
της Έλενας Παπαγεωργίου
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με πρωτοβουλία του Υπουργού «Μετανάστευσης και Ασύλου», Θάνου Πλεύρη, έφερε και ψήφισε στις αρχές Ιούνη στην Ολομέλεια της Βουλής ένα νέο νόμο που αποτελεί μια άγρια επίθεση στα δικαιώματα των προσφύγων-ισσών και των μεταναστ(ρι)ών. Με στόχο την εναρμόνιση με το νέο Σύμφωνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτό το νόμο να νομιμοποιήσει απάνθρωπες πρακτικές, μετατρέποντας την Ελλάδα σε ένα απέραντο εργαστήριο καταστολής και εγκλεισμού. Αυτό το νομοθέτημα δεν είναι μια απλή διαχειριστική προσαρμογή, αλλά μια καθολική αντιμεταρρύθμιση που καταργεί στην πράξη το δικαίωμα στο άσυλο και μετατρέπει τους αιτούντες άσυλο σε αντικείμενα γεωπολιτικής διαχείρισης και φτηνής εργατικής εκμετάλλευσης.
Screening
Στον πυρήνα αυτής της αντιδραστικής αναδιάρθρωσης βρίσκονται οι διατάξεις για τις υποχρεωτικές διαδικασίες συνόρων και τη λεγόμενη διαλογή, το γνωστό screening.
Θεσπίζεται ένας αυτόματος διαχωρισμός των ανθρώπων αμέσως μετά την είσοδό τους στη χώρα, με βάση την εθνικότητα. Όσοι κρίνεται ότι προέρχονται από χώρες με
χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου, δεν θα μεταφέρονται σε ανοιχτές δομές φιλοξενίας, αλλά θα οδηγούνται απευθείας σε καθεστώς αυτόματης διοικητικής
κράτησης μέχρι την απόρριψη – κατά συντριπτική πλειοψηφία – των αιτημάτων ασύλου τους. Αυτή η διάταξη εισάγει μια ρατσιστική προεπιλογή και καταργεί την
εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης, η οποία αποτελεί το θεμέλιο του διεθνούς δικαίου για τους πρόσφυγες. Άνθρωποι που ξεριζώθηκαν από πολέμους και
δικτατορίες θα φυλακίζονται αυτόματα επειδή τα χαρτιά τους χάθηκαν στα κύματα ή επειδή η χώρα καταγωγής τους κρίθηκε αυθαίρετα ως ασφαλής.
Κόμβοι επιστροφής
Ένα εξοργιστικό και απάνθρωπο στοιχείο του νέου νόμου Πλεύρη είναι η επίσημη θεσμοθέτηση των κόμβων επιστροφής στα σύνορα της ΕΕ αλλά και σε τρίτες χώρες
εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνεργασία με χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Η κυβέρνηση παραδέχεται κυνικά ότι βρίσκεται σε διαβουλεύσεις για τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, όπου θα εκτοπίζονται μαζικά οι αιτούντες άσυλο, των οποίων οι αιτήσεις απορρίπτονται με τις νέες fast- track διαδικασίες. Η Ελλάδα, σε ρόλο δεσμοφύλακα της Ευρώπης – Φρούριο, πρωτοστατεί στη δημιουργία μιας σύγχρονης αποικιοκρατικής αλυσίδας εγκλεισμού, όπου οι μετανάστες θα στοιβάζονται σε χώρες – φυλακές χωρίς καμία εγγύηση για τα δικαιώματά τους, απλώς και μόνο για να μην είναι ορατοί εντός της «πολιτισμένης» ΕΕ. Έτσι η Ελλάδα συμμετέχει μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Δανία σε κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων. Στόχος των πέντε χωρών είναι η σύναψη των πρώτων συμφωνιών με τρίτες χώρες εντός του 2026, ώστε οι νέες φυλακές να καταστούν λειτουργικές από το 2027.
