Η Ελλάδα ως μέρος των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών

τουΠέτρου Τσάγκαρη*

Ανταγωνισμοί για τους υδρογονάνθρακες στην Α. Μεσόγειο

Είναι εύ­κο­λα κα­τα­νοη­τό στην κοινή γνώμη στην Ελ­λά­δα –πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο στον κόσμο της Αρι­στε­ράς– ότι οι πό­λε­μοι που γί­νο­νται για τον έλεγ­χο των πε­τρε­λαί­ων είναι πό­λε­μοι άδι­κοι: τα κέρδη τα καρ­πώ­νο­νται οι κα­πι­τα­λι­στι­κοί κο­λοσ­σοί του κλά­δου και οι με­γά­λες ιμπε­ρια­λι­στι­κές χώρες, ενώ την ίδια στιγ­μή οι το­πι­κοί πλη­θυ­σμοί πλη­ρώ­νουν τη νύφη, με μα­ζι­κούς θα­νά­τους, κα­το­χές, φτώ­χεια, πείνα, εμπάρ­γκο, δι­κτα­το­ρί­ες κ.λπ. Το Ιράκ, το Αφ­γα­νι­στάν, η Συρία, η Πα­λαι­στί­νη, η Αί­γυ­πτος, η Λιβύη είναι τα πιο πρό­σφα­τα πα­ρα­δείγ­μα­τα όπου οι λαοί πλή­ρω­σαν και πλη­ρώ­νουν ώστε οι ιμπε­ρια­λι­στές και οι εται­ρί­ες τους να απο­κτή­σουν ή να δια­τη­ρή­σουν τον έλεγ­χο της εξό­ρυ­ξης, της με­τα­φο­ράς και των δι­κτύ­ων των υδρο­γο­ναν­θρά­κων.

Είναι ωστό­σο πε­ρί­ερ­γο που αυτή η προ­φα­νής αλή­θεια, εξα­φα­νί­ζε­ται όταν στο κάδρο μπαί­νει η «πα­τρί­δα μας». Τότε, αίφ­νης, ο πό­λε­μος μπο­ρεί να γίνει δί­καιος ακόμη κι αν είναι επι­θε­τι­κός, ακόμη κι αν εξυ­πη­ρε­τεί τα συμ­φέ­ρο­ντα των με­γά­λων ιμπε­ρια­λι­στι­κών χωρών και των κο­λοσ­σών του πε­τρε­λαί­ου. Τότε ο κυ­νι­σμός της συμ­μα­χί­ας με τον εχθρό του εχθρού μας, ακόμη κι αν αυτός είναι κοι­νός εγκλη­μα­τί­ας, γί­νε­ται «ρε­α­λι­στι­κή πο­λι­τι­κή». Η πα­ρα­βί­α­ση των κα­νό­νων δι­καί­ου, των διε­θνών συν­θη­κών, των αν­θρώ­πι­νων δι­καιω­μά­των, που κα­ταγ­γέλ­λε­ται όταν τη δια­πράτ­τουν οι «εχθροί» μας, κα­θί­στα­ται «ανα­γκαίο κακό» όταν τη δια­πράτ­τουν οι εχθροί των εχθρών μας, δηλ. οι σύμ­μα­χοί μας. Ο αμο­ρα­λι­σμός γί­νε­ται «πο­λυ­διά­στα­τη εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή». Και ο απώ­τε­ρος στό­χος για τον έλεγ­χο των υδρο­γο­ναν­θρά­κων εξυ­μνεί­ται ως πα­τριω­τι­κή πο­λι­τι­κή σε βάρος βέ­βαια της ει­ρή­νης.

Μπίζ­νες

Σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα έχουν πιά­σει δου­λειά η γαλ­λι­κή Total και η ιτα­λι­κή Edison, ενώ ετοι­μά­ζο­νται να πά­ρουν δου­λειές στο Ιόνιο και στα νότια της Κρή­της η αμε­ρι­κα­νι­κή ExxonMobil και η ισπα­νι­κή Repsol. Η με­γα­λύ­τε­ρη από αυτές, η ExxonMobil, ένα από τα σύμ­βο­λα του πα­γκό­σμιου πε­τρε­λαϊ­κού κε­φα­λαί­ου, απο­τε­λεί άλλη μια από­δει­ξη της αξε­διά­λυ­της δια­πλο­κής αυτού του πε­τρε­λαϊ­κού κε­φα­λαί­ου με το κρά­τος: ο νέος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ Ρεξ Τί­λερ­σον υπήρ­ξε (ακόμη ένα) υψη­λό­βαθ­μο στέ­λε­χος της εται­ρί­ας που μετά (ή πριν) υπήρ­ξε στέ­λε­χος της αμε­ρι­κα­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης.

