Αποφθέγματα
· Όταν ήμουν πέντε χρονών, η μητέρα μου, μου έλεγε συνέχεια πως η ευτυχία είναι το κλειδί στη ζωή. Όταν πήγα σχολείο με ρώτησαν τι ήθελα να γίνω όταν μεγαλώσω. Έγραψα «ευτυχισμένος». Μου είπαν πως δεν καταλάβαινα την εργασία και τους απάντησα πως εκείνοι δεν καταλάβαιναν τη ζωή.
· Ο ρόλος μου στην κοινωνία ως καλλιτέχνη είναι να προσπαθώ να εκφράσω το κοινό αίσθημα. Όχι να λέω στους ανθρώπους πώς να αισθάνονται, όπως ο ιεροκήρυκας ή ο πολιτικός.
· Ο σουρεαλισμός είχε μεγάλη επίδραση πάνω μου επειδή τότε συνειδητοποίησα ότι οι εικόνες στο μυαλό μου δεν ήταν τρέλα. Ο σουρεαλισμός για μένα είναι η πραγματικότητα.
· Οι τελετουργίες είναι σπουδαίο πράγμα. Στις μέρες μας είναι της μόδας να μην είσαι παντρεμένος. Δεν ενδιαφέρομαι να είμαι μοντέρνος.
· Πιστεύω σε οτιδήποτε μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Πιστεύω στις νεράιδες, τους δράκους, τα παραμύθια. Όλα υπάρχουν, ακόμα κι αν βρίσκονται στο μυαλό σας. Ποιος είπε ότι τα όνειρα και οι εφιάλτες δεν εκφράζουν την πραγματικότητα;
· Ένας μέρος του εαυτού μου υποψιάζεται ότι είμαι ένας χαμένος και ένα άλλο μέρος πιστεύει ότι είμαι παντοδύναμος θεός.
· Δεν χρειάζεσαι κανέναν να σου πει ποιος είσαι ή τι είσαι. Είσαι αυτό που είσαι.
· Δε φοβάμαι το θάνατο, επειδή δεν πιστεύω σ’ αυτόν. Είναι σαν να βγαίνεις από ένα αμάξι και να μπαίνεις σ’ ένα άλλο.
· Όσο περισσότερα βλέπω, τόσο λιγότερα γνωρίζω με σιγουριά.
· Αν ο καθένας διεκδικεί την ειρήνη αντί για άλλη μία συσκευή τηλεόρασης, τότε θα υπάρξει ειρήνη.
· Εάν κάποιος πιστεύει ότι η αγάπη και η ειρήνη είναι κλισέ, που τα αφήσαμε πίσω στη δεκαετία του ’60, αυτό είναι πρόβλημά του. Η Αγάπη και η Ειρήνη είναι αιώνιες αξίες.
· Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα.
· Η αγάπη είναι η απάντηση. Ποια ήταν η ερώτηση;
· Υπάρχουν δύο βασικές κινητήριες δυνάμεις: ο φόβος και η αγάπη. Όταν φοβόμαστε, φρενάρουμε τη ζωή. Όταν είμαστε ερωτευμένοι, είμαστε ανοιχτοί σε ότι προσφέρει η ζωή με πάθος και ενθουσιασμό.
· Ζούμε σε έναν κόσμο όπου πρέπει να κρυβόμαστε για να κάνουμε έρωτα, ενώ η βία ασκείται μπροστά στα μάτια όλων.
· Όλα θα είναι εντάξει στο τέλος. Αν δεν είναι εντάξει, τότε δεν είναι το τέλος.
· Η ζωή είναι αυτό που συμβαίνει όταν είσαι απασχολημένος με το να κάνεις άλλα σχέδια.
· Η ιδιοκτησία δεν είναι τα εννέα δέκατα της νομοθεσίας. Είναι τα εννέα δέκατα του προβλήματος.
· Ο Θεός είναι μία έννοια, με την οποία μετράμε τον πόνο μας.
· Ο χρόνος που περνάς χασομερώντας, δεν πάει χαμένος.
· Όταν πνίγεσαι, δεν λες “Θα σας ήμουν εξαιρετικά ευγνώμων εάν κάποιος είχε την πρόνοια να ανακοινώσει ότι εγώ πνίγομαι και να έλθει να με βοηθήσει”, απλώς ουρλιάζεις.
· Όλοι σε αγαπούν, όταν είσαι δύο μέτρα μέσα στη γη.
· Όταν είσαι ερωτευμένος, όλα είναι ξεκάθαρα.
