αμφιλεγόμενοι ήρωες του «Κυπριακού αγώνος». Με τέτοιο παρελθόν και ιδέες δεν κατόρθωσαν να εμπνεύσουν τους Ε/κ εργαζόμενους. Παρά την μετέπειτα πλαστογράφηση της ιστορίας, ουδέποτε η ΕΟΚΑ απέκτησε μαζική βάση. Ο αριθμός των μελών της δεν ξεπέρασε τους 300, οι περισσότεροι από τους οποίους ήσαν μαθητές γυμνασίου στρατολογημένοι από τα κατηχητικά της εκκλησίας.

Γρίβας και Μακάριος δεν είχαν αντίρρηση να παραμείνουν οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και, αργότερα, να είναι η Βρετανία εγγυήτρια δύναμη της ανεξάρτητης Κύπρου.

Ωστόσο, στα πλαίσια «ενδοοικογενειακών» διαφορών το 1956 οι Βρετανοί θα εξορίσουν τον Μακάριο στις Σεϋχέλλες.

Η «Εθναρχία» (η εκκλησία) εξ’ αρχής έστρεψε την ΕΟΚΑ κυρίως εναντίον των Τ/κ, επιδιώκοντας με μαζικές σφαγές του τ/κ πληθυσμού να κάμψει την πολιτική ηγεσία του. Το 1958 ξεσπούν «εθνοτικές» συγκρούσεις, σ’ ένα όργιο λεηλασιών, με νεκρούς, τραυματίες και τεράστιες υλικές ζημίες. Από τις συγκρούσεις έχασαν την ζωή τους 107 άτομα Ε/κ και Τ/κ.

Εν μέσω του ολέθρου των «διακοινοτικών» συγκρούσεων του 1958, η ΕΟΚΑ έχει σαν στόχο της όσους Ε/κ τολμούσαν να παλεύουν για την ενότητα Ε/κ και Τ/κ. Οι αριθμοί είναι εύγλωττοι. Από τους 500-650 νεκρούς από τις δολοφονικές ενέργειες της ΕΟΚΑ, οι 203 ήσαν Ε/κ, δηλαδή περίπου ένας στους τρεις (!),οι περισσότεροι αριστεροί.

Ο ίδιος ο Γρίβας στα απομνημονεύματά του, παραδέχεται ότι ο κύριος στόχος του στην Κύπρο ήταν «η περικύκλωση, ο εκφοβισμός και η εκτέλεση των κομμουνιστών».

Παράλληλα με την ΕΟΚΑ και η τ/κ φασιστική ΤΜΤ (Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης) έδρασε ενάντια σε κάθε προοπτική κοινών αγώνων Ε/κ και Τ/κ. Το 1958 καλεί όλους τους Τ/κ εργάτες που ήσαν στην ΠΕΟ, να αποχωρήσουν. Η ΤΜΤ προχώρησε σε σειρά από δολοφονίες συνδικαλιστών, σπέρνοντας το εθνικό μίσος. Χιλιάδες Τ/κ εργάτες εγκατέλειψαν την ΠΕΟ (Κυπριακή ΓΣΕΕ) από το φόβο να δολοφονηθούν από την ΤΜΤ.

Συμφωνίες Ζυρίχης, «Ανεξαρτησία» και το Ελληνοκυπριακό απαρτχάιντ

Οι εθνοτικές συγκρούσεις στην Κύπρο είχαν σαν αποτέλεσμα να αυξάνεται σε επικίνδυνο βαθμό η ένταση μεταξύ Ελλάδας –Τουρκίας. Τελικά θα επιτευχθεί συμβιβασμός με συμφωνίες που υπέγραψαν Ελλάδα – Τουρκία στην Ζυρίχη και το Λονδίνο (Φεβρουάριος 1959). Ελλάδα, Τουρκία και Βρετανία αναλαμβάνουν τον ρόλο των «εγγυητριών δυνάμεων» των συμφωνιών. Στην δε Βρετανία παραχωρήθηκαν στρατιωτικές βάσεις κατά κυριαρχία (βρετανικό έδαφος).

Στις πρώτες εκλογές, ο Μακάριος αρνείται την στήριξη του ΑΚΕΛ, ενώ το ίδιο αυτοπεριορίζεται σε 5 από τους 35 βουλευτές (παρότι πήρε το 40%) «για να μην φανεί ότι το νησί είναι κόκκινο».

Η τελική απόλυτη επικράτηση των Ε/κ καπιταλιστών επί των Τ/κ (από το 1960 μέχρι το 1974) στηρίχθηκε σε δυο πολύ σημαντικά δεδομένα.

Πρώτον, η τ/κ «υπερεκπροσώπηση» δεν αναιρούσε την κατοχή της εκτελεστικής εξουσίας από τους Ε/κ, γεγονός που επέτρεπε μια συγκεκριμένη ερμηνεία και «χρήση» του συντάγματος και των συμφωνιών.

Δεύτερον, κανενός είδους εγγυήσεις, δεν μπορούσε να αναιρέσει το γεγονός ότι οι Τ/κ βρίσκονταν οικονομικά υπό την κυριαρχία των Ε/κ καπιταλιστών. Η τ/κ αστική τάξη ήταν εξαιρετικά αδύναμη, ενώ οι Τ/κ στην μεγάλη τους πλειοψηφία αποτελούσαν φτηνή ανειδίκευτη εργατική δύναμη.

