Το κείμενο είναι της Merel Graeve, αλληλέγγυα στους πρόσφυγες στο νησί της Λέσβου:
Ημέρα 11 & 12 – Λέσβος, Ελλάδα
Αγαπητέ αναγνώστη μου, μετά από μέρες και μέρες με όλο και πιο άσχημα νέα, με τα πράγματα να γίνονται όλο και πιο χειρότερα είμαι τόσο ενθουσιασμένη που τώρα μπορώ να ενημερώσω τώρα για κάτι που περιέχει μια μικρή ελπίδα. Φαίνεται ότι τα πράγματα αλλάζουν, σιγά-σιγά, με δυσκολίες, ατέλειες και με πολλές ζημιές και φρίκη ακόμα να υπάρχουν και φυσικά να μην υπάρχει καθόλου βεβαιότητα, αλλά νομίζω ότι υπάρχει μια αλλαγή στον αέρα. Η προσοχή των μέσων ενημέρωσης έχει αρχίσει να αλλάζει την κατάσταση, άρθρα για τη Λέσβο ξεφυτρώνουν σε όλο τον κόσμο. (Αγαπητέ αναγνώστη: δώσε συγχαρητήρια στον εαυτό σου. Είσαι και εσύ ένα μέρος της δημόσιας πίεσης που κάνει αυτή την αλλαγή!)
Κατέληξα να μείνω στο κρεβάτι με πυρετό μου για 2 ημέρες. Είχα πραγματικά πιέσει τον εαυτό μου, η μόνη παρηγοριά που είχα ήταν ότι είχε σταματήσει να βρέχει και ο ήλιος είναι ωραίος και ευχάριστος ξανά. Μίλησα με πολλούς ανθρώπους και εργάστηκα και με έναν τεχνικό για να καταλήξουμε σε μια πρόταση ώστε να γίνει το σύστημα αναμονής στη Μόρια πιο ανθρώπινο, πιστεύουμε ότι όλα τα άλλα ζητήματα θα τακτοποιηθούν από τη στιγμή που θα έχει ληφθεί μέριμνα για την ουρά, έτσι αυτός φαίνεται να είναι ο καλύτερος σκοπός για να διαθέσουμε τα χρήματά που μαζέψαμε από crowdufnding (τα οποία αγαπητοί αναγνώστες μου, δωρίσατε τόσο γενναιόδωρα!) Την Τρίτη ήρθε η ώρα να βγω έξω πάλι.
Είχα λάβει ένα μήνυμα από την ολλανδική οργάνωση Live for Lives που έλεγαν ότι πήγαιναν την ομάδα τους των 36 ατόμων (!) στη Μόρια και αν θα μπορούσα να τους συναντήσω για να συντονίσουν τις προσπάθειές τους; Δεν μπορείτε να φανταστείτε τον ενθουσιασμό μου για την προοπτική μιας οργανωμένης ομάδας! Παίρνω μια νοσοκόμα, που μόλις είχε φτάσει, από το λιμάνι και οδηγούμε για τη Μόρια. Μαζί μοιράζουμε πάνες και σερβιέτες. Λίγο αργότερα, η Ολλανδική ομάδα με καλεί να πάω να τους συναντήσω: 4 μίνι λεωφορεία, ένα από αυτά γεμάτο αποκλειστικά με νοσοκόμες! Και βοήθεια, νερό, τρόφιμα, ρούχα, γουόκι τόκι για επικοινωνία: τόσο υπέροχα! Χαιρετηθήκαμε όλοι και σφίξαμε τα χέρια. «Ώστε είσαι η Merel; Περίμενα να είσαι μια ηλικιωμένη γυναίκα.» Μου λέει ένας τους. Απαντώ ότι μετά τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχω πραγματικά αρχίσει να αισθάνομαι ως ηλικιωμένη.
