Παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου «Σεξουαλικότητα και σοσιαλισμός» της Sherry Wolf από τις εκδόσεις Red Marks

Την Πα­ρα­σκευή 10/06 στις 19:30  στο Γε­ω­πο­νι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών στα πλαί­σια της 10ης Αντι­ρα­τσι­στι­κής Γιορ­τής του Κυ­ρια­κά­τι­κου Σχο­λεί­ου Με­τα­να­στών.

Στην εκ­δή­λω­ση θα μι­λή­σει  η με­τα­φρά­στρια του βι­βλί­ου, Κική Στα­μα­τό­γιαν­νη, θα πα­ρέμ­βουν οι  Διο­νύ­σης Κα­ντιώ­τος και  Αντώ­νης Σι­γά­λας και θα συ­ντο­νί­σει η επι­με­λή­τρια της έκ­δο­σης Κα­τε­ρί­να Σερ­γί­δου.

Το βι­βλίο Σε­ξουα­λι­κό­τη­τα και Σο­σια­λι­σμός της Αμε­ρι­κα­νί­δας αγω­νί­στριας Sherry Wolf απο­τε­λεί μια με­λέ­τη της ιστο­ρί­ας, της πο­λι­τι­κής και της θε­ω­ρί­ας του λο­ατ­κια+ κι­νή­μα­τος, με έμ­φα­ση στην ιστο­ρία του αμε­ρι­κα­νι­κού κι­νή­μα­τος και τις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει η εκεί κοι­νό­τη­τα. Έχο­ντας ως βα­σι­κό ανα­λυ­τι­κό ερ­γα­λείο το μαρ­ξι­σμό, η Sherry Wolf συμ­με­τέ­χει στον επι­στη­μο­νι­κό διά­λο­γο γύρω από το φύλο, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η σε­ξουα­λι­κό­τη­τά μας κα­θο­ρί­ζε­ται σε με­γά­λο βαθμό από τις υλι­κές συν­θή­κες. Σε απλή και κα­θη­με­ρι­νή γλώσ­σα, το βι­βλίο θέτει μια σειρά από κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα: την ιστο­ρία συ­γκρό­τη­σης της γκέι ταυ­τό­τη­τας, τον μύθο της μαρ­ξι­στι­κής ομο­φο­βί­ας, τον βιο­λο­γι­κό ντε­τερ­μι­νι­σμό. Ανοί­γει επί­σης το διά­λο­γο με τις θε­ω­ρί­ες φύλου, κά­νο­ντας κρι­τι­κή στον με­τα­μο­ντερ­νι­σμό, τις πο­λι­τι­κές ταυ­τό­τη­τας και την κουίρ θε­ω­ρία. Η Sherry Wolf παίρ­νει θέση. Μόνο σε μια κοι­νω­νία χωρίς κα­τα­πί­ε­ση και εκ­με­τάλ­λευ­ση θα εί­μα­στε σε­ξουα­λι­κά ελεύ­θε­ροι. Είναι ένα βι­βλίο για όσες και όσους, ανε­ξαρ­τή­τως φύλου, σε­ξουα­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού ή φυλής, πα­λεύ­ουν ενά­ντια στην κα­τα­πί­ε­ση και τις δια­κρί­σεις.

Η πα­ρου­σί­α­ση της έκ­δο­σης από την με­τα­φρά­στρια, που δη­μο­σιεύ­τη­κε στο φ. 361 της «Ερ­γα­τι­κής Αρι­στε­ράς»:

«Τολμώ το σύ­μπαν να τα­ρά­ξω;»
Τ. Σ. Έλιοτ Υπάρ­χουν κά­ποια βι­βλία που «βα­ρύ­νο­νται» με το να το­πο­θε­τούν βα­σα­νι­στι­κά το δά­χτυ­λο σε ανοι­χτές πλη­γές. Υπάρ­χουν κά­ποια βι­βλία που «τολ­μούν» να ανα­με­τρη­θούν με «ενο­χλη­τι­κές» αλή­θειες. Αυτή είναι η πε­ρί­πτω­ση του βι­βλί­ου της Αμε­ρι­κα­νί­δας συ­ντρό­φισ­σας Σέρι Γουλφ (Sherry Wolf) Σε­ξουα­λι­κό­τη­τα και σο­σια­λι­σμός: Ιστο­ρία, πο­λι­τι­κή και θε­ω­ρία της απε­λευ­θέ­ρω­σης των ΛΟΑΤ, που θα κυ­κλο­φο­ρή­σει από τις εκ­δό­σεις Red Marks.