Το 1961 η Κύπρος έγινε επίσημο μέλος του Κινήματος των Αδεσμεύτων. Στους Αδέσμευτους συμμετείχαν κατά το πλείστον χώρες που είχαν πρόσφατα (τότε) αποκτήσει την ανεξαρτησία τους (όπως του Νάσερ στην Αίγυπτο) ή χώρες όπως η Γιουγκοσλαβία του Τίτο που είχαν έλθει σε ρήξη με μία εκ των «υπερδυνάμεων» (ΕΣΣΔ). Τα καθεστώτα των Αδέσμευτων είχαν αποκτήσει κύρος (παρ’ ότι τα περισσότερα ήσαν δικτατορικά καθεστώτα). Ο Μακάριος από «σκληρός» αντικομουνιστής και αδίστακτος εθνικιστής, μεταμορφώθηκε την δεκαετία του 1960 σε «αδέσμευτο ηγέτη, ανεξάρτητης χώρας». Οι σχέσεις του με τις «κομουνιστικές χώρες» και την ΕΣΣΔ παρουσιαζόταν από την ΕΔΑ σαν παράδειγμα «υπερήφανης εξωτερικής πολιτικής» και μάλιστα αναφέροντας τον Μακάριο η ΕΔΑ προέτρεπε τις ελληνικές κυβερνήσεις να «ακολουθήσουν το παράδειγμά του»! Στην πραγματικότητα από τη μια προσπαθούσε να πείσει τους δυτικούς ιμπεριαλιστές ότι σαν πολιτικά κυρίαρχος στο εσωτερικό της Κύπρου, ήταν τελικά αυτός που θα εξυπηρετούσε καλύτερα τα συμφέροντά τους στην περιοχή, από την άλλη, προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις για την επίτευξη των στόχων της Ε/κ αστικής τάξης. Έχοντας υπό τον έλεγχό τους οι Ε/κ καπιταλιστές τόσο την εκτελεστική εξουσία όσο και την πραγματική εξουσία σε κοινωνικό επίπεδο, ετοιμάζονταν μεθοδικά αμέσως μετά τις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου, για την πλήρη ανατροπή των συμφωνιών με κύριο στόχο τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα των Τ/κ.

Από το 1961, ένοπλες ε/κ «μαχητικές» ομάδες όλων των αποχρώσεων, πλην του ΑΚΕΛ, οργανώθηκαν στην Κύπρο από τον Π. Γιωρκάτζη, τότε υπουργό εσωτερικών του Μακαρίου, καθώς και από τον Ν. Σαμψών και τον Β. Λυσσαρίδη. Τότε εκπονήθηκε και το περιβόητο σχέδιο «Ακρίτας» (έμπνευσης του Μακαρίου). Το σχέδιο ήταν να εξασκηθεί τόσο ολοκληρωτική βία, ώστε οι Τ/κ να συντριβούν σε μια-δυο ημέρες, για να μην προλάβει να επέμβει η Τουρκία.

Με βάση αυτό το σχέδιο, στις 30 Νοεμβρίου 1963 ο Μακάριος δίνει στον Τ/κ αντιπρόεδρο Κιουτσούκ, τα περίφημα «13 σημεία» τροποποίησης του συντάγματος που αφαιρούν από τους Τ/κ όλες τις δικλείδες ασφαλείας, και τους υποβιβάζουν σε καθεστώς μειονότητας (όχι εθνότητας). Το ΑΚΕΛ επικροτεί…

Τη νύχτα της 20-21 Δεκεμβρίου ξεσπούν στη Λευκωσία συγκρούσεις που θα οδηγήσουν σε γενικότερη σύρραξη. Οι συγκρούσεις αποκορυφώνονται ανήμερα των Χριστουγέννων. Ο Σαμψών με την ομάδα του αναλαμβάνει να «εκκαθαρίσει» την Ομορφίτα. Η ομάδα του δρούσε «δολοφονώντας και συλλαμβάνοντας ομήρους δεκάδες Τουρκοκύπριους, κυρίως γυναικόπαιδα, και λεηλατούσε τις περιουσίες τους».

Στις 25 Δεκεμβρίου απειλείται τουρκική επέμβαση στην Κύπρο. Η τουρκική επέμβαση θα αποτραπεί με επέμβαση των ΗΠΑ που δεν επιθυμούν ελληνοτουρκικό πόλεμο, από το φόβο της κατάρρευσης της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Ο Χρουτσώφ δηλώνει παράλληλα, ότι η ΕΣΣΔ «δεν θα μείνει αδιάφορη σε περίπτωση τουρκικής εισβολής».

Το σχέδιο που προέβλεπε γρήγορη συντριβή των Τ/κ έχει αποτύχει . Παρά την συντριπτική υπεροχή των Ε/κ στρατιωτικά, οι Τ/κ διατηρούν τον έλεγχο στην παλαιά Λευκωσία ως τον Πενταδάκτειλο, ενώ κυριαρχούν στρατιωτικά στην περιοχή της Κερύνειας. Με πρόταση του Σοφοκλή Βενιζέλου, υπουργού εξωτερικών της Ελλάδας, οι δυνάμεις της ΕΛΔΥΚ και της ΤΟΥΡΔΥΚ, τίθενται υπό τη διοίκηση του βρετανού στρατηγού Γιάγκ. Βρετανικές δυνάμεις παίρνουν θέσεις ανάμεσα στους αντιμαχόμενους στη Λευκωσία. Στις 29 Δεκεμβρίου 1963 υπογράφεται συμφωνία κατάπαυσης των εχθροπραξιών και για την διχοτόμηση της Λευκωσίας στην «πράσινη γραμμή». (Γιατί ο στρατηγός Γιάγκ τη χάραξε στο χάρτη με πράσινο μολύβι). Παρά την εκεχειρία (της 29 Δεκεμβρίου 1963) η σφαγή συνεχίζεται. Με τις σφαγές γυναικόπαιδων, και το κάψιμο ολόκληρων χωριών, ολοκληρώνεται ο εγκλωβισμός των Τ/κ σε θυλάκους (σχηματίστηκαν έξι μεγάλοι Τουρκικοί θύλακοι).

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, το 1964 οι Ε/κ έλεγχαν το 98% της Κύπρου. Τα επίσημα στοιχεία ανέφεραν ότι κατά τα έτη 1963 και 1964, περισσότεροι από 25.000 Τ/κ εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και τα χωριά τους. Οι πρώτοι πρόσφυγες στην Κύπρο ήταν Τ/κ.

Οι τ/κ θύλακες μέχρι το 1974 ήταν υπό ε/κ στρατιωτική επιτήρηση, απαγορευόταν (μέχρι το 1968) η ελεύθερη διακίνηση(!) του 18% του πληθυσμού, όπως και οι εμπορικές συναλλαγές! Οι συνθήκες διαβίωσης ήσαν άθλιες με συνεχείς διακοπές της παροχής νερού και ηλεκτρικής ενέργειας α πό τους Ε/κ που τις έλεγχαν. Επιπλέον, η κυβέρνηση του Μακαρίου επέβαλε ποσοτικούς και τελωνειακούς περιορισμούς ακόμα και στα φορτία της Ερυθράς Ημισελήνου! Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες διαβιούσαν οι Τ/κ θυμίζουν έντονα τις συνθήκες που επιβάλουν οι ισραηλινοί σιωνιστές στους Παλαιστίνους.

