«Λευκοί Ιππότες»: Ο ρόλος ορισμένων ΜΚΟ ως επεμβατικού βραχίονα σε χώρες της Αφρικής

«Λευκοί Ιππότες»: Ο ρόλος ορισμένων ΜΚΟ ως επεμβατικού βραχίονα σε χώρες της Αφρικής

f2

Οι «Λευκοί Ιππότες», μια ταινία του Βέλγου σκηνοθέτη Γιοακίμ Λαφός, θέτει με έντιμο και ουσιαστικό τρόπο το ζήτημα της «ανθρωπιστικής» παρέμβασης ορισμένων μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) σε χώρες της Αφρικής.

Ο Ζαν είναι επι­κε­φα­λής της ΜΚΟ «Move for Kids», η οποία έχει εγκα­τα­στα­θεί σε μια χώρα της Αφρι­κής (που δεν κα­το­νο­μά­ζε­ται στην ται­νία). Η συ­γκε­κρι­μέ­νη ΜΚΟ έχει ως σκοπό την εξεύ­ρε­ση ορ­φα­νών παι­διών από τη χώρα και την απο­στο­λή τους στη Γαλ­λία προς υιο­θε­σία από οι­κο­γέ­νειες. Όμως ο σχε­δια­σμός «στο χαρτί» απο­δει­κνύ­ε­ται προ­βλη­μα­τι­κός καθώς το­πι­κοί πα­ρά­γο­ντες δυ­σκο­λεύ­ουν ή εμπο­δί­ζουν την εξεύ­ρε­ση των παι­διών: οι αρ­χη­γοί των χω­ριών στους οποί­ους απευ­θύ­νε­ται η ΜΚΟ δεν είναι συ­νερ­γά­σι­μοι ενώ εμ­φα­νί­ζουν παι­διά που έχουν γο­νείς, πρα­κτι­κές δυ­σκο­λί­ες εμπο­δί­ζουν την υλο­ποί­η­ση της απο­στο­λής της ΜΚΟ, αντάρ­τες πε­ρι­τρι­γυ­ρί­ζουν την πε­ριο­χή εγκα­τά­στα­σης της ΜΚΟ θέ­το­ντας σε κίν­δυ­νο τα μέλη της, και «απρό­βλε­πτα» έξοδα είναι απα­ραί­τη­τα για τη δω­ρο­δο­κία των το­πι­κών αρχών.

 

Ο Λαφός δεν χα­ρί­ζε­ται στους δυ­τι­κούς επι­σκέ­πτες στη συ­γκε­κρι­μέ­νη χώρα της Αφρι­κής, αλλά ούτε εκτρέ­πε­ται σε εύ­κο­λη προ­πα­γάν­δα κατά των δυ­τι­κών αν­θρω­πι­στι­κών (μη στρα­τιω­τι­κών) πα­ρεμ­βά­σε­ων στην Αφρι­κή. Οι χα­ρα­κτή­ρες της «Move for Kids» εμ­φα­νί­ζο­νται να έχουν γνή­σιο εν­δια­φέ­ρον για τα ορ­φα­νά παι­διά, για τα οποία επι­διώ­κουν να εξα­σφα­λί­σουν προ­ο­πτι­κή αξιο­πρε­πούς ζωής στην Ευ­ρώ­πη. Από την άλλη, οι φτω­χοί Αφρι­κα­νοί χω­ριά­τες δεν εμ­φα­νί­ζο­νται ως αθώα και ανυ­πε­ρά­σπι­στα θύ­μα­τα των δυ­τι­κών, αλλά ως άν­θρω­ποι με ανά­γκες, που χρη­σι­μο­ποιούν διά­φο­ρες με­θό­δους για να απο­σπά­σουν χρή­μα­τα ή καλή δια­βί­ω­ση για τα παι­διά τους (ορ­φα­νά ή μη). Ο Λαφός κλι­μα­κώ­νει την ιστο­ρία του μέσα από ένα λε­πτο­δου­λε­μέ­νο σε­νά­ριο και με ντο­κι­μα­ντε­ρί­στι­κη ματιά που αυ­ξά­νει την αυ­θε­ντι­κό­τη­τα των χα­ρα­κτή­ρων και των κα­τα­στά­σε­ων. Τα συμ­φέ­ρο­ντα των υπο­ψή­φιων γο­νιών και των χρη­μα­το­δο­τών της ΜΚΟ από τη μια και τα το­πι­κά εμπό­δια και ο πό­λε­μος που διε­ξά­γε­ται στη πε­ριο­χή από την άλλη υπο­χρε­ώ­νουν τον Ζαν σε αυ­ξα­νό­με­νες μο­νο­με­ρείς προ­σπά­θειες για την εξεύ­ρε­ση ορ­φα­νών παι­διών και η ται­νία απο­κτά και μια διά­στα­ση θρί­λερ στο σαφώς κοι­νω­νι­κό ζή­τη­μα που θίγει.

