Ανάφλεξη για την Ιερουσαλήμ

Αν ο Τραμπ ήθελε να ενώ­σει όλο τον κόσμο ενα­ντί­ον του –πλην, φυ­σι­κά, της ακρο­δε­ξιάς κυ­βέρ­νη­σης Νε­τα­νιά­χου– το πέ­τυ­χε στην εντέ­λεια. Από την πε­ρα­σμέ­νη Τε­τάρ­τη, οι ΗΠΑ είναι η μόνη χώρα που ανα­γνω­ρί­ζει την Ιε­ρου­σα­λήμ ως πρω­τεύ­ου­σα του Ισ­ρα­ήλ. Πο­δο­πα­τώ­ντας τις απο­φά­σεις του ΟΗΕ και ακυ­ρώ­νο­ντας την πο­λι­τι­κή όλων των προ­κα­τό­χων του, ταυ­τί­στη­κε απο­λύ­τως με το Ισ­ρα­ήλ στο πιο φορ­τι­σμέ­νο, συ­ναι­σθη­μα­τι­κά και ιστο­ρι­κά, ζή­τη­μα της αρα­βοϊσ­ραη­λι­νής δια­μά­χης.

Οι δια­δη­λώ­σεις οργής στα πα­λαι­στι­νια­κά εδάφη, όπου ο ισ­ραη­λι­νός στρα­τός τραυ­μά­τι­σε και σκό­τω­σε με πραγ­μα­τι­κά πυρά δια­δη­λω­τές ενώ η ισ­ραη­λι­νή αε­ρο­πο­ρία βομ­βάρ­δι­σε θέ­σεις στη Γάζα, έδω­σαν μια πρό­γευ­ση. Οι δια­δη­λώ­σεις απλώ­θη­καν από το Αμμάν της Ιορ­δα­νί­ας μέχρι το Ισλα­μα­μπάντ του Πα­κι­στάν. Με τον Πα­λαι­στί­νιο πρό­ε­δρο Μαχ­μούντ Αμπάς τρα­γι­κά απο­δυ­να­μω­μέ­νο από την ίδια την αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή, οι εκ­κλή­σεις της Χαμάς και της Χεζ­μπο­λάχ για μια τρίτη Ιντι­φά­ντα δεν απο­κλεί­ε­ται να βρουν ευ­ή­κοα ώτα. Γάλ­λοι, Γερ­μα­νοί, Βρε­τα­νοί, Ρώσοι, Κι­νέ­ζοι, ο Πάπας Φρα­γκί­σκος, ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας του ΟΗΕ και βέ­βαια το σύ­νο­λο των μου­σουλ­μα­νι­κών κρα­τών κα­τα­δί­κα­σαν την επι­λο­γή Τραμπ.

Και Ισ­ραη­λι­νοί

Είναι αξιο­ση­μεί­ω­το ότι τη στρο­φή των ΗΠΑ κα­τα­δί­κα­σε και με­γά­λο μέρος των Ισ­ραη­λι­νών. Εί­κο­σι πέντε πρώην πρε­σβευ­τές και πα­νε­πι­στη­μια­κοί έστει­λαν επεί­γου­σα επι­στο­λή, ενώ η φι­λε­λεύ­θε­ρη εφη­με­ρί­δα Haaretz προει­δο­ποιού­σε για τους κιν­δύ­νους που εγκυ­μο­νεί η επι­λο­γή Τραμπ για την ασφά­λεια της χώρας τους. Επι­κρι­τι­κή στάση κρά­τη­σαν η φι­λε­λεύ­θε­ρη πτέ­ρυ­γα του ισ­ραη­λι­νού λόμπι J Street, όπως και το Εβραϊ­κό Κί­νη­μα Με­ταρ­ρύθ­μι­σης, η με­γα­λύ­τε­ρη θρη­σκευ­τι­κή κοι­νό­τη­τα του ιου­δαϊ­σμού στις ΗΠΑ.

Ασφα­λώς, ο Τραμπ είχε δίκιο όταν υπεν­θύ­μι­ζε ότι το αμε­ρι­κα­νι­κό Κο­γκρέ­σο είχε απο­φα­σί­σει, με δι­κομ­μα­τι­κή συ­ναί­νε­ση, από το 1995 τη με­τα­φο­ρά της αμε­ρι­κα­νι­κής πρε­σβεί­ας στην Ιε­ρου­σα­λήμ. Είχε, επί­σης, δίκιο ότι όλοι οι προ­κά­το­χοί του, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Ομπά­μα, δε­σμεύ­ο­νταν ότι θα υλο­ποι­ή­σουν αυτή την από­φα­ση στην προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο για να εξα­σφα­λί­σουν τη στή­ρι­ξη του ισ­ραη­λι­νού λόμπι, αλλά στη συ­νέ­χεια έκα­ναν πίσω. Το ερώ­τη­μα είναι γιατί, μόνο αυτός, απο­φά­σι­σε να πρά­ξει δια­φο­ρε­τι­κά.

Ενας προ­φα­νής λόγος είναι ότι πα­σχί­ζει να ικα­νο­ποι­ή­σει τους φι­λοϊσ­ραη­λι­νούς Ευαγ­γε­λι­στές, που απο­τε­λούν τμήμα του σκλη­ρού εκλο­γι­κού του πυ­ρή­να και από τους οποί­ους προ­έρ­χο­νται με­γα­λό­σχη­μοι χρη­μα­το­δό­τες. Η αντι­μου­σουλ­μα­νι­κή του ψύ­χω­ση παί­ζει επί­σης τον ρόλο της.

