ΜΕΛΕΤΕΣ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Πέρασαν 22 χρόνια από τη δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα. 22 χρόνια από τότε, που η κυβέρνηση μην μπορώντας να συγκρατήσει η ίδια τις μαθητικές κινητοποιήσεις που είχαν ξεσπάσει  εν όψει  των μεταρρυθμίσεων του Υπουργείου Παιδείας συνεργάστηκε επίσημα με τους «χρυσαυγήτες της εποχής» που δεν ήταν άλλοι από ένοπλες συμμορίες της ΟΝΝΕΔ (αρκετά μέλη των οποίων τώρα βρίσκονται στην κυβέρνηση), προκειμένου να καταφέρει να επιβάλλει την πολιτική της.

Στόχος της ήταν με την τρομοκρατία και την παρακρατική καταστολή να μπλοκάρει τους αγώνες μαθητών και καθηγητών,  μιας και ομάδες εξοπλισμένες με λοστούς και ρόπαλα  οι οποίες  μπούκαραν  και «εκκένωναν» τις καταλήψεις ξυλοκοπώντας μαθητές κατάφερναν να κάνουν αυτό που η ίδια δεν μπορούσε.

Σήμερα, 22 χρόνια μετά, η κυβέρνηση προσπαθεί κάτι παρόμοιο. Με επιχειρήσεις όπως την εισβολή στην Villa Amalias και στην ΑΣΟΕΕ, την «εκκένωση» κατειλλημένων χώρων από εργαζόμενους (θυμηθείτε τη Χαλυβουργία, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΔΕΗ), τον «Ξένιο Δία» και την βίαιη καταστολή κάθε λογής κινητοποίησης γενικότερα προσπαθεί να επιβάλλει μνημόνια και περικοπές.

Σε πλήρη συνεργασία με τα «παπαγαλάκια» των ΜΜΕ και την «επίσημη πια» φασιστική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, η τρικομματική κυβρνηση και ο Δένδιας, προσπαθούν  να σπείρουν το ρατσιστικό μίσος  και τον εκφοβισμό, να τρομοκρατήσουν όλους εμάς που πληττόμαστε από την πολιτική τους. Δεν διστάζουν να επιτεθούν σωματικά και λεκτικά σε και αγωνιστές, μετανάστες, εργαζόμενους και οποιαδήποτε διαφορετική φωνή αντιδρά στις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις στην πλήρη καταστροφή της υγείας και της παιδείας και στο ξεπούλημα στου δημόσιου πλούτου.

«Δεν νιώθω υποχρεωμένος να πιστέψω πως ο ίδιος θεός που μας προίκισε με αισθήσεις, λογική και πνεύμα, μας προόριζε να απαρνηθούμε τη χρήση τους». Galileo Galilei

Ο πρώτος φυσικός με τη σύγχρονη σημασία του όρου και πατέρας της σύγχρονης αστρονομίας, Γαλιλαίος Γαλιλέι, έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου 1642. Πρόδρομος της «πειραματικής επιστημονικής μεθόδου», αποτέλεσε τον πρώτο επιστήμονα που με τη χρήση του τηλεσκοπίου προχώρησε σε εξαιρετικά σημαντικές αστρονομικές ανακαλύψεις. Mεταξύ αυτών ήταν και η ηλιοκεντρική θεωρία, την οποία αναγκάστηκε από την Αγία Έδρα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας να αποκηρύξει ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης.

Γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1564 στην Πίζα της Ιταλία και από πολύ μικρή ηλικία η αξιοσημείωτη ιδιοφυΐα του ήταν εμφανής. Το 1609 μαθαίνει για την ανακάλυψη του τηλεσκοπίου στην Ολλανδία και προχωρά στην κατασκευή ενός ανώτερου μοντέλου. Χάρη στο νέο του τηλεσκόπιο, πραγματοποιεί αρκετές σημαντικές ανακαλύψεις, συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων του πλανήτη Δία και των φάσεων της Αφροδίτης, οι οποίες είναι παρόμοιες με εκείνες της Γης.

