Η 18η Αντιρατσιστική Γιορτή θα γίνει το Σαββατοκύριακο 20 και 21 Σεπτέμβρη 2025 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Για μια ακόμα χρονιά, το φεστιβάλ του Κυριακάτικου Σχολείου Μεταναστών και της Κίνησης “Απελάστε τον Ρατσισμό” κλήθηκε να ξεπεράσει έμμεσους και άμεσους αποκλεισμούς Πανεπιστημιακών και Δημόσιων χώρων, που χρόνο με τον χρόνο διευρύνονται. Παρ’ όλα αυτά, είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε τον χώρο της Αντιρατσιστικής μας γιορτής που θα γίνει φέτος στο φιλόξενο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Πρόκειται για μια μεγάλη γιορτή συνύπαρξης και πολιτισμού. Μια συνάντηση αντίστασης και διεκδίκησης ενός κόσμου χωρίς πόλεμο, ρατσισμό και φτώχεια. Με όπλο την αλληλεγγύη και τον κοινό αγώνα, για μια ζωή με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια.

Από την «κρίση του Έβρου» στο ναυάγιο της Πύλου: Ηθικός πανικός για τη μετανάστευση, στις Συζητήσεις του 26ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Αθήνας, το Σάββατο 5 Ιουλίου 7.30 μ.μ.

Την Παρασκευή 20 Ιούνη, στο Κυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών, Γιατράκου 22, στις 7.30 μ.μ. τα μέλη της Κίνησης «Απελάστε τον Ρατσισμό» που συμμετείχαν στην αποστολή «March to Gaza» θα μας ενημερώσουν για όσα συνέβησαν.

Ομιλητές:

Βαγενάς Χρήστος

Φάκαρος Ελισσαίος

Η Κίνηση «Απελάστε τον Ρατσισμό» καταγγέλλει με τον πιο έντονο τρόπο τα συνεχή εμπόδια, τη βία κατά ειρηνικών διαδηλωτών, την καταστολή και την αστυνομοκρατία που αντιμετωπίζει η Διεθνής Πορεία για τη Γάζα («Global March to Gaza»), η οποία έχει ως στόχο την άμεση παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στον πολιορκημένο παλαιστινιακό λαό και την άρση του απάνθρωπου αποκλεισμού.

της Έλενας Παπαγεωργίου

Συμπληρώνονται δύο χρόνια από το ναυάγιο της Πύλου, και η μνήμη παραμένει ζωντανή. Δεν είναι απλώς η μνήμη των 82 σορών που ανασύρθηκαν, αλλά και των εκατοντάδων άλλων ψυχών που χάθηκαν στα σκοτεινά νερά της Μεσογείου. Το τραγικό αυτό περιστατικό δεν ήταν ένα απλό «ατύχημα». Ήταν η κορυφή του παγόβουνου, η πιο φρικτή έκφραση των δολοφονικών πολιτικών που επιβάλλουν η ελληνική κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στους μετανάστες και τις προσφύγισσες.

Ο ρατσισμός, όπως τον βιώνουμε σήμερα, που υποβιβάζει τους Αφρικανούς και τους σκουρόχρωμους ανθρώπους γενικότερα ως βιολογικά και πολιτισμικά κατώτερους, δεν είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Γεννήθηκε τον 19ο αιώνα ως μια ιδεολογία που σκοπό είχε να δικαιολογήσει την εκμετάλλευση και τη δουλεία εκατομμυρίων ανθρώπων από την Αφρική και τις αποικίες. Σήμερα, λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: δικαιολογεί τις δολοφονικές πολιτικές και την ανελέητη εκμετάλλευση, παρουσιάζοντας τις ζωές αυτών των ανθρώπων ως «λιγότερο σημαντικές» και αναλώσιμες.

Για εμάς, η διαχωριστική γραμμή δεν είναι η τυχαία χώρα γέννησης, αλλά η κοινωνική τάξη: το αν ανήκουμε στο στρατόπεδο των εκμεταλλευτών ή των εκμεταλλευόμενων. Σε αυτό το στρατόπεδο, οι μετανάστες και οι μετανάστριες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι μας, είναι οι φυσικοί μας σύμμαχοι. Ως εκ τούτου, με τους μετανάστες και τις μετανάστριες έχουμε πολύ περισσότερα κοινά από ό,τι με τους εκπροσώπους του κεφαλαίου, όπως ο Βαρδινογιάννης ή ο Λάτσης, οι οποίοι μπορεί να είναι «Έλληνες» αλλά βρίσκονται στην αντίπερα όχθη των ταξικών μας συμφερόντων. Δεν πιστεύουμε απλώς ότι δεν πρέπει να πνίγονται αθώοι άνθρωποι, αλλά ότι με αυτούς τους ανθρώπους, με τους οποίους έχουμε κοινά συμφέροντα, μπορούμε να διεκδικήσουμε μια αξιοπρεπή ζωή και τελικά να αλλάξουμε τον κόσμο.