Είναι ένα βι­βλίο που τολμά να ανα­με­τρη­θεί με τη στάση που κρά­τη­σε δια­χρο­νι­κά η Αρι­στε­ρά ως προς το ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ κί­νη­μα, με την κα­λυμ­μέ­νη ή και απρο­κά­λυ­πτη κά­πο­τε ομο­φο­βία της. Είναι μια σκλη­ρή κρι­τι­κή για την πα­ρά­λο­γη απαί­τη­ση τμη­μά­των του κι­νή­μα­τος να βιώ­νεις κα­τα­πί­ε­ση προ­κει­μέ­νου να «νο­μι­μο­ποιεί­σαι» να μι­λή­σεις γι’ αυτήν. Για τις εγκλη­μα­τι­κές πρά­ξεις του ια­τρι­κού κα­τε­στη­μέ­νου στην πε­ρί­πτω­ση των ίντερ­σεξ αν­θρώ­πων. Για την εύ­κο­λη τα­κτι­κή της ανά­θε­σης στους «ει­δι­κούς» και στους «επαγ­γελ­μα­τί­ες» του κι­νή­μα­τος. Για την ευ­και­ρία που ση­μα­το­δο­τεί η ανα­γνώ­ρι­ση μιας με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κής διεκ­δί­κη­σης (ομό­φυ­λος γάμος). Για τον με­γά­λο κίν­δυ­νο της εν­σω­μά­τω­σης αντι­συ­στη­μι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων. Για την υπο­τα­γή του κι­νή­μα­τος στη λο­γι­κή της αγο­ράς.
Δεν είναι ένα «εύ­κο­λο» ή ανώ­δυ­νο βι­βλίο. Η ευ­κο­λία, όμως, δεν υπήρ­ξε ποτέ καλός οδη­γός δρά­σης.
Ανά­λυ­ση υπό μαρ­ξι­στι­κό πρί­σμα
Ευθύς εξαρ­χής η συγ­γρα­φέ­ας είναι ξε­κά­θα­ρη λέ­γο­ντας ότι θα πραγ­μα­τευ­τεί το θέμα της χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το ανα­λυ­τι­κό ερ­γα­λείο του μαρ­ξι­σμού.
Εάν κά­ποιος/α έχει την ει­κό­να ενός Λένιν «ξύ­λι­νου», «συ­ντη­ρη­τι­κού» και «ασκη­τή», θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. «Η επα­νά­στα­ση θα απε­λευ­θε­ρώ­σει τον έρωτα από τους πε­ριο­ρι­σμούς της θρη­σκευ­τι­κής προ­κα­τά­λη­ψης, των πα­τριαρ­χι­κών και κοι­νω­νι­κών ορίων, των νόμων, της αστυ­νο­μί­ας και των δι­κα­στη­ρί­ων» (επι­στο­λή του Λένιν προς την Ινέσα Αρ­μάντ, με την οποία δια­τη­ρού­σε πα­ράλ­λη­λη ερω­τι­κή σχέση).
