Νίκος Εγγονόπουλος – Μπολιβάρ, ἕνα ἕλληνικό ποίημα

Νίκος Εγγονόπουλος – Μπολιβάρ, ἕνα ἕλληνικό ποίημα

[…]
Μπολιβάρ! Ὄνομα ἀπὸ μέταλλο καὶ ξύλο, εἴσουνα
ἕνα λουλούδι μὲσ’ στοὺς μπαχτσέδες τῆς
Νότιας Ἀμερικῆς
Εἶχες ὅλη τὴν εὐγένεια τῶν λουλουδιῶν μέσ’ στὴν καρ-
διά σου, μέσ’ στὰ μαλλιὰ σου, μέσα στὸ
βλέμμα σου
Ἡ χέρα σου εἴτανε μεγάλη σὰν τὴν καρδιὰ σου, καὶ
σκορποῦσε τὸ καλὸ καὶ τὸ κακὸ.
Ροβόλαγες τὰ βουνὰ κι’ ἐτρέμαν τ’ ἄστρα, κατέβαινες
στοὺς κάμπους, μὲ τὰ χρυσά, τὶς ἐπωμίδες
ὅλα τὰ διακριτικὰ τοῦ βαθμοῦ σου,
Με τὸ ντουφέκι στὸν ὦμο ἀναρτημένο, μὲ τὰ στήθια
ξέσκεπα, μὲ τὶς λαβωματιὲς γιομάτο τὸ
κορμί σου,
Κι’ ἐκαθόσουν ὁλόγυμνος σὲ πέτρα χαμηλή, στ’ ἀκρο-
θαλάσσι,
Κι’ ἔρχονταν καὶ σ’ ἔβαφαν μὲ τὶς συνήθειες τῶν πολε-
μιστῶν Ινδιάνων,
Μ’ ἀσβέστη, μισόνε ἄσπρον, μισό γαλάζιο, γιὰ νὰ φαντά-
ζης σὰ ρημοκλήσι σὲ περιγιάλι τῆς Ἀττικῆς
Σὰν ἐκκλησιὰ στὶς γειτονιὲς τῶν Ταταούλων, ὡσάν ἁ-
νάχτορο σὲ πόλη τῆς Μακεδονίας ἐρημική.
Μπολιβάρ! Εἴσουνα πραγματικότητα καὶ εἶσαι, καὶ
τώρα, δὲν εἶσαι ὄνειρο.
Ὅταν οἱ ἄγριοι κυνηγοὶ καρφώνουνε τοὺς ἄγριους ἀε-
τούς, καὶ τ’ ἄλλα ἄγρια πουλιὰ καὶ ζῶα,
Πάν’ ἀπ’ τὶς ξύλινες τὶς πόρτες στ’ ἄγρια δάση,
Ξαναζῆς, καὶ φωνάζεις, καὶ δέρνεσαι,
Κι’ εἶσαι ὁ ἴδιος ἐσὺ τὸ σφυρί, τὸ καρφὶ κι’ ὁ ἀητός.
[…]

Ο Μπολιβάρ, με τον υπότιτλο «ένα ελληνικό ποίημα», γράφτηκε τον χειμώνα του 1942-43 και «κυκλοφόρησε σε χειρόγραφα αντίτυπα που έκαναν πολλοί, και το διάβαζαν σε συγκεντρώσεις αντιστασιακού χαρακτήρα», όπως σημειώνεται στη δεύτερη έκδοσή του σε βιβλίο, το 1962. Εκεί, επισημαίνεται επίσης πως κάποιοι στίχοι αποτελούν «Ζωντανές αναμνήσεις από τον πόλεμο του 1940-41», όπου ο Εγγονόπουλος πολέμησε στην πρώτη γραμμή.
Ακούστε την επική ερμηνεία του Γιώργου Ζωγράφου:

Και την πιο λυρική εκδοχή του Μάνου Χατζιδάκι:

Πηγη:http://www.lectores.gr/2011/02/%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%B5%CE%B3%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CF%81-%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9/

248