Το Χρονικό της Τραγωδίας: Μια Προαναγγελθείσα Βύθιση

Το ναυάγιο της Πύλου συνέβη σε διεθνή ύδατα, εντός όμως της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης, τη νύχτα της 13ης προς 14η Ιουνίου. Όλες οι αρμόδιες αρχές – ελληνικές, ιταλικές και η Frontex – είχαν γνώση της ύπαρξης του υπερφορτωμένου πλοίου από το πρωί της 13ης Ιουνίου. Ας δούμε τις κρίσιμες λεπτομέρειες που συνθέτουν την τραγική αυτή εικόνα:

• 10 Ιουνίου: Το αλιευτικό σκάφος «Adriana», υπερφορτωμένο με εκατοντάδες ανθρώπους, αναχωρεί από τις ακτές της ανατολικής Λιβύης, κοντά στην πόλη Τομπρούκ.
• 13η Ιουνίου, 11:00 π.μ. (ώρα Ελλάδας): Οι ιταλικές αρχές ειδοποιούν το ελληνικό Λιμενικό για την ύπαρξη του αλιευτικού σκάφους σε κίνδυνο.
• 13:00 μ.μ.: Το αεροπλάνο Eagle της Frontex εντοπίζει το «Adriana». Ήδη από εκείνη τη στιγμή, η πορεία του σκάφους ήταν ασταθής, κάνοντας ζιγκ-ζαγκ, γεγονός που υποδήλωνε απώλεια προσανατολισμού, ενώ μαρτυρίες επιβεβαίωναν προβλήματα στη μηχανή του, η οποία λειτουργούσε σποραδικά.
• 13:50: Ένα ελικόπτερο του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος (ΕΛ.Σ.) απογειώνεται από τη Μυτιλήνη με σκοπό να εκτιμήσει την κατάσταση.
• 15:35: Το ελικόπτερο εντοπίζει το μεταναστευτικό σκάφος. Το Ελληνικό Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) ζητά από τα κοντινά εμπορικά πλοία να παράσχουν βοήθεια. Ταυτόχρονα, δίνουν εντολή σε ένα περιπολικό του ΕΛ.Σ. να αποπλεύσει από την Κρήτη. Είναι αξιοσημείωτο σε αυτό το σημείο: ότι δεν δίνεται εντολή σε διασωστικό πλοίο που βρίσκεται πολύ πιο κοντά, στο Γύθειο (το οποίο μάλιστα διαθέτει πλωτό νοσοκομείο και δυνατότητα διάσωσης έως 400 ατόμων), αλλά σε περιπολικό, που βρίσκεται πιο μακριά, στην Κρήτη, παρά το γεγονός ότι οι αρχές γνωρίζουν ήδη για 7 λιποθυμίες στο σκάφος.
• 17:48: Το ΕΚΣΕΔ ειδοποιεί δύο κοντινά δεξαμενόπλοια, το Lucky Sailor και το Faithful Warrior, ζητώντας τους να προσεγγίσουν το μεταναστευτικό σκάφος για εκτίμηση της κατάστασης και παροχή τροφίμων, νερού και καυσίμων.

Από αυτό το σημείο και μετά, αρχίζουν οι αντιφατικές δηλώσεις από το ελληνικό λιμενικό, το οποίο ισχυρίζεται ότι οι επιβαίνοντες «δεν ήθελαν να σωθούν» – μια αφήγηση που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αρχή της διάσωσης ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα.