1963-1974. Η αποστασία του Μακαρίου από το «Εθνικό Κέντρο».

Οι Ε/κ καπιταλιστές μέχρι το 1974 δεν δέχονταν οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση με τους Τ/κ, πιστεύοντας ότι η Τουρκία δεν θα επενέβαινε στρατιωτικά (πίστευαν ότι ΗΠΑ – ΕΣΣΔ θα απέτρεπαν μια τουρκική επέμβαση). Επιπλέον πίστευαν ότι οι αποκλεισμένοι Τ/κ θα εγκατέλειπαν μόνοι τους τελικά την Κύπρο. Ο Γλαύκος Κληρίδης δηλώνει: «Εμείς οι Έλληνες Κύπριοι ελέγχουμε σήμερα πλήρως την κυβέρνηση. Δεν έχουμε σ’ αυτήν ούτε τον αντιπρόεδρο με τα βέτο του ούτε τους τρεις Τούρκους υπουργούς. Η κυβέρνησή μας είναι η μόνη που αναγνωρίζεται διεθνώς. Γιατί να ξαναφέρουμε μέσα τους Τούρκους; Οι Τούρκοι σήμερα ελέγχουν μόνο το 3% του εδάφους. Δεν έχουν πλούσιους πόρους και περνούν δύσκολες στιγμές. Τελικά θα αναγκαστούν να δεχτούν τις απόψεις μας – ή να φύγουν».

Στην πραγματικότητα η «ανεξάρτητη Κύπρος» άνοιγε κερδοφόρους ορίζοντες για τους Ε/κ αστούς, ενώ μια ενδεχόμενη ένωση με την Ελλάδα τους έκλεινε. Εκείνη την περίοδο ήταν στην κορύφωσή του ο ανταγωνισμός των «δύο υπερδυνάμεων», Ρωσίας-ΗΠΑ. Οι Ε/κ αστοί πίστευαν, και δικαίως, ότι μένοντας η Κύπρος ανεξάρτητη και ισορροπώντας ανάμεσα στις δυο θα κέρδιζαν οικονομικά, ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπου οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε διαρκή αντιπαράθεση με τους Άραβες, λόγω της υποστήριξής τους στο Ισραήλ (ενώ η Ελλάδα ήταν δεσμευμένη στο ΝΑΤΟ).

Και πράγματι, αυτή η επιλογή (ανεξαρτησία) αποδείχθηκε η κότα με τα χρυσά αυγά για τους ε/κ καπιταλιστές. Το ΑΕΠ της Κύπρου εμφανίζει μέσο ετήσιο ρυθμό 7,6% την πενταετία 1962-1966, και 11% την πενταετία 1967-1972. Μεταξύ των ετών 1968 και 1973 εντυπωσιάζει ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης της βιομηχανίας που είναι 16,6%. Το 1971 οι Ε/κ εφοπλιστές συγκέντρωναν τον τέταρτο εμπορικό στόλο της Μεσογείου, διεκπεραιώνοντας τον κύριο όγκο του εμπορίου της ΕΣΣΔ στην περιοχή.

Η ε/κ άρχουσα τάξη άρχισε με αυξανόμενο ρυθμό να παθαίνει αλλεργία και μόνο στην ιδέα ένωσης Ελλάδας – Κύπρου. Αντίθετα, η στρατηγική των κυβερνήσεων της Αθήνας είναι η ένωση Κύπρου– Ελλάδας με «κάποια ανταλλάγματα» προς την Τουρκία.

Από το 1964 ιδιαίτερα και μετά, η κύρια αντίθεση στο Κυπριακό πρόβλημα θα είναι η ρήξη Αθήνας – Λευκωσίας που θα πάρει δραματικές μορφές και θα κορυφωθεί το 1974.

Τον Μάιο του 1964 σε επιστολή του ο Παπανδρέου γράφει στον Αμερικανό Πρόεδρο Τζόνσον: «Το δίλημμα είναι: «Νατοποίηση» ή Κούβα (σ.σ.: έχει μόλις αποτραπεί η απόπειρα του Μακαρίου να αγοράσει όπλα από την Τσεχοσλοβακία). «Νατοποίηση» μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Με την ένωση, ολόκληρο το νησί, που θα έχει αποτελέσει τμήμα της Ελλάδας, μπορεί να γίνει βάση του ΝΑΤΟ, όπως και η Κρήτη. Ο εσωτερικός κομμουνισμός θα μειωθεί σημαντικά, όπως στην Ελλάδα, όπου μειώθηκε στο 12%»

Τον Ιούνιο του 1964 αποστέλλεται από την κυβέρνηση Παπανδρέου στην Κύπρο ο Γρίβας επικεφαλής τόσο της Εθνοφρουράς όσο και της ΕΛΔΥΚ. Η ΕΛΔΥΚ ενισχύεται «κρυφά» με μία μεραρχία (8.500 άνδρες) έως τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς. Στόχος ο έλεγχος αν όχι η εξουδετέρωση του Μακαρίου.

Το ίδιο καλοκαίρι, η Τουρκία αντιδρώντας, ετοιμάζεται να εισβάλει στην Κύπρο. Ο πόλεμος θα αποτραπεί με παρέμβαση των ΗΠΑ. Άμεσα πλέον, προσανατολίζονται σε έναν «διακανονισμό» ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία για την Κύπρο, ώστε το νησί να ελέγχεται άμεσα από χώρα του ΝΑΤΟ και όχι από τον «απρόβλεπτο» Μακάριο.

Ευνοούν την ένωση Ελλάδας – Κύπρου, αλλά στη «ρεαλιστική» βάση της παραχώρησης ανταλλαγμάτων προς την Τουρκία.

Αρχές Αυγούστου 1964, λαμβάνει την τελική μορφοποίηση το σχέδιο Άτσεσον (πρώην υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ) για λύση του Κυπριακού. Το σχέδιο, προέβλεπε ουσιαστική ένωση Ελλάδας – Κύπρου με παραχώρηση βάσης στην Τουρκία για 50 χρόνια (στην μισή έκταση από αυτή που επεδίωκε η Τουρκία, περίπου στο 5,5% του εδάφους της Κύπρου).