Εάν κά­ποιος/α φα­ντά­ζε­ται την Οκτω­βρια­νή Επα­νά­στα­ση μο­νά­χα  ως ένα πο­λι­τι­κό και οι­κο­νο­μι­κό γε­γο­νός που δεν είχε καμία επί­πτω­ση στις προ­σω­πι­κές σχέ­σεις των αν­θρώ­πων, θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. Με την επι­κρά­τη­ση της επα­νά­στα­σης του 1917 έχου­με κα­τάρ­γη­ση όλων των νόμων ενά­ντια στην ομο­φυ­λο­φι­λία, ανα­γνώ­ρι­ση του ομό­φυ­λου γάμου από τα σο­βιε­τι­κά δι­κα­στή­ρια, υπη­ρέ­τη­ση πα­ρεν­δυ­τι­κών γυ­ναι­κών στον Κόκ­κι­νο Στρα­τό και σε υπεύ­θυ­νες θέ­σεις εξου­σί­ας, χει­ρουρ­γι­κές επεμ­βά­σεις επα­να­προσ­διο­ρι­σμού του φύλου, πο­λυ­συ­ντρο­φι­κές σχέ­σεις.
Και μετά το Στό­ουν­γουολ τι;
Εάν κά­ποιος/α θέλει να στα­θεί μόνο στην εν­θου­σια­στι­κή ατμό­σφαι­ρα της εξέ­γερ­σης του Στό­ουν­γουολ, θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. Όχι γιατί το Σε­ξουα­λι­κό­τη­τα και σο­σια­λι­σμός δεν κα­τα­πιά­νε­ται και με το ση­μείο-το­μή του πα­γκό­σμιου ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ κι­νή­μα­τος. Χρη­σι­μο­ποιεί για το λόγο αυτό δη­μο­σιο­γρα­φι­κά ντο­κου­μέ­ντα και αφη­γή­σεις αυ­το­πτών μαρ­τύ­ρων της επο­χής εκεί­νης, που συ­μπυ­κνώ­νουν την εκρη­κτι­κή ύλη που είχε συ­γκε­ντρω­θεί στην αμε­ρι­κα­νι­κή κοι­νω­νία πριν από την εξέ­γερ­ση. Κυ­ρί­ως, όμως, γιατί η Γουλφ κάνει τη δύ­σκο­λη επι­λο­γή να ακο­λου­θή­σει την πο­ρεία του κι­νή­μα­τος στα «πέ­τρι­να» χρό­νια της ύφε­σης των αγώ­νων. Στις επο­χές εκεί­νες που οι δια­φω­νί­ες πάνω σε ζη­τή­μα­τα τα­κτι­κής οδη­γού­σαν σε δια­σπά­σεις, σε σε­χτα­ρι­στι­κές λο­γι­κές, σε κα­τα­κερ­μα­τι­σμό των δυ­νά­με­ων του κι­νή­μα­τος.
Η συγ­γρα­φέ­ας επι­λέ­γει να πε­ρι­γρά­ψει με πολύ ζω­ντα­νά χρώ­μα­τα το πώς η απο­γο­ή­τευ­ση και η ητ­το­πά­θεια οδή­γη­σε ένα κί­νη­μα που ανέ­πνεε ελεύ­θε­ρα στους δρό­μους να βρε­θεί κλει­σμέ­νο στους δια­δρό­μους της εξου­σί­ας, υπο­ταγ­μέ­νο στα δε­λε­α­στι­κά κε­λεύ­σμα­τα του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος. «Αξί­ζει να με­λε­τη­θεί λε­πτο­με­ρώς πώς ένα κί­νη­μα που ανα­πτύ­χθη­κε μέσα από μια εξέ­γερ­ση στους δρό­μους, σπα­τά­λη­σε στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα την ενέρ­γεια, τους οι­κο­νο­μι­κούς του πό­ρους και τις ελ­πί­δες του»… «Η τα­κτι­κή να προ­σβλέ­πουν στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα, χωρίς να κι­νη­το­ποιούν τον κόσμο από τα κάτω, απο­δεί­χθη­κε ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό ερ­γα­λείο».
