ΗΠΑ: Ζιλ Στάιν, μια ριζοσπαστική εναλλακτική

Η προ­ε­κλο­γι­κή της κα­μπά­νια έχει δε­χτεί αρ­κε­τά εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια από μι­κρές ει­σφο­ρές και κρα­τι­κές επι­χο­ρη­γή­σεις (Federal Matching Funds – ΣτΜ: ο αμε­ρι­κα­νι­κός εκλο­γι­κός νόμος, προ­βλέ­πει πως αν ένα κόμμα συ­γκε­ντρώ­σει ένα με­γά­λο ποσό από δική του δου­λειά οι­κο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης, το κρά­τος «ισο­φα­ρί­ζει» το συ­γκε­ντρω­θέν ποσό -θε­ω­ρεί­ται μέτρο που πρι­μο­δο­τεί οι­κο­νο­μι­κά τα κόμ­μα­τα που συ­γκε­ντρώ­νουν χρή­μα­τα από μι­κρο­δω­ρη­τές και εξορ­μή­σεις προς τους ψη­φο­φό­ρους, ως αντί­βα­ρο στα τε­ρά­στια «πα­κέ­τα» που δί­νουν οι με­γα­λο­δω­ρη­τές). Έχει κλη­θεί να εμ­φα­νι­στεί αρ­κε­τές φορές στα ΜΜΕ πα­νε­θνι­κής εμ­βέ­λειας και έχει «ορ­γώ­σει» όλη τη χώρα, μι­λώ­ντας σε συ­γκε­ντρώ­σεις εκα­το­ντά­δων αν­θρώ­πων.

Πιο ση­μα­ντι­κό είναι ότι η Στάιν επι­διώ­κει η προ­ε­κλο­γι­κή της εκ­στρα­τεία να δυ­να­μώ­σει τις φωνές ση­μα­ντι­κών κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των. Για πα­ρά­δειγ­μα, πρό­σφα­τα συ­νε­λή­φθη στη διάρ­κεια μιας δρά­σης πο­λι­τι­κής ανυ­πα­κο­ής στο πλευ­ρό ιθα­γε­νών δια­δη­λω­τών στο Standing Rock της Βό­ρειας Ντα­κό­τα, όπου διε­ξά­γε­ται ένας αγώ­νας ενά­ντια στη δη­μιουρ­γία πε­τρε­λαια­γω­γού.

Εκα­το­ντά­δες υπο­στη­ρι­κτές της Στάιν σχε­διά­ζουν να δια­δη­λώ­σουν ενά­ντια στον απο­κλει­σμό της από το πρώτο τη­λε­ο­πτι­κό ντι­μπέιτ ανά­με­σα στον Ρε­που­μπλι­κά­νο Ντό­ναλντ Τραμπ και τη Δη­μο­κρα­τι­κή Χί­λα­ρι Κλί­ντον, στις 26 Σε­πτέμ­βρη, που θα γίνει στο Πα­νε­πι­στή­μια Χόφ­στρα στη Νέα Υόρκη. Η Επι­τρο­πή για τα Ντι­μπέιτ των Προ­ε­δρι­κών Εκλο­γών ελέγ­χε­ται από κοι­νού από τους Δη­μο­κρα­τι­κούς και τους Ρε­που­μπλι­κά­νους και με τη συ­νε­νο­χή των εται­ρι­κών ΜΜΕ απο­κλεί­ει αυ­στη­ρά υπο­ψή­φιους τρί­του κόμ­μα­τος. Το 2012, η Στάιν είχε συλ­λη­φθεί κατά την προ­σπά­θειά της να μπει σε κτί­ριο όπου διε­ξα­γό­ταν ντι­μπέιτ, και ίσως συμ­βεί και φέτος το ίδιο.

Είναι εντυ­πω­σια­κό, αλλά ο Τραμπ έχει κα­τα­φέ­ρει να φτά­σει σε από­στα­ση βολής από την Κλί­ντον σε κά­ποιες πα­νε­θνι­κές δη­μο­σκο­πή­σεις, αν και η Κλί­ντον ακόμα δια­τη­ρεί το προ­βά­δι­σμα. Η Κλί­ντον έστρω­σε το δρόμο στον Τραμπ, με τη στό­χευ­σή της στον «κε­ντρώο χώρο» και την εμ­φα­νή απο­θάρ­ρυν­ση των νε­ο­λαί­ων και των προ­ο­δευ­τι­κών αν­θρώ­πων που υπο­στή­ρι­ξαν τον Μπέρ­νι Σά­ντερς στη διάρ­κεια των προ­κρι­μα­τι­κών εκλο­γών του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος.

