Σαν σήμερα, στις 25 Απριλίου του 1974, στην Πορτογαλία, μια από τις πιο στυγνές δικτατορίες που γνώρισε η Ευρώπη ανατράπηκε από μία ομάδα μεσαίων και κατώτερων αξιωματικών του στρατού. Το γεγονός αυτό, που έμεινε γνωστό και ως «Επανάσταση των Γαρυφάλλων», ήταν η αφορμή για να ξεσπάσει ένα κολοσσιαίο επαναστατικό κίνημα, που κλόνισε τα θεμέλια του συστήματος σε ολόκληρη την ήπειρο. Oι εργάτες και οι φτωχοί αγρότες καταλάβανε τα εργοστάσια, τις τράπεζες και τα αγροκτήματα. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να εθνικοποιήσει το 75% της οικονομίας. Η εξουσία βρισκόταν πολύ κοντά στα χέρια των εργαζομένων.

Η 25η Απριλίου του 1945 δεν αποτελεί απλώς μια ημερομηνία απελευθέρωσης από τον ξένο ζυγό, αλλά τη στιγμή που η εργατική τάξη της βόρειας Ιταλίας επιχείρησε να επιβάλει τη δική της κοινωνική σφραγίδα στις εξελίξεις. Η γενική απεργία που ξεκίνησε στις 24 Απριλίου μετατράπηκε γρήγορα σε ένοπλη εξέγερση, με τους εργάτες του Μιλάνου να καταλαμβάνουν τα εργοστάσια και να στήνουν οδοφράγματα πριν ακόμα φτάσουν οι συμμαχικές δυνάμεις στην πόλη. Το σύνθημα «Παραδοθείτε ή πεθάνετε» που εξέδωσε η Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης δεν απευθυνόταν μόνο στους Ναζί, αλλά και στην εγχώρια φασιστική ελίτ που για δύο δεκαετίες δυνάστευε τον λαό.

Στην καρδιά του Ιρλανδικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας, μια από τις πιο ηρωικές μάχες δεν δόθηκε με όπλα στους λόφους του Κορκ, αλλά στις αποβάθρες του λιμανιού του Δουβλίνου. Στις 17 Απριλίου 1920, οι λιμενεργάτες της πόλης ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στη Βρετανική Αυτοκρατορία, αρνούμενοι να φορτώσουν τρόφιμα που προορίζονταν για εξαγωγή στην Αγγλία, την ίδια στιγμή που ο λαός λιμοκτονούσε.

O άνθρωπος είναι καταδικασμένος να ζει ελεύθερος», υποστήριζε και ίσως, τελικά, ο μόνος «περιορισμός» που είχε ο ίδιος  στη ζωή του ήταν η απεγνωσμένη ανάγκη να πράττει και να σκέφτεται χωρίς συμβιβασμούς και όρια.

του Σπύρου Τζόκα

του Βαγγέλη Λιγάση

Τέτοιες μέρες κάθε Μάρτη, τα «επετειακά» κείμενα ή άρθρα αναμασάνε συνήθως τις εθνικές πλαστογραφήσεις της επανάστασης του 1821. Ο μαρξιστής ιστορικός Χάουαρντ Ζιν, στον πρόλογό του για την «Ιστορία του Λαού των Ηνωμένων Πολιτειών», παραδέχτηκε πως για να γράψει την πραγματική ιστορία των ΗΠΑ έπρεπε να ξεχάσει διαπαντός όσα είχε διδαχτεί από το σχολείο έως και το διδακτορικό του. Κάθε νεωτερικό κράτος νιώθει άβολα με την ιστορία του. Γιατί εμπεριέχει τυραννία και φόνους, νικητές και ηττημένους-και οι πρώτοι γράφουν την ιστορία κατά πως τους βολεύει, οι δε δεύτεροι υπομένουν την πλαστογράφηση και την επανάληψή της.

του Παναγιώτη Μανούρη

Τετάρτη 15 Μαρτίου 1944 είναι στενά συνδεδεμένη με τη Νέα Ιωνία και ειδικότερα με την συνοικία της Καλογρέζας, που θα αισθανθεί κατά τρόπο αποκρουστικό και φρικτό, την επέλαση των Γερμανών Ναζιστών και των φίλων τους ταγματασφαλιτών, στο Μπλόκο της Καλογρέζας. 

Παντελής Πουλιόπουλος

ΠΩΣ ΧΑΙΡΕΤΙΖΟΥΝ ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΟΝΟ ΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΤΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

Έρχεται να ξημερώσει και σε μας εδώ πάνω η πρώτη του καινούργιου χρόνου.

Η καλή γιορτή που άλλοτε με τόσες γλυκές θύμησες και τόσες γλυκές ελπίδες μας ανακούφιζε τους πόνους της σκληρής ζωής, θα ’ρθεί τώρα για να φωτίσει με το γιορτάσιμο φως της το αδιάκοπο μαρτύριο του καθημερινού μας θανάτου, να ξαναζωντανέψει στη φαντασία μας τη φρικαλέα εικόνα του χθεσινού αιματόβρεχτου Γολγοθά μας και σαν μαύρος οιωνός να μας προμηνύσει ένα φριχτότερο αύριο.

τoυ Απόστολου Λυκεσά