Κυρίαρχος του παιχνιδιού ο Ερντογάν

Αυτή τη φορά, η επέν­δυ­ση στο φόβο των ψη­φο­φό­ρων και η επι­στρά­τευ­ση της κα­τα­στο­λήςενα­ντί­ον της κάθε από­χρω­σης αντι­πο­λί­τευ­σης απέ­δω­σαν. Ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν ανα­δεί­χθη­κε για άλλη μία φορά σε αδιαμ­φι­σβή­τη­το κυ­ρί­αρ­χο του πο­λι­τι­κού παι­χνι­διού στην Τουρ­κία, καθώς το Κόμμα Δι­καιο­σύ­νης και Ανά­πτυ­ξης (ΑΚΡ) που κυ­βερ­νά­ει τη χώρα από το 2002 σά­ρω­σε στις πρό­ω­ρες βου­λευ­τι­κές εκλο­γές, ανα­κτώ­ντας την κοι­νο­βου­λευ­τι­κή αυ­το­δυ­να­μία που είχε απω­λέ­σει στις εκλο­γές της 7ης Ιου­νί­ου.

Με κα­τα­με­τρη­μέ­νο το 97% των ψήφων, το ΑΚΡ συ­γκέ­ντρω­νε το 49,1% και 312 έδρες σε σύ­νο­λο 550, ση­μειώ­νο­ντας άνοδο οκτώ πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων μέσα σε πέντε μήνες. Δεύ­τε­ρο ερ­χό­ταν, σχε­δόν στά­σι­μο, το Κε­μα­λι­κό CHP με 25,7% και τρίτο το ακρο­δε­ξιό- εθνι­κι­στι­κό ΜΗΡ με 12,16%, χά­νο­ντας το ένα τέ­ταρ­το της εκλο­γι­κής του δύ­να­μης. Το αρι­στε­ρό, φι­λο­κουρ­δι­κό Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα των Λαών (HDP) που είχε προ­κα­λέ­σει τη με­γά­λη ανα­τρο­πή τον Ιού­νιο με το 13% των ψήφων, κα­τά­φε­ρε κι αυτή τη φορά να μπει στη Βουλή, ξε­περ­νώ­ντας ορια­κά το ελά­χι­στο όριο του 10% με επί­δο­ση γύρω στο 10,5%.

Παρά την πτώση του, το πο­σο­στό αυτό μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θεί επί­τευγ­μα, καθώς το HDP χρειά­στη­κε να πε­ρά­σει από φωτιά και σί­δε­ρο για να μπει στη Βουλή. Εκ­με­ταλ­λευό­με­νη την επι­στρο­φή της ένο­πλης, αυ­το­νο­μι­στι­κής ορ­γά­νω­σης των Κούρ­δων ΡΚΚ στον ένο­πλο αγώνα, η κυ­βέρ­νη­ση Ερ­ντο­γάν- Ντα­βού­το­γλου εξα­πέ­λυ­σε κύμα διώ­ξε­ων ενα­ντί­ον του HDP στις κατά πλειο­ψη­φία κουρ­δι­κές πε­ριο­χές της νο­τιο­α­να­το­λι­κής Τουρ­κί­ας, φυ­λα­κί­ζο­ντας χι­λιά­δες στε­λέ­χη του κόμ­μα­τος. Το HDP υπο­χρε­ώ­θη­κε να μα­ταιώ­σει όλες τις ανοι­χτές, προ­ε­κλο­γι­κές συ­γκε­ντρώ­σεις του μετά το μα­κε­λειό της 10ης Οκτω­βρί­ου στην Άγκυ­ρα, με τη διπλή επί­θε­ση αυ­το­κτο­νί­ας ενα­ντί­ον συ­γκέ­ντρω­σης του κόμ­μα­τος και άλλων προ­ο­δευ­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων, που άφησε πίσω της 102 νε­κρούς. Αρ­κε­τές πε­ριο­χές της νο­τιο­α­να­το­λι­κής Τουρ­κί­ας συ­νέ­χι­ζαν να βρί­σκο­νται υπό στρα­τιω­τι­κό νόμο και στη διάρ­κεια των εκλο­γών, με τε­θω­ρα­κι­σμέ­να έξω από τα εκλο­γι­κά τμή­μα­τα.