· Το βασικό ερώτημα που κανείς δεν διατυπώνει είναι γιατί οι άνθρωποι παίρνουν ναρκωτικά. Γιατί έχουμε αυτά τα υποκατάστατα για να ζήσουμε μία φυσιολογική ζωή. Κάτι πάει λάθος στην κοινωνία μας που μας κάνει τόσο πιεσμένους, ώστε να μην μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτά.
· Η γυναίκα είναι ο νέγρος του κόσμου.
· Ως συνήθως, υπάρχει μία σπουδαία γυναίκα, πίσω από κάθε ηλίθιο.
Όλα όσα μας έκαναν να πιστέψουμε
«Μας έκαναν να πιστέψουμε πως η αληθινή αγάπη, η δυνατή, συμβαίνει μόνο μια φορά, το πιθανότερο πριν τα 30 μας.
Δε μας είπαν ποτέ πως η αγάπη δεν είναι κάτι που μπορείς να προκαλέσεις ούτε έχει χρονοδιάγραμμα.
Μας έκαναν να πιστέψουμε πως ο καθένας μας είναι ένα μισό πορτοκάλι και πως η ζωή έχει νόημα μόνο όταν βρεις το άλλο μισό.
Δε μας είπαν πως γεννηθήκαμε ολόκληροι και πως κανείς στη ζωή μας δεν αξίζει να κουβαλήσει στην πλάτη του αυτή την τόσο μεγάλη ευθύνη του να συμπληρώσει ό,τι μας λείπει: μόνοι μας εξελισσόμαστε. Αν έχουμε καλή παρέα, είναι απλώς πιο ευχάριστο.
Μας έκαναν να πιστέψουμε σε μια φόρμουλα «δύο σε ένα»: δύο άνθρωποι που μοιράζονται τον ίδιο τρόπο σκέψης, τις ίδιες ιδέες και πως έτσι μόνο δουλεύει.
Ποτέ δεν ειπώθηκε πως έχει ένα άλλο όνομα: ακύρωση, πως μόνο δύο ξεχωριστοί άνθρωποι με τη δική τους προσωπικότητα μπορούν να έχουν μια υγιή σχέση. Μας έκαναν να πιστέψουμε πως ο γάμος είναι ένας υποχρεωτικός θεσμός και πως οι φαντασιώσεις εκτός ορίου θα πρέπει να καταπιέζονται.
Μας έκαναν να πιστέψουμε πως οι λεπτοί και οι όμορφοι είναι αυτοί που αγαπιούνται περισσότερο, πως αυτοί που κάνουν λίγο σεξ είναι βαρετοί και αυτούς που κάνουν πολύ σεξ δεν πρέπει να τους εμπιστεύεσαι.
Μας έκαναν να πιστέψουμε πως υπάρχει μόνο μία φόρμουλα να είσαι ευτυχισμένος, η ίδια για όλους και πως όποιος ξεφεύγει από αυτό τον τρόπο είναι καταδικασμένος να γίνει εγκληματίας.
Δε μας είπαν ποτέ πως αυτές οι φόρμουλες μπορούν να πάνε στραβά, πως αναστατώνουν τους ανθρώπους, τους αποξενώνουν και πως μπορούμε να δοκιμάσουμε άλλες εναλλακτικές.
Α! Επίσης δεν μας είπαν πως κανείς δε θα μας πει αυτά τα πράγματα. Ο καθένας θα πρέπει να τα μάθει από μόνος του. Και όταν φτάσουμε στο σημείο να ερωτευτούμε πρώτα τον εαυτό μας, τότε μόνο μπορούμε να ερωτευτούμε και κάποιον άλλον».
John Lennon
Ο John Winston Ono Lennon (John Lennon), τραγουδοποιός, μουσικός, ακτιβιστής και ιδρυτικό μέλος του συγκροτήματος των Beatles, γεννήθηκε στις 9 Οκτωβρίου του 1940 στο Liverpool της Μεγάλης Βρετανίας, κατά τη διάρκεια μίας γερμανικής αεροπορικής επιδρομής. Θεωρείται από τους πιο δημοφιλείς και πολυδιασκευασμένους τραγουδοποιούς. Το όνομα John του δόθηκε προς τιμήν του παππού του και το Winston προς τιμήν του Βρετανού πρωθυπουργού Winston Churchill.
Ο πατέρας του Αlfred ήταν ναυτικός και η μητέρα του Julia χορεύτρια σε τοπικά κλαμπ. Εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα του πριν ακόμη γεννηθεί. Η μητέρα του άφησε την ανατροφή του στην αδερφή της και μολονότι ο μικρός John δεν ζούσε μαζί της, τη λάτρευε. Στα 18 του, η μητέρα του πέθανε όταν την πάτησε με το αυτοκίνητο ένας μεθυσμένος αστυνομικός έξω από το σπίτι της αδελφής της. Ο ίδιος έγραψε στα 30 του: «Μητέρα, με είχες αλλά δεν σε είχα. Σε χρειαζόμουν, αλλά εσύ δεν με χρειαζόσουν».