• 18:50: Υπάρχει καταγεγραμμένο ηχητικό μεταξύ αξιωματικού του ελληνικού λιμενικού (χωρίς βέβαια ο ίδιος να το γνωρίζει) και του καπετάνιου στο αλιευτικό σκάφος Αντριάνα. Ο λιμενικός του λέει: «Τo πλοίο πλησιάζει σε εσάς για να σας δώσει καύσιμο, νερό και τροφή. Και σε μια ώρα στένουμε δεύτερο πλοίο, εντάξει; Πες στον καπετάνιο του μεγάλου κόκκινου πλοίου “δεν θέλουμε να πάμε στην Ελλάδα”, εντάξει;».
  • Εν τω μεταξύ, εκείνη την ώρα, άνθρωποι πάνω στο πλοίο είχαν ήδη πεθάνει από τη δίψα και τις κακουχίες. Για να κατανοήσουμε την απελπιστική κατάσταση, οι μετανάστες έδεναν δοχεία με τα κορδόνια των παπουτσιών τους για να πάρουν νερό από τη θάλασσα και να πιουν. Είχαν ξεμείνει από νερό, καθώς το ταξίδι προς την Ιταλία διαρκεί περίπου 2-3 ημέρες και εκείνοι (για να μην είναι υπέρβαρο το πλοιάριο) είχαν μόνο 1 λίτρο νερό ο καθένας, αφού βρισκόταν ήδη στην 3η – 4η μέρα του ταξιδιού, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το πλοιάριο είχε χάσει τον δρόμο του.
• 19:15: Το «Lucky Sailor» (το κόκκινο πλοίο) τροφοδοτεί με εφόδια και καύσιμα το πλοιάριο Αντριάνα.
• 19:35: Η Frontex ρωτάει το ελληνικό λιμενικό αν θέλει να στείλει ελικόπτερο, αλλά δεν λαμβάνει απάντηση.
• 20:10: Το ελληνικό λιμενικό ρωτάει (τι σύμπτωση!) τον καπετάνιο του «Lucky Sailor» αν οι επιβαίνοντες του «Adriana» θέλουν να πάνε στην Ελλάδα ή στην Ιταλία. Όταν του επιβεβαιώνει ότι θέλουν να πάνε Ιταλία, του ζητά να το γράψει αυτό στο βιβλίο συμβάντων της γέφυρας. Δηλαδή, ο αξιωματικός του Λιμενικού στις 18:50 φέρεται να υπαγορεύει στον καπετάνιο του Adriana να πει στο δεξαμενόπλοιο Lucky Sailor πως δεν θέλει να πάει στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, ο καπετάνιος του δεξαμενόπλοιου, λέει στον αξιωματικό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης πως άκουσε από το αλιευτικό αυτό ακριβώς που φέρεται να υπαγόρευσε νωρίτερα. Αμέσως ο αξιωματικός επιμένει να καταγραφεί στο βιβλίο συμβάντων του πλοίου πως ακούστηκε ότι θέλουν να πάνε στην Ιταλία. Στα παραπάνω, πρέπει να προσμετρηθεί το γεγονός πως το Λιμενικό, ενώ έχει καταγράψει τις επικοινωνίες του ΕΚΣΕΔ με τα παραπλέοντα πλοία, δεν έχει καταγράψει τις συνομιλίες με το Adriana και το μόνο που ακούγεται είναι μέρος αυτής της συνομιλίας που έχει καταγραφεί χωρίς να το αντιληφθεί ο αξιωματικός που μιλάει με το Adriana.
• 21:00: Άλλο πλοίο, το Faithful Warrior, πλησιάζει το πλοιάριο για να το τροφοδοτήσει με νερό και φαγητό. Εκείνη την ώρα, ο καπετάνιος του ενημερώνει το ΕΚΣΕΔ ότι το σκάφος που βρίσκεται σε κίνδυνο κουνιέται επικίνδυνα από τη μία πλευρά στην άλλη. Ένα βίντεο που καταγράφηκε από το πλήρωμα του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος (ΕΛ.Σ.), το οποίο δείχνει το μεταναστευτικό σκάφος δίπλα στο Faithful Warrior, το επιβεβαιώνει αυτό. Λίγα λεπτά αργότερα, σύμφωνα με τα αρχεία καταγραφής του Faithful Warrior, το σκάφος τους διατάσσεται να απομακρυνθεί και το σκάφος του ΕΛ.Σ. φτάνει στο σημείο.
• 23:45 (13ης Ιουνίου): Σύμφωνα με το ημερολόγιο του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος (ΕΛ.Σ.), το ΠΠΛΣ 920 προσεγγίζει το μεταναστευτικό σκάφος και επικοινωνεί με τους επιβάτες, οι οποίοι δηλώνουν ότι θέλουν να συνεχίσουν την πορεία τους προς την Ιταλία. Τότε είναι η πρώτη φορά που το πλοιάριο αρχίζει πραγματικά να κινείται δυτικά προς την Ιταλία. Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Λιμενικού Σώματος ότι το μεταναστευτικό σκάφος κινήθηκε με δική του πρωτοβουλία, επιζώντες έχουν έκτοτε καταθέσει ότι το Λιμενικό Σώμα τους έδωσε εντολή να ακολουθήσουν το σκάφος τους προς τα ιταλικά ύδατα. Παράλληλα, το λιμενικό δίνει εντολή στο Faithful Warrior να απομακρυνθεί. Δηλαδή, ένα σκάφος βρίσκεται σε κίνδυνο και το ελληνικό λιμενικό, αντί να διατάξει, έστω και σε αυτό το σημείο, την έναρξη διάσωσης, διώχνει το πλοίο το οποίο θα μπορούσε να περισυλλέξει τους ανθρώπους!
• 01:40 (14ης Ιουνίου): Σύμφωνα με το ημερολόγιο του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος (ΕΛ.Σ.), η μηχανή του μεταναστευτικού σκάφους σταματά. Επιζώντες επιβεβαιώνουν ότι η μηχανή σταμάτησε λίγα λεπτά πριν βυθιστεί το σκάφος.
• 02:06: Το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος (ΕΛ.Σ.) καταγράφει στο ημερολόγιό του ότι το μεταναστευτικό σκάφος βυθίζεται, 250 μέτρα ανατολικά από την τοποθεσία όπου σταμάτησε η μηχανή.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες πολλών επιζώντων, το Λιμενικό Σώμα επιχείρησε να ρυμουλκήσει το μεταναστευτικό σκάφος δύο φορές. Η δεύτερη απόπειρα ρυμούλκησης προκάλεσε την ανατροπή του σκάφους. Αμέσως μετά την ανατροπή, το Λιμενικό Σώμα αποχώρησε από το σημείο για περίπου 20 με 30 λεπτά, προκαλώντας κύματα κατά την αναχώρησή του που συνέβαλαν περαιτέρω στη βύθιση του σκάφους. Στη συνέχεια, και αφότου είχαν ήδη πνιγεί οι μισοί από αυτούς που είχαν πέσει στη θάλασσα, το Λιμενικό Σώμα επέστρεψε για να ξεκινήσει την επιχείρηση διάσωσης και τότε μόνο κάλεσε και τα περιπλέοντα πλοία να βοηθήσουν!

