Η υποψήφια βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στην Α’Θεσσαλονίκης, Ιωάννα Γαϊτάνη μίλησε στο Circo Greco μεταξύ άλλων, για τις ιδιωτικοποιήσεις, το μεταναστευτικό και τα κινήματα.
– Κατεβαίνετε ως υποψήφια βουλευτής στην Α’ Θεσσαλονίκης. Η πόλη αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα ως αποτέλεσμα νεοφιλελεύθερων πολιτικών, τα οποία έχουν ενταθεί εν μέσω κρίσης όπως το μετρό, η αύξηση τιμών του ΟΑΣΘ και οι ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων. Ποια θα είναι η στάση του ΣΥΡΙΖΑ ως ενδεχόμενη κυβέρνηση σε κάθε ένα από αυτά τα ζητήματα;
Είναι προγραμματική θέση του ΣΥΡΙΖΑ η ανάκτηση ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας και προφανώς η ακύρωση όσων ιδιωτικοποιήσεων έχουν ξεκινήσει και δεν έχουν ολοκληρωθεί. Αυτά αφορούν μεν επιχειρήσεις των οποίων τα κέρδη χρειαζόμαστε, όπως ο ΟΠΑΠ, αλλά ακόμη περισσότερο επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Π.χ. η ΕΥΑΘ είναι και τα δύο.
Η δε υπόθεση του μετρό αποτελεί από μόνη της σκάνδαλο. Ενώ ήταν να παραδοθεί το 2012, οι εταιρείες εκβιάζουν για περαιτέρω χρηματοδότηση και απολύουν και διακόπτουν το έργο οριστικά. Προφανώς αδιαφορούσαν εξαρχής για το αγαθό των συγκοινωνιών και νοιάζονταν μόνο για τα κέρδη τους. Με μια κυβέρνηση που θα έχει αντίθετες προτεραιότητες, σε αντιδιαστολή με τις προηγούμενες αστικές κυβερνήσεις, θα επιβληθεί οι εργολάβοι να τηρήσουν τις ανειλημμένες δεσμεύσεις και μάλιστα χωρίς να επιβαρύνουν τους εργάτες με απολύσεις ή μειώσεις.
Ο ιδιωτικός ΟΑΣΘ με τους μυστικούς μετόχους του, τους κρυφούς ισολογισμούς του και την υπέρογκη κρατική επιδότηση, κάπου στα 100 εκατομμύρια το χρόνο, είναι το δεύτερο διαρκές σκάνδαλο της πόλης. Η επιδότηση, η υποβάθμιση των υπηρεσιών που όλοι βιώνουμε, η παράλληλη αύξηση του εισιτηρίου, όλα αυτά για να εξασφαλίζονται τα κέρδη των μετόχων. Και με όρους πλήρους οικονομικής αδιαφάνειας! Η θέση του ΣΥΡΙΖΑ είναι σαφής και επαναδιατυπωμένη στις πρόσφατες σχετικές κινητοποιήσεις: δημόσιες μεταφορές, φτηνές για όλους, δωρεάν για τους ανέργους.
– Το ελληνικό δημόσιο καλείται να πληρώσει 73 εκατ. ευρώ για την υποθαλάσσια της Θεσσαλονίκης, ένα έργο που δε φαίνεται να πραγματοποιείται. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα προσβάλει αυτές τις αποφάσεις; Кαι με ποιον τρόπο;
Είναι άλλο ένα στημένο αποτέλεσμα της διαπλοκής, όπου κάποιοι εργολάβοι εισπράττουν άκοπα εκατομμύρια από το Δημόσιο. Υπάρχουν τρόποι για να αναιρεθούν οι χαριστικές συμβάσεις και οι αποφάσεις να πληρωθούν οι…“εθνικοί προμηθευτές”. Δικαστικοί, νομοθετικοί και πολιτικοί τρόποι. Ήταν πολιτική η απόφαση να ξεκινήσει η πληρωμή των δόσεων της “αποζημίωσης” προεκλογικά. Πολιτική θα είναι και η απόφαση όχι μόνο να σταματήσουν, αλλά και να διενεργηθεί πλήρης έλεγχος στα οικονομικά των σχετικών εταιρειών, να αναζητηθούν οι ποινικές ευθύνες για μια σύμβαση εις βάρος του δημόσιου συμφέροντος και ούτως ή άλλως να φορολογηθούν επιτέλους τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα του τόπου. Όταν υπάρχει πολιτική βούληση, ακόμη κι όταν ένας διαπλεκόμενος επιχειρηματίας διεκδικεί από το Δημόσιο δύο, το Δημόσιο μπορεί να του πάρει πίσω πέντε.
