Σε κάποια σχολεία έχουν ήδη εμφανιστεί φαινόμενα ρατσισμού. Παιδιά, το μυαλό των οποίων είναι σφουγγάρι, ρουφά και συγκρατεί ρατσιστικές συμπεριφορές που ολοένα αυξάνονται στην κοινωνία, αρχίζουν να εκδηλώνουν επιθετικότητα σε άλλο παιδιά που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών.
Τα τελευταία, που αρκετές φορές αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τη γλώσσα, αδυνατούν να αντεπεξέλθουν σ” αυτά που ζητάει το σχολείο. Κι αυτό συνεπάγεται στασιμότητα στην εκπαίδευσή τους. Εδώ καλείται να παίξει καταλυτικό ρόλο το ίδιο το σχολείο. Οι εκπαιδευτικοί.
Αλλά πόσο γνωρίζουν και οι ίδιοι πώς να προσεγγίσουν προβλήματα και καταστάσεις; To ίδιο το πανεπιστήμιο δεν τους δίνει τα εφόδια, καθώς έχει μείνει πίσω από την εξέλιξη της κοινωνίας. To κενό έρχεται να καλύψει το πρόγραμμα «Διάπολις» του τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Είναι έργο πανελλήνιας εμβέλειας και απευθύνεται στα δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας που συγκεντρώνουν πληθυσμό αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών πάνω από 10%. Αφορά μαθητές και εκπαιδευτικούς, γιατί βελτιώνει το εκπαιδευτικό έργο των σχολείων και τους προετοιμάζει, ώστε να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
Όπως επισημαίνει n επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, καθηγήτρια του τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, Άννα Αναστασιάδη – Συμωνίδη, το έργο στοχεύει στη βελτίωση των σχολικών επιδόσεων των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών στο ελληνικό σχολείο, προκειμένου να εξασφαλιστεί n κατά το δυνατόν ισότιμη εκπαίδευση των ομάδων με γηγενείς μαθητές, καθώς και n κοινωνική τους ένταξη.
Οι περιοχές
To έργο αναφέρεται σε περιοχές όπου ζουν οικογένειες αλλοδαπών. Κυρίως στο λεκανοπέδιο Αττικής, γύρω από τη Θεσσαλονίκη, στην Κεντρική Μακεδονία και την Κρήτη. Εκεί που μπορούν να βρουν δουλειά οι αλλοδαποί. Συνεργάζεται με αρμόδιους φορείς του υπουργείου Παιδείας ΔΒΜΘ, καθώς και με κοινωνικούς φορείς που ασχολούνται με θέματα παλιννόστησης και μετανάστευσης. Η υλοποίηση του έργου ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2010 και ολοκληρώνεται το Δεκέμβριο του 2013, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
Μόνο τη χρονιά 2011 – 2012, σε 248 συνεργαζόμενες σχολικές μονάδες λειτούργησαν τμήματα ενίσχυσης της ελληνομάθειας, όπου παρακολούθησαν μαθήματα περίπου 4.800 μαθητές με 38 διαφορετικές πρώτες γλώσσες. Στα τμήματα αυτά δίδαξαν 261 μη διορισμένοι εκπαιδευτικοί, ενώ συνολικά επωφελήθηκαν 475 εκπαιδευτικοί από 13 γλωσσοδιδακτικά επιμορφωτικά σεμινάρια.
Συνεργάστηκαν 90 σχολικές μονάδες, όπου λειτούργησαν Τάξεις Υποδοχής, στις οποίες συμμετείχαν 1.400 μαθητές. Επιπλέον, 800 εκπαιδευτικοί δίδαξαν σε Τάξεις Υποδοχής επωφελήθηκαν από εξειδικευμένες επιμορφώσεις, δειγματικές διδασκαλίες και καινοτόμες διδακτικές εφαρμογές στη δίγλωσση εκπαίδευση σχετικά με τη διδασκαλία της γλώσσας με βάση το περιεχόμενο.
Καλοκαιρινό μάθημα
Την προηγούμενη σχολική χρονιά 15 θεατρολόγοι εντάχθηκαν σε 47 σχολικές μονάδες και υλοποίησαν παρεμβάσεις βασισμένες στο θεατρικό παιχνίδι με στόχο την προώθηση του σεβασμού, τη διαμόρφωση κλίματος διαπολιτισμικόύ διαλόγου και εξωστρέφειας αλλά και την καλλιέργεια δεξιοτήτων διαπολιτισμικής επικοινωνίας. «Όταν τα παιδιά μάθουν να συνεργάζονται σε κάτι, να δουλεύουν μαζί για να φέρουν σε πέρας μια θεατρική παράσταση, n μεταξύ τους επαφή, μειώνει την απόσταση που μπορεί να φέρνει n γλώσσα ή το χρώμα του δέρματος», τονίζει n A. Αναστασιάδη.
Όμως οι δραστηριότητες δεν σταματούν με τη λήξη της σχολικής χρονιάς. To περασμένο καλοκαίρι λειτούργησαν 110 θερινά τμήματα ενίσχυσης της συνολικής παρουσίας των δίγλωσσων μαθητών στο ελληνικό σχολείο, με σκοπό τη μείωση της σχολικής διαρροής, 87 σε δημοτικά και 23 σε γυμνάσια. Εκπαιδευτικοί, ειδικοί στο σχολικό και επαγγελματικό προσανατολισμό και θεατρολόγοι δούλεψαν με συνολικά 1.218 μαθητές και μαθήτριες μέσω διαθεματικών και διαπολιτισμικών προσεγγίσεων, εξασφαλίζοντας ένα πιο ευχάριστο, διαδραστικό, παιγνιώδες και «καλοκαιρινό» μάθημα που είχε τα πάντα: φάκελο με γραφική ύλη, κολατσιό, εκδρομές, επισκέψεις σε μουσεία, σύνθεση κειμένων, τραγούδια και αφίσες.
Αναδημοσίευση άρθρου του Σάκη Αποστολάκη από την Ελευθεροτυπία