Ο Γ. Παπανδρέου σε ευφορία θα δηλώσει: «Μου χαρίζουν μια πολυκατοικία και μου ζητούν μόνο το ρετιρέ».

Ωστόσο απορρίπτεται από τον Μακάριο ως «διχοτομικό», και τορπιλίζει στις 7 Αυγούστου την διαδικασία, διατάζοντας «εκκαθαριστική επιχείρηση» στον τ/κ θύλακο Μανσούρας – Κοκκίνων από δυνάμεις της Εθνοφρουράς με άρματα. Από το μεσημέρι, η τουρκική αεροπορία αρχίζει εξόρμηση κατά κύματα μέχρι την διακοπή της επίθεσης στον «θύλακο». Σαν αποτέλεσμα, η Τουρκία υπαναχωρεί από την συμφωνία.

Από την επόμενη χρονιά, ο Μακάριος για να βελτιώσει τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ, συναίνεσε στη χρήση από Αμερικανούς του βρετανικού αερολιμένα στο Ακρωτήρι για τις επιχειρήσεις των U-2 κατασκοπευτικών αεροσκαφών. Συμφώνησε επίσης να εγκαταστήσει η CIA σύστημα ασύρματης παρακολούθησης για τη συλλογή πληροφοριών για τις κινήσεις των σοβιετικών.

Ωστόσο, και παρά το φλερτ με τους Αμερικανούς, η ελληνική κυβέρνηση (Στεφανόπουλου – αποστατών) θα τον αποκλείσει από τις σχετικές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία το 1966. Θα απορρίψει και την πρότασή του να ορίζει ο ίδιος τον αρχηγό της Εθνικής Φρουράς και να εγκρίνει την τοποθέτηση των Ελλήνων αξιωματικών. Για την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση, ο Μακάριος είναι εμπόδιο στην προοπτική της ένωσης σε συμβιβασμό με την Τουρκία και πηγή μόνιμων προβλημάτων. Πολύ περισσότερο, για τους συντρόφους του ακροδεξιούς σε Ελλάδα και Κύπρο ήταν πλέον προδότης.

Η χούντα και παρά τα «γλειψίματα» του Μακαρίου (ο Παπαδόπουλος «έξυπνος άνδρας και γνήσιος ηγέτης»), συνέχισε την ίδια πολιτική με αυτή των προηγούμενων «δημοκρατικών» κυβερνήσεων – σύγκρουση με τον Μακάριο, ακόμα και βίαιη ανατροπή του, και αναζήτηση συμβιβασμού με την Τουρκία με «κάποια ανταλλάγματα» για να αποδεχθεί την Ένωση.

Τον Σεπτέμβριο 1967 έγινε η περίφημη συνάντηση του Έβρου, μεταξύ του «πρωθυπουργού» της Χούντας Κόλια και του Ντεμιρέλ, στην οποία προτάθηκε στην Τουρκία βάση στην Κύπρο, την οποία θα έλεγχε με «κυριαρχικά δικαιώματα».

Ο Μακάριος αντέδρασε με τον γνωστό του τρόπο. Διατάζει την Εθνοφρουρά, στις 15 Νοεμβρίου 1967, να επιτεθεί στον τ/κ θύλακο Κοφίνου – Αγίου Θεοδώρου. Το αποτέλεσμα της επίθεσης είναι πραγματική σφαγή. Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση αποφάσισε στις 16 Νοεμβρίου 1967 την κήρυξη πολέμου κατά της Ελλάδας. Με την μεσολάβηση του υφυπουργού άμυνας των ΗΠΑ, Σάιρους Βανς, αποφεύγεται ελληνοτουρκικός πόλεμος. Ωστόσο η ελληνική χούντα υποχρεώνεται να αποσύρει από την Κύπρο την ελληνική μεραρχία, που είχε πάει «κρυφά» στην Κύπρο το 1964, και να ανακαλέσει στην Ελλάδα τον Γρίβα.

1974

Φαινομενικά από αυτή την σύγκρουση έβγαινε νικητής ο Μακάριος. Και τον ελληνικό στρατό «ξεφορτώθηκε», αλλά και τον Γρίβα. Ωστόσο, στην πραγματικότητα θα κλιμακωθεί η ελληνοκυπριακή αντιπαράθεση. Τον Μάρτιο 1970 θα γίνει απόπειρα δολοφονίας του Μακαρίου, με την συμμετοχή, του μέχρι πρόσφατα στενού συνεργάτη του Μακαρίου, Πολύκαρπου Γιωρκάτζη. Ακολουθεί η δολοφονία (από αγνώστους…) του Γιωρκάτζη. Το 1971 ο Γρίβας επιστρέφει μυστικά στην Κύπρο και ιδρύει την διαβόητη ΕΟΚΑ Β’.

Στις 3 Ιουλίου 1974 ο Μακάριος αποστέλλει επιστολή προς τον πρόεδρο της χούντας Φαίδωνα Γκιζίκη, απαιτώντας την απομάκρυνση από την Κύπρο των Ελλήνων αξιωματικών της Εθνοφρουράς. Ωστόσο, οι βυζαντινισμοί και η σχοινοβασία στα άκρα έχουν όρια.

Στις 15 Ιουλίου 1974 η χούντα διατάζει την Εθνοφρουρά να ανατρέψει με πραξικόπημα τον Μακάριο και ορκίζεται μια νέα κυβέρνηση υπό τον τουρκοφάγο Ν. Σαμψών. Ο Σαμψών για τους Τ/κ ήταν ότι «ο Χίτλερ για το λαό του Ισραήλ».

Ο Μακάριος καταφέρνει την τελευταία στιγμή να διαφύγει και από την βρετανική βάση του Ακρωτηρίου φυγαδεύεται στο Λονδίνο. 19 Ιουλίου 1974, σε ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, καταγγέλλει τα γεγονότα στην Κύπρο όχι σαν πραξικόπημα, αλλά σαν εισβολή ξένης χώρας, εκφράζοντας ξεκάθαρα, την αντίθεση της ε/κ άρχουσας τάξης στην προοπτική ένωσης Ελλάδας – Κύπρου.