Προσπαθώ να τους εξηγήσω το σύστημα όσο καλύτερα μπορώ, κάτι το οποίο δεν είναι εύκολο, γιατί ήμουν εκτός για μια-δυο μέρες και οι κανόνες του στρατοπέδου φαίνεται ότι αλλάζουν σε καθημερινή βάση. «Αυτή είναι η καλή πλευρά του στρατοπέδου», λέω καθώς στεκόμαστε στην συριακή πλευρά. Νομίζω ότι αυτό μάλλον τους σόκαρε. Αποφασίσαμε να στείλουμε τις νοσοκόμες να οργανωθούν στην αφγανική πλευρά, όπου εκεί βρίσκουν γιατρό με δυσκολία. Φτάνοντας εκεί στήνουν τραπέζια, σκηνή, μουσαμάδες και όλα τα άλλα είδη ενίσχυσης καλά οργανωμένα. Τι ομάδα! Οι άνθρωποι είναι περίεργοι και γρήγορα μαζεύονται γύρω τους κάτι το οποίο βέβαια καθιστά αδύνατο να εργαστούμε για αυτούς, αλλά μερικές από τις νοσοκόμες γρήγορα ανοίγουν μερικούς επιδέσμους για να δημιουργήσουν μια ομαλή ουρά. Η υπόλοιπη ομάδα τους ξεκινά να γεμίζει σακούλες με σκουπίδια από τα καταφύγια της «καλής πλευράς». Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικοί και μας καλούν για να τους βοηθήσουμε με τη διανομή σάντουιτς. Η Ύπατη Αρμοστεία με ρωτά αν μπορούμε να βοηθήσουμε με τον καθαρισμό των παλαιών στρατώνων, έτσι ώστε οι οικογένειες χωρίς σκηνές να μπορέσουν να κοιμηθούν κάπου ζεστά απόψε. Ρίξτε μια ματιά στη συνημμένη εικόνα του νεροχύτη (και αυτός είναι μόνοένας νεροχύτης), και θα καταλάβετε ότι ο καθαρισμός τους δεν είναι δουλειά για δειλούς!
Στο μεταξύ έχουν προσπαθήσει να εισαγάγουν ένα νέο σύστημα με εισιτήρια για τις ουρές. Λειτουργούσε καταπληκτικά το πρωί, ενώ το μεγάλο αφεντικό της αστυνομίας ήταν εκεί γύρω, αλλά μετατράπηκε σε ένα μεγάλο χάος ξανά από τη στιγμή που άρχισε να πέφτει η νύχτα. Είναι δύσκολο για την UNHCR και τους εθελοντές να μην παρέμβουμε για να προσπαθήσουμε και να το διορθώσουμε, αλλά πρέπει να αφήσουμε την αστυνομία να ζοριστεί για να νιώσει την ανάγκη ότι το σύστημα πρέπει να λειτουργεί ομαλά. Από απόσταση τους βλέπω να σπρώχνουν και να φωνάζουν πάλι στους ανθρώπους. Δεν καταλαβαίνω πώς δεν μπορούν να καταλάβουν ότι αν αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους σαν σκυλιά, τους κάνουν να θυμώνουν και να είναι περισσότερο ταραγμένοι. Αν αντιμετωπίζεις τους ανθρώπους με ηρεμία και σεβασμό, έχουν πολύ περισσότερη κατανόηση και είναι πρόθυμοι να συμμορφωθούν.
Επιτέλους έφτασε η ώρα για να μπουν κάποιες οικογένειες στο στρατώνα, δόξα τω Θεώ, είναι τελικά έτοιμος για χρήση τώρα! Θα μπορούσαμε να είχαμε γλυτώσει από εκείνες τις κατακλυσμιαίες βροχοπτώσεις της περασμένης εβδομάδας. Οι πιο ευάλωτοι αρχίζουν να καταφθάνουν. Τους δίνουμε κρεβάτι, κουβέρτες, κάποια τρόφιμα και λίγη αγάπη. Όταν τα δωμάτια αρχίζουν να γεμίζουν αποφασίζουμε να βγούμε έξω και να βρούμε τις οικογένειες με παιδιά που δεν έχουν καμία απολύτως σκηνή. Παίρνουμε μαζί μας δύο αδέλφια από το Αφγανιστάν ως μεταφραστές μας. Ένας από αυτούς ήταν καθηγητής αγγλικών πίσω στην πατρίδα του, ο άλλος μηχανικός λογισμικών. Δεν θα κερδίσουν τίποτα από αυτό, αλλά εξακολουθούν να είναι καλοί, τόσο καλόκαρδοι, τόσο ευγενικοί και με τέτοιους ωραίους τρόπους, τόσο εξυπηρετικοί και υπομονετικοί. Παρέμειναν πραγματικοί τζέντλεμεν, παρά τη φρικτή κατάσταση που και οι ίδιοι βρίσκονται. Η καρδιά μου αισθάνεται τόσο ταπεινή, όταν σκέφτομαι τη δύναμη που πρέπει να έχουν μέσα τους. Μόλις βγήκαμε έξω είχαμε την ελαφρώς ευχάριστη έκπληξη να δούμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν σκηνή, μάλλον από αυτές τις σκηνές που απέμειναν από τη βροχή της περασμένης εβδομάδας.
