Στιγμιότυπο από την ταινία: Ο υποψήφιος της Χρυσής Αυγής στη Β’ Αθηνών, Ιωάννης Λίρης εξηγεί τον ναζιστικό χαιρετισμό σε προεκλογική τους εξόρμηση στην Διεύθυνση Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων
Συνέντευξη στην Έλλη Ζώτου
Η προβολή πέντε λεπτών καθαρού νεοναζισμού σε καφενείο του Αγ. Παντελεήμονα με τον υποψήφιο της Χρυσής Αυγής, Αλ. Πλωμαρίτη να μιλά για φούρνους για τους μετανάστες, πάγωσε Ελλάδα και Ευρώπη τον περασμένο Μάρτιο, μετά την προβολή τους από το βρετανικό Channel 4. Ήταν μόνο ένα απόσπασμα από ένα 37λεπτο ντοκιμαντέρ με τίτλο «Τhe Cleaners» του Κωνσταντίνου Γεωργούση που πρόκειται να προβληθεί για πρώτη φορά το προσεχές Σάββατο στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ. Με αφορμή την πρεμιέρα, ο Κωνσταντίνος Γεωργούσης μίλησε στην «Αυγή» της Κυριακής.
* Γιατί «The Cleaners» (μτφρ: Οι Καθαριστές);
Ο τίτλος γι’ αυτούς που την έχουν δει είναι προφανής. Οι Χρυσαυγίτες είναι αδίστακτοι και θέλουν να «καθαρίσουν» την πρωτεύουσα από κάθε είδους «βρωμιά». Μέρος αυτής της «βρωμιάς» είναι οι μετανάστες, οι Εβραίοι, οι ομοφυλόφιλοι, οι δημοκράτες και ίσως εσείς και εγώ.
* Από τα αποσπάσματα που προβλήθηκαν στο Channel 4 καταλαβαίνουμε ότι έχετε γυρίσει την ταινία από «τα μέσα». Πώς γυρίστηκε αυτή η ταινία και γιατί αποφασίσατε αυτή τη ριψοκίνδυνη προσέγγιση;
Η ταινία αυτή αποτελεί τη διπλωματική μου εργασία στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Μεγάλης Βρετανίας (NFTS). Έχω σπουδάσει πολλά χρόνια κοινωνική και οπτική ανθρωπολογία και είμαι κυρίως εκπαιδευμένος στον κινηματογράφο παρατήρησης (observational cinema), οπότε όταν χρειάστηκε να βρω ένα θέμα για τη διπλωματική μου και επειδή είχα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τον ελληνικό εθνικοσοσιαλισμό (σ.σ.: ναζισμό), επέλεξα το θέμα αυτό. Προσέγγισα κάποια μέλη της Χρυσής Αυγής στα κεντρικά τους γραφεία και διαπίστωσα στη συνέχεια ότι δεν είχαν χρόνο για μένα, θα έλεγα απέρριψαν το ενδεχόμενο, κυρίως τα αρχηγικά στελέχη, να συνεργαστούν μαζί μου. Φυσικά η ταυτότητά μου ήταν ξεκαθαρισμένη, τους είπα ότι είμαι τελειόφοιτος της σχολής Κινηματογράφου της Μεγάλης Βρετανίας και ότι ήθελα να κάνω ένα ντοκιμαντέρ παρατήρησης με αυτούς. Αφού απερρίφθην από τον αρχηγό τους και τα λοιπά μέλη της κεντρική επιτροπής, απευθύνθηκα σε μέλη της Χρυσής Αυγής στον Αγ. Παντελεήμονα. Έμεινα αρκετό καιρό εκεί μέχρι να αποκτήσω κάποιου είδους πρόσβαση, ώστε να μπορέσω να κινηματογραφήσω αυτό που ήθελα.
* Άρα όσα τα περί «παρανόμως κτηθέντος υλικού» ή οι «Βρετανοί δημοσιογράφοι που τους πήραν στο ψιλό» που ισχυρίστηκε η Χρυσή Αυγή δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Απειλούσαν τότε με μηνύσεις, έχετε μηνυθεί;
Η ταυτότητά μου και η ιδιότητά μου ήταν γνωστή. Μάλιστα, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι πολλές φορές επαναλάμβαναν σε συζητήσεις μεταξύ τους ότι εγώ προέρχομαι από κάποιο κανάλι και τους εξηγούσα ότι είμαι τελειόφοιτος της Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Μεγάλης Βρετανίας. Δεν τους ενδιέφερε και πολύ εκείνη την περίοδο γιατί ήταν απολύτως υπερήφανοι, σε εκπληκτικό βαθμό γι’ αυτά που έλεγαν και αυτά που έπρατταν. Ίσως δεν είχαν συνειδητοποιήσει πόσο καταδικαστέες μπορεί να είναι αυτές οι δηλώσεις ή ενέργειες στο εξωτερικό κυρίως. Πολύ αργότερα συνειδητοποίησαν ότι ίσως αυτή δεν είναι η καλύτερη προβολή για το κόμμα τους. Για τους ισχυρισμούς τους περί παράνομης κινηματογράφησης: πρώτον, είναι αδύνατον να υπάρξει κρυφή κάμερα, η οποία ξέρετε ζυγίζει τουλάχιστον 2,5 κιλά, έχει πάνω της επαγγελματικά μικρόφωνα, είναι διακριτή από χιλιόμετρο. Για το παράνομο της υπόθεσης από τη στιγμή που αυτοί δήλωσαν -και είναι βιντεοσκοπημένο στην κάμερα- ότι είναι υπερήφανοι αυτές οι δηλώσεις να προβληθούν στο εξωτερικό και αλλού, νομίζω ότι αυτοακυρώνονται. Απλά είναι μια κίνηση αμηχανίας εκ μέρους τους γιατί προσπαθούν να περιορίσουν το λάθος μιας έκθεσης που τότε δεν είχαν ζυγίσει σωστά. Ακόμα δεν έχουν κάνει κάποια μήνυση σε εμένα ή στην NFTS ή στο Channel 4. Πάντως τα νομικά τμήματα και της Σχολής και του Channel 4 είναι απολύτως έτοιμα. Είμαστε νομικά και από κάθε άποψη προετοιμασμένοι.
