του Θανάση Κούρκουλα, συντονιστή της Κίνησης «Απελάστε το Ρατσισμό»
Κοντεύει ένα μήνα η κατάληψη στέγης του ξενοδοχείου city plaza, που στεγάζει δεκάδες οικογένειες προσφύγων σε απόσταση αναπνοής από την πλατεία Βικτωρίας. Πρόκειται για την πιο ανθρώπινη δομή προσφύγων, που αναδεικνύει πώς θα έπρεπε η ίδια η κυβέρνηση και οι κρατικές υπηρεσίες να έχουν αντιμετωπίσει τη φιλοξενία δεκάδων χιλιάδων προσφύγων που βρίσκονται σήμερα στη χώρα: Μέσα στις πόλεις, με χρήση κατάλληλων δημόσιων χώρων (π.χ. ιατρικές δομές που δεν λειτουργούν πια) και επίταξη ιδιωτικών αχρησιμοποίητων κτιρίων (σαν το city plaza αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολλές δεκάδες κλειστά ξενοδοχεία που αραχνιάζουν στο κέντρο της Αθήνας). Επίσης με επιδότηση ενοικίου για στέγαση προσφύγων σε διαμερίσματα αντί να στοιβάζονται χιλιάδες άνθρωποι σε ακατάλληλα στρατόπεδα στη μέση του πουθενά. Επιπρόσθετα η κατάληψη του city plaza, σε αντίθεση με άλλες καταλήψεις στέγης που κλείνονται στους τέσσερις τοίχους ενός κτιρίου θεωρώντας ότι η αυτό-οργάνωση προσφύγων και αλληλέγγυων θα δώσει λύση σε όλα τα πολιτικά προτάγματα, είναι στοιχειωδώς ανοιχτή στην αυθόρμητη και την οργανωμένη αλληλεγγύη και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του κινήματος διεκδίκησης, όπως απέδειξε η πρόσφατη συμμετοχή μπλοκ προσφύγων και αλληλέγγυων του city plaza στην Κυριακάτικη (8/5) συγκέντρωση στο Σύνταγμα κατά την ψήφιση των μέτρων του 4ου μνημονίου. Μετά το πρώτο μπαράζ επιθέσεων συκοφαντίας και τις μηνύσεις από την ιδιοκτησία του ξενοδοχείου που αναπαρήγαγαν πολλά ΜΜΕ, η κατάληψη του city plaza έχει καταφέρει να αντιστρέψει την εικόνα, αναδεικνύοντας με θετικό τρόπο πως λύνει αντί να δημιουργεί προβλήματα για την ευρύτερη περιοχή, τους πρόσφυγες, τους ντόπιους και μετανάστες κατοίκους της. Από αυτή την άποψη μόνο θετικά μπορεί να αποτιμήσει κανείς τη μέχρι τώρα ζωή του εγχειρήματος και σίγουρα αξίζει τον κόπο να στηριχθεί πολιτικά απέναντι σε κάθε είδους ανοίκεια επίθεση των αντιπάλων.
Παράδειγμα προς μίμηση;
Αρκετοί αλληλέγγυοι θεωρούν πως το εγχείρημα του city plaza για μια σειρά από λόγους (κάποιοι έχουν ήδη περιγραφεί στο παρόν άρθρο) πρέπει να αποτελέσει κεντρικό σημείο αναφοράς του κινήματος αλληλεγγύης και διεκδίκησης, υπόδειγμα αυτό-οργάνωσης, παράδειγμα προς μίμηση για κάθε πόλη και γειτονιά. Για να το πούμε χωρίς περιστροφές: στην παρούσα φάση ανάπτυξης του κινήματος, ο «υποκειμενικός παράγοντας» δεν μπορεί να πάρει στην πλάτη του αυτό το καθήκον. Πρώτο γιατί δεν επαρκούν οι δυνάμεις ακόμα κι αν υπάρχουν οι καλύτερες προθέσεις και δεύτερο γιατί ένα μεγάλο τμήμα του κόσμου της αλληλεγγύης είναι ήδη προσανατολισμένο – και σωστά – στη στήριξη των 55.000 προσφύγων σε καθένα από τα δεκάδες προσφυγικά ημι-ανοιχτά κέντρα που λειτουργούν με ευθύνη της κυβέρνησης σε όλη τη χώρα. Τοπικές συλλογικότητες που βρέθηκαν στο πλευρό των προσφύγων όπου εκείνοι εγκαταστάθηκαν από την πρώτη στιγμή, καλύπτοντας την ανυπαρξία