Αλλά αυτό που δεν νομίζω ότι σας έχω περιγράψει ποτέ ακόμα, είναι η μυρωδιά της Μόρια. Ο τοξικός, δηλητηριώδης αέρας που σε ακολουθεί όπου κι αν πας και διαπερνά κάθε ρούχο που φοράς. Είναι η μυρωδιά του καμένου πλαστικού, κουβερτών, σκηνών, ρούχων ή ό, τι άλλο μπορούν να βρουν και να το ρίξουν στη φωτιά. Καίει το πίσω μέρος των ρουθουνιών σου και σε κάνει να βήχεις. Η κυρία από την UNHCR και εγώ δέσαμε τα μαντίλια μας γύρω από τα στόματά μας για να μην το αναπνέουμε, αλλά όλοι οι άλλοι γύρω μας το αναπνέουν, υποθέτω ότι οι αισθήσεις τους έχουν συνηθίσει πλέον. Βρίσκουμε μια οικογένεια που ζει κάτω από ένα κομμάτι μουσαμά, και τους παίρνουμε μαζί. Με αυτόν τον τρόπο εργαζόμαστε για λίγο, δεν υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι χωρίς σκηνή λέμε ο ένας στον άλλο, όπως φάνηκε από την έρευνα του χώρου με τον μικρό φακό μου. Σιγά-σιγά ξεκινάμε να πάμε πίσω μέχρι που σκοντάφτουμε σε κάτι στο πάτωμα. Στο έδαφος, πάνω σε μια κουβέρτα βρίσκεται μια οικογένεια, που κοιμόταν βαθιά στο κρύο αέρα. 6 από αυτούς μοιράζονται 2 μικρές κουβέρτες. Ρίχνω το φως του φακού μου από πάνω τους: στη μέση βρίσκεται ένα μικρό αγόρι. Τους ξύπνησα απαλά και τους πήρα μαζί μας. Συχνά, εκείνοι που δεν ζητούν τίποτα, υποφέρουν περισσότερο.
Έτσι, αγαπητέ αναγνώστη μου, όπως μπορείς να δεις η παλίρροια της αλλαγής έχει αρχίσει να έρχεται. Ελπίζω ότι θα διαρκέσει, και ελπίζω ότι θα επιμείνουμε. Υπάρχουν ακόμη τόσα πολλά που πρέπει να γίνουν. Τόσα πολλά που πρέπει να διορθωθούν και τόσα πολλά που πρέπει να επιλυθούν. Και υπάρχουν ακόμα ιστορίες τρόμου που έρχονται. Το κέντρο κράτησης των παιδιών είναι ένα μέρος όπου βάζουν τα παιδιά που έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους ή που ήρθαν μόνα τους. Επίσης, αυτό είναι το κτίριο που βάζουν τα παιδιά που έχουν έρθει εδώ με έναν θείο ή γείτονα: η Ελληνική νομοθεσία επιτρέπει στους ανήλικους να ταξιδεύουν μόνο με τους γονείς τους, οπότε αν ταξιδεύουν με οποιονδήποτε άλλον τα διαχωρίζουν και τα πάνε εκεί. Είναι ένα κρύο κτίριο, που μοιάζει με φυλακή, και ελέγχεται από την αστυνομία. Πριν από λίγες ημέρες ένα αγόρι χωρίστηκε από τον θείο του και προσπάθησε να κρεμαστεί. Αυτό ήταν το δεύτερο παιδί που έχει επιχειρήσει να αυτοκτονήσει μέσα σε δύο εβδομάδες. Μπορείτε να φανταστείτε τις συνέπειες, εάν ένα παιδί επιχειρήσει κάτι σαν αυτό; Τρέμω να τις σκεφτώ.
Είναι απίστευτο το τι διαφορά κάνει ο καιρός στα επίπεδα δυστυχίας του στρατοπέδου. Χαίρομαι για την ηρεμία τώρα, αλλά ανησυχώ για το όταν ο καιρός θα αρχίσει να γυρίζει ξανά σε λίγο. Θα ξαναγυρίσουμε στο παλιό χάος; Συνέχισε να το μοιράζεσαι αυτό αγαπητέ αναγνώστη. Σας ευχαριστώ για την αγάπη σας και τη φροντίδα σας, όπως πάντα.
Πηγή: Merel Graeve
Μετάφραση – επιμέλεια αποκλειστικά για το Kollect: Διαστημόγατο