 

Καθώς προ­χω­ρά η επι­χεί­ρη­ση εξεύ­ρε­σης των παι­διών, τα ηθικά και συ­ναι­σθη­μα­τι­κά δι­λήμ­μα­τα που εγεί­ρο­νται για τους εθε­λο­ντές της ΜΚΟ απο­τε­λούν τον καμβά εξέ­λι­ξης της ιστο­ρί­ας και ανα­δει­κνύ­ουν τις «γκρί­ζες» πλευ­ρές ενός φαι­νο­με­νι­κά αν­θρω­πι­στι­κού εγ­χει­ρή­μα­τος, το οποίο χάνει όμως την ουσία του καθώς λαμ­βά­νει εκ των κα­τα­στά­σε­ων τη μορφή μο­νο­με­ρών και αυ­θαί­ρε­των ενερ­γειών υπό το πρό­σχη­μα των αδύ­να­μων κρα­τι­κών και το­πι­κών δομών, ούτε υλο­ποιεί­ται χωρίς τη συ­ναί­νε­ση και την κα­τα­νό­η­ση των ντό­πιων. Η ται­νία βα­σί­ζε­ται σ’ ένα γε­γο­νός του 2007, όταν τα μέλη της μη κυ­βερ­νη­τι­κής ορ­γά­νω­σης «Zoe’s Arc» συ­νε­λή­φθη­σαν να προ­σπα­θούν να με­τα­φέ­ρουν πα­ρά­νο­μα ορ­φα­νά παι­διά από το Τσαντ στη Γαλ­λία με σκοπό αυτά να υιο­θε­τη­θούν από Γάλ­λους πο­λί­τες.

 

Ο Βεν­σάν Λι­ντόν (που τον εί­δα­με και στο «Νόμο της Αγο­ράς») υπο­δύ­ε­ται με ου­σια­στι­κή επάρ­κεια τον ιδε­α­λι­στή επι­κε­φα­λής της ΜΚΟ, ο οποί­ος από σταυ­ρο­φό­ρος μιας αν­θρω­πι­στι­κής πρα­κτι­κής με­τα­τρέ­πε­ται στα­δια­κά σε πα­ρά­γο­ντα ολο­έ­να και πιο αυ­θαί­ρε­των απο­φά­σε­ων και ενερ­γειών ως προς τις ζωές των ντό­πιων κα­τοί­κων. Τέλος, η Βα­λε­ρί Ντον­ζε­λί στο ρόλο της χει­ρί­στριας βι­ντε­ο­κά­με­ρας που βι­ντε­ο­σκο­πεί τις δρα­στη­ριό­τη­τες της ΜΚΟ μάς υπεν­θυ­μί­ζει ότι οι ει­κό­νες που βλέ­που­με συχνά απέ­χουν από τη σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

 

https://rproject.gr/article/leykoi-ippotes-o-rolos-orismenon-mko-os-epemvatikoy-vrahiona-se-hores-tis-afrikis

136