Το 1957 ίδρυσε την πρώτη του μπάντα, τους Quarrymen. Έπαιζαν σκιφλ, ένα είδος φολκ μουσικής με τζαζ και μπλουζ επιρροές. Στις 6 Ιουλίου 1957 γνωρίζει τον Paul McCartney, ο οποίος σύντομα γίνεται μέλος του συγκροτήματος. Στο συγκρότημα φθάνει με συστάσεις του McCartney και ο George Harrison.
Αργότερα μετονομάζονται σε «Johnny and the Moondogs». Το καλοκαίρι του 1958 ηχογραφούν ένα δίσκο 45 στροφών, που περιέχει δύο τραγούδια, τη σύνθεση των Lennon / McCartney «In Spite of Αll the Danger» και τη διασκευή του κομματιού του Buddy Holly «That’ ll Be the Day».
Στα μέσα του 1959, η μπάντα αλλάζει το όνομά της σε Beatles και αρχίζει εμφανίσεις στο Αμβούργο και στο κλαμπ του Λίβερπουλ, Cavern. Εκεί τους ανακάλυψε ο πρώτος τους μάνατζερ, ο Brian Epstein .
Το 1962 κάνει τον πρώτο από τους δύο γάμους του με τη Cynthia Powell συμφοιτήτρια του στη Σχολή Καλών Τεχνών του Λίβερπουλ και έγκυος με το γιο του, τον Julian, με τον οποίο δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει καλές σχέσεις.
Ένα μήνα μετά το γάμο του, οι Beatles κυκλοφορούν το πρώτο τους σινγκλ «Love me Do». Η επιτυχία είναι μεγάλη και εν μια νυκτί εκτοξεύονται στην κορυφή και μετατρέπονται σε ζωντανό θρύλο. Ο επόμενος δίσκος, Please Please Me, κατέλαβε την πρώτη θέση. Στη διάρκεια της δεκαετίας 1960-1970 κατάφεραν να αναρριχηθούν στην κορυφή της δόξας. Ως μέλος των Beatles, τα τραγούδια του αποτέλεσαν αφορμή για τη δημιουργία μιας παγκόσμιας κίνησης εκδήλωσης θαυμασμού που ονομάστηκε Beatlemania.
Στα πρώτα χρόνια, τα τραγούδια που έγραφε ήταν κυρίως εφηβικά, ερωτικά τραγούδια, απλοϊκά και κεφάτα. Αργότερα, κυρίως επηρεασμένος από τον Μπομπ Ντίλαν, άρχισε να ωριμάζει ως συνθέτης αλλά και να γράφει πιο «προσωπικούς» και «βαθείς» στίχους.
Ο τελευταίος δίσκος των Beatles με τίτλο Abbey Road ηχογραφήθηκε το 1969. Οι σχέσεις των μελών ήταν ήδη διαταραγμένες και η διάλυση του συγκροτήματος το 1970 ήταν αναπόφευκτη.
Η προσωπική δισκογραφία του Lennon είχε ξεκινήσει πριν τη διάλυση των Beatles, με την ηχογράφηση τριών πειραματικών δίσκων σε συνεργασία με τη Yoko Ono καθώς και τριών ακόμα τραγουδιών, Give Peace a Chance, Cold Turkey και Instant Karma!.
Ο δεύτερος γάμος του ήταν με τη Γιαπωνέζα Yoko Ono το 1969. Απέκτησαν μαζί έναν γιο, τον Sean. Ο Lennon είχε εγκαταλείψει τη μουσική για πέντε χρόνια για να αφιερωθεί στη φροντίδα του γιου του.
Είχε χαρακτηρίσει τη σχέση του με τη Yoko Ono, σαν «μία σχέση δασκάλου και μαθητή», με τον ίδιο στη θέση του μαθητή.
Το καλοκαίρι του 1971, ταξίδεψαν μαζί στην Αμερική, με αφορμή τη δικαστική διαμάχη της Yoko με τον σύζυγό της, σχετικά με την επιμέλεια της κόρης τους, όπου και έζησαν μόνιμα τα επόμενα χρόνια.
Η σχέση Lennon – Ono είχε διακοπεί για 18 μήνες όταν εκείνος έκανε δεσμό με τη βοηθό του, May Pang. Την περίοδο εκείνη ο ίδιος την αποκάλεσε αργότερα «χαμένο Σαββατοκύριακο».