Νομικές Εξελίξεις και Αποκαλύψεις Ευθυνών

Αυτά είναι τα δεδομένα και η ακριβής περιγραφή των γεγονότων που οδήγησαν σε αυτό το ναυάγιο. 104 άνθρωποι διασώθηκαν, ενώ βρέθηκαν και 82 σοροί. Αμέσως μετά τη διάσωση των ναυαγών, αυτοί κλήθηκαν να δώσουν κατάθεση. Μπορούμε μόνο να φανταστούμε την κατάσταση αυτών των ανθρώπων, βρεγμένων και τραυματισμένων ψυχικά, να καταθέτουν σε αυτούς που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, συνέβαλαν στην τραγωδία. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι κανένα έγγραφο, ούτε καν αυτά που τους ενημέρωναν για τα δικαιώματά τους ή απαιτούσαν την υπογραφή τους, δεν είχε μεταφραστεί στις γλώσσες τους, ενώ οι λίγοι διερμηνείς που υπήρχαν δεν ήταν πιστοποιημένοι – μια πάγια πρακτική. Η επικοινωνία με δικηγόρους ήταν επίσης εξαιρετικά δύσκολη και περιορισμένη.

Τότε, λοιπόν, και μέσα σε αυτές τις συνθήκες, 9 άνθρωποι κατηγορήθηκαν για διακίνηση, ως υπεύθυνοι για το ναυάγιο λόγω της υπερφόρτωσης του πλοίου, αφήνοντας στο απυρόβλητο το ελληνικό λιμενικό που, όπως προέκυψε αργότερα από τις καταθέσεις των επιζώντων, τράβηξε απότομα το καράβι. Ήταν μια ξεκάθαρη προσπάθεια του ελληνικού κράτους να ρίξει το φταίξιμο σε μερικούς φτωχούς ανθρώπους για να απαλλαγεί από τις δικές του ευθύνες. Ωστόσο, οι κατηγορίες αποδείχθηκαν σαθρές, και τελικά το δικαστήριο έκρινε ότι είναι αναρμόδιο να τους δικάσει, καθώς το ναυάγιο συνέβη σε διεθνή ύδατα.

