του Gil Maguire
Η στρατιωτική κατοχή και ο έλεγχος της Δυτικής Όχθης, της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και της Λωρίδας της Γάζας από το Ισραήλ διαρκεί σχεδόν μισό αιώνα, μετά την κατάκτηση αυτών των εδαφών κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών το 1967. Και ενώ πολλοί φοβούνται ότι το Ισραήλ θα γίνει κράτος απαρτχάιντ, αν δεν αποσυρθεί από τις περιοχές αυτές, διαπιστώνεται με συντριπτικό τρόπο ότι το Ισραήλ δημιούργησε ένα σύστημα απαρτχάιντ και έγινε κράτος απαρτχάιντ με το τέλος του πολέμου του 1967.
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Συνθήκη της Γενεύης του 1949, ένας κατακτητής στρατός γίνεται κατοχική δύναμη με τη λήξη των εχθροπραξιών. Η κατοχική δύναμη οφείλει να αποκαταστήσει άμεσα τη δημόσια τάξη και ασφάλεια και να προστατεύσει τον τοπικό πληθυσμό στα κατεχόμενα από αυτήν εδάφη. Δεν μπορεί ούτε να προσαρτήσει τμήμα του κατεχόμενου εδάφους, ούτε να απελάσει αμάχους , ούτε να μεταφέρει για μόνιμη εγκατάσταση δικό της άμαχο πληθυσμό στην κατεχόμενη περιοχή. Επίσης οφείλει να παραδώσει τον έλεγχο του κατεχόμενου εδάφους στην πολιτική εξουσία το συντομότερο δυνατό μετά την αποκατάσταση της τάξης.
Η ισραηλινή στρατιωτική κατοχή στη Δυτική Όχθη, την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Λωρίδα της Γάζας αψήφησε το διεθνές δίκαιο από την αρχή. Το 1967 σχεδόν 300.000 Παλαιστίνιοι τράπηκαν σε φυγή ή υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στις περιοχές αυτές όπως και 130.000 Σύριοι στα Υψίπεδα του Γκολάν.
Το Ισραήλ εμπόδισε επίσης τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες να επιστρέψουν στα σπίτια τους απαγορεύοντάς τους την είσοδο στα σύνορα και χρησιμοποιώντας βία εναντίον όσων το επιχείρησαν. Προκειμένου να αποτραπεί η επιστροφή τους καταστράφηκαν δεκάδες παλαιστινιακές πόλεις και χωριά, ενώ προσαρτήθηκαν παλαιστινιακά εδάφη, μεταξύ των οποίων η Ανατολική Ιερουσαλήμ και τμήμα της Δυτικής Όχθης γύρω από την πόλη αυτή. Αργότερα προσαρτήθηκαν και τα Υψίπεδα του Γκολάν. Και οι δύο αυτές προσαρτήσεις εφαρμόστηκαν κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Με λίγα λόγια, το Ισραήλ ήθελε την “προίκα” (την παλαιστινιακή γη) χωρίς την “νύφη” (τους Παλαιστίνιους). Το επόμενο βήμα για να το πετύχει αυτό, μετά τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων, ήταν η δημιουργία τετελεσμένων επί του εδάφους με την ίδρυση εβραϊκών εποικισμών στα κατεχόμενα που θα έκαναν μελλοντικά τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους ιδιαίτερα δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Το Ισραήλ ξεκίνησε τη διαδικασία μεταφοράς Εβραίων πολιτών του σε εποικισμούς ιδρύοντας τους πρώτους δώδεκα το 1967, ενώ σήμερα πάνω από 600.000 Ισραηλινοί Εβραίοι ζουν σε εκατοντάδες εποικισμούς στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Το Ισραήλ γνώριζε τις υποχρεώσεις του ως κατοχική δύναμη, αλλά αποφάσισε να τις αγνοήσει. Ο εκτοπισμός αμάχων από τα κατεχόμενα εδάφη, η απαγόρευση επιστροφής τους σε αυτά, η προσάρτηση εδαφών και η μεταφορά ισραηλινού άμαχου πληθυσμού στα κατεχόμενα εδάφη, σε συνδυασμό με την επιβολή στους Παλαιστίνιους αυστηρού στρατιωτικού καθεστώτος, αποτελούν ενέργειες παράνομες με βάση το διεθνές δίκαιο και συνιστούν εγκλήματα πολέμου.
