Αυτό προσπάθησε να διερευνήσει μία έκθεση τέχνης.
Διάφοροι Καλλιτέχνες πέρασαν ένα μήνα στη Νότια Αφρική, τραβώντας φωτογραφίες σε παλιάς τεχνολογίας φωτογραφικό φιλμ το οποίο λάμβανε υπόψιν μόνο πρόσωπα λευκών.
Μπορεί η κάμερα να είναι ρατσιστική; Το ζήτημα εξετάζεται σε μια έκθεση για το πώς η Polaroid κατασκεύασε ένα αποτελεσματικό εργαλείο για το καθεστώς του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής για να φωτογραφίζει και να αστυνομεύει τους μαύρους.
Οι καλλιτέχνες, Adam Broomberg και Oliver Chanarin πέρασαν ένα μήνα στη Νότια Αφρική, τραβώντας φωτογραφίες σε φιλμ παλιών δεκαετιών, το οποίο ήταν φτιαγμένο έτσι ώστε να λαμβάνει υπόψιν το πρόσωπο μόνο με λευκό δέρμα . Χρησιμοποίησαν την Polaroid ID-2 ,παλιάς τεχνολογίας φωτογραφική μηχανή, η οποία είχε ένα κουμπί για να αυξάνει την ένταση του φλας – γεγονός που επέτρεπε να χρησιμοποιηθεί για τη φωτογράφηση των μαυρων για τις περιβόητες κάρτες ελέγχου ή «dompas», μέσω των οποίων το κράτος ελεγχε τις κινήσεις τους (χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη κι ένα λευκό παιδί είχε το δικαίωμα να ζητήσει αυτή την κάρτα από κάθε μαύρο για να τον «ελέγξει»).
Το αποτέλεσμα ήταν λήψεις από μερικά δείγματα από την πιο όμορφη χλωρίδα και την πανίδα της χώρας , από περιοχές όπως το Garden Route και το Karoo, μια προσπάθεια των καλλιτεχνών να ανατρέψουν αυτά που λέγονταν σχετικά με την αρχική, σκοτεινή πρόθεση αυτής της φωτογραφικής μηχανής.
Οι Broomberg και Chanarin, σε έκθεση στο Johannesburg’s Goodman Gallery, λένε ότι η δουλειά τους εξετάζει «τη ριζοσπαστική αντίληψη ότι η προκατάληψη μπορεί να είναι εγγενής στην ίδια τη φωτογραφία». Υποστηρίζουν ότι το έγχρωμο φιλμ αρχικά βασιζόταν στο λευκό δέρμα: το 1977, όταν ο Jean-Luc Godard είχε προσκληθεί για μια ανάθεση στη Μοζαμβίκη, αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει φιλμ της Kodak με την αιτιολογία ότι ήταν εμφανώς «ρατσιστικό».
Η κλίμακα του φωτός ήταν τόσο περιορισμένη, είπε ο Broomberg, ώστε «αν εμφανιζόταν ένα φιλμ που απεικονιζε ένα λευκό παιδί, το μαύρο παιδί που καθόταν δίπλα του θα καθίστατο αόρατο εκτός από τα λευκά του μάτια και τα δόντια του». Μόνο όταν δύο από τους μεγαλύτερους πελάτες της Kodak – οι βιομηχανίες ειδών ζαχαροπλαστικής και επίπλων – παραπονέθηκαν ότι η μαύρη σοκολάτα και τα έπιπλα με σκούρο χρώμα έχαναν στις φωτογραφίες, επήλθε λύση.
Οι καλλιτέχνες είναι σίγουροι ότι η ID-2 κάμερα και το κουμπί ώθησης ήταν η απάντηση της Polaroid στις πολύ συγκεκριμένες ανάγκες της Νότιας Αφρικής. «Το μαύρο δέρμα απορροφά 42% περισσότερο φως. Το κουμπί ενισχύει το φλας ακριβώς κατά 42%,» εξήγησε ο Broomberg. Αυτό με κάνει να πιστεύω ότι είχε σχεδιαστεί για το σκοπό αυτό.»
Το 1970 η Caroline Hunter, μια νεαρή φαρμακοποιός που εργαζόταν για την Polaroid στην Αμερική, βρέθηκε μπροστά σε στοιχεία που αποδείκνυαν ότι η εταιρεία υποστήριζε το καθεστώς του απαρτχάιντ. Εκείνη και ο σύντροφός της ,ο Ken Williams , δημιούργησαν το Επαναστατικό Κίνημα Εργαζομένων στην Polaroid, και έκαναν εκστρατεία για μποϊκοτάζ. Το 1977 η Polaroid είχε αποσυρθεί από τη Νότια Αφρική. Το γεγονός αυτό συνέβαλε ιδιαίτερα στο να καταρρεύσει το απαρτχάιντ.
Ο τίτλος της έκθεσης «Να φωτογραφίσεις τις λεπτομέρειες ενός μαύρου αλόγου σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού», αναφέρεται στην κωδικοποιημένη φράση που χρησιμοποιήθηκε από την Kodak για να περιγράψει ένα νέο φιλμ που δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 για να αντιμετωπιστεί η αδυναμία των προηγούμενων φιλμ να αποδώσουν με ακρίβεια το σκούρο δέρμα. Η έκθεση επίσης αναφέρεται στις κάρτες φωτομέτρησης που χρησιμοποιούσαν πάντα λευκές γυναίκες ως πρότυπο για τη μέτρηση και τη διαβάθμιση των τόνων του δέρματος κατά την εκτύπωση φωτογραφιών. Η σειρά «Kodak Shirleys» πήρε το όνομά της από το πρώτο μοντέλο που πόζαρε. Σήμερα, τέτοιες κάρτες παίρνουν υπ’ όψιν διαφορετικές εθνικότητες.
Οι Broomberg και Chanarin έκαναν δύο πρόσφατα ταξίδια στην Γκαμπόν, για να φωτογραφίσουν μια σειρά από σπάνιες τελετές Bwiti χρησιμοποιώντας Kodak φιλμ, που αγοράστηκαν από το eBay και είχαν λήξει το 1978. Δουλεύοντας με ξεπερασμένες χημικές διεργασίες, έσωσαν μόνο ένα μεμονωμένο καρέ. Ο Broomberg είπε: «Ό, τι βγαίνει από αυτήν την κάμερα είναι ένα πολιτικό ντοκουμέντο. Αν πάρω μια λήψη από το χαλί, αυτό αποτελεί ένα πολιτικό ντοκουμέντο.».
Στη φωτο:Οι κάρτες «Kodak Shirley» που χρησιμοποιήθηκαν για την απόδοση της διαβάθμισης των τόνων του δέρματος στις φωτογραφίες, πήραν το όνομά τους από το πρώτο μοντέλο που πόζαρε . Φωτογραφία: Adam Broomberg Και Oliver Chanarin / Goodman Gallery
Μετάφραση: Στέλλα Λιάτου
Πηγη:http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2013/jan/25/racism-colour-photography-exhibition