Έκτοτε, οι έρευνες και οι ποινικές διώξεις που βρίσκονται σε εξέλιξη επικεντρώνονται πλέον στις ευθύνες των ελληνικών αρχών και ειδικότερα του Λιμενικού Σώματος για τη διαχείριση του περιστατικού και το αν οι ενέργειές τους (ή οι παραλείψεις τους) συνέβαλαν στην τραγική κατάληξη.

Ειδικότερα, ασκήθηκαν ποινικές διώξεις σε 17 στελέχη του Λιμενικού Σώματος, συμπεριλαμβανομένου του τότε Αρχηγού του Λιμενικού. Αυτές οι διώξεις βασίστηκαν σε μια σειρά από στοιχεία και συμπεράσματα που προέκυψαν από διάφορες πηγές και έρευνες:

• Καταθέσεις Επιζώντων: Οι μαρτυρίες των επιζώντων του ναυαγίου αποτέλεσαν καθοριστικό στοιχείο. Πολλοί επιζώντες κατέθεσαν ότι:
  • Το αλιευτικό σκάφος ήταν ήδη σε κατάσταση κινδύνου και ζητούσαν βοήθεια, σε αντίθεση με την αρχική επίσημη θέση του Λιμενικού ότι οι επιβαίνοντες δήθεν δεν επιθυμούσαν διάσωση.
  • Το σκάφος του Λιμενικού (ΠΠΛΣ 920) προσπάθησε να ρυμουλκήσει το αλιευτικό σκάφος, κάτι που οδήγησε στην ανατροπή του.
  • Υπήρξε καθυστέρηση στην έναρξη της επιχείρησης διάσωσης μετά το ναυάγιο.
• Πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη: Το πόρισμα της ανεξάρτητης αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη, που είναι αποτέλεσμα εκτενούς έρευνας, ήταν «καταπέλτης» για το Λιμενικό. Επισήμανε:
  • Σοβαρές παραλείψεις στα καθήκοντα έρευνας και διάσωσης εκ μέρους ανώτερων αξιωματικών του Λιμενικού.
  • Σαφείς ενδείξεις για τη στοιχειοθέτηση της θανατηφόρου έκθεσης και της έκθεσης σε κίνδυνο ζωής, υγείας και σωματικής ακεραιότητας, των επιβαινόντων.
  • Ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση και την καταγραφή των γεγονότων.
• Δημοσιογραφικές Έρευνες: Διεθνείς και ελληνικές δημοσιογραφικές κοινοπραξίες (όπως αυτές των Solomon, BBC Verify, The Guardian, ARD/NDR/Funk) διεξήγαγαν ανεξάρτητες έρευνες που αποκάλυψαν σημαντικά στοιχεία:
  • Βίντεο που φέρεται να καταγράφηκε από το σκάφος του Λιμενικού (ΠΠΛΣ 920), το οποίο δείχνει το αλιευτικό να κλίνει επικίνδυνα, επιβεβαιώνοντας τις μαρτυρίες για την κατάσταση κινδύνου.
  • Ηχητικά ντοκουμέντα και αρχεία καταγραφής από διάφορα πλοία και αρχές που έρχονται σε αντίθεση με την επίσημη αφήγηση του Λιμενικού.
  • Ανάλυση δεδομένων που δείχνουν την πορεία και τις κινήσεις των πλοίων, αμφισβητώντας τις αρχικές δηλώσεις των αρχών.
• Στοιχεία από την Εισαγγελική Έρευνα: Η Εισαγγελία του Ναυτοδικείου Πειραιά συγκέντρωσε και αξιολόγησε όλο αυτό το υλικό (μαρτυρικές καταθέσεις, έγγραφα, τεχνικές εκθέσεις, δημοσιογραφικά ευρήματα). Με βάση την αξιολόγηση αυτή, έκρινε ότι υπάρχουν αρκετές και σοβαρές ενδείξεις που θεμελιώνουν την πιθανότητα διάπραξης αδικημάτων από τα στελέχη του Λιμενικού.

Με βάση τα παραπάνω, ασκήθηκαν διώξεις για κακουργήματα, όπως:

• Πρόκληση ναυαγίου από το οποίο μπορούσε να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού προσώπων.
• Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία πλοίων, που διατάραξαν την ασφάλεια και προκάλεσαν θάνατο.
• Παράλειψη προσφοράς βοήθειας από κυβερνήτη πλοίου.
• Για το πλήρωμα του ΠΠΛΣ 920, οι κατηγορίες αφορούν απλή συνέργεια στις πράξεις του κυβερνήτη.

Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο στάδιο της κύριας ανάκρισης, όπου θα διερευνηθούν περαιτέρω τα στοιχεία και θα αποφασιστεί αν θα οδηγηθούν σε δίκη. Ωστόσο, είναι επιτακτική ανάγκη να δούμε τις ευθύνες, όχι μόνο του ελληνικού λιμενικού, αλλά και της ελληνικής κυβέρνησης, με την πολιτική των κλειστών συνόρων και των επαναπροωθήσεων, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Σκοτεινή Όψη της Ευρωπαϊκής Μεταναστευτικής Πολιτικής

Γιατί η ΕΕ δεν επιτρέπει στους πρόσφυγες και τις προσφύγισσες να φτάνουν με νόμιμο τρόπο στην Ευρώπη; Από αυτή ακριβώς την απαγόρευση ξεκινάει ο ρατσισμός, ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε «νόμιμους» και «παράνομους». Ενώ συχνά ακούγεται ότι φταίνε οι διακινητές, η αλήθεια είναι ότι το πρόβλημα αρχίζει από την απαγόρευση νόμιμης εισόδου των ανθρώπων αυτών. Αυτό διαχωρίζει τους ανθρώπους σε κατηγορίες, σε όσους επιτρέπεται να εισέλθουν και σε όσους απαγορεύεται. Είναι τραγελαφικό ότι σε μια εποχή που οι άνθρωποι ταξιδεύουν για αναψυχή, στους «άλλους» απαγορεύεται να ταξιδέψουν για να διεκδικήσουν ένα κομμάτι από την ευημερία της Ευρώπης, λες και όποιος αντιμετωπίζει προβλήματα επιβίωσης δεν θα έκανε τα πάντα για να μπορέσει να ζήσει μια αξιοπρεπή ζωή.

Η πολιτική των κλειστών συνόρων της ΕΕ είναι αυτή που ευθύνεται για τους ανθρώπους που πνίγονται στη Μεσόγειο ή πεθαίνουν στα σύνορα από νάρκες, πυροβολισμούς ή κακοποίηση. Ιστορίες για συνοριοφύλακες που γδύνουν κυριολεκτικά τους μετανάστες, τους αρπάζουν τα υπάρχοντά τους και τους δέρνουν, είναι δυστυχώς συχνές.

32.130 νεκροί και αγνοούμενοι έχουν καταγραφεί από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης στα περάσματα της Ευρώπης από το 2014 ως τον Ιούνιο του 2025, ενώ τα καταγεγραμμένα νούμερα αποτελούν μόνο μια ελάχιστη εκτίμηση. Ο πραγματικός αριθμός των νεκρών είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερος, καθώς πολλοί θάνατοι παραμένουν μη καταμετρημένοι και αγνοούμενοι. Μόνο για το 2025, μέχρι τις αρχές Ιουνίου, οι καταγεγραμμένοι νεκροί και αγνοούμενοι σε μεταναστευτικές διαδρομές προς την Ευρώπη είναι:

• Στη Μεσόγειο Θάλασσα: 652 νεκροί/αγνοούμενοι.
• Στις χερσαίες διαδρομές εντός Ευρώπης (π.χ. Βαλκάνια, κανάλι Μάγχης): 36 νεκροί/αγνοούμενοι.

Συμφωνίες της ΕΕ: Εκτοπισμός και Εξαγορά Συνειδήσεων

Το «Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο» που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 10 Απριλίου 2024 προβλέπει, εκτός από αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα και ταχύτερες διαδικασίες ασύλου και επιστροφών, και τον εκτοπισμό των διαδικασιών ασύλου και των ίδιων των προσφύγων σε μακρινές χώρες. Πρόκειται για τόπους όπου δεν υπάρχουν εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, εκεί που η ΕΕ και τα όργανά της δεν θα έχουν ευθύνες για την καταπάτηση των δικαιωμάτων, την καταρράκωση των διεθνών συμβάσεων προστασίας και την παραβίαση των κανονισμών υποδοχής και προστασίας των αιτούντων άσυλο.