* Πού έχει παιχτεί η ταινία στο εξωτερικό και ποιες οι αντιδράσεις;
Ενδεικτικά έχει προβληθεί στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ (IDFA), στη Βρετανία και σε ειδική ημερίδα στο μουσείο των Ες Ες στο Βερολίνο που ονομάζεται «Τοπογραφία του Τρόμου». Έχει αποσταλεί σε διάφορα διεθνή φεστιβάλ. Επίσης, μέσω της εταιρείας παραγωγής μας, η ταινία επεκτείνεται στα 52 λεπτά και αυτή θα είναι η τελική της διάρκεια με την οποία ίσως έλθει το φθινόπωρο στην Αθήνα για προβολή σε κάποιες αίθουσες. Η ταινία αυτή τη στιγμή είναι περίπου 37 λεπτά και αποσπάσματά της έχουν προβληθεί και σε Αυστραλία και ΗΠΑ.
Οι αντιδράσεις του κοινού είναι αναμενόμενες, δεν μπορούν να πιστέψουν πως ένας τέτοιος πολιτικός λόγος, αν μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε έτσι, επικρατεί αυτή τη στιγμή έστω και σε μια γειτονιά της Αθήνας. Η κατακραυγή είναι συνολική και σε διεθνή φεστιβάλ που προβάλλεται υπάρχει μεγάλη ανησυχία για την Ελλάδα σε βαθμό που με ρωτούν για το ποια θα είναι η πορεία της χώρας. Οι ξένοι νομίζω ότι είναι πιο ευαίσθητοι στο θέμα του νεοναζισμού από ό,τι οι Έλληνες.
*Ποιοι είναι οι Χρυσαυγίτες όπως τους ζήσατε;
Μαζί τους δεν μπόρεσα να κινηματογραφήσω πάνω από ένα με δύο μήνες οπότε δεν είμαι ο πιο ειδικός όσο αφορά τον χαρακτήρα τους. Οι άνθρωποι που έζησα είναι ένα μικρό δείγμα της γειτονιάς του Αγ. Παντελεήμονα. Εδώ πρέπει να κάνουμε διάκριση μεταξύ του παλιού πυρήνα της ναζιστικής Χρυσής Αυγής, όπως ο κ. Πλωμαρίτης, που πιστεύουν πραγματικά στις ιδέες του Χίτλερ, και των ψηφοφόρων της που δεν γνωρίζουν απαραίτητα τι είναι ο ναζισμός ή δεν έχουν διαβάσει γραπτά του Αλφρ. Ρόζενμπεργκ. Αλλά και στη Γερμανία του ’30 κάπως έτσι ήταν.
Η προκαταρκτική εξέταση
* Η εισαγγελία Αθηνών είχε διατάξει προκαταρκτική έρευνα για το απόσπασμα. Έχουν επικοινωνήσει οι αρχές μαζί σας;
Κανένας δεν έχει επικοινωνήσει με εμένα, την Σχολή ή το κανάλι.
* Θεωρείτε ότι η άνοδος της Χ.Α. οφείλεται μόνο στην κρίση;
Η προσέγγιση αυτή θα αγνοούσε την ιστορία και το παρελθόν της ακροδεξιάς και του εθνικισμού στην Ελλάδα. Η εθνικιστική τους προπαγάνδα και η σαπίλα που κεφαλαιοποίησε η Χρυσή Αυγή βρίσκεται στον ελληνικό πολιτικό λόγο για πολλές δεκαετίες. Κεφαλαιοποιεί μια οικονομική και κυρίως πολιτισμική κατάρρευση της νεοελληνικής κοινωνίας και αυτομάτως η κουλτούρα του «σκυλάδικου» γίνεται ελληνικός ναζισμός.
* Έχετε δεχθεί απειλές;
Άμεσα δεν έχω δεχθεί. Υποθέτω ότι ανήκω στις πρώτες θέσεις της «μαύρης λίστας» τους. Μπροστά στον κίνδυνο του ναζισμού, υποχρέωση του κάθε Έλληνα είναι να βάλει ένα φρένο στην άνοδό του. Γιατί είναι μακράν ό,τι χειρότερο έχει συμβεί στη σύγχρονη Ελλάδα, πολύ χειρότερο και από την οικονομική κρίση. Το κόστος υπεράσπισης της δημοκρατίας μπορεί να είναι μεγάλο κάποιες φορές, αλλά δεν υπάρχει άλλος δρόμος.
Πηγη:avgi.gr
