Ο νέος Κανονισμός παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα σύναψης σχετικών συμφωνιών με τρίτες χώρες.
Σε προσωρινή πολιτική συμφωνία για τον νέο Κανονισμό επιστροφών κατέληξαν μετά από συζητήσεις τους οι συννομοθέτες, δηλαδή Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό την Κυπριακή Προεδρία και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το Συμβούλιο της ΕΕ, ο νέος Κανονισμός θεσπίζει σαφείς υποχρεώσεις για τους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, μεταξύ των οποίων η υποχρέωση αναχώρησης από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και η συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Η μη συμμόρφωση μπορεί να συνεπάγεται μείωση παροχών και επιδομάτων, αλλά και ποινικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης, εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία.
Σε ό,τι αφορά τους κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες, ο Κανονισμός παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα σύναψης σχετικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, με την επισήμανση ότι αυτές πρέπει να σέβονται τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Τονίζεται ότι οι ανήλικοι χωρίς συνοδείαεξαιρούνται ρητά. «Το επόμενο βήμα θα είναι να δουλέψουμε περισσότερο στη μεταναστευτική διπλωματία, μαζί με τις τρίτες χώρες,» τόνισε ο Επίτροπος για τη Μετανάστευση Μάγκνους Μπρούνερ, μη ονοματίζοντας υποψήφιες χώρες.
Επιπλέον, εισάγεται ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εντολής Επιστροφής (ΕΕΕ), τυποποιημένου εγγράφου που θα διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ κρατών μελών, η οποία παραμένει προς το παρόν εθελοντική. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει το ζήτημα τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, οπότε θα μπορεί να προτείνει την υποχρεωτική αμοιβαία αναγνώριση.
«Ο νέος κανονισμός θα επιταχύνει τη διαδικασία επιστροφής και θα αυξήσει τον αριθμό επιστροφών ατόμων που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η μετανάστευση αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την Κυπριακή Προεδρία, και η σημερινή συμφωνία ορόσημο ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ», δήλωσε μετά την επίτευξη της συμφωνίας ο υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της προεδρεύουσας Κύπρου, Νικόλας Ιωαννίδης.
Όσον αφορά το μέγιστο διάστημα κράτησης για παράτυπους μετανάστες που αναμένουν επιστροφή, αυξάνεται από τους έξι μήνες που ισχύουν σήμερα σε 24, με πιθανή εξάμηνη επιπλέον παράταση της κράτησης. Για άτομα που αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια προβλέπονται αυστηρότερα μέτρα, όπως απαγόρευση εισόδου αόριστης διάρκειας ή κράτηση σε σωφρονιστικό κατάστημα.
Επιπλέον, ο νέος Κανονισμός τερματίζει την αυτόματη προσωρινή προστασία απέλασης που ισχύει όταν εφεσιβάλλεται η απόφαση που αφορά την απέλαση που ίσχυε μέχρι σήμερα, αφήνοντας την απόφαση αυτή στα ίδια τα δικαστήρια.
Ως προς το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο άρθρο 52 για την έναρξη ισχύος προβλέπει ότι ο κανονισμός τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι ορισμένες διατάξεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται 12 μήνες αργότερα, δεδομένου ότι απαιτούν εθνικές νομοθετικές και κανονιστικές προσαρμογές, αναδιαμόρφωση συστημάτων πληροφορικής και κατάρτιση προσωπικού, εξαιρέσεις που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των συννομοθετών.
Το πακέτο αυτό αποτελούσε ένα από τα βασικά εκκρεμή νομοθετικά αρχείατου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, του οποίου η εφαρμογή ξεκινά στις 12 Ιουνίου 2026. Με τη σημερινή συμφωνία, το θεσμικό πλαίσιο για την αποτελεσματική επιστροφή παρανόμως διαμενόντων αποκτά πλέον νομική βάση σε επίπεδο ΕΕ.
Για να τεθεί σε ισχύ, η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί επίσημα τόσο από το Συμβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατόπιν νομικογλωσσολογικής αναθεώρησης, κάτι που μπορεί να συμβεί ακόμη και μέσα στον επόμενο μήνα.
Πηγή: efsyn.gr