Στις 20 Ιουλίου 1974, άρχισε η (νόμιμη βάσει των συνθηκών της Ζυρίχης) τουρκική απόβαση στην Κύπρο.

Στις 22 Ιουλίου με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ γίνεται κατάπαυση πυρός, με τα τουρκικά στρατεύματα να έχουν καταλάβει, μέχρι τότε, την Κερύνεια και μια στενή λωρίδα εδάφους που συνδέει την πόλη αυτή με τον τ/κ τομέα της Λευκωσίας (συνολικά μόλις το 7% του εδάφους της Κύπρου). Στις 23 Ιουλίου καταρρέει η ελληνική χούντα και στις 24 Ιουλίου έρχεται στην Αθήνα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Η επιστράτευση, που είχε επιχειρήσει η χούντα λίγο πριν καταρρεύσει, είχε αποτύχει παταγωδώς. Οι επιστρατευμένοι δημιούργησαν χάος στον ελληνικό στρατό δείχνοντας αηδία και απείθεια στους αξιωματικούς (δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι τα γεγονότα του Πολυτεχνείου ήσαν νωπά). Η διάθεσή τους ήταν να μην πολεμήσουν ένα πόλεμο «που δεν ήταν δικός τους». Ο Καραμανλής επανειλημμένα συσκέφτηκε με την τότε στρατιωτική ηγεσία για να εξετάσουν είτε την αποστολή στρατιωτικής δύναμης στην Κύπρο, είτε ακόμα και την πιθανότητα ανάληψης «επιθετικής πρωτοβουλίας» στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Το συμπέρασμα που βγήκε ήταν ότι αναγκαστικά η Ελλάδα έπρεπε να περιοριστεί σε «αμυντικό ρόλο».

Με βάση την απόφαση του ΟΗΕ ξεκίνησαν στην Γενεύη διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας. Η τουρκική πλευρά εμφανίστηκε, φυσιολογικά λόγω της συντριπτικής στρατιωτικής υπεροχής της, «σκληρή» στην διαπραγμάτευση. Διαπραγματευόταν στη βάση μιας ομόσπονδης Κύπρου είτε με απόλυτο εδαφικό διαχωρισμό των δυο εθνοτήτων είτε στη βάση δημιουργίας καντονιών (όπως ήταν η αμερικανική πρόταση). Το εκπληκτικό ήταν η ε/κ στάση. Κατ’ εντολή του Μακαρίου ο Γλαύκος Κληρίδης εμφανίστηκε κάθετα ενάντιος σε οποιαδήποτε ομοσπονδιακή λύση και έκανε απλώς την… «παραχώρηση» να προτείνει την επιστροφή στο σύνταγμα του 1960… αυτό που η ίδια ε/κ πλευρά κατήργησε αιματηρά το 1963 με την πρόφαση ότι δεν είναι «λειτουργικό». Οι διαπραγματεύσεις θα καταρρεύσουν στις 14 Αυγούστου 1974, όταν ο Κληρίδης ζητά 48ωρη αναβολή με σκοπό να πείσει την Αθήνα να αποστείλει στρατεύματα στην Κύπρο!

Την ίδια μέρα, ξεκινάει ο Αττίλας ΙΙ και μέχρι τις 16 του ίδιου μήνα, ο τουρκικός στρατός ελέγχει ολόκληρο το βόρειο τμήμα της Κύπρου, το 36% του εδάφους.

Τα αποτελέσματα του τυχοδιωκτισμού του Ελληνικού και Ε/κ αστισμού, ήτανε τραγικά.

Περί τους 200.000 Ε/κ θα μετατραπούν σε πρόσφυγες, εγκαταλείποντας την βόρεια Κύπρο, το σύνολο των Τ/κ στο νότο θα μετατραπεί με την σειρά του σε πρόσφυγες φεύγοντας προς τον βορρά (υπολογίζονται σε 65.000). Το 1,5% του πληθυσμού τραυματίστηκε ή πέθανε, 1600 Ε/κ και ανάλογος αριθμός Τ/κ είναι έκτοτε αγνοούμενοι.

Ωμότητες έγιναν μαζικά και από τους τακτικούς στρατούς και από Ε/κ και Τ/κ ακροδεξιούς. «Άτακτες ομάδες» της ΕΟΚΑ Β’ εκτελούσαν γυναικόπαιδα μαζικά.

Επίσης, η οικονομική εξαθλίωση ήταν τρομακτική, τόσο για τους Ε/κ, όσο και για τους Τ/κ πρόσφυγες και όχι μόνο.

Προφανώς οι εξελίξεις καθορίστηκαν από τους ωμούς συσχετισμούς δύναμης και όχι από το ποιος έχει «το δίκιο με το μέρος του».

Η τουρκική εισβολή ήταν το επιστέγασμα της αποτυχίας της προσπάθειας για μια «ελληνοποιημένη» Κύπρο – είτε με την μορφή ένωσης Ελλάδας – Κύπρου, όπως ήταν ο στόχος των ελλήνων καπιταλιστών, είτε με την μορφή της ανεξάρτητης Κύπρου κάτω από την απόλυτη κυριαρχία του ε/κ κεφαλαίου, όπως ήταν ο στόχος του Μακαρίου, (μετά την εισβολή δήλωσε ότι ίσως, «πιθανόν»(!!), να έπρεπε να ακολουθήσει μια πιο «εύκαμπτη κι ευλύγιστη στάση στις διαπραγματεύσεις του με την τ/κ κοινότητα»)…

Οι εξελίξεις μετά το 1974

Από το 1974 και μετά ξεκίνησε ένας μαραθώνιος διαπραγματεύσεων και συμφωνιών που όλες τους οδήγησαν σε αδιέξοδο, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.

Ο Μακάριος πολιτικά κυρίαρχος στο νησί (το ΑΚΕΛ θα ξανα-αυτοπεριοριστεί σε 9 έδρες το 1976) και η ε/κ άρχουσα τάξη αναγνωρίζει ότι πλέον η κυριαρχία της σε ολόκληρο το νησί δεν είναι εφικτή. Αποδέχεται ότι πρέπει να γίνουν παραχωρήσεις τόσο στο εδαφικό όσο και στην ελεύθερη διακίνηση του κεφαλαίου της.