– Όντας μια βουλευτής που έχει στενή σχέση με τα κινήματα πως ερμηνεύετε το γεγονός ότι ενώ τα δημοσκοπικά ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ συνεχώς αυξάνονται, η δυναμική του στο «δρόμο» παρουσιάζει μια σταθερά;
Η δυναμική στο δρόμο δεν είναι μόνο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά όλου του κοινωνικού κινήματος. Σε αυτό εντάσσεται και ο ΣΥΡΙΖΑ. Κι ενώ είχαμε δει και πέρσι σχετικά μαζικές διαδηλώσεις, όπως στη ΔΕΘ ή στις 17/11 ή στην πανεργατική στις 27/11, μάλιστα με μεγάλα μπλοκ και του ΣΥΡΙΖΑ· ενώ εξακολουθούν επίμονοι κλαδικοί αγώνες που κρατάνε το νήμα σαν «πληρεξούσιοι” όλων των εργαζομένων (π.χ. οι απολυμένοι φύλακες, καθηγητές, καθαρίστριες, CocaCola κ.α.) -ωστόσο η περίοδος ’12-’14 δεν είχε τα χαρακτηριστικά του ’10-’12. Η μαζική πανελλαδική πάλη δοκιμάστηκε από τον κόσμο στις 30 πανεργατικές απεργίες και στις πλατείες, μα δεν πέτυχε να ανατρέψει τα Μνημόνια, αν και έριξε δυο κυβερνήσεις τους. Ήταν φυσιολογικό να αναζητήσει ο κόσμος άλλες ηγεσίες για να παλέψει, απορρίπτοντας ΠΑΣΟΚ-ΝΔ και κοινοβουλευτικά και συνδικαλιστικά -αν και με διαφορετικούς ρυθμούς σε κάθε περίπτωση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να κρατήσει ψηλά την ελπίδα των “από κάτω”, συνοψίζοντας πολιτικά τα αιτήματα των κινημάτων. Και ήδη από το 2012 ο ΣΥΡΙΖΑ βαρύνεται με τις ευθύνες της ηγεσίας τους. Ό,τι αδυναμίες κι ό,τι δυνατότητες δείξαμε ως τώρα, μπαίνουν πια σε άλλη φάση. Είναι καμπή η κυβερνητική εξουσία. Ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση μπορεί να αναζωπυρώσει το κίνημα, προστατεύοντας τα συνδικάτα με μέτρα όπως τα 751, η αποκατάσταση των ΣΣΕ και το κυνήγι των αφεντικών που εισφοροδιαφεύγουν. Να ενθαρρύνει το κίνημα με μέτρα όπως η επανατοποθέτηση των απολυμένων και η νομοθετική κατοχύρωση των συνεταιριστικών εγχειρημάτων.
Στη διαλεκτική σχέση κινήματος-πολιτικής, είναι η σειρά της πολιτικής να ανατροφοδοτήσει το πρώτο, κλιμακώνοντας τη σύγκρουση με τους εκμεταλλευτές του λαού, ξένους και κυρίως ντόπιους, πετυχαίνοντας απτές νίκες, ως την τελική ανατροπή και το σοσιαλισμό.
– Παράλληλα με τη δημοσκοπική «πρωτιά» και την πεποίθηση του κόσμου ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι κυβέρνηση την επομένη των εκλογών, φαίνεται η επιλογή του αυτή να προκύπτει από την ανάγκη για αλλαγή και όχι από την εμπιστοσύνη στις εξαγγελίες σας. Που θεωρείτε ότι οφείλεται αυτό;
Υπάρχει και εμπιστοσύνη στις δεσμεύσεις μας σε πολύ κόσμο και προβληματισμός κι επιφύλαξη σε άλλον κόσμο. Εκτιμώ ότι η πρώτη έχει να κάνει με το “παρών” που δώσαμε σε όλες τις μάχες, από το εργατικό μέχρι το αντιρατσιστικό κίνημα. Κοιτάξτε πώς κυνηγούν οι εισαγγελείς τους δημάρχους μας επειδή δεν εφαρμόζουν την αξιολόγηση των απολύσεων… Η επιφύλαξη, από την άλλη, έχει να κάνει με αδυναμίες που ξέρουμε ότι έχουμε. Αλλά και με την λυσσαλέα προπαγάνδα φόβου εκ μέρους του συστήματος. Το ζήτημα είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι στο επίκεντρο της προσοχής, όντας το πιο ανοιχτό και δημοκρατικό, ενωτικό εγχείρημα της Αριστεράς. Αυτά τα χαρακτηριστικά, που πρέπει να διαφυλάξουμε, θα μας βελτιώνουν κιόλας. Μέσα από τη συνεχή αλληλεπίδραση με τον αγωνιζόμενο κόσμο.