ή τα τεράστια κενά του κράτους και χρηματοδοτούμενων ΜΚΟ, διεκδικώντας ταυτόχρονα να μείνουν τα στρατόπεδα ανοιχτά για την λαϊκή αλληλεγγύη και τις τοπικές κοινωνίες, να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης των ίδιων των προσφύγων ή και κάποιες παντελώς ακατάλληλες δομές να κλείσουν με μεταστέγαση των ανθρώπων σε αξιοπρεπείς χώρους. Γι΄αυτούς τους λόγους χρειάζεται το εγχείρημα του city plaza να στηριχθεί ως αυτό που είναι: ένα θετικό εγχείρημα αλληλεγγύης – αντικειμενικά τοπικής εμβέλειας – που αναδεικνύει τις ευθύνες του κράτους και αποτελεί τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου κινήματος με πανελλαδική εμβέλεια σε πόλεις γειτονιές και χωριά με σημείο αναφοράς το σύνολο των 55.000 προσφύγων που ζουν αυτή τη στιγμή στη χώρα. Για την ισότιμη ένταξή τους στην κοινωνία, τη στέγαση, την πρόσβασή τους στις υπηρεσίες υγείας, παιδείας, κοινωνικής πρόνοιας, το δικαίωμά τους στην εργασία, κ.λ.π.
Κυβερνητικό άλλοθι;
Το εγχείρημα του city plaza από διάφορες πιο «οικείες» πλευρές θεωρείται λίγο έως πολύ κυβερνητικό άλλοθι, μια που η μέχρι τώρα στάση της κυβέρνησης είναι μια στάση ανεκτική στους αλληλέγγυους και δεν έχουν ενεργοποιηθεί προς το παρόν οι κατασταλτικές δυνάμεις του κράτους. Πρόκειται κατά τη γνώμη μου για μια άδικη κριτική. Πρώτο γιατί τίποτε δεν εγγυάται τη συνέχεια αυτού του είδους της αντιμετώπισης εις το διηνεκές. Δεύτερο, η στάση της κυβέρνησης απέναντι σε μια σειρά καταλήψεις στέγης καθορίζεται από πολλούς παράγοντες που δεν εμπίπτουν στις προθέσεις των κινημάτων αλληλεγγύης, ούτε μπορούν να «χρεωθούν» στην τάδε ή τη δείνα οργανωμένη δύναμη. Αυτό που σίγουρα μπορεί και πρέπει να πράξει το κίνημα αλληλεγγύης είναι να μην επιτρέψει τον εναγκαλισμό του από την επίσημη ή ανεπίσημη κυβερνητική «θαλπωρή». Η διεκδίκηση από την κυβέρνηση είναι να ανοίξει εκείνη τα υπόλοιπα κλειστά ξενοδοχεία και όχι να υιοθετήσει το city plaza ή οποιαδήποτε άλλη ήδη υπάρχουσα κατάληψη στέγης. Από αυτή την άποψη, ιδέες όπως π.χ. να δοθεί στην ιδιοκτήτρια του city plaza ένα ενοίκιο με την ένταξη του κτιρίου στο στεγαστικό πρόγραμμα προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ στις πλάτες της απλήρωτης εργασίας δεκάδων προσφύγων και ανθρώπων του κινήματος αλληλεγγύης, δεν είναι αυτό που μπορεί να θέλει ή πρέπει να επιδιώκει οποιαδήποτε οργανωμένη δύναμή του. Αντίθετα χρειάζεται να ανοίξει ακόμα περισσότερο το εγχείρημα του cityplaza στην αυθόρμητη αλληλεγγύη των κατοίκων της περιοχής, αποκτώντας πιο εξωστρεφή χαρακτηριστικά, μοιράζοντας φυλλάδια και καλώντας σε υποστήριξη τη γειτονιά, τοπικές συλλογικότητες και σωματεία, δυνάμεις αντίστασης και διεκδίκησης. Ενώ την ίδια στιγμή θα χρειαστεί να δυναμώσει η διεκδικητική πλευρά του εγχειρήματος, αναδεικνύοντας την κυβερνητική ανεπάρκεια και καταγγέλλοντας την υποκρισία των επιτελείων ΕΕ-Ελλάδας που ευθύνονται για εκατοντάδες πνιγμούς και χιλιάδες φυλακίσεις και απελάσεις των θυμάτων της φτώχειας και του πολέμου.