Μπορεί η 48χρονη παράνομη στρατιωτική κατοχή του Ισραήλ να περιγραφεί ως απαρτχάιντ; Το έγκλημα του απαρτχάιντ, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, αφορά την εγκαθίδρυση και τη διατήρηση της κυριαρχίας μιας φυλετικής, εθνοτικής ή θρησκευτικής ομάδας πάνω σε μία άλλη μέσα από πράξεις συστηματικής καταπίεσης. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν: την άρνηση στην καταπιεζόμενη ομάδα του δικαιώματος στη ζωή και την ελευθερία, την υποβολή των μελών αυτής της ομάδας σε αυθαίρετες συλλήψεις και απαλλοτριώσεις περιουσιών, τη στέρηση στα μέλη αυτής της ομάδας του δικαιώματος να φύγουν από τη χώρα ή/και να επιστρέψουν σε αυτήν καθώς και της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής εντός της χώρας, τη δημιουργία ξεχωριστών περιοχών για τα μέλη των διαφορετικών φυλετικών ομάδων, την απαγόρευση των μικτών γάμων κλπ.
Κάθε ένα από αυτά τα παραδείγματα εφαρμόζεται σε βάρος των Παλαιστινίων στα κατεχόμενα εδάφη και σε μικρότερο βαθμό σε βάρος του 20% των Ισραηλινών πολιτών που δεν είναι Εβραίοι. Περίπου 50 νόμοι στο Ισραήλ επιβάλλουν καθεστώς διακρίσεων σε βάρος των μη Εβραίων πολιτών, υποχρεώνοντάς τους να ζουν σε ξεχωριστές και φτωχές αραβικές κοινότητες που περιβάλλονται από ευημερούσες εβραϊκές. Επίσης το μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων πόρων προορίζεται για τις εβραϊκές κοινότητες. Στους 274.000 Παλαιστίνιους που είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι πρόσφυγες από τον πόλεμο του 1948 απαγορεύεται να επιστρέψουν στα σπίτια τους και στα χωριά τους ή να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους, αν και είναι Ισραηλινοί πολίτες από το 1952.
Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, οι συνθήκες είναι πολύ χειρότερες. Οι Παλαιστίνιοι αναγκάζονται να ζουν σε θύλακες (περιοχή Α) που περιβάλλονται από ισραηλινές στρατιωτικές ζώνες (περιοχή Β). Στην περιοχή Γ, που περιλαμβάνει περίπου το 61% της Δυτικής Όχθης, ζουν πάνω από 300.000 Εβραίοι έποικοι. Αυτή η περιοχή περιβάλλει πλήρως τις περιοχές A και B. Με αυτό το σύστημα οι Παλαιστίνιοι αναγκάζονται να ζουν σε δεκάδες χωριστούς θύλακες, με την μετακίνησή τους περιορισμένη σε τεράστιο βαθμό. Οι αυθαίρετες συλλήψεις και φυλακίσεις ενηλίκων αλλά ακόμη και μικρών παιδιών είναι καθημερινό φαινόμενο ενώ η ευθυδικία ένα μακρινό όνειρο.
Για την ανέγερση των εβραϊκών εποικισμών κατασχέθηκαν εκτάσεις που ανήκαν σε Παλαιστίνιους. Οι εποικισμοί προστατεύονται από μονάδες του ισραηλινού στρατού και συνδέονται μεταξύ τους με δρόμους που απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν από τους Παλαιστίνιους. Οι Ισραηλινοί Εβραίοι που ζουν στα κατεχόμενα εδάφη έχουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα ενώ οι Παλαιστίνιοι γείτονές τους ζουν υπό ισραηλινό στρατιωτικό καθεστώς , δεν έχουν πολιτικά δικαιώματα και υπόκεινται σε διαφορετικό νομικό σύστημα από τους εποίκους.
Η αντιμετώπιση των Παλαιστινίων από το Ισραήλ είναι εντυπωσιακά όμοια με την αντιμετώπιση των μαύρων από το καθεστώς απαρτχάιντ της Νοτίου Αφρικής. Επιπλέον, όλες οι προϋποθέσεις για το απαρτχάιντ, οι εκτοπίσεις, οι προσαρτήσεις, οι εποικισμοί, η απομόνωση των Παλαιστινίων υπό στρατιωτικό νόμο τέθηκαν σε εφαρμογή από την ισραηλινή κυβέρνηση το 1967. Δεδομένου ότι τόσο η πρόθεση όσο και η εφαρμογή του καθεστώτος διακρίσεων χρονολογούνται από το 1967, και από τη στιγμή που οι συνθήκες έχουν επιδεινωθεί, είναι αδύνατο να ονομάσουμε την ισραηλινή στρατιωτική κατοχή της Δυτικής Όχθης, της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και της Λωρίδας της Γάζας κάτι άλλο εκτός από απαρτχάιντ. Η μεταχείριση που επιφυλάσσει το Ισραήλ στον Παλαιστινιακό λαό αποτελεί εμπαιγμό της άποψης ότι είναι «η μόνη Δημοκρατία στη Μέση Ανατολή», όπως ισχυρίζονται όλες οι ισραηλινές κυβερνήσεις.
Μετάφραση: Νικολέττα Κίτσου
Πηγή: http://mondoweiss.net/2015/04/occupation-becomes-apartheid