Με επιφύλαξη ή εμπιστοσύνη, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τη μόνη πρακτική πρόταση για τα κατώτερα στρώματα. Την ελπίδα του κόσμου δεν πρέπει να την αφήσουμε να πέσει κάτω -θα ήταν καταστροφή. Με επιφύλαξη ή εμπιστοσύνη, εμείς θέλουμε τον κόσμο στους δρόμους από την επόμενη μέρα και για την κριτική και για την υπεράσπιση της Κυβέρνησης της Αριστεράς. Αλλά πρώτα πρέπει να προκύψει μια τέτοια αυτοδύναμη κυβέρνηση!
– Ο Δ. Κουτσούμπας με πρόσφατες δηλώσεις του απέκλεισε για ακόμη μία φορά το ενδεχόμενο συνεργασίας ή ακόμη και παραχώρησης ψήφου ανοχής σε ενδεχόμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Για ποιον λόγο συνεχίζετε τα καλέσματα προς την ηγεσία του ΚΚΕ από τη στιγμή που δε σας κατατάσσουν καν στο χώρο της αριστεράς;
Η ηγεσία του ΚΚΕ έχει πάρει λάθος δρόμο. Το δρόμο της περιχαράκωσης και των ίσων αποστάσεων μεταξύ της ακροδεξιάς κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ, ενός προφανώς κινηματικού και αριστερού κόμματος. Αυτό είναι τελείως αναποτελεσματικό για τους εργαζόμενους. Ακόμη και οι καλύτερες πρωτοβουλίες του ΚΚΕ, δεν μπορούν να φέρουν νίκες για την τάξη μας χωρίς την έκκληση για ενότητα σε όλη την Αριστερά και τις αγωνιστικές δυνάμεις. Πόσο μάλλον οι καταγγελίες κατά της υπόλοιπης Αριστεράς.
Ωστόσο, μετά τις εκλογές τα διλήμματα θα είναι ακόμη πιο συγκεκριμένα. Με την συνέχιση των υφιστάμενων πολιτικών ή με τα φιλολαϊκά μέτρα του ΣΥΡΙΖΑ, έστω κι αν φαίνονται λίγα, όπως κάθε αρχή; Πιστεύουμε ότι τότε το ΚΚΕ θα αναγκαστεί να δει αλλιώς τα πράγματα. Ότι θα επιλέξει την κριτική υποστήριξη των θετικών παρεμβάσεων του ΣΥΡΙΖΑ και όχι την παλινόρθωση των Μνημονίων.
– Το κοινοβουλευτικό σας έργο δείχνει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον σας για το θέμα του μεταναστευτικού. Με ποιον τρόπο θεωρείτε ότι μπορεί να επέλθει λύση σε αυτό το μείζον ζήτημα;
Καταρχάς υπάρχουν ακόμη και ευρωπαϊκές οδηγίες που δεν αξιοποιούνται από τις κυβερνήσεις. Για παράδειγμα, η Οδηγία 2001/55/ΕΚ που προβλέπει την προσωρινή προστασία των προσφύγων και τον επιμερισμό των ευθυνών μεταξύ όλων κρατών της ΕΕ. Ο λόγος είναι γνωστός: όπως η ελληνική και κάθε ευρωπαϊκή κυβέρνηση ακολουθούν ρατσιστικές πολιτικές, για να δικαιολογήσουν τις Μανωλάδες και τα Φαρμακονήσια, αλλά και τους “αντιτρομοκρατικούς” πολέμους στη Μέση Ανατολή. Και είναι καταστροφικό γιατί πάει χαμένο ένα ανθρώπινο δυναμικό με μεγάλες δυνατότητες, νεανικό, με ισχυρή θέληση να παλέψει για τη ζωή του. Οι ίδιες κυβερνήσεις που οδηγούν στον αποκλεισμό και την εξόντωση τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, κάνουν το ίδιο και με τους Έλληνες νέους.
