Παρόλο που ο συσχετισμός ψυχικής ασθένειας με το τραύμα του πολέμου έχει ερευνηθεί εκτενώς, δεν έχει δοθεί η απαιτούμενη προσοχή στις συνέπειες της πρόσφατης προσφυγικής κρίσης που έχει αγγίξει τη Μεσόγειο, ειδικά σε σχέση με την πρόληψη των αυτοκτονιών. Ερευνητικά έχει φανεί ότι η κατάθλιψη και το μετατραυματικό στρες εντοπίζονται συχνά στους πρόσφυγες, την ίδια στιγμή που ο εγκλεισμός σε κέντρα κράτησης και η παρατεταμένη διαδικασία αίτησης ασύλου επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική τους υγεία.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και οι ειδικοί στην έρευνα της αυτοκτονικής συμπεριφοράς χαρακτηρίζουν το τραύμα πολέμου ως μείζον θέμα και τα θύματα της εμπόλεμης ζώνης ως ευάλωτα στην αυτοκτονική συμπεριφορά. Η πλειοψηφία των ερευνών τονίζει ότι οι πρόσφυγες και οι αιτούντες άσυλο έχουν υψηλότερο ρίσκο αυτοκτονίας από ότι ο γενικός πληθυσμός, με τους άντρες να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σε σύγκριση με τις γυναίκες. Αυστραλιανές αναφορές δείχνουν ότι η αβεβαιότητα των αιτούντων άσυλο οδηγεί στην έκπτωση της ψυχικής τους υγείας. Η αίσθηση του να έχεις παγιδευτεί σε ένα κέντρο κράτησης, μπορεί να συγκριθεί με εκείνη του «εγκλωβισμού» (entrapment) καθώς και με την αίσθηση του «είμαι βάρος» (burdensomeness), τα οποία σύμφωνα με ψυχολογικά μοντέλα θεωρούνται οι επικρατέστεροι παράγοντες ρίσκου θανάτων από αυτοκτονία κι αυτοκτονικών συμπεριφορών.
Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη προσοχή στους πρόσφυγες που έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα, μιας και η χώρα μας είναι μια από τις Ευρωπαϊκές χώρες με το μεγαλύτερο αριθμό φιλοξενούμενων προσφύγων. Μια πρόσφατη έρευνα ανέδειξε τον υψηλό δείκτη ζητημάτων ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων της αγχώδους διαταραχής, του μετατραυματικού συνδρόμου και των αποπειρών αυτοκτονίας, εντός των χώρων όπου φιλοξενούνται πρόσφυγες στη Λέσβο. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν και υπάρχει ενδιαφέρον από την πλευρά των Ελληνικών και διεθνών μέσων μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ) για τις χαμηλού επιπέδου συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων στην Ελλάδα, παρόλα αυτά σχετικές επιστημονικές έρευνες σπανίζουν.
Η κάλυψη αναγκών σχετικά με τη ψυχική υγεία των αιτούντων άσυλο θα έπρεπε να θεωρηθεί ως προτεραιότητα για την Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες φιλοξενίας. Οι πολιτικές προεκτάσεις της κλειστής Βαλκανικής διαδρομής αποτελεί ένα επιπλέον ιδιαίτερο εμπόδιο, το οποίο εντείνει την αβεβαιότητα που συνεπάγεται της διαδικασίας αίτησης ασύλου των εγκλωβισμένων προσφύγων/μεταναστών και ενδεχομένως αυξάνει το αυτοκτονικό τους ρίσκο.
Θα μπορούσε όμως μια χώρα η οποία δεν έχει αναγνωρίσει την πρόληψη της αυτοκτονίας ως ζήτημα δημόσιας υγείας και δεν έχει εγκρίνει ποτέ ως τώρα μια εθνική στρατηγική για την πρόληψη αυτοκτονιών για το γενικό της πληθυσμό, να βάλει σε προτεραιότητα στρατηγικές πρόληψης αυτοκτονικότητας προσαρμοσμένες για πρόσφυγες; Δυστυχώς, η Ελλάδα είναι μια από τις ελάχιστες Ευρωπαϊκές χώρες η οποία δεν έχει υιοθετήσει τέτοιου ειδους στρατηγικές σε κυβερνητικό επίπεδο. Αν και οι διαδικασίες πρόληψης αυτοκτονιών για πρόσφυγες διαφέρουν από αυτές που αφορούν τον γενικό πληθυσμό, ο σχεδιασμός στρατηγικών για τον εγκλωβισμένο προσφυγικό πληθυσμό στην Ελλάδα θα μπορούσε τελικά να αποτελέσει το έναυσμα για μια εθνικής εμβέλειας στρατηγική πρόληψης αυτοκτονιών.
Πηγή:https://apostigmatismos.wordpress.com