Από τότε και σε όλες τις επόμενες συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού, η προσπάθεια των Ε/κ καπιταλιστών θα είναι να έχει το μελλοντικό κυπριακό κράτος όσο το δυνατόν ισχυρότερη (περισσότερες εξουσίες) κεντρική κυβέρνηση, ώστε η οικονομική τους δύναμη, το γεγονός ότι οι Ε/κ καπιταλιστές είναι συντριπτικά ισχυρότεροι των Τ/κ, με την πάροδο του χρόνου να επαναφέρει την κυριαρχία τους σε ολόκληρο το νησί. Προσπαθούν δηλαδή να «ρεφάρουν» την στρατιωτική ήττα με την οικονομική τους ισχύ.

Από την πλευρά τους οι Τ/κ, σε αντιστάθμισμα των ε/κ επιδιώξεων, επιζητούν ισχυρές ομόσπονδες κυβερνήσεις και χαλαρή ομοσπονδία (λιγότερες εξουσίες στην κεντρική κυβέρνηση). Επιδιώκουν οι ομόσπονδες κυβερνήσεις να έχουν έλεγχο στη διακίνηση κεφαλαίου, ώστε να μην απορροφηθούν από το ισχυρότερο ελληνικό κεφάλαιο.

Ωστόσο, παρά την στρατιωτική υπεροχή των Τ/κ (χάρις στην τουρκική επέμβαση το 1974) η θέση της ελληνικής και ε/κ πλευράς αποδείχθηκε πολύ ισχυρή. Η ελληνική και ε/κ πλευρά κατόρθωσαν μετά το 1974 να απομονώσουν διεθνώς τους Τ/κ. (Άλλη μια ανταπόδειξη του μύθου ότι οι «ιμπεριαλιστές ευνοούν την Τουρκία»).

Το γεγονός αυτό έδινε τεράστια πλεονεκτήματα στους Ε/κ καπιταλιστές. Μπορούσαν να πάρουν διεθνή δάνεια (σε αντίθεση με τον βορρά), ενώ εισέρεαν στην νότια Κύπρο (στοιχεία του 1979), περί τα 54 εκατ. δολάρια ετησίως ως βοήθεια από ΗΠΑ, Ελλάδα, Βρετανία, Γερμανία. Ακόμα και η παρουσία του στρατού του ΟΗΕ απέφερε οφέλη καθώς οι δαπάνες των στρατιωτικών αυτών μονάδων συνέβαλλαν κατά κύριο λόγο στην οικονομική ανάπτυξη της νότιας Κύπρου, μιας και ο ΟΗΕ την αναγνώριζε σαν το μόνο «νόμιμο» κράτος της Κύπρου.

Οι ΗΠΑ επιβάλλουν εμπάργκο πώλησης πολεμικού υλικού προς την Τουρκία ως τα τέλη του 1978 και μετέπειτα αναλογία 7/10 ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία στις προμήθειες στρατιωτικού υλικού.

Πολιτικά, θα κυριαρχήσουν μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 80 (με την στήριξη πάντα του ΑΚΕΛ και του «πατριωτικού» – ρεβανσιστικού ΠΑΣΟΚ) οι «απορριπτικοί», δηλαδή οι «σκληροί και υπομονετικοί» σε ότι αφορά τις παραχωρήσεις στους Τ/κ. Ο μετά τον Μακάριο, δις Πρόεδρος (ελέω ΑΚΕΛ), Σπύρος Κυπριανού (του οποίου ο γιός έπεσε θύμα απαγωγής το 1977 από την ΕΟΚΑ Β΄…), ουσιαστικά συναινούσε στην παράταση της εκκρεμότητας του Κυπριακού μέχρι την εποχή που η διεθνοπολιτική συγκυρία θα ήταν ευνοϊκή για την οριστική διευθέτηση και του Αιγαιακού.

Ωστόσο, μετά τον παραλίγο ελληνοτουρκικό πόλεμο το 1987, η ανοχή των αμερικανών δείχνει τα όριά της. Το 1988 καταργείται η αναλογία 7/10 και περικόπτεται κατά 80% η αμερικανική βοήθεια προς την Κύπρο.

Με τον υποστηριζόμενο από το ΑΚΕΛ Γιώργο Βασιλείου και μετέπειτα με τον Δεξιό (ΔΗΣΥ) πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, οι θιασώτες της «κοινοτικής επαναπροσέγγισης» παίρνουν το πάνω χέρι. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα (και μετά τις περιπέτειες του «βρώμικου 89, του «Μακεδονικού» κλπ.) υποστηρίζεται η καινούρια τακτική με «έναν άσσο στο μανίκι»: την προώθηση της ένταξης της (Ε/κ) Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. ταυτόχρονα με την εξέλιξη της σχέσης της Ε.Ε. με την Τουρκία, «για την προώθηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων» (μπλα-μπλα…), αλλά κυρίως για την προώθηση του «ευρωπαϊκού κεκτημένου», ήτοι την απρόσκοπτη κίνηση ανθρώπων και κυρίως κεφαλαίων σε όλο το νησί, δηλαδή την οικονομική επικυριαρχία του ε/κ κεφαλαίου στην Β. Κύπρο.

Πράγματι, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, η νότια Κύπρος εξελίχθηκε σε διεθνές κέντρο παροχής υπηρεσιών και σε μαζικό τουριστικό προορισμό. Ο πόλεμος και η καταστροφή του Λιβάνου (της «Ελβετίας της Μέσης Ανατολής») μετά το 1982 μετέτρεψαν το νησί σε «παράδεισο» για ναυτιλιακές, συμβουλευτικές, δικηγορικές και κάθε είδους εταιρείες υπηρεσιών που φορολογούνταν (4,25%) και φορολογούνται (5-6%) ελάχιστα. Κατά τη δεκαετία του 1990 ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης ήταν 4%, υψηλότερος του μέσου όρου της Ε.Ε.. Επικρατούσαν συνθήκες πλήρους απασχόλησης (ενώ η ανεργία στην Ε.Ε. ήταν στο 11%). Το κατά κεφαλήν ετήσιο εισόδημα ξεπέρασε για πρώτη φορά το κατά κεφαλή εισόδημα της Ελλάδας, το 1998.