Αντί να επι­χει­ρεί να κερ­δί­σει με το μέρος της «το Bern» (ΣτΜ: αμε­ρι­κα­νι­κό λο­γο­παί­γνιο με το «Burn», δη­λα­δή τη φλόγα, που κα­θιε­ρώ­θη­κε για να πε­ρι­γρά­ψει το ρεύμα υπέρ του Μπέρ­νι Σά­ντερς), επι­χει­ρεί να το σβή­σει, απευ­θυ­νό­με­νη προ­νο­μια­κά σε «βα­ρό­νους» των Ρε­που­μπλι­κά­νων οι οποί­οι ανη­συ­χούν ότι η ανοι­χτή μι­σαλ­λο­δο­ξία και οι άστα­τες από­ψεις για την εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή (όπως ο θαυ­μα­σμός για τον Πού­τιν) που έχει ο Τραμπ θα κα­τα­στρέ­ψουν μα­κρο­πρό­θε­σμα την ει­κό­να του κόμ­μα­τός τους. Η Κλί­ντον έχει κα­τα­φέ­ρει να κερ­δί­σει την υπο­στή­ρι­ξη ση­μα­ντι­κών οι­κο­νο­μι­κών χο­ρη­γών των Ρε­που­μπλι­κά­νων και σύμ­φω­να με τα ρε­πορ­τάζ, ο Τζορτζ Μπους σκο­πεύ­ει να την ψη­φί­σει.

Στην ίδια γραμ­μή με αυτήν τη στρα­τη­γι­κή, η απί­στευ­τα δη­μο­φι­λής Πρώτη Κυρία, Μισέλ Ομπά­μα, γί­νε­ται «όλο και πιο φι­λι­κή» με τον Τζορτζ Μπους, ανταλ­λάσ­σο­ντας αστεία και γε­λώ­ντας μαζί του δη­μό­σια, προ­κει­μέ­νου να στεί­λει μή­νυ­μα στις υπη­ρε­σί­ες ασφα­λεί­ας και τη στρα­τιω­τι­κή ηγε­σία των ΗΠΑ ότι οι Δη­μο­κρα­τι­κοί θα υπε­ρα­σπι­στούν αξιό­πι­στα τα αμε­ρι­κα­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα διε­θνώς.

Η Στάιν απο­τε­λεί μια ρι­ζι­κή αντί­θε­ση στην κα­τρα­κύ­λα της Κλί­ντον προς τα δεξιά. Υπο­στη­ρί­ζει τη δια­γρα­φή των φοι­τη­τι­κών χρεών (ΣτΜ: ο δα­νει­σμός των φοι­τη­τών για να βγά­λουν το πα­νε­πι­στή­μιο, που τους φορ­τώ­νει με δυ­σβά­στα­χτα χρέη από τη μέρα που απο­φοι­τούν είναι φλέ­γον ζή­τη­μα στις ΗΠΑ), την πε­ρι­κο­πή των στρα­τιω­τι­κών δα­πα­νών του Πε­ντα­γώ­νου κατά 50%, την υιο­θέ­τη­ση κα­τώ­τα­του ωρο­μι­σθί­ου στα 15 δο­λά­ρια και ένα Εθνι­κό Σύ­στη­μα Υγεί­ας για όλους. Το σχέ­διο της Στάιν για ένα «Πρά­σι­νο Νιου Ντιλ» προ­βλέ­πει τον τερ­μα­τι­σμό της χρή­σης ορυ­κτών καυ­σί­μων στις ΗΠΑ μέχρι το 2030. Έχει κα­λέ­σει ανοι­χτά για τη δίωξη και την τι­μω­ρία των ρα­τσι­στών δο­λο­φό­νων μπά­τσων, σε αλ­λη­λεγ­γύη με το Κί­νη­μα Black Lives Matter (Οι Μαύ­ρες Ζωές Με­τρά­νε).

Η Στάιν εμ­φα­νί­ζε­ται ως το «Σχέ­διο Β» για εκεί­νους τους υπο­στη­ρι­κτές του Σά­ντερς που ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποι­ή­θη­καν από το κά­λε­σμά του για μια «πο­λι­τι­κή επα­νά­στα­ση», αλλά δεν μπο­ρούν να κα­τα­πιούν την από­φα­σή του να υπο­στη­ρί­ξει την Κλί­ντον, την οποία συ­νή­θι­ζε να απο­κα­λεί υπο­ψή­φια του κα­τε­στη­μέ­νου και των εται­ριών που «δεν είναι κα­τάλ­λη­λη» για την προ­ε­δρία επει­δή υπο­στή­ρι­ξε την ει­σβο­λή στο Ιράκ το 2003. Τώρα, ο Σά­ντερς λέει πως θα είναι μια «εξαι­ρε­τι­κή» πρό­ε­δρος.