Bloody_Sunday_RussiaTο 1905 ήταν χρονιά επανάστασης για τη Pωσία. Aνοιξε με την Mατωμένη Kυριακή, τη σφαγή των διαδηλωτών από τα στρατεύματα του Tσάρου στην Aγία Πετρούπολη το Γενάρη. Mετατράπηκε σε ανοιχτή εξέγερση με την ανταρσία των ναυτών στο θωρηκτό Ποτέμκιν λίγους μήνες αργότερα. Kορυφώθηκε με την μεγάλη απεργία τον Oκτώβρη και την γέννηση των Σοβιέτ, των οργάνων της -εμβρυακής ακόμα- εργατικής δημοκρατίας. Kαι σταμάτησε μόνο μετά την ήττα της ένοπλης εξέγερσης στη Mόσχα το Δεκέμβρη. Tο κείμενο που δημοσιεύουμε προέρχεται από το βιβλίο «1905» του Λέον Tρότσκι. O Tρότσκι έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην επανάσταση. Πρωτοστάτησε στο Σοβιέτ της Πετρούπολης -και έγινε πρόεδρός του.

Λέων Τρότσκι

O Tρότσκι ήταν μόλις 26 χρονών το 1905 -αλλά είχε προλάβει να γνωρίσει ήδη τις φυλακές της Oδησσού και της Mόσχας, την εκτόπιση στη Σιβηρία, την παρανομία και την εξορία. H δράση του, τα κείμενά του και οι ομιλίες του τον είχαν κάνει ήδη «ήρωα» στα μάτια της εργατικής τάξης. «O Λεβ (το πραγματικό όνομα του Tρότσκι ήταν Λεβ Mπρόνσταϊν) έμεινε δυο χρόνια στη Σιβηρία» γράφει ο Tόνι Kλιφ στην βιογραφία του Tρότσκι. «Eκεί έδινε διαλέξεις και έγραφε προκηρύξεις για την νεοϊδρυμένη Σιβηρική Σοσιαλδημοκρατική Eνωση. Στο δεύτερο συνέδριο του Pωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Kόμματος εκπροσώπησε την Σιβηρική Eνωση».

Τη νύχτα της 30ής Νοέμβρη του 1943, τα τάγματα ασφαλείας, με τις πλάτες των γερμανοφασιστών κατακτητών, ξεχύθηκαν στα νοσοκομεία της Αθήνας, με ένα άγνωστο μέχρι τότε πογκρόμ ενάντια στους 15.000 ανάπηρους του ελληνοϊταλικού πολέμου. Τους άρπαξαν, τους φόρτωσαν άρον άρον σε αυτοκίνητα και τους παρέδωσαν στους Γερμανούς, στις φυλακές Χαϊδαρίου και Χατζηκώστα.

Με την κατάρρευση του Μετώπου και τη συνθηκολόγηση του Ελληνικού Στρατού, οι ανάπηροι των μετώπων στο μεγαλύτερο ποσοστό τους μαζεύτηκαν στα νοσοκομεία της Αθήνας. Περίπου 15.000 ανάπηροι βρήκαν το πρώτο καταφύγιό τους, σε άθλιες συνθήκες, σε δεκάδες νοσοκομεία της Αθήνας. Από την πρώτη στιγμή, οι ανάπηροι άρχισαν τους αγώνες για την επιβίωσή τους και την υγειονομική περίθαλψή τους. Ιδιαίτερο μέτωπο άνοιξαν ενάντια στους αξιωματικούς – εγκάθετους της δοσίλογης κυβέρνησης που λυμαίνονταν τα νοσοκομεία.
Η κατάσταση στη χώρα άρχισε να γίνεται ανυπόφορη. Πλησίαζε ο χειμώνας 1941 – 42 και το φάσμα της πείνας ήταν ορατό. Το Σεπτέμβρη του 1941, ιδρύθηκε το ΕΑΜ που αμέσως επιδόθηκε σε ένα δύσκολο και επικό αγώνα για την ανύψωση του ηθικού του λαού και την πάλη του για την επιβίωση και τη λευτεριά του. Τα μηνύματα του ΕΑΜ πρώτοι τα πήραν οι ανάπηροι του πολέμου στα νοσοκομεία. Αρχισε η οργάνωση των νοσοκομείων στο ΕΑΜ. Στις 28 Οκτώβρη 1941 πραγματοποιείται η πρώτη οργανωμένη αγωνιστική εκδήλωση. Οι ανάπηροι μαζί με τους φοιτητές καταθέτουν στεφάνια στον Αγνωστο Στρατιώτη κάτω από τα έκπληκτα μάτια των αρχών κατοχής.