Ποινικοποίηση προσφυγιάς
Ο νέος νόμος του Πλεύρη συμπληρώνει το απάνθρωπο νομικό οπλοστάσιο που ισχύει ήδη στην Ελλάδα: με προηγούμενους νόμους μέσα στο 2026 έχει ποινικοποιηθεί η «παράνομη» διαμονή στη χώρα με εξοντωτικές ποινές για όσους-ες δεν αποδέχονται την «εθελούσια επιστροφή τους» στις χώρες από τις οποίες επιχείρησαν να δραπετεύσουν. Η έλλειψη νομιμοποιητικών εγγράφων έχει μετατραπεί από διοικητική παράβαση σε ποινικό αδίκημα που επισύρει ποινές φυλάκισης έως και 5 έτη και εξοντωτικά πρόστιμα. Με αυτόν τον τρόπο, χιλιάδες μετανάστες/τριες που ζουν και εργάζονται για χρόνια στην Ελλάδα αντιμετωπίζονται πλέον ως εγκληματίες. Παράλληλα έχει καταργηθεί κάθε δυνατότητα νομιμοποίησης μετά από τριετή ή επταετή παραμονή, με αποτέλεσμα μια τεράστια μάζα ανθρώπων να έχει ωθηθεί στην απόλυτη παρανομία, στην εργασιακή σκλαβιά και στην καθημερινή τρομοκρατία της σύλληψης. Η κατάσταση εξαίρεσης από στοιχειώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβάνει και τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα. ‘Εχει
καταργηθεί η χορήγηση άδειας διαμονής σε όσα παιδιά μπήκαν ασυνόδευτα στην Ελλάδα και κατάφεραν, μέσα από τεράστιες δυσκολίες, να ολοκληρώσουν τουλάχιστον τρεις τάξεις της ελληνικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πριν συμπληρώσουν το 23ο έτος της ηλικίας τους. Η κυβέρνηση πετάει έξω από τα σχολεία και την κοινωνία παιδιά που μεγάλωσαν εδώ, που έμαθαν τη γλώσσα και που προσπάθησαν να χτίσουν τη ζωή τους, αποδεικνύοντας ότι το μόνο που την ενδιαφέρει είναι ο αποκλεισμός και η τιμωρία.
Ποινικοποίηση αλληλεγγύης
Για να μπορέσει να εφαρμόσει αυτή την κρατική βαρβαρότητα χωρίς μάρτυρες, ο Θάνος Πλεύρης έχει εντείνει την ποινικοποίηση της αλληλεγγύης. Έχει θεσπίσει
αυστηρές ποινές και γραφειοκρατικούς αποκλεισμούς για αντιρατσιστικές συλλογικότητες, οργανώσεις δικαιωμάτων και ΜΚΟ που καταγράφουν τις παραβιάσεις στα σύνορα και στις δομές κράτησης. Θέλουν να επιβάλλουν απόλυτη ομερτά για τα εγκλήματα των pushbacks και τις άθλιες συνθήκες εγκλεισμού, στοχοποιώντας ως πράκτορες ή διακινητές όσους στέκονται στο πλευρό των προσφύγων και ξεσκεπάζουν την κυβερνητική υποκρισία. Αυτή η πολιτική δεν αφορά μόνο τους μετανάστες και τις μετανάστριες. Είναι μια
συνολική επίθεση στις δημοκρατικές ελευθερίες ολόκληρης της εργατικής τάξης και της νεολαίας. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τον ρατσιστικό αποπροσανατολισμό για να κρύψει τις δικές της εγκληματικές ευθύνες για την ακρίβεια που τσακίζει τα νοικοκυριά, για την κατάρρευση των δημόσιων νοσοκομείων και για τη λεηλασία των κοινωνικών δικαιωμάτων. Επιχειρούν να στρέψουν τους ντόπιους εργαζόμενους ενάντια στους μετανάστες, για να μην δούμε ότι ο κοινός μας εχθρός είναι η πολιτική του κεφαλαίου, των ιδιωτικοποιήσεων και της φτώχειας. Τα ρατσιστικά πογκρόμ των φασιστικών ομάδων στο Μπέλφαστ χρειάζεται να σημάνουν συναγερμό για τις επιπτώσεις της μακρόχρονης θεσμικής περιθωριοποίησης των μεταναστών και των προσφύγων. Οι ρατσιστικοί νόμοι πρέπει να μείνουν στα χαρτιά.
Απαιτούμε την άμεση απόσυρση όλων των αντιδραστικών διατάξεων του 2026, το κλείσιμο των υπαρχόντων στρατοπέδων συγκέντρωσης, το τέλος στα δολοφονικά pushbacks και
την ακύρωση των σχεδίων για κέντρα εκτοπισμού σε τρίτες χώρες. Την παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων για τα εγκλήματα της Πύλου και της Χίου.
Διεκδικούμε ίσα δικαιώματα σε υγεία, παιδεία και εργασία για όλους, νομιμοποίηση των μεταναστών, άσυλο και στέγη στους πρόσφυγες, μέσα στις πόλεις μας. Η
αλληλεγγύη και ο κοινός αγώνας είναι το μόνο μας όπλο ενάντια στον κρατικό ρατσισμό και στον φασισμό. Στο δρόμο θα τους σταματήσουμε!