Το με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα της αμε­ρι­κα­νι­κής Αρι­στε­ράς υπο­στή­ρι­ξε εν­θου­σιω­δώς τον Σά­ντερς όταν εκεί­νος κα­τέ­βαι­νε ενά­ντια στην Κλί­ντον. Αντί να εμπλα­κούν στην εκ­στρα­τεία της Στάιν, το ίδιο έπρα­ξαν και με­ρι­κοί επα­να­στά­τες σο­σια­λι­στές που στο πα­ρελ­θόν πά­ντο­τε αρ­νού­νταν να υπο­στη­ρί­ξουν πο­λι­τι­κούς του Δη­μο­κρα­τι­κού Κομ­μα­τος. Δυ­στυ­χώς, η υπο­τα­γή του Σά­ντερς στην Κλί­ντον ση­μαί­νει ότι η Αρι­στε­ρά είναι σε πιο αδύ­να­μη θέση και λι­γό­τε­ρο ικανή να στη­ρί­ξει την Στάιν. Ακόμα χει­ρό­τε­ρα, αρ­κε­τές ση­μα­ντι­κές «φι­λε­λεύ­θε­ρες» δυ­νά­μεις (ΣτΜ: στις ΗΠΑ, ο όρος «liberal» πε­ρι­γρά­φει προ­σω­πι­κό­τη­τες, ΜΜΕ, κοι­νω­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις που κι­νού­νται στην «με­τριο­πα­θή Αρι­στε­ρά») τώρα δυ­σφη­μί­ζουν την Στάιν, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το προ­σβλη­τι­κό «η ψήφος για την Στάιν, είναι ψήφος για τον Τραμπ».

Ο Τζό­σουα Χό­λαντ, γρά­φο­ντας στο «The Nation», το πιο δη­μο­φι­λές προ­ο­δευ­τι­κό έντυ­πο στη χώρα, δι­καιο­λο­γεί αυτήν τη λο­γι­κή μι­κρό­τε­ρου κακού, ισχυ­ρι­ζό­με­νος ότι «το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα είναι ένα κέ­ντρο πραγ­μα­τι­κής εξου­σί­ας σε αυτήν τη χώρα. Παρ’ όλα τα προ­βλή­μα­τά του και παρ’ όλη τη δου­λειά που μένει ακόμα να γίνει, προ­σφέ­ρει ένα χει­ρο­πια­στό μέσο για να προ­ω­θή­σου­με προ­ο­δευ­τι­κούς στό­χους».

Φυ­σι­κά, σε αρ­κε­τά ζη­τή­μα­τα υπάρ­χουν εμ­φα­νείς δια­φο­ρές ανά­με­σα στον Τραμπ και την Κλί­ντον. Για πα­ρά­δειγ­μα η Κλί­ντον θα υπο­στη­ρί­ξει κε­ντρώ­ους δι­κα­στές στο Ανώ­τα­το Δι­κα­στή­ριο, ενώ ο Τραμπ θα προ­σπα­θή­σει να διο­ρί­σει δε­ξιούς.

Αλλά ο Χό­λαντ μπο­ρεί να δια­τυ­πώ­νει τον ισχυ­ρι­σμό του, μόνο αγνο­ώ­ντας το γε­γο­νός ότι οι πο­λι­τι­κές της Κλί­ντον είναι το ίδιο το κακό από μόνες τους. Για ποιους «προ­ο­δευ­τι­κούς στό­χους» του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος μι­λά­ει; Μήπως ένα ακόμα τε­ρά­στιο πα­κέ­το διά­σω­σης της Γουόλ Στριτ; Πε­ρισ­σό­τε­ρα drones (ΣτΜ: τα τη­λε­κα­τευ­θυ­νό­με­να βομ­βαρ­δι­στι­κά που επι­χει­ρούν σε όλο τον πλα­νή­τη); Ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρες φυ­λα­κές; Πε­ρισ­σό­τε­ροι μαύ­ροι δο­λο­φο­νη­μέ­νοι από την αστυ­νο­μία; Σχε­δόν όλες οι με­γά­λες πό­λεις διοι­κού­νται από Δη­μο­κρα­τι­κούς δη­μάρ­χους, οι οποί­οι διο­ρί­ζουν τους αστυ­νο­μι­κούς διευ­θυ­ντές οι οποί­οι επι­βλέ­πουν τις ρα­τσι­στι­κές δο­λο­φο­νί­ες.

