Τα μάτια μας στον Νίκο Σ. Τον Νίκο Σ. και τα μάτια μας

του Κωστή Παπαϊωάννου

Η συγκλονιστική κατάθεση του Νίκου Σ. στη δίκη Λιγνάδη συμπυκνώνει την αγωνία, τον φόβο, τον πόνο και την ταπείνωση του θύματος σεξουαλικής βίας. Με κάθε τρόπο προσπαθεί να εξηγήσει στους δικαστές γιατί δεν μίλησε, γιατί δεν έφυγε, γιατί δεν αντέδρασε αλλιώς. Προσπαθεί να εξηγήσει τι σημαίνει η βία του φτασμένου, ισχυρού εξουσιαστή. Τι σημαίνει καθυπόταξη του νέου, σε σύγχυση και φόβο, πανικόβλητου και αυτοενοχοποιούμενου εξουσιαζόμενου.

Μια κατάθεση συγκλονιστική. Αλλά και μια επίδειξη ψυχής. Η νίκη της μνήμης πάνω στη λήθη.

Να γιατί αμέσως ο συνήγορος υπεράσπισης Κούγιας ρίχτηκε στη λάσπη. Γιατί πρέπει πάση θυσία να φύγουν τα μάτια μας, τα αυτιά και η σκέψη από το θύμα. «Πατσαβούρες» και «πουστάρα» φώναζε στη διακοπή για να πάει αλλού η προσοχή μας. Να θυμώσουμε με τον ίδιο πιο πολύ από τον πελάτη του. Να γράφουμε σήμερα για αυτόν.

Δυο σκέψεις λοιπόν για αυτό. Ενός απλού θεατή της δίκης.

Πρώτη. Ο Λιγνάδης είναι ο Κούγιας και ο Κούγιας είναι ο Λιγνάδης. Ο εκπρόσωπος εκπροσωπεί και με τον τρόπο εκπροσώπησης χαρακτηρίζει τον πελάτη του. Όμοιος ομοίω. Η χειρότερη τιμωρία του μεγάλου θεατράνθρωπου θα είναι ότι στη μνήμη θα συνοδεύεται πάντα από αυτόν τον δικηγόρο. Η λάσπη ρουφάει μαζί όσους σφιχτά αγκαλιάζονται.

Δεύτερη. Όσο πιο σκοτεινό θα αναδεικνύεται στις καταθέσεις το πρόσωπο του κατηγορουμένου, τόσο θα κάνει λασποσόου ο δικηγόρος του. Θα μιλάει για «δικτατορία της ιδιαιτερότητας», θα κλείνει το μάτι στους ομοφοβικούς, θα ξεγυμνώνει ξανά τα βιασμένα σώματα για να τα δείξει στο δικαστήριο και να πει ότι «τα ‘θελαν» αφού έχουν κοιλιακούς και χρόνια μετά βγήκαν φωτογραφία στις παραλίες και είχαν λεφτά να αγοράσουν μαγιό.

Τρίτη. Το έργο που παίζει ο συνήγορος θέλει συμπρωταγωνιστή κι αυτός είμαστε εμείς. Κοινό μαζί και συμπρωταγωνιστές του. Θέλει να φουντώνουμε όποτε λασπολογεί και κοπρίζει, να φωνάζουμε γι’ αυτόν κι όχι για τον σακατεμένο Νίκο Σ. Ακόμα περισσότερο θα γίνει αυτό όταν θα εξετάσει το θύμα. Πάλι τότε εμείς, το «προοδευτικό και δικαιωματικό κατεστημένο», θα διαμαρτυρόμαστε για την διαπόμπευση. Και καλά θα κάνουμε. Αλλά….

Τέταρτη και τελευταία. Τα μάτια μας στον Νίκο Σ. Τον Νίκο Σ. και τα μάτια μας. Μπορούμε να απεχθανόμαστε ολόψυχα τον συνήγορο Κούγια και ό,τι εκπροσωπεί, ιδεολογικά, αισθητικά, πολιτικά, κοινωνικά. Μπορούμε να οργιζόμαστε, να τον αποδοκιμάζουμε.

Αλλά τα μάτια μας στιγμή μη φύγουν από τον Νίκο Σ. και τον Λιγνάδη.

Αυτή θα είναι η καλύτερη τιμωρία του δικηγόρου του.