Αυτή η πολιτική μεταφράζεται σε μια σειρά διμερών συμφωνιών με τρίτες χώρες:

• Η Ιταλία της Μελόνι έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το 2023 και έχει συνάψει συμφωνία με την Αλβανία για την εγκατάσταση εκεί και τον εγκλεισμό σε στρατόπεδα συγκέντρωσης – με πολλά εκατομμύρια όφελος για την εταιρεία που τα έχει αναλάβει – των μεταναστών που θα διασώζονται από το ιταλικό λιμενικό σε διεθνή ύδατα, για να εξεταστεί το αίτημά τους στο άσυλο. Ευτυχώς, αυτή η συμφωνία έχει παγώσει προς το παρόν καθώς τα ιταλικά δικαστήρια έκριναν προβληματικές τις διαδικασίες μεταφοράς, επικαλούμενα την ασφάλεια των χωρών προέλευσης των μετανατών και το ευρωπαϊκό δίκαιο, και παρέπεμψαν το θέμα στην ανώτατη ευρωπαϊκή δικαιοσύνη.
• Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Τυνησίας που υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2023, με στόχο η Τυνησία να σταματάει τους μετανάστες από το να ξεκινούν το ταξίδι τους για την Ευρώπη, δηλαδή να «προστατεύει» τα σύνορα της Ευρώπης, με ό,τι κόστος μπορεί να έχει αυτό, με αντίτιμο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Η συμφωνία αυτή συνδέθηκε άμεσα με τις απωθήσεις μεταναστών στην έρημο και τους θανάτους τους από δίψα και κακουχίες, γεγονός που προκάλεσε τόσες αντιδράσεις από τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα να παγώσει εν μέρει και αυτή η συμφωνία.
• Επίσης, υπάρχει και η συμφωνία που υπογράφηκε με την Αίγυπτο με αντίτιμο 7 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και με τη Μαυριτανία, το Λίβανο, το Μαρόκο, τη Λιβύη αλλά και χώρες της δυτικής Αφρικής όπως η Σενεγάλη και ο Νίγηρας. Και φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη συμφωνία που υπογράφηκε το 2016 με την Τουρκία, η οποία έχει ως στόχο να μην επιτρέπει την έξοδο των μεταναστών από εκεί και την άφιξή τους στην Ελλάδα.

Γιατί η Ευρώπη επιλέγει αυτή την πολιτική; Ο Στόχος: Μετανάστες-Σκλάβοι, Όχι Άνθρωποι με Δικαιώματα

Όλες αυτές οι συμφωνίες, το Σύμφωνο Μετανάστευσης και η πολιτική των κλειστών συνόρων, δεν είναι τυχαίες ή αναποτελεσματικές – τουλάχιστον όχι από την οπτική γωνία της ΕΕ και των κυβερνήσεων. Αντιθέτως, έχουν έναν σαφή, υπολογισμένο και κυνικό στόχο: να μετατρέψουν τους μετανάστες από ανθρώπους με δικαιώματα σε εργατικό δυναμικό χωρίς δικαιώματα, σε σύγχρονους σκλάβους.

Η Ευρώπη, αντιμέτωπη με τη γήρανση του πληθυσμού, τη μείωση της εργατικής δύναμης σε συγκεκριμένους τομείς (π.χ. αγροτική παραγωγή, κατασκευές, υπηρεσίες) και ταυτόχρονα την ανάγκη για εργατικά χέρια, επιδιώκει να ελέγχει πλήρως τις μεταναστευτικές ροές. Δεν επιθυμεί μετανάστες που φτάνουν μόνοι τους, επικαλούνται το διεθνές δίκαιο και μπορούν να διεκδικήσουν άσυλο, κοινωνικά δικαιώματα και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.

Αντιθέτως, η πολιτική που εφαρμόζεται έχει ως στόχο την «εισαγωγή» εργατικού δυναμικού με τους δικούς της όρους, μέσω διμερών συμφωνιών με τρίτες χώρες. Με αυτόν τον τρόπο:

• Οι μετανάστες θα φτάνουν ως «φιλοξενούμενοι εργάτες» με περιορισμένα δικαιώματα, δέσμιοι της άδειας παραμονής και εργασίας τους, εξαρτώμενοι από τον εργοδότη τους και ευάλωτοι σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης. Η νομική τους θέση θα είναι ασταθής, κάνοντάς τους εύκολους στόχους για απειλές και καταπίεση, χωρίς τη δυνατότητα να αντισταθούν ή να ζητήσουν προστασία.
• Θα είναι εύκολα εκμεταλλεύσιμοι και διαχειρίσιμοι, καθώς η απειλή της απέλασης θα κρέμεται διαρκώς πάνω από το κεφάλι τους, αποτρέποντας κάθε διεκδίκηση ή αντίδραση σε άθλιες συνθήκες εργασίας, χαμηλούς μισθούς, ή ακόμα και σωματική και ψυχολογική κακοποίηση. Αυτό τους καθιστά ένα υπάκουο και φθηνό εργατικό δυναμικό που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς εργασίας χωρίς να επιβαρύνει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας ή να προκαλέσει αυξήσεις μισθών.
• Θα αποτελούν έναν «εφεδρικό στρατό» εργασίας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να πιέσει προς τα κάτω τους μισθούς και τα εργασιακά δικαιώματα των ντόπιων εργαζομένων, ενισχύοντας έτσι την κερδοφορία του κεφαλαίου. Ο ανταγωνισμός για θέσεις εργασίας, σε συνδυασμό με την απελπισία των μεταναστών, οδηγεί σε μια καθοδική σπείρα όρων απασχόλησης για όλους.