Η εκτίμηση των θαυμαστών του μεγάλωσε όταν επέλεξε να εκμεταλλευτεί τη φήμη του για σκοπούς σημαντικότερους από την προσωπική του ευημερία και δόξα. Εκμεταλλευόμενος τη δημοσιότητά του, εξέφρασε ανοιχτά την αντίθεσή του στον πόλεμο του Βιετνάμ και τη βία, προκαλώντας το FBI και την αμερικανική κυβέρνηση. Θα αντιμετωπίσει προβλήματα με το αμερικανικό κράτος με αποτέλεσμα να τον παρακολουθούν στενά και να τον «φακελώσουν» ως «έναν πολύ επικίνδυνο άνθρωπο». Το FBI διέθετε έναν φάκελο 281 σελίδων για εκείνον.
Λίγες εβδομάδες μετά την μετακόμισή του στη Νέα Υόρκη, έρχεται σε επαφή με μέλη της Νέας Αριστεράς στις ΗΠΑ και εκδηλώνει ενδιαφέρον να συμμετάσχει σε συγκέντρωση χρημάτων, συλλογή υπογραφών, αντιπολεμικές διαδηλώσεις και συναυλίες.
Τον μήνα του μέλιτος με τη Yoko τον πέρασε στο κρεβάτι του ξενοδοχείου τους στο Άμστερνταμ, ως μια διαμαρτυρία υπέρ της ειρήνης (Bed-In for Peace). Από τις 9 το πρωί ως τις 9 το βράδυ άνοιγαν την πόρτα τους στους δημοσιογράφους και συζητούσαν για την αντίθεσή τους στον πόλεμο του Βιετνάμ και το αίτημά τους για ειρήνη. Η πρωτότυπη αυτή διαμαρτυρία συνεχίστηκε στο Μόντρεαλ, με το ζευγάρι να παραχωρεί πολυάριθμες συνεντεύξεις και να δέχεται εκατοντάδες επισκέπτες. Το επόμενο διάστημα, συμμετείχαν ενεργά σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών διαδηλώσεων.
Στις 8 Δεκεμβρίου 1980 στις 11 το βράδυ, σε ηλικία 40 ετών, δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του (στο ιστορικό κτίριο Dakota της Νέας Υόρκης) με 4 πισώπλατους πυροβολισμούς από τον Marc David Chapman, για τον οποίο νωρίτερα είχε υπογράψει αυτόγραφο πάνω στο νέο του άλμπουμ.
Μόλις είχε ηχογραφήσει με τη Yoko Ono τα τραγούδια: “Walking on A Thin Ice” και “It Happened”.
Δύο μέρες αργότερα, η σορός του αποτεφρώθηκε στο κοιμητήριο του Φέρνκλιφ, στη Νέα Υόρκη.
Ο Marc Chapman καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Σε ψυχιάτρους του δικαστηρίου διηγήθηκε πως τον παρότρυναν «κακά πνεύματα» στο να δολοφονήσει τον Lennon ενώ το 2004 ομολόγησε επίσης πως ένας από τους λόγους που τον ώθησαν στη δολοφονία ήταν η επιθυμία του να προβληθεί, αισθανόμενος πως μέχρι τότε ήταν ασήμαντος.
Ο ίδιος ο Lennon μας είχε προϊδεάσει για το τέλος του: «Να δείτε που θα πάω είτε από αεροπορικό ατύχημα, είτε από σφαίρα κάποιου τρελού θαυμαστή μου» είχε πει σε μια συνέντευξή του.
Κορυφαία του στιγμή υπήρξε αναμφισβήτητα το άλμπουμ Imagine (1971) και το ομώνυμο τραγούδι, που έγινε ο ύμνος του αντιπολεμικού κινήματος.
Ο Lennon αργότερα δήλωσε ότι έμπνευσή του για το τραγούδι αποτέλεσαν ποιήματα από το βιβλίο της Yoko Ono με τίτλο «Grapefruit» του 1964: «Η σύνθεση θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένα τραγούδι από τον Lennon και την Ono. Πολλά στοιχεία του, όπως ο στίχος και το θέμα, προήλθε από την Ono. Εκείνη την εποχή ήμουν περισσότερο εγωιστής και δεν ανέφερα τη συνεισφορά της, αλλά η σύνθεση προέκυψε από το βιβλίο Grapefruit».
Η Yoko Ono, αναφερόμενη στο τραγούδι, δήλωσε τα εξής: «Δεν είναι ότι σκέφτηκε ποτέ ότι μπορεί να γίνει ύμνος. Το «Imagine» αντικατοπτρίζει όσα πίστευε στ’ αλήθεια ο Lennon: ότι όλοι είμαστε μια χώρα, ένας κόσμος, ένας άνθρωπος. Ήθελε απλώς να εκφράσει αυτή την ιδέα».
Σαφαρίκα Μαρία
