Πριν ακόμα ξημερώσει η 21η Αυγούστου 1968, η Σοβιετική Ένωση του Λεονίντ Μπρέζνιεφ κτύπησε σαν ένας εξοντωτικός κεραυνός τη σύμμαχο Τσεχοσλοβακία του Αλεξάντερ Ντούπτσεκ, εισβάλλοντας στη χώρα με 5.000 τανκ και με 200 χιλιάδες Ρώσους, Πολωνούς, Ανατολικογερμανούς, Ούγγρους και Βούλγαρους στρατιώτες του Συμφώνου της Βαρσοβίας, για να συντρίψει τις μεταρρυθμίσεις φιλελευθεροποίησης της κυβέρνησης του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ  κατά τη διάρκεια της «Άνοιξης της Πράγας».

Λίγες μέρες μετά, περισσότεροι από μισό εκατομμύριο στρατιώτες της «κομμουνιστικής» συμμαχίας είχαν κατακλύσει τη μικρή χώρα της κεντρικής Ευρώπης και ιδιαίτερα την πρωτεύουσα Πράγα, για να την επαναφέρουν στον «σωστό, σοσιαλιστικό δρόμο», μακριά από τις μεταρρυθμίσεις που ο ηγέτης του τσεχοσλοβακικού «κομμουνιστικού» κόμματος Ντούπτσεκ είχε αρχίσει να προωθεί, για ένα «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» -ένα Σύνταγμα που προνοούσε περισσότερη πολιτική δημοκρατία και μεγαλύτερη προσωπική ελευθερία.

Εκείνο τον Αύγουστο του 1968, ο Τσέχος φοιτητής Ιστορίας και Πολιτικής Οικονομίας Γιαν Πάλαχ (Jan Palach) είχε κλείσει τα είκοσι χρόνια του. Σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου, στην πόλη που γεννήθηκε, την Πράγα και παρατηρούσε για πολλές εβδομάδες τους συμπατριώτες του να βυθίζονται όλο και περισσότερο στην αδράνεια και την απελπισία, μετά τη σοβιετική εισβολή και κατοχή.

Σύμφωνα με επιστολή που έστειλε σε διάφορες δημόσιες προσωπικότητες, μια ολόκληρη μυστική αντιστασιακή οργάνωση είχε συσταθεί με σκοπό παρόμοιες αυτο-θυσίες, μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους. Ωστόσο, φαίνεται ότι μια τέτοια ομάδα δεν υπήρξε ποτέ. Οι απαιτήσεις που περιγράφονταν στην επιστολή ήταν η κατάργηση της λογοκρισίας και η παύση της διανομής της «Zpráva», της επίσημης εφημερίδας των σοβιετικών δυνάμεων κατοχής. Επιπλέον, η επιστολή ζητούσε από το λαό της Τσεχοσλοβακίας να κηρύξει μια γενική απεργία σε υποστήριξη αυτών των αιτημάτων.