Ανάλογα αποτελέσματα είχε η κατάρρευση των χωρών του πρώην κρατικού καπιταλισμού και η αναζήτηση καταφυγίων για τα λάφυρα του πλιάτσικου που έκαναν εκεί τα πρώην στελέχη των «ΚΚ» και νυν μεγαλοκαπιταλιστές. Εκτιμάται, ότι πλέον των 50.000 ατόμων από το πρώην «ανατολικό μπλοκ» έχουν κυπριακό (ευρωπαϊκό πλέον) διαβατήριο και συμφέροντα στο νησί.

Σήμερα στη νότια Κύπρο υπάρχουν πάνω από 14.000 υπεράκτιες (offshore) εταιρείες.

Από τα παραπάνω γίνεται φανερό, πόσο υποκριτική ήταν η προβολή κάθε τόσο του «προσφυγικού προβλήματος» από την ε/κ πλευρά.

Δεν υπάρχουν προσφυγικοί καταυλισμοί μετά το 80 στην νότια Κύπρο, όπως π.χ. στους Παλαιστίνιους. Κυριολεκτικά ελάχιστοι (μεγάλης ηλικίας, και αυτοί από νοσταλγία) επιθυμούν να επιστρέψουν στις περιοχές του 1974. Όλη η κουβέντα γίνεται για τις τουριστικές επενδύσεις στην Αμμόχωστο και αλλού, καθώς και για την στυγνή εκμετάλλευση Τ/κ και Τούρκων μεταναστών (υπολογίζονται σε 100.000, όσοι περίπου και οι Τ/κ).

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, από το 2002 ως το 2004 ο τότε Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν θα προτείνει σχέδιο «επίλυσης του Κυπριακού», το οποίο στην τελική του μορφή θα απορριφθεί από την ε/κ πλευρά σε δημοψήφισμα (οι τ/κ κόντρα στις βουλές του διεφθαρμένου καθεστώτος Ντεκτάς θα το υπεψηφίσουν).

Η ελληνική κυβέρνηση, αλλά και γενικότερα οι «σοβαροί» εκπρόσωποι των καπιταλιστών, δεν έκρυβαν ότι το σχέδιο Ανάν ήταν ευνοϊκό γι’ αυτούς. Όπως δήλωσε τότε ο Κ. Μητσοτάκης, εκφράζοντας τις σκέψεις των Ελλήνων και Ε/κ καπιταλιστών: «Αν το σχέδιο εφαρμοστεί όπως πρέπει, σε δέκα χρόνια ο Ελληνισμός θα είναι κυρίαρχος στη Μεγαλόνησο, αφού έχει τα οικονομικά εχέγγυα προς τούτο».

Ο μετά τον Κληρίδη όμως, «απορριπτικός» Πρόεδρος (με την στήριξη του ΑΚΕΛ) Τάσος Παπαδόπουλος υποχρέωσε το ΑΚΕΛ να αποσύρει την υποστήριξή του στο σχέδιο Ανάν και μαζί με άλλους δεξιούς και «αριστερούς» πατριώτες να κερδίσει το δημοψήφισμα.

Παρότι ήταν ολοφάνερο ότι το σχέδιο ανέτρεπε σε βάρος της Τουρκίας (με την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων) τους στρατιωτικούς συσχετισμούς που δημιουργήθηκαν το 1974. Ήταν χωρίς αμφιβολία το μάξιμουμ που θα μπορούσε να πάρει η ελληνική πλευρά χωρίς πόλεμο. Ιδιαίτερα, η εκδίωξη τόσων δεκάδων χιλιάδων Τούρκων μεταναστών (60.000 προέβλεπε η συμφωνία, περισσότερες εκτοπίσεις έφτασε να ζητάει …το ΑΚΕΛ), που επί δεκαετίες βρίσκονται στην Κύπρο, θα προκαλούσε αναπόφευκτα δραματικές εντάσεις, τόσο στην βόρεια Κύπρο, όσο και στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Τελικά, για τους Ε/κ καπιταλιστές η τύχη του ίδιου του σχεδίου Ανάν δεν είχε και τόση σημασία: έχουν κερδίσει τον οικονομικό πόλεμο με τους Τ/κ, έχουν ενταχθεί στην Ε.Ε., θεωρούν ότι ο χρόνος δουλεύει για αυτούς (λόγω των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων της βόρειας Κύπρου). Θεωρούν ότι αυτά τα πλεονεκτήματα δεν θα ανατραπούν στο ορατό μέλλον, ενώ ευελπιστούν ότι ένα μελλοντικό σχέδιο για το Κυπριακό θα είναι ακόμα καλύτερο για αυτούς.

Η Αριστερά

Είναι πολύ διαδεδομένη, κύρια από την πλευρά της ρεφορμιστικής Αριστεράς, η άποψη ότι για όλα τα «δεινά της Κύπρου» φταίνε οι «ξένοι ιμπεριαλιστές», η Βρετανία και, κατά κύριο λόγο, οι «Αμερικάνοι». Η άποψη αυτή τείνει είτε να αποσιωπά την πολιτική εθνοκάθαρσης (ενάντια στους Τ/κ) της ε/κ άρχουσας τάξης, είτε να την υποβαθμίζει στο επίπεδο του απλού «λάθους». Θα ονομάσουμε αυτή την άποψη «αριστερό εθνικισμό», γιατί θεωρώντας «δίκαιες» τις «εθνικές» επιδιώξεις υποβιβάζει (αν δεν εξαφανίζει) την ταξική ανάλυση. Στο τέλος μετατρέπει την ταξική πάλη σε αντίθεση ανάμεσα σε «πατριώτες» και σε «υπηρέτες του ιμπεριαλισμού».

Ο ακολουθητισμός απέναντι στο Μακάριο γιατί τάχα ήτανε αντιϊμπεριαλιστής, κατέστρεφε οποιαδήποτε δυνατότητα για ενότητα των ε/κ και τ/κ εργατών. Με την ίδια λογική θα έπρεπε να στηρίζουμε σαν αντιϊμπεριαλιστές σαν τον Μιλόσεβιτς, τον Σαντάμ Χουσεΐν ή τους Ταλιμπάν…

Αλλά εδώ, βρισκόμαστε αντιμέτωποι και με μια απίθανη λαθροχειρία της ρεφορμιστικής Αριστεράς σε Ελλάδα – Κύπρο. Για να δώσει αριστερό «άρωμα» στην πολιτική συνταύτισης με τις επιλογές της άρχουσας τάξης, αλλά και την άρνηση κάθε ταξικής ανάλυσης, προχώρησε στην εξής εξίσωση: Ο «τουρκικός επεκτατισμός» εξισώθηκε με τον «αμερικάνικο ιμπεριαλισμό»! Έτσι η πάλη ενάντια στον «τουρκικό επεκτατισμό» μετατράπηκε σε… «αντιϊμπεριαλισμό»! Εδώ υπονοείται ότι ο τουρκικός καπιταλισμός είναι πιο πιστό «σκυλάκι» των ιμπεριαλιστών από τον ελληνικό.