Αλλά οι Αμε­ρι­κα­νοί, οι Γάλ­λοι, οι Ιτα­λοί και οι Ισπα­νοί με­γα­λο­κα­πι­τα­λι­στές δεν δου­λεύ­ουν μόνοι τους, καθώς ο ελ­λη­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός παίρ­νει το με­ρί­διο που του ανα­λο­γεί από αυτές τις δου­λειές: τα ΕΛΠΕ, ο ελ­λη­νι­κός ενερ­γεια­κός κο­λοσ­σός των Βαλ­κα­νί­ων, είναι μέσα σε όλες τις συμ­φω­νί­ες όχι μόνον στην Ελ­λά­δα, αλλά και στις αντί­στοι­χες στην Κύπρο και αλλού. Στις 25/5 ο Στα­θά­κης υπο­γρά­φει συμ­βά­σεις με τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βου­λο των ΕΛΠΕ για τις πε­ριο­χές της Βο­ρειο­δυ­τι­κής Πε­λο­πον­νή­σου καθώς και της Άρ­τας-Πρέ­βε­ζας, ενώ την ίδια ημέρα ο υπουρ­γός υπο­γρά­φει συμ­βό­λαια και με τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βου­λο της επί­σης ελ­λη­νι­κής Energean Oil & Gas (η οποία έχει, κι αυτή, πάρει δου­λειές στα κυ­πρια­κά αλλά και στα ισ­ραη­λι­νά οι­κό­πε­δα με συ­νερ­γα­σί­ες με με­γά­λες δυ­τι­κές εται­ρί­ες), για την πε­ριο­χή της Αι­τω­λο­α­καρ­να­νί­ας.

Δεν είναι μόνον οι συ­νερ­γα­σί­ες σε επί­πε­δο επι­χει­ρή­σε­ων. Η «μικρή Ελλάς» συμ­μα­χεί σε όλα τα επί­πε­δα με τον δυ­τι­κό ιμπε­ρια­λι­σμό: Εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια η Αθήνα έχει εντα­χθεί πλή­ρως στους στρα­τη­γι­κούς σχε­δια­σμούς των ΗΠΑ και τις ΕΕ, ει­δι­κά μετά την σο­βα­ρή κρίση που έχει εγκα­θι­δρυ­θεί στις σχέ­σεις αυτών των δυ­νά­με­ων με την Άγκυ­ρα. Δεν είναι τυ­χαίο ότι Αμε­ρι­κα­νοί και Ευ­ρω­παί­οι αξιω­μα­τού­χοι στρέ­φο­νται επα­νει­λημ­μέ­να κατά της Τουρ­κί­ας με δη­λώ­σεις τους. Πιο πρό­σφα­το πα­ρά­δειγ­μα η εκ­πρό­σω­πος της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Μάγια Κο­τσί­γιαν­τσιτς που σε δη­λώ­σεις της στην ιστο­σε­λί­δα EurActiv κα­τσά­δια­σε την Τουρ­κία υιο­θε­τώ­ντας πλή­ρως τις ελ­λη­νι­κές θέ­σεις. Το ίδιο, είχε κάνει στις αρχές Μαΐου η Ύπατη Εκ­πρό­σω­πος της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για θέ­μα­τα Εξω­τε­ρι­κής Πο­λι­τι­κής και Πο­λι­τι­κής Ασφα­λεί­ας Φε­ντε­ρί­κα Μο­γκε­ρί­νι.

