Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν το Σάββατο (1/11) στην φαβέλα του Ρίο ντε Τζανέιρο που υπέστη την πιο αιματηρή αστυνομική επιχείρηση καταστολής στην ιστορία της Βραζιλίας αυτή την εβδομάδα.
Οι διαδηλωτές ζητούν τη διεξαγωγή έρευνας για τις δολοφονίες και τον τερματισμό των «πρωτοκόλλων ασφαλείας» που έχουν μετατρέψει τις εργατικές γειτονιές σε «ζώνες πολέμου», όπως τονίζουν.
Τουλάχιστον 132 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αστυνομικών, σκοτώθηκαν την περασμένη Τρίτη κατά τη διάρκεια αστυνομικής επίθεσης στα Complexo da Penha και Complexo do Alemão, δύο μεγάλες φαβέλες στο βόρειο Ρίο.
Η επιχείρηση έγινε παγκόσμιο πρωτοσέλιδο όταν δεκάδες ακρωτηριασμένα πτώματα αφέθηκαν στην είσοδο μίας από τις φαβέλες.
Η οργή των κατοίκων και τα αιτήματα
Την Παρασκευή το απόγευμα, διαδηλωτές ντυμένοι στα λευκά συγκεντρώθηκαν στο γήπεδο ποδοσφαίρου της Vila Cruzeiro για να καταδικάσουν τη βία και να απαιτήσουν την απομάκρυνση του δεξιού Κυβερνήτη του Ρίο, Κλάουντιο Κάστρο, ο οποίος διέταξε την επιχείρηση.
«Δεν θέλουμε ένα Ρίο ντε Τζανέιρο γεμάτο αίμα. Πρέπει να σταματήσουμε αυτό το αίμα που χύνεται στο Ρίο ντε Τζανέιρο», δήλωσε η διαδηλώτρια Ραϊμούντα Λεόνε: «Καμία μητέρα δεν θέλει να βλέπει τον γιο της απλωμένο στο έδαφος, γεμάτο σφαίρες».
Καθώς η ομάδα προχωρούσε στους δρόμους της κοινότητας τραγουδώντας, οι ηγέτες της ύψωσαν ένα πανό που έγραφε: «Οι Ζωές στις Φαβέλες Μετράνε» (Favela Lives Matter).
«Όλοι νιώθουμε συντετριμμένοι», δήλωσε η Γιουρέμα Γουέρνεκ, διευθύντρια της Διεθνούς Αμνηστίας Βραζιλίας: «Είναι τρομερό αυτό που περνούν οι άνθρωποι που ζουν εκεί…Όσοι ζουν σε ζώνες πολέμου θα καταλάβουν αυτόν τον πόνο, αυτή την απόγνωση και αυτή την εξέγερση».
Οι ντόπιοι και οι ακτιβιστές πολιτικών δικαιωμάτων κατήγγειλαν τη μαζική επιχείρηση ως σφαγή που στόχευε τις φτωχές φαβέλες με κυρίως μαύρους πληθυσμούς. Η φαβέλα Ζακαρεζίνιο κατείχε το προηγούμενο ρεκόρ της πιο θανατηφόρας αστυνομικής επιχείρησης, με 28 νεκρούς τον Μάιο του 2021.
H υπεράσπιση της αστυνομίας και η πολιτική διάσταση
Οι επικεφαλής ασφαλείας υπερασπίστηκαν την επιχείρησή τους, με τον αρχηγό της πολιτικής αστυνομίας, Φελίπε Κούρι, να την χαρακτηρίζει ως νόμιμη απάντηση στην «επεκτατική μανία» της συμμορίας ναρκωτικών Red Command (Κόκκινη Διοίκηση).
Ισχυρισμοί Επιτυχίας: Ο Κούρι ισχυρίστηκε ότι η αστυνομία επέφερε ένα «σοβαρό πλήγμα» στην εγκληματική ομάδα και ότι οι ντόπιοι «επαινούν και συγχαίρουν» την αστυνομία. Ισχυρίστηκε ότι 78 από τους 99 ταυτοποιημένους νεκρούς είχαν κάποιου είδους ποινικό μητρώο.
Σε μια ένδειξη της αυξανόμενης εμβέλειας του Red Command, τουλάχιστον 21 από τους νεκρούς προέρχονταν από τρεις πολιτείες του Αμαζονίου.
Ο Κυβερνήτης Κλάουντιο Κάστρο δήλωσε ότι οι αρχές δεν είχαν άλλη επιλογή από το να «εξουδετερώσουν» τους «ναρκο-τρομοκράτες» που φέρουν τουφέκια. «Προκαλώ οποιονδήποτε να κουβαλήσει ένα τουφέκι σε οποιαδήποτε πόλη όπως το Παρίσι, το Λονδίνο…και να προσπαθήσει να μείνει ζωντανός για περισσότερο από 20 ή 30 δευτερόλεπτα. Σε αυτά τα μέρη, κάποιος με τουφέκι θεωρείται τρομοκράτης», είπε ο Κάστρο.
Καταδίκη της φονικής καταστολής
Ειδικοί σε θέματα ασφαλείας καταδίκασαν την επιχείρηση ως «άχρηστη αιματοχυσία» και «διεθνή ντροπή».
Η Σίλβια Ράμος χαρακτήρισε την καταστολή ως «καταστροφική, τραγική και βάρβαρη». Προέβλεψε ότι η επιχείρηση «δεν θα αλλάξει απολύτως τίποτα» στη θέση του Red Command, το οποίο θα είναι «το ίδιο οργανωμένο, ή ίσως και περισσότερο» σε ένα μήνα.
Η Σεσίλια Ολιβέιρα αποκάλεσε την επιχείρηση «μια απεικόνιση μιας κυβέρνησης που αντικατέστησε την πολιτική με το θέαμα».
Παρόλο που πολλοί είναι εξοργισμένοι, ένα μεγάλο μέρος της βραζιλιάνικης κοινωνίας και των μέσων ενημέρωσης χειροκρότησε τις δολοφονίες, όπως και πολλοί δεξιοί πολιτικοί που τοποθετούνται ως υποψήφιοι «σκληρής γραμμής» για τις επόμενες εκλογές.