Ήταν η εποχή που, πα­ράλ­λη­λα με τη σα­ρω­τι­κή άνοδο των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων γκέι και της ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, οι ηγε­σί­ες του κι­νή­μα­τος προ­σπα­θού­σαν να βά­λουν φρένο, κά­νο­ντας έκ­κλη­ση για «ήπιες κι­νη­το­ποι­ή­σεις» που δεν θα τρό­μα­ζαν την «ανέ­τοι­μη» αμε­ρι­κα­νι­κή κοι­νω­νία και προ­έ­κρι­ναν την «ανά­θε­ση σε επαγ­γελ­μα­τί­ες εκ­προ­σώ­πους -με άλλα λόγια συ­να­ντή­σεις πίσω από κλει­στές πόρ­τες στη θέση των ανοι­χτών δια­μαρ­τυ­ριών στους δρό­μους». Είχε φτά­σει για το αμε­ρι­κα­νι­κό κί­νη­μα η ώρα του «έντι­μου συμ­βι­βα­σμού»: «… είναι απα­ραί­τη­τος ένας “έντι­μος συμ­βι­βα­σμός” προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξουν στα­δια­κά προ­χω­ρή­μα­τα στο μέλ­λον».
«Πάλη των λέ­ξε­ων με λέ­ξεις» και δυο λόγια για τον βιο­λο­γι­κό ντε­τερ­μι­νι­σμό
Εάν κά­ποιος/α θέλει να δια­βά­σει μια ανώ­δυ­νη κρι­τι­κή σε σχέση με τις σύγ­χρο­νες θε­ω­ρί­ες του με­τα­μο­ντερ­νι­σμού, των πο­λι­τι­κών ταυ­τό­τη­τας και την κουίρ θε­ω­ρία, θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. Η Γουλφ κρα­τά­ει τη θε­τι­κή συ­νει­σφο­ρά όλων αυτών των θε­ω­ριών (για την απο­δό­μη­ση των ταυ­το­τή­των και την πα­ρα­δο­χή ότι πρό­κει­ται για ιστο­ρι­κές κα­τα­σκευ­ές, για το στοι­χείο της επι­τέ­λε­σης του φύλου μας). Πα­ρα­δέ­χε­ται ότι προ­χώ­ρη­σαν τη θε­ω­ρη­τι­κή επε­ξερ­γα­σία ένα βη­μα­τά­κι πα­ρα­κά­τω σε μια εποχή υπο­χώ­ρη­σης των αγώ­νων, όταν «η ορ­γα­νω­μέ­νη Αρι­στε­ρά είχε ελά­χι­στες δυ­νά­μεις και οι νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρες πο­λι­τι­κές σά­ρω­ναν τις ζωές των αν­θρώ­πων». Είναι, ωστό­σο, αμεί­λι­κτη στην κρι­τι­κή της, καθώς για τη Γουλφ οι θε­ω­ρί­ες αυτές συ­νι­στούν «μια υπο­χώ­ρη­ση όχι μόνο από την πο­λι­τι­κή της τα­ξι­κής πάλης, αλλά και από την υλι­στι­κή ανά­λυ­ση για τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί ο κό­σμος και για το πώς αυτό μπο­ρεί να αλ­λά­ξει».
Αν κά­ποιος/α βρί­σκει μια λυ­τρω­τι­κή εξή­γη­ση στη βιο­λο­γία, θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. «Σε τε­λι­κή ανά­λυ­ση, αν και υπάρ­χει μια βιο­λο­γι­κή εξή­γη­ση για το χρώμα της επι­δερ­μί­δας των αν­θρώ­πων, οι δια­κρί­σεις ενά­ντια σε αυ­τούς/ές με πιο σκού­ρο δέρμα εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται».
Η συ­νο­λι­κή ει­κό­να και οι λε­πτο­μέ­ρειες ενός πί­να­κα
Εάν κά­ποιος/α επι­μέ­νει ότι το ζή­τη­μα της κα­τα­πί­ε­σης των ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ (όπως και κάθε μορφή κα­τα­πί­ε­σης) θα λυθεί με έναν αυ­τό­μα­το τρόπο στο σο­σια­λι­σμό, χωρίς πα­ρέμ­βα­ση στο «εδώ και τώρα», θα ήταν καλό να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. «Το ΛΟΑΤ κί­νη­μα δεν έχει την πο­λυ­τέ­λεια να “πε­ρι­μέ­νει” να έρθει η και­νούρ­για κοι­νω­νία και να υπο­σχε­θεί τη χει­ρα­φέ­τη­ση». Το ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ κί­νη­μα με τις μι­κρές ή με­γά­λες νίκες που πε­τυ­χαί­νει βελ­τιώ­νει ση­μα­ντι­κά τις ζωές πολ­λών και μα­κρο­πρό­θε­σμα συμ­βάλ­λει στο συ­νο­λι­κό κί­νη­μα αμ­φι­σβή­τη­σης. «Το κλει­δί για τη χει­ρα­φέ­τη­ση δεν είναι η ιε­ράρ­χη­ση των κα­τα­πιέ­σε­ων, αλλά η επι­νό­η­ση στρα­τη­γι­κών για την ενό­τη­τα όλων των κα­τα­πιε­σμέ­νων».