Και θυ­μά­στε το τρελό αί­τη­μα της Σάρα Πέι­λιν το 2008 για «κι άλλες εξο­ρύ­ξεις μωρό μου, κι άλλες!» («Drill, baby, brill!»); Ο Ομπά­μα όχι μόνο δεν συ­γκρού­στη­κε με τη βιο­μη­χα­νία των ορυ­κτών καυ­σί­μων, αλλά επέ­βλε­ψε μια θη­ριώ­δη επέ­κτα­ση του fracking, υπο­στη­ρί­ζο­ντας τη βιο­μη­χα­νία ενά­ντια στην οποία αγω­νί­ζο­νται σή­με­ρα οι Ιν­διά­νοι Σίου στο Standing Rock.

Αν οι ΗΠΑ είχαν ένα κα­νο­νι­κό κοι­νο­βου­λευ­τι­κό σύ­στη­μα, η υπο­στή­ρι­ξη για την Στάιν πι­θα­νό­τα­τα θα έφτα­νε σε δι­ψή­φια πο­σο­στά. Αλλά το δι­κομ­μα­τι­κό σύ­στη­μα έχει σχε­δια­στεί έτσι ώστε να απο­κλεί­ει αρι­στε­ρές δυ­νά­μεις και να κα­τευ­θύ­νει όλη την πο­λι­τι­κή ζωή στο κέ­ντρο ενός πολύ στε­νού φά­σμα­τος.

Αυτό θέτει στους ρι­ζο­σπά­στες και τους σο­σια­λι­στές ένα δί­λημ­μα. Είτε να απο­διορ­γα­νώ­νουν τα κι­νή­μα­τα και τις ορ­γα­νώ­σεις τους κάθε 2 ή 4 χρό­νια προ­κει­μέ­νου να στη­ρί­ξουν τους Δη­μο­κρα­τι­κούς, είτε να μεί­νουν ανε­ξάρ­τη­τοι από το δι­κομ­μα­τι­κό σύ­στη­μα και να αφο­σιω­θούν στη σκλη­ρή δου­λειά της οι­κο­δό­μη­σης μιας ορ­γα­νω­μέ­νης εναλ­λα­κτι­κής.

Δυ­στυ­χώς, η Αρι­στε­ρά στις ΗΠΑ έχει επι­λέ­ξει ξανά και ξανά στο πα­ρελ­θόν τον πρώτο δρόμο.

Το 1936, το ισχυ­ρό Κο­μου­νι­στι­κό Κόμμα στοι­χί­στη­κε πίσω από την πο­λι­τι­κή του New Deal, μόνο για να δει τον πρό­ε­δρο Ρούζ­βελτ να υπο­στη­ρί­ζει την κα­τα­στο­λή ενά­ντια στους απερ­γούς χα­λυ­βερ­γά­τες και να οδη­γεί τη χώρα στον Β’ Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο.

Οι Φοι­τη­τές για μια Δη­μο­κρα­τι­κή Κοι­νω­νία (Στμ: Οι SDS ήταν η ση­μα­ντι­κό­τε­ρη ρι­ζο­σπα­στι­κή ορ­γά­νω­ση του φοι­τη­τι­κού κι­νή­μα­τος και της «Νέας Αρι­στε­ράς» τη δε­κα­ε­τία του ‘60) πήγαν «Ως τα μισά του δρό­μου με τον LBJ» το 1964 («Half the Way with LBJ» ήταν το σύν­θη­μα που πε­ριέ­γρα­φε την κρι­τι­κή στή­ρι­ξη στον Λί­ντον Μπ. Τζόν­σον στις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές), επι­διώ­κο­ντας την ει­ρή­νη, αλλά ο Τζόν­σον κλι­μά­κω­σε τον πό­λε­μο στο Βιετ­νάμ με το που ολο­κλη­ρώ­θη­κε η κα­τα­μέ­τρη­ση των ψήφων.