Θα ήταν, όμως, αφέ­λεια να απο­δώ­σει κα­νείς μια τόσο ση­μα­ντι­κή στρο­φή μόνο σε αυ­τούς τους πα­ρά­γο­ντες. Αλ­λω­στε, ο Τραμπ δεν θα μπο­ρού­σε να λάβει αυτή την από­φα­ση μόνος του, αν δεν απη­χού­σε ισχυ­ρά τμή­μα­τα του αμε­ρι­κα­νι­κού κα­τε­στη­μέ­νου. Οι New York Times έγρα­ψαν ότι, αν και οι υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών και Αμυ­νας προ­σπα­θού­σαν να τον συ­γκρα­τή­σουν, ο αντι­πρό­ε­δρος Πενς και ο διευ­θυ­ντής της CIA Πο­μπέο τον εν­θάρ­ρυ­ναν.

Κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο στις επι­λο­γές αυτού του στρα­το­πέ­δου φαί­νε­ται να παί­ζει η εμ­μο­νή με το Ιράν, τη Νέ­με­ση της Αμε­ρι­κής για τον μοι­ραίο πό­λε­μο της κυ­βέρ­νη­σης Μπους στο Ιράκ. Οπως και ο Ομπά­μα, έτσι και ο Τραμπ θέλει να απο­δε­σμευ­θεί όσο γί­νε­ται πιο γρή­γο­ρα από τη Μέση Ανα­το­λή, αλλά δεν θέλει να αφή­σει πίσω του ένα πολύ ισχυ­ρό Ιράν.

Η «ανί­ε­ρη συμ­μα­χία»

Υπό αυτό το πρί­σμα, επεν­δύ­ει στην επω­α­ζό­με­νη «ανί­ε­ρη συμ­μα­χία» της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας με το Ισ­ρα­ήλ ενα­ντί­ον του κοι­νού εχθρού, του Ιράν. Η κρυφή σχέση των δύο αρ­χί­ζει να βγαί­νει στο φως της ημέ­ρας. Στα μέσα Νο­εμ­βρί­ου, ο αρ­χη­γός των ισ­ραη­λι­νών ενό­πλων δυ­νά­με­ων Γκά­ντι Αϊ­ζεν­κοτ έδωσε συ­νέ­ντευ­ξη στη σα­ου­δα­ρα­βι­κή ιστο­σε­λί­δα Elaph, κάτι μέχρι χθες αδια­νό­η­το. Λίγες μέρες αρ­γό­τε­ρα, ο Μο­χά­μεντ Αμπ­ντελ­κα­ρίμ, πρώην υπουρ­γός Δι­καιο­σύ­νης της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, επι­σκέ­φθη­κε τη Με­γά­λη Συ­να­γω­γή του Πα­ρι­σιού και ο πρί­γκι­πας Τουρ­κί Φεϊ­ζάλ, πρώην αρ­χη­γός των μυ­στι­κών υπη­ρε­σιών του βα­σι­λεί­ου συμ­με­τεί­χε σε δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση με τον πρώην διοι­κη­τή της ισ­ραη­λι­νής Μο­σάντ, σε συ­να­γω­γή της Νέας Υόρ­κης.

Σύμ­φω­να με τους New York Times, ο πρί­γκι­πας διά­δο­χος της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας Μο­χά­μεντ μπιν Σαλ­μάν κά­λε­σε πρό­σφα­τα στο Ριάντ τον Αμπάς και του πα­ρου­σί­α­σε σχέ­διο για το Πα­λαι­στι­νια­κό, το οποίο είχε συ­ζη­τή­σει με τον γα­μπρό του Τραμπ και ει­δι­κό απε­σταλ­μέ­νο των ΗΠΑ για το Με­σα­να­το­λι­κό, Τζά­ρεντ Κούσ­νερ. Το σχέ­διο ήταν τόσο τα­πει­νω­τι­κό, λέει η αμε­ρι­κα­νι­κή εφη­με­ρί­δα, που ου­δείς Πα­λαι­στί­νιος ηγέ­της θα απο­τολ­μού­σε ποτέ να απο­δε­χθεί.

Δεν απο­κλεί­ε­ται, όμως, ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος και όσοι τον στη­ρί­ζουν να υπο­τί­μη­σαν τη δυ­να­μι­κή των πραγ­μά­των. Το προ­σε­χές μέλ­λον θα το δεί­ξει. Το βέ­βαιο είναι ότι η Αμε­ρι­κή έχασε σε μια νύχτα τον ρόλο του (υπο­τι­θέ­με­νου) «έντι­μου με­σο­λα­βη­τή» στη Μέση Ανα­το­λή. Ευ­ρω­παί­οι και Ρώσοι μπο­ρούν να μι­λούν με όλες τις πλευ­ρές, η Αμε­ρι­κή όχι. Γε­νι­κό­τε­ρα, η Αμε­ρι­κή του Τραμπ εμ­φα­νί­ζε­ται ως χω­λαί­νου­σα υπερ­δύ­να­μη, που εγκα­τα­λεί­πει κάθε ιδέα οι­κο­δό­μη­σης της διε­θνούς τάξης και αρ­κεί­ται στη δια­χεί­ρι­ση του χάους για το οποίο είναι η ίδια, σε με­γά­λο βαθμό, υπό­λο­γη.