Πέρα λοιπόν από την επιδίωξη να καταργηθεί το Δουβλίνο 3 πανευρωπαϊκά, η ίδια η Ελλάδα μπορεί να παρέχει η ίδια άσυλο, στέγη, τροφή και περίθαλψη στους πρόσφυγες που φτάνουν κυνηγημένοι από τον πόλεμο και τις δικτατορίες. Αφενός με πόρους που θα εκτραπούν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τους δολοφονικούς φράχτες και τη FRONTEX (αυτά θα πάψουν να υπάρχουν), αφετέρου μέσα από τη συνολική μας πολιτική που θα βάλει επιτέλους τους πλούσιους να πληρώσουν για τις ανάγκες των φτωχών. Ως τέτοια ανάγκη, εκτός από τα σχολεία και τα νοσοκομεία, βλέπουμε και τη στέγαση κάθε άστεγου, ντόπιου ή μετανάστη.
Η παροχή ταξιδιωτικών εγγράφων σε όποιον αλλοδαπό επιθυμεί να αναζητήσει αλλού εργασία (και πολλοί το θέλουν, δεδομένης της ανεργίας εδώ), είναι βασικό επιπρόσθετο μέτρο. Κι ας μας βγάλουν από την Σένγκεν, όπως έχει πει κι ο σύντροφος πρόεδρος.
– Η κρίση στης Ευρωζώνη εκτός από την φτωχοποίηση των πληθυσμών επανέφερε και τη φασιστική απειλή φέρνοντας στο προσκήνιο ακροδεξιά κόμματα με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Η διάχυση αυτής της ιδεολογίας στην κοινωνία είναι ήδη εμφανής. Πως μπορεί να αναστραφεί αυτή η κατάσταση;
Μόνο αν μια αριστερή πολιτική επιτέλους εφαρμοστεί και δει ο κόσμος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ότι καθόλου δεν “είμαστε όλοι ίδιοι”. Η ίδια η ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ και της προοπτικής του, έχει αποτρέψει εμφανώς την κυριαρχία της ακροδεξιάς στην Ελλάδα. Δεν αναφέρομαι σε μια μερίδα παραδοσιακά ακροδεξιά και φιλοφασιστική. Κοιτάξτε για σύγκριση στη Γαλλία. Οι εκεί αριστεροί σύντροφοι (π.χ. το NPA) είναι ριζοσπαστικοί και αξιολογότατοι. Αλλά δεν έχουν καταφέρει να χτίσουν έναν ΣΥΡΙΖΑ, μια πολιτική συμμαχία που να αποβλέπει στο ενιαίο αριστερό μέτωπο για τα πρακτικά προβλήματα του λαού. Το αποτέλεσμα είναι η πρωτιά της Λεπέν.
Φυσικά, με τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, η αντιπαράθεση με την ακροδεξιά και τις ποικιλίες του παρακράτους, αναμένεται να οξυνθεί. Γι’αυτό λέμε ότι η στήριξη του κόσμου είναι αποφασιστική για να αντέξουμε. Και τότε ο φασισμός θα έχει χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια του, δε θα μπορεί να παριστάνει σε κανέναν τον “αντισυστημικό”.
Νομίζω ότι όλες οι αντιφασιστικές δράσεις συντηρούν τα υγιή αντανακλαστικά σε ένα αγωνιστικό δυναμικό και επηρεάζουν μια μερίδα της κοινής γνώμης -αυτό είναι χρήσιμο. Όταν στιγμιαία “δένουν” και με τη διάθεση του κόσμου, όπως μετά το φόνο Φύσσα, καταφέρνουν και συντριπτικά πλήγματα στους ναζί. Αλλά ερήμην της κεντρικής πολιτικής λύσης δεν μπορούν να αφανίσουν το φασισμό. Φανταστείτε αν αποτύγχανε ο ΣΥΡΙΖΑ, πώς θα κέρδιζε η ακροδεξιά. Το να προσπαθήσουμε όλοι για την επιτυχία του αριστερού του προγράμματος, αντίθετα, είναι η καλύτερη εγγύηση ότι το φασιστικό δηλητήριο δεν θα αγγίξει την συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας.
* Η Γιάννα Γαϊτάνη είναι υποψήφια βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στην Α” Θεσσαλονίκης. Εκλέχτηκε για πρώτη φορά με τον ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ τον Ιούνιο του 2012, ως στέλεχος της ΔΕΑ (Διεθνιστική Εργατική Αριστερά).
