του Γιώργου Τσιάκαλου
Πριν από δύο εβδομάδες η Λία Β., της Διεθνούς Αμνηστίας, μου έστειλε μία επείγουσα έκκληση να βρεθεί μια οικογένεια που θα δεχόταν να φιλοξενήσει ένα ζευγάρι Σύριων προσφύγων και το δίχρονο κοριτσάκι τους.
Επείγον ήταν το θέμα επειδή το ζευγάρι ζούσε στον καταυλισμό της ΕΚΟ (στο βενζινάδικο πριν την Ειδομένη), ο κ. Μουζάλας είχε ανακοινώσει ότι μετά την εκκένωση της Ειδομένης θα ακολουθούσε η εκκένωση του βενζινάδικου με διασκορπισμό των προσφύγων σε άφιλα στρατόπεδα, και η γυναίκα ήταν έγκυος στον ένατο μήνα. «Τι θα συμβεί εάν οι πόνοι έρθουν κατά τη διάρκεια της αστυνομικής επιχείρησης;», ανησυχούσε το ζευγάρι και οι συγγενείς του.
Δεν χρειάστηκε ιδιαίτερη αναζήτηση. Ο Σάκης και η Σούλα είχαν ήδη δηλώσει την προθυμία τους να φιλοξενήσουν μια οικογένεια μόλις παρουσιαζόταν ανάγκη.
Ο Σάκης από τον προηγούμενο Ιούλιο έχει αφοσιωθεί στην πρακτική συμπαράσταση με τους/τις πρόσφυγες (και στον αγώνα για ασφαλείς διαδρομές, που πάει να πει ότι συμμετείχε ενεργά και στις εκδηλώσεις και στις διαδηλώσεις για το άνοιγμα των χερσαίων συνόρων μας), και οι άνθρωποι που ζουν από κοντά τις επιπτώσεις της απάνθρωπης αντιμετώπισης των προσφύγων κατά κανόνα δεν διστάζουν ν’ ανοίξουν και να μοιραστούν το σπίτι τους (εφόσον υπάρχει σχετική δυνατότητα).
Έτσι, η Ζίγκριντ κι εγώ φύγαμε για την ΕΚΟ, κι ο Σάκης κι η Σούλα ξεκίνησαν να φτιάχνουν το σπίτι τους έτσι ώστε οι φιλοξενούμενοί τους να το νοιώθουν δικό τους.
Όποιος στους «ανεπίσημους καταυλισμούς» δεν ξέρει να βλέπει τις στενές σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους που μαζί ξεκίνησαν το ταξίδι, μαζί διέσχισαν το Αιγαίο, μαζί έκλαψαν από απελπισία και αλληλοστηρίχτηκαν όταν πήγαιναν να γονατίσουν, αυτός δεν μπορεί, φυσικά, να κατανοήσει τα δάκρυα της Ουαλά και τους δισταγμούς τους ακόμη και την τελευταία στιγμή να εγκαταλείψει τον καταυλισμό, κι ας ήξερε πόσο απαραίτητο ήταν αυτό.
Ανένδοτες, όμως, ήταν οι άλλες γυναίκες, «θα πας για το μωρό» επέμεναν.
Πλούσιος ο αποχαιρετιστήριος δείπνος, κι ας μαγειρεύτηκαν τα φαγητά σε πρόχειρα κατσαρολικά, φτιαγμένα από πεταμένους τενεκέδες. Πλούσιος αλλά αποχαιρετιστήριος, με ό,τι πόνο, όποια πίκρα και όσα δάκρυα σημαίνει αυτό.
Στο Ωραιόκαστρο οι συνθήκες φυσικά ασύγκριτες, χαίρεται τον κήπο, τα λουλούδια και το οπωροφόρα δέντρα η μικρή Σάρα –όμως η αίσθηση του αποχωρισμού, δυνατή, πλανιέται πάνω απ’ όλα, η λέξη «φιλοξενία», πανέμορφη, αλλά υπενθυμίζει πάντα ότι ξένος/η είσαι στο σπίτι, στους «φιλόξενους» πέφτει το βάρος να καλλιεργήσουν την αίσθηση του «κοινού σπιτιού». Αυτό ανέλαβαν κι αυτό έκαναν η Σούλα και ο Σάκης, με τον ίδιο αυτονόητο τρόπο που βλέπουμε πια να το κάνουν δεκάδες άλλες οικογένειες στη χώρα μας.