Ένα προηγούμενο προσχέδιο της επιστολής Πάλαχ έκανε επίσης έκκληση για την παραίτηση ενός αριθμού φιλο-σοβιετικών πολιτικών, αλλά η έκκληση δεν υπήρχε στην τελική έκδοση, η οποία έλεγε ότι «οι απαιτήσεις μας δεν είναι ακραίες, αντίθετα». Πέθανε από τα εγκαύματά του στις 19 Ιανουαρίου 1969. Στο νεκροκρέβατό του, τον επισκέφτηκε μια γνωστή του κοπέλα από το πανεπιστήμιο και ένας ηγέτης των φοιτητών, στους οποίους είχε απευθύνει ένα από τα δύο αντίγραφα της επιστολής του. Αναφέρθηκε ότι ο ίδιος είχε ζητήσει από τους άλλους να μην κάνουν ό,τι είχε κάνει ο ίδιος, αλλά να συνεχίσουν τον αγώνα με άλλα μέσα, αν και αμφισβητείται αν το είπε πράγματι αυτό. Ήδη σε λίγες ώρες μετά τον αυτοπυρπολισμό του Palach, η κλινική περικυκλώθηκε από δημοσιογράφους που ζητούσαν πληροφορίες για την υγεία του. Η επικεφαλής γιατρός, Jana Dolezalova, αποφάσισε να κλείσει την κλινική και να αφήσει μόνο τη μητέρα του Πάλαχ και τον αδελφό του Jiří. Σύμφωνα με την ειδικό στα εγκαύματα Jaroslava Moserová, η οποία ήταν η πρώτη που φρόντισε τον Πάλαχ στο Νοσοκομείο του Πανεπιστήμιο του Καρόλου, δεν αυτοπυρπολήθηκε για να διαμαρτυρηθεί για τη σοβιετική κατοχή, αλλά το έκανε για να διαμαρτυρηθεί για την «κατάπτωση του ηθικού» των Τσεχοσλοβάκων πολιτών που είχε προκληθεί από την κατοχή. Η κτηνώδης εισβολή των σοβιετικών στρατευμάτων τον Αύγουστο του 1968 και η κατοχή που ακολούθησε, κράτησε όσο χρειάστηκε για να εκδιωχθεί ο Ντούπτσεκ από την εξουσία, να αντικατασταθεί από τον Γκούσταβ Χούσακ (θλιβερή μαριονέτα των σοβιετικών ηγετών) και να επανέλθει στη χώρα «η ασφάλεια και η τάξη» του «κομμουνιστικού» νεκροταφείου. Ο Χούσακ στραγγάλισε την «Άνοιξη της Πράγας» και επέβαλε στη χώρα την απογοήτευση και την απάθεια. Έτσι, ενώ οι Τσεχοσλοβάκοι πολίτες στην αρχή έφτυναν, γιουχάιζαν και συχνά πετούσαν βόμβες μολότοφ κατά των πάνοπλων εισβολέων, προοδευτικά κατέφυγαν στην αδιαφορία και στη μοιρολατρία. Η κηδεία του μετατράπηκε σε μια μεγάλη διαδήλωση ενάντια στην κατοχή, και ένα μήνα αργότερα (στις 25 Φεβρουαρίου 1969) ένας άλλος φοιτητής, ο Jan Zajíc, αυτοπυρπολήθηκε και πέθανε στο ίδιο μέρος, και τον Απρίλιο του ίδιου έτους έκανε το ίδιο ο Evžen Plocek στην πόλη Jihlava. Ο Πάλαχ αρχικά τάφηκε στο νεκροταφείο Olšany. Καθώς το μνήμα του άρχισε να γίνεται σε εθνικό ιερό, η μυστική αστυνομία της Τσεχοσλοβακίας (StB) έβαλε στόχο να καταστρέψει κάθε μνήμη της πράξης του και να προβεί σε εκταφή των λειψάνων του, τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1973. Το σώμα του στη συνέχεια αποτεφρώθηκε και εστάλη στη μητέρα του στην γενέτειρά του πόλη Vsetaty ενώ μια άγνωστη ηλικιωμένη γυναίκα τοποθετήθηκε στον τάφο του. Η μητέρα του δεν είχε τη δυνατότητα να τοποθετήσει τη λάρνακα στο νεκροταφείο του χωριού μέχρι το 1974. Κατά την 20η επέτειο του θανάτου του Πάλαχ, οι διαμαρτυρίες στη μνήμη του κλιμακώθηκαν. Στην «εβδομάδα Πάλαχ» που ακολούθησε, έλαβαν χώρα μια σειρά διαδηλώσεων στην Πράγα μεταξύ 15 και 21 Ιανουαρίου 1989 που κατεστάλησαν από την αστυνομία με την βία. Η «εβδομάδα Πάλαχ» θεωρείται καταλύτης της πτώσης του κομμουνισμού στην Τσεχοσλοβακία μετά από 10 μήνες. Μετά από τη Βελούδινη επανάσταση (1989) ο Πάλαχ τιμήθηκε στην Πράγα με ένα χάλκινο σταυρό στο δάπεδο της πλατείας. Η ακραία πράξη αντίστασης σύντομα έγινε ένα κομβικό σημείο για την αντιπολίτευση στη σοβιετική κατοχή της Τσεχοσλοβακίας και στην κηδεία του παραβρέθηκαν δεκάδες χιλιάδες λαού. Ένας από αυτούς ήταν ο πρώην αντιφρονούντας Jiří Navrátil, ο οποίος θυμάται τις ημέρες εκείνες ως μια στιγμή εθνικής αλληλεγγύης κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερα ζοφερής περιόδου στην ιστορία της χώρας: «Ήταν πραγματικά μια πολύ ειδική εκδήλωση, γιατί μόνο δύο ή τρεις φορές στη ζωή μου, έχω διατελέσει μέλος μιας κοινωνίας που ήταν μια ψυχή και μια γνώμη. Ήταν κάτι φανταστικό και αξιοθαύμαστο. Δεν ήταν μόνο αξέχαστο αλλά και εντυπωσιακό, και εξακολουθεί να είναι για μένα μέχρι σήμερα». Το 2013 η Ανιέσκα Χόλαντ σκηνοθέτησε την τηλεοπτική σειρά «Burning Bush». Η τηλεοπτική σειρά εστιάζει στη μάχη που έδωσε η μητέρα του νεαρού με τη δικηγόρο της, προκειμένου να αποδοθεί Δικαιοσύνη ενάντια στην κυβέρνηση που προσπάθησε να ατιμάσει τη θυσία του γιου της, μέσω ενός βουλευτή, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι ο Πάλαχ χρησιμοποίησε ψεύτικη φωτιά συνωμοτώντας με τη Δύση. Για τη Χόλαντ η ιστορία του Γιαν Πάλαχ είχε μεγάλη σημασία σε προσωπικό επίπεδο, καθώς ως φοιτήτρια βρισκόταν στην Πράγα και μετείχε στο φοιτητικό κίνημα τη δεκαετία του ’60, όταν τα σοβιετικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Τσεχοσλοβακία. πηγή:hplusmag.gr

