ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τον Απρίλιο του 1941 τα ναζιστικά στρατεύματα εισέβαλαν στα ελληνικά εδάφη. Η Θεσσαλονίκη έγινε η πρώτη μεγάλη πόλη της Ελλάδας που έπεσε στα χέρια των δυνάμεων του Άξονα. Η γερμανική επίθεση αναστάτωσε τους μοναχούς του Άγιου Όρους.

Ο διοικητής τους πρότεινε να κρυφτούν τα κειμήλια των μονών και να φυγαδευτούν μοναχοί με αντιστασιακή δράση. Πολλές μονές έκρυψαν πολύτιμα κειμήλια σε κατακόμβες. Στις 26 Απριλίου, μια μέρα πριν να μπουν τα γερμανικά στρατεύματα στην Αθήνα, η ιερά επιστασία του Αγίου Όρους έστειλε μια επιστολή στη Γερμανία, με παραλήπτη τον Χίτλερ. Τον παρακαλούσαν να λάβει την Αθωνική χερσόνησο υπό την «υψηλήν προστασίαν και κηδεμονίαν» του. Παράλληλα, ζητούσαν από τον Θεό να προσφέρει στον γερμανό δικτάτορα «υγείαν και μακροημέρευσιν».

Συγκεκριμένα η επιστολή ανάφερε:

«Εν Αγίω Όρει τη 13/26 Απριλίου 1941

Προς την Αυτού Εξοχότητα τον Αρχικαγκελλάριον του ενδόξου Γερμανικού Κράτους Κύριον Αδόλφον Χίτλερ εις Βερολίνον.

Η επιστολή των μοναχών του Άγιου Όρους προς τον Χίτλερ

Εξοχότατε,

Οι βαθυσεβάστως υποσημειούμενοι Αντιπρόσωποι των Είκοσιν Ιερών Βασιλικών Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών Μονών του Αγίου Όρους Αθω, λαμβάνομεν την εξαιρετικήν τιμήν ν’ απευθυνθώμεν προς την Υμετέραν Εξοχότητα και παρακαλέσωμεν Αυτήν θερμώς, όπως, ευαρεστημένη, αναλάβη υπό την Υψηλήν προσωπικήν Αυτής προστασίαν και κηδεμονίαν τον Ιερόν τούτον Τόπον, του οποίου Ηγούμενοι και αντιπρόσωποι τυγχάνομεν, διαδεχομένη εν τούτω τους ιδρυτάς και Ευεργέτας του Ιερού τούτου Τόπου Βυζαντινούς Αυτοκράτορας και διαδόχους τούτων. Το Άγιον Όρος, Εξοχώτατε, συνέστη εις Πανορθόδοξον μοναχικήν πολιτείαν, εις ήν ανέκαθεν διαβιούν εν αγαστή ομονοία μοναχοί ακωλύτως προσερχόμενοι από διάφορα ορθόδοξα Έθνη, κατά τον Θ΄ μ.Χ. αιώνα, πνευματικώς μεν εξαρτωμένων από του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, πολιτικώς δε αυτοδιοικούμενον υπό της Ιεράς Συνάξεως των Αντιπροσώπων των Είκοσιν Ιερών και Κυριάρχων Μονών και πολιτειακώς υπαγομένων υπό την προστασίαν και κηδεμονίαν των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων και των διαδόχων Αυτών. Το Αυτονομιακόν τούτο πολίτευμα περιεθριγκώθη δι’ αλλεπαλλήλων τυπικών και Χρυσοβούλων των ιδρυτών και ευεργετών των Ιερών μονών Βυζαντινών Αυτοκρατόρων Βασιλείου του Μακεδόνος (882), Ιωάννου Τσιμισκή (972), Κωνσταντίνου Μονομάχου (1046), Στεφάνου Δουσάν (1346) και άλλων Σλαύων, Ουγγροβλάχων Ηγεμόνων και των μετέπειτα Σουλτανικών Φιρμανίων τελευταίως δε υπό του Καταστατικού Χάρτου του 1926, ούτινος δύο αντίτυπα εσωκλείομεν. Το ουτωσί καθιερωθέν προνομιακόν και αυτοδιοίκητον καθεστώς του Ιερού τούτου Τόπου, αποτελέσαν αντικείμενον συζητήσεων και επικυρώσεων διαφόρων διεθνών συνθηκών περιεθριγκώθη τέλος, διά του 62ου άρθρου της Βερολινείου συνθήκης του έτους 1878, έχοντος ούτω, οι μοναχοί του Όρους Αθω οθενδήποτε και αν κατάγωνται θα διατηρήσωσι τα κτήματα και τα πρότερα αυτών δικαιώματα και θ’ απολαύωσιν, άνευ ουδεμιάς εξαιρέσεως, πλήρους ισότητος δικαιωμάτων και προνομίων. Των εν Αγίω Όρει ενασκουμένων Μοναχών, ανεξαρτήτως τόπου προελεύσεως και Εθνικότητος, σκοπός και αποστολή καθ’ όλον τον υπερχιλιετή βίον του Αγίου Όρους, υπήρξεν η διατήρησις, προαγωγή και εξασφάλισις των Ιερών αυτού σκηνωμάτων, η διά της ακαταπονήτου φιλεργίας των εν αυτώ ενασκουμένων μοναχών καλλιέργεια της τε εκκλησιαστικής και κλασσικής φιλολογίας και καλλιτεχνίας, ο ασκητικός βίος και η διηνεκής προσευχή υπέρ του σύμπαντος κόσμου. Την διατήρησιν του καθεστώτος τούτου της αυτονόμου μοναχικής πολιτείας, ικανοποιούντος πλήρως άπαντας τους εν Αγίω Όρει ενασκουμένους ανεξαρτήτως εθνικότητος Ορθοδόξους μοναχούς και εναρμονιζόμενοι προς τον σκοπόν και την αποστολήν αυτών, παρακαλούμεν και ικετεύομεν θερμώς την Υμετέραν Εξοχότητα όπως αναλάβη υπό την υψηλήν προστασίαν και κηδεμονίαν Αυτής. Τον Βασιλέα των Βασιλευόντων και Κύριον των Κυριευόντων εξ όλης ψυχής και καρδίας ικετεύοντες, όπως επιδαψιλεύση τη Υμετέρα Εξοχότητι υγείαν και μακροημέρευσιν επ’ αγαθώ του ενδόξου Γερμανικού Έθνους. Υποσημειούμεθα βαθυσεβάστως»