Συμ­μα­χί­ες

Έτσι με τις ευ­λο­γί­ες της Ουά­σινγ­κτον και της ΕΕ συ­νά­φθη­κε η συ­νερ­γα­σία Ελ­λά­δας, Κύ­πρου, Ισ­ρα­ήλ και Αι­γύ­πτου. Όπως ακρι­βώς πα­λιό­τε­ρα ο Σα­μα­ράς, έτσι και τώρα ο Τσί­πρας εμ­φα­νί­ζε­ται κάθε τρεις και λίγο αγκα­λιά με τον χα­σά­πη των Πα­λαι­στι­νί­ων, Νε­τα­νιά­χου, και με τον αι­μο­στα­γή δι­κτά­το­ρα της Αι­γύ­πτου, Σίσι. Ο Ισ­ραη­λι­νός πρω­θυ­πουρ­γός κρα­τά­ει φυ­λα­κι­σμέ­νους χι­λιά­δες Πα­λαι­στί­νιους πο­λι­τι­κούς του αντι­πά­λους, ενώ ο Αι­γύ­πτιος πρό­ε­δρος κρατά φυ­λα­κι­σμέ­νους επί­σης χι­λιά­δες δη­μο­κρά­τες αντι­πο­λι­τευό­με­νους, ανά­με­σά τους και πολ­λούς δη­μο­σιο­γρά­φους, με προ­ε­ξάρ­χο­ντα τoν Μαχ­μούντ Χου­σε­ΐν του Al Jazeera. Πα­ρό­τι το αρα­βι­κό κα­νά­λι έχει ξε­κι­νή­σει διε­θνή εκ­στρα­τεία για την απε­λευ­θέ­ρω­σή του, τα δυ­τι­κά ΜΜΕ (πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και ιδιαι­τέ­ρως των ελ­λη­νι­κών) κά­νουν ότι δεν ξέ­ρουν τί­πο­τε. Εί­δη­ση απο­τε­λεί μόνον η φυ­λά­κι­ση δη­μο­σιο­γρά­φων στην Τουρ­κία (ή στη Βε­νε­ζου­έ­λα).

Η πο­λι­τι­κή αυτή συμ­μα­χία -στην οποία η Κύ­προς παί­ζει επί­σης ση­μα­ντι­κό ρόλο- για τον απρο­κα­τά­λη­πτο τρίτο πα­ρα­τη­ρη­τή έχει προ­φα­νή στόχο την απο­μό­νω­ση της Τουρ­κί­ας (είναι άλλο ζή­τη­μα κατά πόσο αυτό θα επι­τευ­χθεί βέ­βαια, καθώς έχουν ξα­να­ζε­στα­θεί οι σχέ­σεις Άγκυ­ρας και Τελ Αβίβ). Σε αυτό το παι­χνί­δι απο­μό­νω­σης της Τουρ­κί­ας η Αθήνα, είτε με δε­ξιές κυ­βερ­νή­σεις είτε με την τω­ρι­νή, θέλει να πα­ρου­σιά­ζε­ται ως το καλό παιδί του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού. Π.χ. ο Π. Καμ­μέ­νος έχει προ­σφέ­ρει την Κάρ­πα­θο στην Ουά­σινγ­κτον για να εγκα­τα­στα­θεί εκεί με­γά­λη στρα­τιω­τι­κή βάση.

Αλλά η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση παίρ­νει και πε­ραι­τέ­ρω πρω­το­βου­λί­ες πέρα από τις ανά­γκες των με­γά­λων ιμπε­ρια­λι­σμών. Αν σε επί­πε­δο ρη­το­ρι­κής αλλά και στρα­τιω­τι­κών γυ­μνα­σί­ων, το ρόλο του θερ­μο­πο­λε­μι­κού αντι­τουρ­κι­σμού έχει ανα­λά­βει φυ­σιο­λο­γι­κά ο Καμ­μέ­νος, τα πιο στρα­τη­γι­κά ζη­τή­μα­τα τα έχει ανα­λά­βει ο υπ. Εξω­τε­ρι­κών Ν. Κο­τζιάς. Αν ο πρώ­τος δεν μπο­ρεί να χρε­ω­θεί στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ παρά εμ­μέ­σως, ο δεύ­τε­ρος χρε­ώ­νε­ται εξ ολο­κλή­ρου.

Ο Ν. Κο­τζιάς λοι­πόν είχε την πρω­το­βου­λία να συ­γκα­λέ­σει για δεύ­τε­ρη φορά τη διά­σκε­ψη με τον φα­ντα­χτε­ρό τίτλο «Διά­σκε­ψη για την Ασφά­λεια και τη Στα­θε­ρό­τη­τα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο». Θα ρω­τή­σει κα­νείς αν είναι κακό πράγ­μα η συ­ζή­τη­ση και η δι­πλω­μα­τία. Όχι, αλλά δείτε ποιοι προ­σκλή­θη­καν και συμ­με­τεί­χαν στη διά­σκε­ψη αυτή, που διε­ξή­χθη στα τέλη Μαΐου στη Ρόδο: η Αί­γυ­πτος, η Αλ­γε­ρία, τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα, η Σα­ου­δι­κή Αρα­βία, το Ομάν, το Κατάρ, το Κου­βέιτ, η Λιβύη, ο Λί­βα­νος, η Αλ­βα­νία, η Βουλ­γα­ρία, η Σλο­βα­κία, η Ιτα­λία, η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα. Μήπως λεί­πει άραγε κά­ποια με­γά­λη χώρα της Α. Με­σο­γεί­ου; Την ώρα μά­λι­στα που συμ­με­τέ­χουν όλες οι σου­νι­τι­κές χώρες του… Περ­σι­κού Κόλ­που; Μήπως μοιά­ζει για μια πε­τρε­λαϊ­κή (και όχι μόνο) συμ­μα­χία που στρέ­φε­ται ενά­ντια στην Τουρ­κία θέ­λο­ντας να την απο­κλεί­σει από το πλαί­σιο αυτής της συμ­μα­χί­ας;