O Μάρτιν Λούθερ Κινγκ γεννήθηκε 15 Ιανουαρίου του 1929 στην Ατλάντα. Γόνος μιας μεσοαστικής οικογένειας, με έντονες θρησκευτικές επιρροές, βίωσε από νεαρή ηλικία την κυρίαρχη ρατσιστική νοοτροπία του αμερικανικού νότου.

Η οικογένειά, βαθιά θρησκευόμενη, ο πατέρας του και ο παππούς του ήταν Βαπτιστές ιεροκήρυκες, τον «ώθησαν» στον Κλήρο. Σπούδασε Θεολογία και αποφοίτησε το 1951.Κατά τη διάρκεια των σπουδών ασπάστηκε τη φιλοσοφία της «πολιτικής ανυπακοής» και τη φιλοσοφία της «μη βίας», όπως αυτές είχαν ειπωθεί από τον Γκάντι. Σταδιακά ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ διαμορφώνει σταδιακά τη δική του φιλοσοφία, στο πλαίσιο των θρησκευτικών και ηθικών αξιών του, συνθέτοντας το όραμά του για την κοινωνία. Την ίδια περίοδο το κίνημα ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις έχει περάσει στη διαδικασία της ριζοσπαστικοποίησης.

Ο Πιερ Ζοζέφ Προυντόν (Pierre Josef Prοudhon) (Μπεζανσόν, 15 Ιανουαρίου 1809 – Παρίσι, 19 Ιανουαρίου 1865) ήταν Γάλλος πολιτικός, μουτουαλιστής φιλόσοφος και σοσιαλιστής. Ήταν μέλος του γαλλικού κοινοβουλίου, και ήταν ο πρώτος που αυτοχαρακτηρίστηκε αναρχικός. Θεωρείται από τους σημαντικότερους αναρχικούς συγγραφείς και οργανωτές. Μετά τα γεγονότα του 1848, άρχισε να αυτοαποκαλείται φεντεραλιστής.