 

Η επιστολή των μοναχών του Άγιου Όρους προς τον Χίτλερ

Γερμανός στρατιώτης μιλά με μοναχό του Άγιου Όρους. Πηγή Youtube

Η επιστολή ήταν για χρόνια άγνωστη μέχρι που ο θεολόγος Γιώργος Μουστάκης τη βρήκε σε ρωσικά αρχεία και τη μετέφρασε το 1963. Η εγκυρότητά της επιβεβαιώθηκε και από την επίσημη έκδοση της Αρχιεπισκοπής της Ελλάδας «Μνήμες και Μαρτυρίες από το 1940 και την Κατοχή». Σύμφωνα με το βιβλίο, η επιστολή συντάχθηκε ύστερα από υπόδειξη γερμανού ταγματάρχη που είχε μεταβεί με ένοπλο σώμα και τον Περιφερειακό Φρούραρχο Λαγκαδά στη Μονή Βατοπεδίου. Όπως αναφέρει, οι Αγιορείτες το έκαναν για να προστατέψουν τις μονές από τους Βούλγαρους που μπήκαν ως κατακτητές σε περιοχές της Μακεδονίας, μετά από συμφωνία με τη Γερμανία. Ο γερμανός ταγματάρχης τους είπε ότι η γερμανική κυβέρνηση θα μπορούσε να τους διασφαλίσει την ασφάλεια που επιζητούσαν.