Στα νοσοκομεία αρχίζει οργασμός οργανωτικής δουλειάς. Συγκροτούνται σε όλα τα νοσοκομεία Επιτροπές, καθώς και παννοσοκομειακή Επιτροπή. Στα νοσοκομεία δεν κατάφεραν ποτέ να εγκατασταθούν οι διοικήσεις που διόρισαν οι κυβερνήσεις των Ράλληδων. Το κίνημα των αναπήρων συντονίζεται με το φοιτητικό κίνημα, με τους δημόσιους υπάλληλους, τους μαγαζάτορες, τους εργαζόμενους.

Σαν σήμερα πριν 94 χρόνια. Ξεκίνησε η εξέγερση του Σπάρτακου. Όταν οι επαναστάτες επέλεγαν συνειδητά την οργάνωση της επανάστασης χωρίς να περιμένουν αιώνια το αυθόρμητο να αγιάσει.

του Κ. Ρουσίτη

Το 1919 η Ευρώπη καταρρέει μετά από 4 χρόνια πολέμου κάτω από τα χτυπήματα της εξέγερσης.

Με το τέλος του Α’ Παγκοσμίου πολέμου ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός βρέθηκε μπροστά στη θανάσιμη απειλή της σοσιαλιστικής επανάστασης. Στη Ρωσία οι εργάτες κατόρθωσαν να στήσουν τη δική τους εξουσία. Η σκυτάλη πέρασε στη γερμανική εργατική τάξη. Όμως, δυστυχώς, η επανάσταση στη Γερμανία ηττήθηκε ενώ οι ηρωικοί ηγέτες της δολοφονήθηκαν. Το κόκκινο ξέφωτο στη σμπαραλιασμένη και παρηκμασμένη καπιταλιστική Ευρώπη άρχισε, από την ήττα εκείνη, να υποχωρεί.

Το πολεμικό σφαγείο έφτανε στο τέλος του. Από τις αρχές του ΄18 προδιαγραφόταν η γερμανική ήττα. Εκατομμύρια φαντάροι και ναύτες, ο ανθός της γερμανική νεολαίας, έδωσαν τη ζωή τους σε έναν άδικο πόλεμο για τα συμφέροντα του πεινασμένου γερμανικού ιμπεριαλισμού και για τη ματωβαμμένη δυναστεία του πρωσικού μιλιταρισμού, τους Χοεντζόλερν.

Tο Εβραϊκό Νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης που σήμερα συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και συγκεκριμένα με τα ευρήματα που σχετίζονται με τις απαρχές της εβραϊκής παρουσίας πριν σχεδόν 2000 χρόνια – μια περίοδο άγνωστη ακόμα και στην ίδια την τοπική εβραϊκή κοινότητα όπως αξιόπιστες πηγές με πληροφόρησαν.

Η περιοχή ανατολικά των τειχών, στο χώρο της σημερινής πανεπιστημιούπολης, υπήρξε ιστορικά ένας από τα πιο σημαντικούς χώρους ταφής όλων των θεσσαλονικέων από τους πρώτους αιώνες της ΚΕ, μέχρι το 1942/3. Ταυτόχρονα υπήρξε ο αποκλειστικός τόπος που η αρχαία εβραϊκή κοινότητα της πόλης επέλεγε να θάβει τους νεκρούς της και αποτέλεσε τον πυρήνα αυτού που αργότερα έγινε το μεγαλύτερο εβραϊκό νεκροταφείο σε ολόκληρο τον κόσμο. Η επέκταση των κτιρίων του Πανεπιστημίου την δεκαετία του ΄60, πέρα από τα προβλήματα που δημιούργησε ξεθάβοντας οστά σύγχρονων ταφών, επέτρεψε την ανακάλυψη παλαιότερων εβραϊκών τάφων που χρονολογούνται στο 2ο,3ο και 4ο αιώνα της ΚΕ.

