Η επέτειος της 29ης Μαΐου 1453, ημέρα κατά την οποία «εάλω η Πόλις», προσεγγίζεται παραδοσιακά από το αστικό εκπαιδευτικό σύστημα και τους εθνικιστικούς κύκλους με όρους θρησκευτικού θρήνου, μεταφυσικής μοιρολατρίας ή μιας προαιώνιας σύγκρουσης πολιτισμών. Ωστόσο, η πτώση της Κωνσταντινούπολης δεν ήταν το αποτέλεσμα κάποιας θείας δίκης ή μιας τυχαίας στρατιωτικής παράλειψης, όπως ο μύθος της Κερκόπορτας. Ήταν η νομοτελειακή κατάρρευση ενός ιστορικά ξεπερασμένου, παρακμιακού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού μπροστά σε μια αναδυόμενη δύναμη.

Σαν σήμερα, στις 25 Μαΐου 1936, το λιμάνι της Νέας Υόρκης τέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις πιο εμβληματικές και διδακτικές μάχες του αμερικανικού προλεταριάτου. Η μεγάλη απεργία των ναυτικών που ξέσπασε εκείνη τη μέρα δεν ήταν απλώς μια σύγκρουση με τους εφοπλιστές για τα μεροκάματα· ήταν μια ανοιχτή εξέγερση της εργατικής βάσης ενάντια στην πουλημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, προσφέροντας μέχρι σήμερα πολύτιμα διδάγματα.

του Γιώργου Αλλαμανή

Το πολυτελές κρουαζιερόπλοιο, οι ανεπιθύμητοι «ξένοι» και οι θεωρίες συνωμοσίας πίσω από την καταστροφή του. Περισσότεροι από 800 άμαχοι σκοτώθηκαν στις αρχές Ιουλίου του 1940, όταν ένα γερμανικό υποβρύχιο των ναζί τορπίλισε στα ανοικτά της Ιρλανδίας το Arandora Star, ένα πρώην πολυτελές κρουαζιερόπλοιο που είχε επιταχθεί για πολεμική χρήση.

του Χρήστου Πετράκου

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι χωρίς τη νίκη των συμμάχων ο ναζισμός θα κυριαρχούσε σε όλο τον πλανήτη.
Είναι αλήθεια ότι η στρατιωτική ήττα του “Άξονα” έφερε και την ανατροπή των καθεστώτων του Χίτλερ, του Μουσολίνι και …της στρατιωτικής χούντας που κυβερνούσε στην Ιαπωνία. Όμως, το να περάσει κανείς από αυτό το αποτέλεσμα στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος των Συμμάχων ήταν αντιφασιστικός είναι σαν να ισχυρίζεται ότι, όταν ένας εμπρηστής προσπαθεί να σβήσει τη φωτιά που άναψε ο ίδιος, για να γλιτώσει από τις φλόγες, πρέπει να παρασημοφορείται.

«Κάποιος θα πρέπει να γράψει ένα ποίημα για τα βάσανα των απεργών πείνας. Θα ‘θελα να το γράψω εγώ, αλλά πώς να το τελειώσω;» έγραψε στο ημερολόγιό του στις 10 Μαρτίου 1981 ο Sands.

Mετά την άνοδο Χίτλερ στην γερμανική καγκελαρία στις 30 Ιανουαρίου του 1933, οι ακροδεξιές και φασιστικές οργανώσεις που υπήρχαν στη Γαλλία από την προηγούμενη δεκαετία, εμπνεόμενες κυρίως από τον ιταλικό φασισμό, γνωρίζουν σημαντική άνοδο. Τώρα εμφανίζονται και νέες, που έχουν ως πρότυπο το ναζιστικό κόμμα της Γερμανίας. Εκμεταλλεύονται την απόγνωση των λαϊκών στρωμάτων από την οικονομική κρίση και την οργή από τα σκάνδαλα των πολιτικών. Οργανώνουν πολιτοφυλακές, χωρίς όμως καμιά από αυτές να αποκτά μέγεθος και απήχηση συγκρίσιμη με αυτές του ναζιστικού κόμματος της Γερμανίας.

Σαν σήμερα, στις 25 Απριλίου του 1974, στην Πορτογαλία, μια από τις πιο στυγνές δικτατορίες που γνώρισε η Ευρώπη ανατράπηκε από μία ομάδα μεσαίων και κατώτερων αξιωματικών του στρατού. Το γεγονός αυτό, που έμεινε γνωστό και ως «Επανάσταση των Γαρυφάλλων», ήταν η αφορμή για να ξεσπάσει ένα κολοσσιαίο επαναστατικό κίνημα, που κλόνισε τα θεμέλια του συστήματος σε ολόκληρη την ήπειρο. Oι εργάτες και οι φτωχοί αγρότες καταλάβανε τα εργοστάσια, τις τράπεζες και τα αγροκτήματα. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να εθνικοποιήσει το 75% της οικονομίας. Η εξουσία βρισκόταν πολύ κοντά στα χέρια των εργαζομένων.