Για όλους αυ­τούς τους λό­γους, θα μπο­ρού­σε κά­ποιος/α να επι­λέ­ξει ένα άλλο βι­βλίο. Εάν, όμως, παρ’ όλα αυτά επι­λέ­ξει να δια­βά­σει το Σε­ξουα­λι­κό­τη­τα και σο­σια­λι­σμός, θα δει να ξε­δι­πλώ­νε­ται μπρο­στά του/της η ιστο­ρία του κι­νή­μα­τος στις λα­μπρές, αλλά και τις λίγο πιο σκο­τει­νές στιγ­μές του. Θα δια­πι­στώ­σει ότι η ιστο­ρία δεν υπήρ­ξε ποτέ ούτε ομαλή ούτε ευ­θύ­γραμ­μη. «Η πο­ρεία του ΛΟΑΤ κι­νή­μα­τος δεν εξε­λί­χθη­κε ευ­θύ­γραμ­μα. Αντι­θέ­τως, όπως απο­κα­λύ­πτει η ιστο­ρία καθώς ξε­τυ­λί­γε­ται μέσα από αυτές τις σε­λί­δες, είναι γε­μά­τη από λαν­θα­σμέ­να ξε­κι­νή­μα­τα, εμπό­δια, οπι­σθο­χω­ρή­σεις και άλ­μα­τα μπρο­στά».
Αυτά τα λάθη, οι πα­ρα­λεί­ψεις, τα πι­σω­γυ­ρί­σμα­τα και οι δια­σπά­σεις, στα οποία στέ­κε­ται αυ­το­κρι­τι­κά, είναι οι χρή­σι­μες απο­σκευ­ές μας -κά­πως βα­ριές, ομο­λο­γου­μέ­νως- στο δρόμο που ανοί­γε­ται μπρο­στά μας. Σε έναν δρόμο όπου δεν αρ­κούν απλώς οι θε­ω­ρη­τι­κές επε­ξερ­γα­σί­ες και τα «ανώ­δυ­να» ανα­γνώ­σμα­τα, αλλά απαι­τού­νται ερ­γα­λεία πα­ρέμ­βα­σης. Εάν το εν­νο­ού­με πραγ­μα­τι­κά όταν λέμε ότι η συ­νο­λι­κή αν­θρώ­πι­νη χει­ρα­φέ­τη­ση πα­ρα­μέ­νει ο σκλη­ρός πυ­ρή­νας, η καρ­διά του σο­σια­λι­σμού, πρέ­πει και να μπο­ρού­με να το απο­δει­κνύ­ου­με.

*Το ΛΟ­ΑΤ­ΚΙΑ+ είναι το επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νο αρ­κτι­κό­λε­ξο για τις λέ­ξεις: λε­σβί­ες, ομο­φυ­λό­φι­λοι, αμ­φι­σε­ξουα­λι­κοί/ές, τρανς, κουίρ, ίντερ­σεξ, ασέ­ξουαλ, + για ό,τι άλλο δεν εμπί­πτει σε κά­ποια από αυτές τις κα­τη­γο­ρί­ες. Στη με­τά­φρα­ση του βι­βλί­ου χρη­σι­μο­ποιεί­ται, ωστό­σο, το αρ­κτι­κό­λε­ξο ΛΟΑΤ για να αντι­στοι­χεί στο «LGBT» του ξε­νό­γλωσ­σου κει­μέ­νου.