Το αντι­πο­λε­μι­κό κί­νη­μα απο­κλι­μά­κω­σε και ανέ­στει­λε τη δράση του το 2004, ενα­πο­θέ­το­ντας τις ελ­πί­δες του στον Οποιον­δή­πο­τε Εκτός από τον Μπους. Στή­ρι­ξε τον Τζον «Reporting for Duty» Κέρι (ΣτΜ: ανα­φο­ρά στην κα­θιε­ρω­μέ­νη απά­ντη­ση των φα­ντά­ρων όταν δέ­χο­νται εντο­λές από ανώ­τε­ρο, την οποία χρη­σι­μο­ποί­η­σε προ­ε­κλο­γι­κά ο Κέρι, που ήθελε να πεί­σει είναι έτοι­μος να χει­ρι­στεί τον πό­λε­μο), ακόμα κι αν το «ει­ρη­νευ­τι­κό σχέ­διό» του πε­ρι­λάμ­βα­νε την απο­στο­λή ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρων στρα­τιω­τών στο Ιράκ.

Αντί να υπο­κύ­ψουν σε αυτόν τον εκ­βια­σμό, οι αγω­νι­στές θα πρέ­πει να ψη­φί­σουν την Στάιν. Όχι επει­δή μπο­ρεί να νι­κή­σει, αλλά επει­δή δύο ή τρία εκα­τομ­μύ­ρια ψήφοι θα βοη­θή­σουν να γίνει ορατή μια ανα­δυό­με­νη Αρι­στε­ρά. Το ίδιο το Πρά­σι­νο Κόμμα είναι πολύ αδύ­να­μο. Δεν έχει τί­πο­τα από την ορ­γα­νω­μέ­νη δύ­να­μη που είχε ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όταν νί­κη­σε τις εκλο­γές του Γε­νά­ρη του 2015, και απέ­χει πάρα πολύ από τη δη­μο­φι­λία των Podemos, ή ακόμα και του Die Linke. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η κα­μπά­νια της Στάιν είναι απλώς ένας ακόμα πα­ρά­γο­ντας που πρέ­πει να συ­μπε­ρι­λη­φθεί στην προ­σπά­θεια ανά­πτυ­ξης των κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των και της ερ­γα­τι­κής πο­λι­τι­κής που θα χρεια­στεί να χτί­σου­με τα ερ­χό­με­να χρό­νια, όποιος κι αν κερ­δί­σει το Νο­έμ­βρη.

Ο Χά­ουαρντ Ζιν, θρυ­λι­κός αγω­νι­στής και συγ­γρα­φέ­ας της «Ιστο­ρί­ας του Λαού των ΗΠΑ», εξή­γη­σε κά­πο­τε γιατί στην Αρι­στε­ρά δεν έχου­με την πο­λυ­τέ­λεια να πα­ρα­δί­δου­με τις ορ­γα­νώ­σεις και τις ιδέες μας στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα κάθε τέσ­σε­ρα χρό­νια, ακόμα κι αν αυτό ση­μαί­νει ότι θα έχου­με μετά να πα­λέ­ψου­με ενά­ντια σε κυ­βέρ­νη­ση Ρε­που­μπλι­κά­νων. Ο Ζιν κα­τέ­λη­γε: «Δεν έχει ση­μα­σία ποιος κα­τα­λαμ­βά­νει το Λευκό Οίκο, αλλά ποιος κάνει κα­τα­λή­ψεις» (“It’s not who is sitting in the White House that matters, it’s who is sitting in.”, ανα­φο­ρά στα sit-ins, τις κα­θι­στι­κές δια­μαρ­τυ­ρί­ες σε κτί­ρια από το Κί­νη­μα για τα Πο­λι­τι­κά Δι­καιώ­μα­τα).

Το κα­θή­κον μας δεν είναι να εκλέ­ξου­με τη Χί­λα­ρι Κλί­ντον. Είναι να ερ­γα­στού­με για τη συγ­χώ­νευ­ση του εν­δια­φέ­ρο­ντος που προ­κά­λε­σε ο Σά­ντερς για τον σο­σια­λι­σμό με την οργή που εκ­φρά­ζουν κι­νή­μα­τα όπως το Occupy Wall Street, το Fight for 15 και το Black Lives Matter, σε ορ­γα­νώ­σεις που θα μπο­ρούν να στέ­κο­νται στα δικά τους πόδια και να εκ­φρά­ζουν τις δικές τους ιδέες.

 

* Ο Todd Chretien είναι στέ­λε­χος της ISO, επα­να­στα­τι­κής σο­σια­λι­στι­κής ορ­γά­νω­σης στις ΗΠΑ που υπο­στη­ρί­ζει την κα­μπά­νια της Ζιλ Στάιν.