Σήμερα το πρωί ήρθαν οι πόνοι, η μεταφορά στην κλινική από τον Σάκη έγινε με την ακρίβεια και την ταχύτητα που την είχε σχεδιάσει, κατά τις 10:30 η Φάτιμα είδε το φως του κόσμου. Ένα υγιέστατο και πανέμορφο μωρό.
Ήρεμη και χαλαρή η μητέρα, υπερήφανος και καθησυχασμένος πια ο πατέρας, ο Σάκης με ανακοίνωσή του δηλώνει: «Εκφράζω δημόσια τις ευχαριστίες μου στους μαιευτήρες της Πανεπιστημιακής κλινικής του νοσοκομείου και όλο το προσωπικό, για την αγάπη και την φροντίδα που έδειξαν για να ‘ρθει στον κόσμο το νέο αυτό πλασματάκι. ΤΟΥΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ».
Όλα, λοιπόν, ευχάριστα, όπως τα ξέρουμε σε τέτοιες περιπτώσεις, όλα κανονικά: ένα μωράκι ήρθε στον κόσμο, με τον κόσμο γύρω του να χαίρεται για τον ερχομό του και να το δείχνει με τη συμπεριφορά του. Όμως, όπως κάθομαι στο χώρο αναμονής της κλινικής ούτε μια στιγμή δεν καταφέρνω να διώξω απ’ το μυαλό μου το ερώτημα που με βασανίζει από το πρωί: «αν πριν δυο εβδομάδες δεν είχε βρεθεί οικογένεια να φιλοξενήσει τους γονείς και την αδερφούλα της, πόσο κανονική θα ήταν η γέννηση της Φάτιμα σήμερα;».
Γιατί; Επειδή την ώρα που ήρθαν οι πόνοι και σιγά-σιγά γίνονταν συχνότεροι, εκείνη την ώρα ξεκινούσε στο βενζινάδικο της ΕΚΟ η αστυνομική επιχείρηση «εκκένωσης» του καταυλισμού. Κλειστή η εθνική οδός, αποκλεισμένος ο καταυλισμός, κανένας «αλληλέγγυος» δεν επιτρεπόταν να πλησιάσει και για κανέναν απολύτως λόγο. Κι αν η Ουαλά ήταν ακόμη εκεί;
Σε μια γωνιά στο χώρο παραμονής των επισκεπτών της κλινικής έχουν αποτεθεί εικονίτσες αγίων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει για το μεγαλύτερο μέγεθός της και για το θέμα της μία: «Η βρεφοκτονία».
Με πλήθος μωράκια να θανατώνονται από τους ισχυρούς του κόσμου και μόνο ένα να σώζεται χάρη στο γεγονός ότι οι γονείς του έγκαιρα πήραν το δρόμο της προσφυγιάς.
Σήμερα αυτό το μωρό πήρε το όνομα Φάτιμα, αλλά ο δρόμος για τη δική του «Γη της Αιγύπτου» παραμένει ακόμη κλειστός.
Ν’ αναρωτήθηκε άραγε αυτή/ος που επέλεξε και απέθεσε τη συγκεκριμένη εικόνα μήπως στη δική μας εποχή θα δούμε να θριαμβεύει καθολικά ο Ηρώδης;
Η απάντηση σήμερα, την ώρα που κοιτάζω και θαυμάζω τη νεογέννητη Φάτιμα, μου φαίνεται ξεκάθαρη κι απλή: Εάν ο άνθρωπος είναι ο δημιουργός της Ιστορίας τότε από την αποφασιστικότητα των ανθρώπων-με-Ανθρωπιά εξαρτάται η απάντηση. Κι αυτή η αποφασιστικότητα βλέπω να μεγαλώνει στις δύσκολες εποχές που περνάμε.