Η βουλγαρική κατοχή

Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 20 Απριλίου η Ανατολική Μακεδονία και η Δυτική Θράκη είχαν περιέλθει στη βουλγαρική ζώνη κατοχής, χωρίς καν να πραγματοποιήσουν κάποια μάχη. Σε αυτές τις περιοχές οι Βούλγαροι ακολουθούσαν πολιτική εξόντωσης και αφελληνισμού. Είχαν στόχο την πλήρη εκβουλγαρισμό της περιοχής. Έτσι, προχώρησαν σε απελάσεις ελλήνων ιερέων και την αντικατάστασή τους από βούλγαρους κληρικούς, η εκκλησιαστική περιουσία πέρασε στα χέρια του βουλγαρικού κράτους, ενώ πολλοί ναοί και μοναστήρια λεηλατήθηκαν. Επέβαλαν το βουλγαρικό εορτολόγιο και να γίνονται οι τελετές στη βουλγαρική γλώσσα. Έτσι, πιθανότατα οι Αγιορείτες φοβήθηκαν ότι κάτι αντίστοιχο θα συνέβαινε και αλλού. Ο Χίτλερ φαίνεται πως αποδέχτηκε το αίτημα των μοναχών του Άγιου Όρους. Στις αρχές του Μαΐου οι εφημερίδες της Θεσσαλονίκης διακήρυσσαν ότι το Άγιον Όρος ήταν πλέον υπό γερμανική προστασία. Όταν τον Μάιο οι Βούλγαροι προσπάθησαν να φτάσουν στον Άθω, οι Γερμανοί τους απέτρεψαν. Οι μοναχοί της Μονής Αγίου Παντελεήμονος στον Άθω, που είναι γνωστή και ως ρωσικό μοναστήρι, κρέμασαν στην αίθουσα με τα πορτραίτα και μια φωτογραφία του Χίλτερ.

Γερμανικό φιλμ της δεκαετίας του ΄40 έδειχνε την επίσκεψη γερμανών αξιωματικών στο Άγιον Όρος και στο ρωσικό μοναστήρι, όπου είχε κρεμαστεί το πορτραίτο του Χίτλερ. Δείτε το ιστορικό ντοκουμέντο:

Μερικούς μήνες αργότερα, έστειλαν και άλλη επιστολή προς τον Χίτλερ στην οποία του έδιναν συγχαρητήρια για τις νίκες του στα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης.

Η επιστολή έγραφε:

«Ανοικτή Επιστολή Ιεράς Επιστασίας

Προς την Αυτού Εξοχότητα Αρχηγόν του Γ΄ Ράιχ Αδόλφον Χίτλερ

Ημείς οι 20 εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των ισάριθμων ιερών μονών των αποτελουσών την Μοναστικήν Πολιτείαν του Αγιωνύμου Όρους Άθω δημοσιεύομεν εις επήκοον πάντων την ανοικτήν ταύτην συγχαρητήριον επιστολήν διά τάς κατά των Σοβιετικών νίκας σας. Καί αγαλλόμενοι κραυγάζομεν εν θαυμασμώ: Έπεσεν το Ζιτομίρ καί εσώθη η Χριστιανοσύνη. Κύριος ο Θεός κρατύνη την υμετέραν εξουσίαν εις έτη πλείστα. Οι 20 αντιπρόσωποι της ενιαυσίου συνάξεως των 20 κυριάρχων μονών της Αθωνικής Πολιτείας».

Το προπαγανδιστικό δημοσίευμα

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής κυκλοφορούσε στη Θεσσαλονίκη η φιλοαξονική εφημερίδα «Νέα Ευρώπη», η οποία προπαγάνδιζε τη νίκη της ναζιστικής Γερμανίας. Σε δημοσίευμα της εφημερίδας στις 6 Ιουνίου 1943 οι ναζιστές παρουσιάζονταν ως υπερασπιστές του χριστιανισμού και ανέφερε ότι η Σύνοδος του Άγιου Όρους εμπιστευόταν τις γερμανικές δυνάμεις, καθώς προστάτευαν τη χώρα από την αθεΐα.

Ο τίτλος του δημοσιεύματος της φιλοαξονικής εφημερίδας «Νέα Ευρώπη», στην οποία αναφερόταν ότι η ιερά επιστασία του Άγιου Όρους ευλογούσε τα όπλα των γερμανών στρατιωτών

Συγκεκριμένα, έγραφε:

«Η Σύνοδος της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους Άθω ευχαριστεί τας γερμανικάς αρχάς κατοχής εν Ελλάδι εγκαρδιότατα δια την περιφρούρησιν και την αναγνώρισιν των αρχαίων δικαιωμάτων της ιεράς κοινότητος ήτις υποστηρίζεται παντιοτρόπως υπό των γερμανικών αρχών κατοχής. Με βαθείαν συγκίνησιν παρηκολουθήσαμεν τον ηρωικό αγώνα των γερμανικών και συμμάχων τμημάτων δια την απελευθέρωσιν της Ρωσίας από τον άθεον Μπολσεβικισμόν. Παντού όπου εισέρχονται τα γερμανικά τμήματα αναζωπυρούνται και πάλι η θρησκευτική ζωή και ηχούν εκ νέου τα σήμαντρα των εκκλησιών. Η Γερμανία και οι σύμμαχοί της ανέλαβον την περιφρούρησιν του χριστιανισμού της Εσπέριας από της αθεΐας. Συμφώνως προς τους Λόγους του Λυτρωτού δεν είναι δυνατόν ποτέ να παραμείνη νικητής, ο άθεος Αντίχριστος. Η Ιερά Κοινότης του Αγίου όρους Άθω εμπιστεύεται δια τούτο εις την νίκην των προμάχων του χριστιανισμού, του Γερμανικού Ράιχ και των συμμάχων του. Επικαλείται την ευλογίαν του ουρανού επί τα νικηφόρα όπλα του Φύρερ και αποστέλλει εις τους απελευθερωθέντας πιστούς των ανατολικών περιοχών τους πλέον εγκάρδιους ειλικρινείς ευχάς δια την ευημέριαν των».

Οι Γερμανοί στο Άγιον Όρος

Το ενδιαφέρον των Γερμανών για την περιουσία των μονών του Άγιου Όρους φάνηκε από τους πρώτους κιόλας μήνες της κατοχής. Τον Ιούνιο του 1941 στη χερσόνησο του Άθω έφτασαν γερμανοί επιστήμονες με επικεφαλής τον βυζαντινολόγο του Πανεπιστημίου στο Μόναχο, Φραντζ Ντόλγκερ. Μελέτησαν τα χειρόγραφα που υπήρχαν στις βιβλιοθήκες των μονών. Έβγαλαν συνολικά 1.900 φωτογραφίες από τα χειρόγραφα και τους «θησαυρούς» του Άγιου Όρους.

Το πορτραίτο του Χίτλερ στη Μονή Αγίου Παντελεήμονος

Το φθινόπωρο του ίδιου έτους η ναζιστική οργάνωση Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg που είχε σκοπό την οικειοποίηση πολιτιστικών αγαθών των κατακτημένων περιοχών, προσπάθησε να τα πάρει. Όμως, δεν τα κατάφερε. Ο Ντόλγκερ ισχυρίστηκε ότι δεν είχε ενημερωθεί και ότι όταν το έμαθε διέταξε την γερμανική στρατιωτική αστυνομία να μην επιτρέψει στην Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg να μπει στο Άγιο Όρος. Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι ο Ντόλγκερ εμπόδισε το σχέδιο κλοπής των κειμηλίων.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρώην διοικητής του Άγιου Όρους Δημήτρης Τσάμης στο βιβλίο του «Άγιον Όρος. Προσέγγιση στην πρόσφατη ιστορία του» ανέφερε ότι ίσως το σχέδιο απόσπασης της περιουσίας του Άγιου Όρους διακόπηκε εξαιτίας της κακής τροπής που άρχισαν να παίρνουν τα πράγματα για τους Γερμανούς εκείνη την περίοδο. Έγραφε: «Ίσως δεν είναι άσχετο με την τροπή του πολέμου και με τα προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίσουν οι Γερμανοί στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας».

πηγή: www.mixanitouxronou.gr

Ο εορτασμός της εργατικής Πρωτομαγιάς στα Βαλκάνια έχει βαθιές ρίζες καθώς οι πρώτες εργατικές εκδηλώσεις σε αλληλεγγύη και συνέχεια των αγώνων των εργατών του Σικάγο θα γίνουν ήδη το 1890. Στη συνέχεια θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια εικόνα κάποιων σημαντικών πρωτομαγιάτικων εορτασμών στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα συνδυάζοντάς τες με φωτογραφικό υλικό. Όπως θα δείτε, η 1η Μάη στα Βαλκάνια σημαδεύτηκε από πολύ νωρίς από αγώνες κι απεργίες για μια καλύτερη ζωή – κοινό αίτημα όλων των εργαζομένων ανεξαρτήτως έθνους και θρησκείας – όμως ταυτόχρονα ήταν και μια ευκαιρία για την εργατική τάξη να γιορτάσει οργανωμένα και συλλογικά, μακριά από την πίεση της εργασίας. Ελπίζουμε να απολαύσετε μια βαλκανική ιστορία της Πρωτομαγιάς.