«Μια θρησκεία, ένας νόμος, ένα δίκαιο:/ Η δουλιά του εργάτη» (Ναζίμ Χικμέτ).

Ηταν πολύ δύσκολο να πιστέψει κάποιος, πως ο άνθρωπος που έγραψε αυτούς τους στίχους ήταν 17 ετών. Ακόμη δυσκολότερο ήταν να πιστέψει πως καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια. Τέλος, θα ήταν μάλλον αδύνατον να δεχτεί πως στα παραπάνω θα έπρεπε να προσθέσει, ότι ο ποιητής ήταν και δόκιμος στη ναυτική σχολή της Κωνσταντινούπολης!

Βρισκόμαστε στα 1919. Η Επανάσταση του Οχτώβρη ατσαλώνεται μέσα στη φωτιά και το σίδερο του εμφυλίου και της ιμπεριαλιστικής, ασφυκτικής περικύκλωσης. Οι ιδέες και το μήνυμά της απλώνεται στις καρδιές των καταπιεσμένων όλου του πλανήτη. Ο νεαρός Τούρκος δόκιμος θα έκανε πολύ σύντομα, τη δική του έφοδο προς την αιωνιότητα…

Ολα έδειχναν πως το μωρό που γεννήθηκε στις 21 Νοέμβρη 1901 στην, τουρκοκρατούμενη τότε, Θεσσαλονίκη, θα είχε μπροστά του μια άνετη και πλούσια ζωή. Ο πατέρας του, Χικμέτ Μεχμέτ, ήταν μέλος του Νεοτουρκικού Κομιτάτου και διευθυντής του γραφείου Τύπου του τμήματος του υπουργείου Εξωτερικών της Διοίκησης Θεσσαλονίκης. Για ένα διάστημα διετέλεσε και πρόξενος της χώρας του στο Αμβούργο. Ωστόσο, κάποια στιγμή απολύθηκε και μέχρι το τέλος της ζωής του εργαζόταν σαν διαχειριστής σε κινηματογράφο. Ο παππούς του, Μεχμέτ Ναζίμ Πασάς, ήταν γνωστός ποιητής, εκπρόσωπος της αυλικής λογοτεχνίας της εποχής του. Για τη μητέρα του δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία, εκτός από το ότι ήταν κόρη του γλωσσομαθή και μορφωμένου Ενβέρ Πασά ο οποίος ήταν γερμανοπολωνικής καταγωγής. Συνεπώς, ο μικρός Χικμέτ μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον το οποίο, αν μη τι άλλο, ευνοούσε την πνευματική του ανάπτυξη.

«Στην αστική κοινωνία ο ρόλος της Αριστεράς είναι ο ρόλος του κόμματος της αντιπολίτευσης. Σε κόμμα εξουσίας επιτρέπεται να υψωθεί μόνο πάνω στα ερείπια του αστικού κράτους». (Ρ. Λούξεμπουργκ)

Στις 15 Γενάρη του 1919 δολοφονήθηκαν στο Βερολίνο η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ, δύο μεγάλες μορφές του επαναστατικού σοσιαλιστικού κινήματος.

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ γεννήθηκε το 1871 στο Ζάμοστς της ρωσοκρατούμενης Πολωνίας, από φτωχή οικογένεια εβραίων εμπόρων. Από 15χρονη μαθήτρια στη Βαρσοβία έγινε μέλος της παράνομης αντιτσαρικής επαναστατικής οργάνωσης «Προλετάριος». Το 1886 η οργάνωση διαλύθηκε από την αστυνομία, η ηγεσία της συνελήφθη (4 εκτελέστηκαν) και η Ρόζα, για να αποφύγει τη σύλληψη, μετανάστευσε στη Ζυρίχη –στο άσυλο των τότε πολιτικών μεταναστών. Εκεί σπούδασε φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, οικονομικά και μαθηματικά ταυτόχρονα. Τα θέματα εξειδίκευσής της ήταν η οικονομία, ο Μεσαίωνας και οι οικονομικές και χρηματιστηριακές κρίσεις.