Του Νάσου Θεοδωρίδη
Αν κανείς θέλει να ανακαλύψει ποιο είναι το πρότυπο οργάνωσης της κοινωνίας που επιθυμεί να επιβάλει η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα, τότε, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει παρά να ανατρέξει στο άκρως αντιδημοκρατικό, ανελεύθερο και αυταρχικό καθεστώς που επικρατούσε στην αρχαία Σπάρτη, όπου τα πάντα ήταν οργανωμένα με βάση τη στρατιωτική πειθαρχία, αλλά και κυριαρχούσε η σκληρότητα και η απανθρωπιά ενάντια σε κάθε αδύναμο πλάσμα, όπως π.χ. στους ανάπηρους.

Ο κάθε Σπαρτιάτης, από τη γέννησή του μέχρι και τη στιγμή του θανάτου, ήταν ταγμένος να υπηρετεί την Πολιτεία. Με γνώμονα αυτή την αρχή, η αγωγή την οποία λάμβανε αποσκοπούσε στην προετοιμασία του γι’ αυτόν τον σκοπό. Όταν ένα αγόρι ερχόταν στη ζωή, ο πατέρας του είχε την υποχρέωση να το στείλει για επιθεώρηση. Τα γηραιότερα μέλη της φυλής, διαπίστωναν την ευρωστία και την αρτιμέλεια του παιδιού, επιτρέποντας στους γονείς του να το αναθρέψουν. Σε εναντία περίπτωση, το εγκατέλειπαν στον Καιάδα, επαφιέμενο στην τύχη. Το βάραθρο στο οποίο εγκαταλείπονταν τα μη αρτιμελή νεογέννητα, στον Ταΰγετο, λεγόταν «Αποθέτες». Πρέπει δε να διευκρινιστεί ότι δεν θανατώνονταν, απλώς εγκαταλείπονταν ώστε είτε να πεθάνουν από έλλειψη φροντίδας, είτε να τα βρει κάποιος και να τα αναθρέψει, εκτός όμως του λακωνικού γένους. Η επιθεώρηση των νεογέννητων, γινόταν σε έναν χώρο ο οποίος ονομαζόταν «Λέσχη». Επρόκειτο για την περιοχή όπου οι Σπαρτιάτες συγκεντρώνονταν προκειμένου να επιδοθούν στις στρατιωτικές και αθλητικές τους ενασχολήσεις. Η συγκατάθεση των επιθεωρούντων, ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη ενός παιδιού στη λακωνική φυλή. Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος (Αγησίλαος, 12), ουδείς γονέας δεν εδικαιούτο να αναθρέψει το παιδί του, εάν δεν υπήρχε προηγουμένως έγκριση της Πολιτείας.

Στις εκλογές της 11 Μάη 1958 η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ) ήρθε δεύτερο κόμμα, έγινε αξιωματική αντιπολίτευση με 24,4% των ψήφων και 78 βουλευτές. Στις μεγάλες πόλεις ήρθε πρώτο κόμμα με μεγάλες -σε κάποιες περιπτώσεις συντριπτικές- πλειοψηφίες στις εργατογειτονιές. Στη Β’ Αθηνών πήρε το 46,1%, στη Β’ Πειραιά το 60,8%, στην Α’ Θεσσαλονίκης 43,4%.

Η ΕΔΑ είχε ιδρυθεί το 1951 ως συνασπισμός μικρών νόμιμων αριστερών κομμάτων. Όμως, την πολιτική και οργανωτική ηγεσία την είχε το παράνομο ΚΚΕ. Συνέχισε να την έχει όταν η ΕΔΑ μετατράπηκε σε ενιαίο κόμμα το 1956.