Ο παραλογισμός αυτής της εξίσωσης γίνεται εξόφθαλμος και από το εξής γεγονός: Η τουρκική άρχουσα τάξη, με το σιγοντάρισμα της τουρκικής ρεφορμιστικής Αριστεράς, ακολουθεί την ίδια ακριβώς συλλογιστική στην δική της προπαγάνδα, μόνο από… την ανάποδη. Τονίζουν ότι «πάντα η Ελλάδα ήταν το χαϊδεμένο παιδί των δυτικών ιμπεριαλιστών» και πάντοτε αυτοί υπέθαλπαν τον «ελληνικό επεκτατισμό»!

Αναγκαίο δεκανίκι του δεξιού εθνικισμού είναι ο «αριστερός» εθνικισμός. Η ιδεολογική κυριαρχία μιας άρχουσας τάξης, ολοκληρώνεται όταν μπορεί να πείσει τις υποτελείς τάξεις για τα «δίκαιά της».

Μέρος αυτής της προσπάθειας είναι ότι πάντοτε ο «ξένος αντίπαλος» είναι υποχείριο «σκοτεινών κέντρων». Και πράγματι η βοήθεια που προσφέρει σε αυτό ο αριστερός ρεφορμισμός στην άρχουσα τάξη, είναι ανεκτίμητη.

Απ’ το 1974 μέχρι σήμερα, η ελληνική Αριστερά σέρνεται στα ατέλειωτα διπλωματικά παζάρια για την λύση στο Κυπριακό, πάντα μέσα στα όρια που θέτει η ελληνική αστική τάξη και οι σχέσεις της με τον ιμπεριαλισμό.

Είναι βέβαιο ότι το σχέδιο Ανάν έκφρασε την ανάγκη των ιμπεριαλιστών να εξασφαλίσουν «τα νώτα τους» για τις επεμβάσεις τους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Επιπλέον το σχέδιο επέβαλε στην Κύπρο μια κατάσταση «ασταθούς ισορροπίας», εμπλέκοντας ξανά σαν «εγγυήτριες δυνάμεις» Ελλάδα – Τουρκία- Βρετανία!

Η απόρριψη του σχεδίου Ανάν, όχι από ταξική, διεθνιστική και αντιϊμπεριαλιστική θέση αλλά από την σκοπιά των «εθνικών δικαίων» και επιδιώξεων (ΑΚΕΛ, ΚΚΕ) δείχνει τα όρια και τις ανεπάρκειες αυτής της σταλινογενούς «πατριωτικής» αριστεράς να δώσει λύση πέρα από τις «εθνικές» δηλαδή αστικές επιδιώξεις.

Σήμερα η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν περισσότερα τανκς στην κατοχή τους από όσα η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία μαζι!! Αφιερώνουν το 4,7% (Ελλάδα) και το 3,8% (Τουρκία) του ΑΕΠ σε εξοπλισμούς (ο μέσος όρος των χωρών του ΝΑΤΟ είναι 2,2%).

Νισάφι πια με την αφαίμαξη της ζωής μας!

Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι είναι δύο διαφορετικές εθνικές κοινότητες που όμως για να ζήσουν μαζί ειρηνικά και δημιουργικά πρέπει να σπάσουν τα δεσμά των εθνικών ανταγωνισμών. Αυτό σημαίνει η τουρκοκυπριακή κοινότητα έχει το δικαίωμα –αυτονόητο για μας αλλά ακατανόητο για τους Έλληνες εθνικιστές κάθε είδους και παραλλαγής– να αποφασίζει για τη ζωή της και τη μοίρα της. Πάνω σ’αυτό το θεμέλιο μπορούμε να κτίσουμε τους κοινούς αγώνες και την αλληλεγγύη μεταξύ των εργαζομένων και των δύο κοινοτήτων.

Μόνο αποδομώντας τον εθνικισμό μπορεί η Αριστερά να ξανακερδίσει το δικαίωμα να ζωγραφίζει το μέλλον με σοσιαλιστικά χρώματα..

Πηγή: redtopia.gr

Στις 28 Απριλίου του 1945 ο Μουσολίνι και η ερωμένη του, Κλαρέτα Πετάτσι, εκτελέσθηκαν από τους παρτιζάνους στο Τζουλίνο ντι Μετζέγκρα, έξω από το Κόμο. Λίγες εβδομάδες αργότερα, όπως γράφει σήμερα η εφημερίδα La Stampa, o υπεύθυνος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών στην Ρώμη έλαβε ένα τηλεφώνημα από την πρεσβεία του, με το οποίο πληροφορήθηκε ότι τρεις αρχηγοί των ανταρτών, που είχαν καθοριστικό ρόλο στην σύλληψη του ιδρυτή του φασισμού, είχαν στα χέρια τους τεράστιου βάρους έγγραφα, τα οποία είχαν εξασφαλίσει κατά την φάση της σύλληψης του Μπενίτο Μουσολίνι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι προϋποθέσεις που έθεσαν οι τρεις αντάρτες, φέρονται να ήταν οι εξής: τα συγκεκριμένα έγγραφα να μην χρησιμοποιηθούν σε βάρος της Ιταλίας, όπως και να μπορέσουν να τα παραδώσουν σε έναν Βρετανό, ανώτερο αξιωματικό. Σε ό,τι αφορά, δε, το μέλλον δυο εκ των τριών ανταρτών, ένας ζήτησε να μπορέσει να κληθεί στην Μεγάλη Βρετανία και να προσληφθεί από επιχείρηση κατασκευής αεροσκαφών ή από την βρετανική πολεμική αεροπορία, και ο δεύτερος -ο οποίος ήταν γιατρός- να λάβει βρετανική υπηκοότητα.