Αυτή η πολιτική των κλειστών συνόρων, των απωθήσεων, των «εξωτερικευμένων» κέντρων και των συμφωνιών με αυταρχικά καθεστώτα, δεν έχει απλώς ως τραγικό αποτέλεσμα τους θανάτους στη θάλασσα και στα σύνορα. Έχει και έναν πιο βαθύ, συστημικό στόχο: να τρομοκρατήσει όσους τολμούν να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, να τους αποδυναμώσει ώστε να μην μπορούν να ζητήσουν άσυλο και δικαιώματα, και να τους αναγκάσει να δεχτούν οποιουσδήποτε όρους για να επιβιώσουν. Έτσι, δημιουργείται ένας στρατός φθηνών, αναλώσιμων εργατών χωρίς φωνή, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Είναι επιτακτική ανάγκη να αλλάξουν οι πολιτικές της Ευρώπης που δολοφονούν τους ανθρώπους στα σύνορα και τους αναγκάζουν να έρχονται μόνο μέσω διακρατικών συμφωνιών, στερούμενοι κάθε δικαίωμα. Και αυτό μπορούμε να το κάνουμε μόνο μέσα από την κοινή πάλη ντόπιων και μεταναστών για αξιοπρεπέστερες συνθήκες ζωής σήμερα και για έναν πιο δίκαιο κόσμο αύριο, που δεν θα υπάρχει πια εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Πηγή: redtopia.gr

Η σύγχρονη γενοκτονία που συντελείται στη μαρτυρική Παλαιστίνη τους τελευταίους 20 μήνες από το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ έχει ξεσηκώσει ένα παγκόσμιο κίνημα συμπαράστασης και αλληλεγγύης. Περισσότεροι από 100.000 Παλαιστίνιοι νεκροί * και οι ζωντανοί αντιμέτωποι με το λιμό, η γη της Γάζας σχεδόν ολοκληρωτικά κατεστραμμένη, κατεδαφισμένα σπίτια, νοσοκομεία, υδραγωγεία, πόλεις ολόκληρες, φυλακισμένοι και βασανισμένοι αιχμάλωτοι μεταξύ των οποίων ανήλικα, γιατροί, δημοσιογράφοι και ηλικιωμένοι. Oι δυτικές κυβερνήσεις και η Αμερική σιωπούν και συναινούν μπροστά στα χειρότερα εγκλήματα πολέμου του Ισραηλινού στρατού και σε όλη αυτή την καταστροφή των Παλαιστινίων ενώ η πρόσφατη παντελώς μονομερή στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν αποδεικνύει το ιμπεριαλιστικό θράσος των σιωνιστών και την συνενοχή της δύσης που παρακολουθεί ατάραχη, ενώ επιβεβαιώνει την επιτακτική ανάγκη του διεθνούς αντιπολεμικού κινήματος.

ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ
Μαζική δολοφονία μεταναστών από το ελληνικό λιμενικό
– ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ –

 Σάββατο 14 Ιουνίου
 Ώρα: 7 μ.μ.
 Εργατικό Κέντρο Πτολεμαΐδας

 Εκδήλωση – Συζήτηση
με θέμα:
«Οι εξελίξεις στο μεταναστευτικό και η ευθύνη του κράτους»

 Ομιλήτρια: Έλενα Παπαγεωργίου
Εκπρόσωπος του Κυριακάτικου Σχολείου Μεταναστών
και της Κίνησης «Απελάστε τον Ρατσισμό»


Για να μην περάσει στη σιωπή το έγκλημα.
Για να υπάρχει φωνή για όσους δεν πρόλαβαν να φτάσουν.
Αλληλεγγύη – Δικαιοσύνη – Μνήμη
Κίνηση πολιτών Πτολεμαΐδας