Λιγότερο από δέκα χρόνια είχαν περάσει από την οριστική συντριβή της Αριστεράς και του κινήματος της Αντίστασης. Το «κράτος της δεξιάς» ήταν στο απόγειό του, με την τρομοκρατία του χωροφύλακα, τα «πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων», με ένα τεράστιο νομικό οπλοστάσιο σε βάρος της αριστεράς μαζί με τη δράση κάθε είδους «παρακρατικών» μηχανισμών. Εκατοντάδες αγωνιστές ήταν ακόμα στις εξορίες και τις φυλακές. Όταν η ΕΔΑ έκανε την κεντρική προεκλογική της συγκέντρωση στην Κλαυθμώνος δεν βρέθηκε ούτε ένας ιδιοκτήτης στα γύρω κτίρια να νοικιάσει μπαλκόνι για να μιλήσει ο πρόεδρός της ο Γ. Πασαλίδης. Έτσι στήθηκε η πρώτη «εξέδρα» στην πλατεία.

Του Γιάννη Γκλαρνέτατζη – Ομάδα AlterThess
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα η Θεσσαλονίκη, όπως κι ολόκληρη η Οθωμανική Αυτοκρατορία, είχε μια περισσότερο ημιφεουδαλική παρά καπιταλιστική οικονομική δομή. Τότε εμφανίστηκαν οι πρώτες μεγάλες βιομηχανικές μονάδες και ένα εξαθλιωμένο προλεταριάτο αποτελούμενο από εσωτερικούς μετανάστες, προερχόμενους από τα χωριά της βαλκανικής ενδοχώρας, αλλά και και από τον χώρο των βιοτεχνικών συντεχνιών που διαλύονταν. Η πρώτη απεργιακή κινητοποίηση στην πόλη, που καταγράφει η έκθεση της Φεντερασιόν προς το συνέδριο της Β΄ Διεθνούς στην Κοπενχάγη, συμβαίνει το 1904 στον τομέα της επεξεργασία καπνών (διόλου τυχαία καθώς οι εργαζόμενοι αυτού του τομέα θα είναι από τα πιο αγωνιστικά κομμάτια της εργατικής τάξης στα επόμενα χρόνια) κι αφορά και την Καβάλα με μια συμμετοχή της τάξης του 50%. Την επόμενη χρονιά έχουμε απεργία στα υφαντουργεία, τόσο της Θεσσαλονίκης όσο και της πρωτεύουσας της αυτοκρατορίας. Το 1906 σημειώνονται απεργιακές κινητοποιήσεις σε ξυλουργεία, σιδηρουργεία κι επιχειρήσεις κεραμικής.1
Η μεγάλη, όμως, απεργιακή έκρηξη θα έρθει το 1908 πυροδοτημένη από τη νεοτουρκική επανάσταση. Στο “λίκνο της επανάστασης”, όπως θα αποκληθεί η πόλη, “στα εργαστήρια, στις βιοτεχνίες, στα μεγάλα καταστήματα, στα τραπεζικά ιδρύματα, οι μισθωτοί παρατάνε την δουλειά και εκδηλώνουν θορυβωδώς την δυσαρέσκειά τους για τα αφεντικά και τους επιστάτες.

Γραμμή παραγωγής φόνων

Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου κατέληξε να συμβολίζει τη θηριωδία των ναζί, και τον περασμένο μήνα έγιναν επιμνημόσυνες εκδηλώσεις σε διεθνές επίπεδο για την 60ή επέτειο της απελευθέρωσής του. Ωστόσο, οι ιστορικοί είναι ακόμα διχασμένοι σχετικά με το μήνυμα του Ολοκαυτώματος, στο πλαίσιο της εξέλιξης του δυτικού πολιτισμού.

του Enzo Traverso*

Η εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης αποτέλεσε την επιτομή του απόλυτου Κακού κατά την άποψή μας σχετικά με την ιστορία του 20ού αιώνα. Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι η μνήμη του Ολοκαυτώματος έγινε μια νέα πολιτική θρησκεία του δυτικού κόσμου, εκ του αντιθέτου μέτρο αξιολόγησης της νομιμότητας των δημοκρατικών θεσμών μας.