Υπο­κρι­σία

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι έχουν μπει ήδη οι υπο­γρα­φές (σε συ­νά­ντη­ση στο Τελ Αβίβ) από την Κο­μι­σιόν, το Ισ­ρα­ήλ, την Ελ­λά­δα, την Ιτα­λία και την Κύπρο, για τη δη­μιουρ­γία του αγω­γού East Med, που κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα θα απο­κλεί­ει την Τουρ­κία. Σύμ­φω­να με τον ελ­λη­νι­κό Τύπο, χρη­μα­το­δό­τες στη Νέα Υόρκη και το Λον­δί­νο εκ­φρά­ζουν ήδη εν­δια­φέ­ρον και το κό­στος του αγω­γού υπο­λο­γί­ζε­ται (σε αρ­χι­κή φάση) στα 5,34 δισ. ευρώ.

Τα ίδια δη­μο­σιεύ­μα­τα δί­νουν μια άλλη πα­ρά­με­τρο των αντα­γω­νι­σμών γύρω από τους αγω­γούς θυ­μί­ζο­ντας ότι αντα­γω­νι­στής του μελ­λο­ντι­κού αε­ρί­ου της Α. Με­σο­γεί­ου είναι το πολύ φθηνό ρω­σι­κό αέριο. Οι Αμε­ρι­κα­νοί και οι σύμ­μα­χοί τους τρέ­χουν να προ­λά­βουν τον ρω­σι­κό αγωγό Nord Stream 2. Πρό­κει­ται για αντα­γω­νι­σμό που από μόνος του μπο­ρεί μόνο να χει­ρο­τε­ρέ­ψει την έντα­ση που δη­μιουρ­γεί­ται στην πε­ριο­χή.

Όλα αυτά δεν απο­τε­λούν φι­λει­ρη­νι­κή πο­λι­τι­κή. Η «ασφά­λεια και η στα­θε­ρό­τη­τα» αφορά τις με­γά­λες πε­τρε­λαϊ­κές επι­χει­ρή­σεις, τους ιμπε­ρια­λι­σμούς και τους δι­κτά­το­ρες της πε­ριο­χής, και σε καμία πε­ρί­πτω­ση τους λαούς της πε­ριο­χής. Αυτοί οι αντα­γω­νι­σμοί μπο­ρούν να ανοί­ξουν τον ασκό του Αιό­λου στο Αι­γαίο και την Α. Με­σό­γειο. Γιατί είναι απο­λύ­τως υπο­κρι­τής όποιος βλέ­πει μόνον την τουρ­κι­κή προ­κλη­τι­κό­τη­τα (τις πα­ρα­βιά­σεις, τις στρα­τιω­τι­κές ασκή­σεις, τις έρευ­νες του Μπαρ­μπα­ρός κ.λπ.), δηλ. την αντί­δρα­ση της Άγκυ­ρας στο σκη­νι­κό που συν­δια­μορ­φώ­νει η Αθήνα με τους ιμπε­ρια­λι­στές και τις επι­χει­ρή­σεις τους στην πε­ριο­χή.

Οι ερ­γα­ζό­με­νοι, οι λαϊ­κές μάζες σε Ελ­λά­δα, Τουρ­κία και Κύπρο, έχουν πολύ δια­φο­ρε­τι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες από αυτές των κα­πι­τα­λι­στι­κών αντα­γω­νι­σμών για τους υδρο­γο­νάν­θρα­κες. Και σί­γου­ρα δια­φο­ρε­τι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες θα είχε μια αρι­στε­ρή κυ­βέρ­νη­ση. Ιε­ραρ­χώ­ντας ως ση­μα­ντι­κό­τε­ρο αγαθό την ει­ρή­νη…

*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από την «Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά» που κυ­κλο­φο­ρεί