Πέρα από την επι­στρά­τευ­ση του αυ­ταρ­χι­σμού, που έπλη­ξε και τα αντι­πο­λι­τευό­με­να μέσα ενη­μέ­ρω­σης, οι Ερ­ντο­γάν- Ντα­βού­το­γλου εκ­με­ταλ­λεύ­θη­καν την ατμό­σφαι­ρα φόβου που προ­κά­λε­σε η πυ­ρά­κτω­ση του Κουρ­δι­κού και επέν­δυ­σαν στη σκλη­ρή γραμ­μή ένα­ντι των αυ­το­νο­μι­στών για να κερ­δί­σουν ψή­φους σε βάρος κυ­ρί­ως του ακρο­δε­ξιού- εθνι­κι­στι­κού ΜΗΡ (πρώην Γκρί­ζοι Λύκοι). Η τα­κτι­κή αυτή απέ­δω­σε, όπως δεί­χνει το εκλο­γι­κό απο­τέ­λε­σμα, που ανα­δει­κνύ­ει το ισλα­μι­κό- νε­ο­ο­θω­μα­νι­κό ΑΚΡ ως τον κύριο εκ­φρα­στή του τουρ­κι­κού εθνι­κι­σμού, στη θέση του πα­ρα­δο­σια­κού κο­σμι­κού- Κε­μα­λι­κού κα­τε­στη­μέ­νου (CHP και ΜΗΡ).

Βα­σι­κό ρόλο στην εκλο­γι­κή επι­τυ­χία του ΑΚΡ έπαι­ξε και η σιω­πη­ρή ανοχή της Δύσης στοναπο­λυ­ταρ­χι­κό κα­τή­φο­ρο του Ερ­ντο­γάν, τον οποίο η Άν­γκε­λα Μέρ­κελ δεν δί­στα­σε να «αβα­ντά­ρει» επι­σκε­πτό­με­νη την Κων­στα­ντι­νού­πο­λη μία εβδο­μά­δα μετά τη σφαγή της Άγκυ­ρας και δύο εβδο­μά­δες προ των εκλο­γών, κάτι που εξόρ­γι­σε την αντι­πο­λί­τευ­ση. Αλλά και ο αμε­ρι­κα­νι­κός Τύπος, που ήταν λα­λί­στα­τος ενα­ντί­ον του Ερ­ντο­γάν μετά τη σύ­γκρου­σή του με το Ισ­ρα­ήλ, αυτή τη φορά υπήρ­ξε άκρως δια­κρι­τι­κός απέ­να­ντί του. Η σύμ­πτω­ση συμ­φε­ρό­ντων ΗΠΑ – Τουρ­κί­ας στο Συ­ρια­κό, ιδίως μετά τη δυ­να­μι­κή επέμ­βα­ση της Ρω­σί­ας και ο πα­νι­κός των Ευ­ρω­παί­ων για τα 2,3 εκα­τομ­μύ­ρια προ­σφύ­γων που βρί­σκο­νται στην Τουρ­κία εξη­γούν εν μέρει αυτή τη στάση των Δυ­τι­κών.

Πά­ντως, η εί­σο­δος του HDP στη Βουλή στε­ρεί από το ΑΚΡ την πο­θη­τή αυ­το­δυ­να­μία των τριών πέμ­πτων, η οποία θα του επέ­τρε­πε να προ­ω­θή­σει τη συ­νταγ­μα­τι­κή αλ­λα­γή και την κα­θιέ­ρω­ση ισχυ­ρά προ­ε­δρι­κού συ­στή­μα­τος, κατά το γαλ­λι­κό πρό­τυ­πο, όπως δια­κα­ώς επι­θυ­μεί ο Ερ­ντο­γάν. Απο­μέ­νει να δούμε αν ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος επι­χει­ρή­σει «με­τα­γρα­φές» (ή και εξα­γο­ρές) βου­λευ­τών ώστε να προ­ω­θή­σει την ανα­θε­ώ­ρη­ση ή αν αρ­κε­στεί στο ρόλο του ντε φάκτο «σουλ­τά­νου», ο οποί­ος θα μπο­ρεί να επι­βά­λει τη θέ­λη­σή του χάρη στην από­λυ­τη πλειο­ψη­φία του ΑΚΡ, έστω κι αν δεν έχει τις ανά­λο­γες συ­νταγ­μα­τι­κές εξου­σί­ες.

φωτό από τις συ­γκού­σεις που ξέ­σπα­σαν μετά το απο­τέ­λε­σμα, με­τα­ξύ νε­α­ρών Κούρ­δων δια­δη­λω­τών και αστυ­νο­μί­ας, στο Ντι­γιάρ­μπα­κιρ