Η Πρωτομαγιά στη Βουλγαρία

Η πρώτη μαζική πρωτομαγιάτικη διαδήλωση στη Σόφια πραγματοποιήθηκε το 1893. Την επόμενη χρονιά συγκεντρώνονται πάνω από 2.000 άτομα ενώ κατά την Πρωτομαγιά του 1895 οι συγκεντρώσεις επεκτείνονται σε όλες τις μεγάλες βουλγαρικές πόλεις (Σόφια, Γκάμπροβο, Βελίκο Τρνοβο, Κιουστεντίλ, Σλίβεν κ.α.). Τότε σημειώνονται κι οι πρώτες επεμβάσεις της αστυνομίας που επιχειρεί να διαλύσει τους συγκεντρωμένους κάνοντας δεκάδες συλλήψεις.

Τα επόμενα χρόνια εντοπίζονται στις συγκεντρώσεις και οι πρώτες γυναίκες. Το 1901 η Πρωτομαγιά στη Σόφια προσελκύει 4.000 άτομα ενώ στο Πλόβντιβ (Φιλιππούπολη) συμμετέχουν εκπρόσωποι της ελληνικής, αρμένικης και τουρκικής κοινότητας. Στα χρόνια που ακολουθούν σημειώνονται οι πρώτες απολύσεις λόγω συμμετοχής στις πρωτομαγιάτικες συγκεντρώσεις. Το 1912 σημειώνονται τα πρώτα κλεισίματα εργοστασίων λόγω άρνησης των εργατών τους να δουλέψουν την 1η Μάη.

1st May 1901 Plovdiv

Η πολυεθνική Πρωτομαγιά στο Πλόβντιβ, το 1901 (Βούλγαροι, Αρμένιοι, Έλληνες και Τούρκοι)

1st May 1905 Sofia

Πρωτομαγιά 1905, Σόφια

Από το 1912 έως το 1918 η Βουλγαρία μπαίνει σε μια μεγάλη περίοδο συμμετοχής σε πολέμους που καταλήγουν σε εθνικές καταστροφές. Στα χρόνια των πολέμων η Πρωτομαγιά συνεχίζει να γιορτάζεται ενώ σε μερικές συγκεντρώσεις συμμετέχουν πάνω από 40.000 άτομα. Οι συγκεντρώσεις αυτές λαμβάνουν και αντιπολεμικό χαρακτήρα.

Την πρώτη χρονιά μετά το τέλος των πολέμων, κατά τον εορτασμό της 1ης Μάη 1919, στη Σόφια συμμετέχουν 20.000 άτομα, στο Πλόβντιβ 15.000 ενώ σε πόλεις όπως το Σλίβεν και τη Στάρα Ζαγκόρα νεκρώνουν εργοστάσια και μαζικοί χώροι εργασίας. Στο Σλίβεν που τότε αριθμεί 30.000 κατοίκους, οι πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις προσελκύουν περί τους 12.000.

Sofia 1st May 1919

Πρωτομαγιά 1919, Σόφια

Οι μεγαλύτερες πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις θα σημειωθούν την 1η Μάη 1923 όταν σε ολόκληρη τη Βουλγαρία οι διαδηλωτές υπολογίζονται σε 250.000 (30.000 στη Σόφια, 6.000 στο Πέρνικ κ.α.). Εκείνη τη μέρα λόγω της απεργίας δεν τυπώνεται ούτε μία εφημερίδα, δεν κυκλοφορούν τα τραμ και πολλοί εργασιακοί χώροι παγώνουν.

Η διαδήλωση αυτή προετοιμάζει την εξέγερση του Σεπτεμβρίου του 1923. Μετά την εργατο-αγροτική εξέγερση που καταλήγει σε ήττα των εξεγερμένων, η νέα κυβέρνηση της Βουλγαρίας απαγορεύει τον εορτασμό της 1ης Μάη. Αυτό όμως δεν εμποδίζει πολλούς εργάτες/τριες να απέχουν από την εργασία σε πολλές φάμπρικές και να προκηρύσσουν απεργίες, όπως στην περίπτωση των καπνεργατών στο Πλόβντιβ, όταν 4.000 καπνεργάτες διαδήλωσαν την 1η Μάη του 1924 στους δρόμους της πόλης.

Οι βουλγαρικές κυβερνήσεις μετά το 1925 θα επιβάλλουν σιδηρά απαγόρευση των πρωτομαγιάτικων διαδηλώσεων. Σε κάθε προσπάθεια των εργατών να διαδηλώσουν, το κράτος απαντάει με μαζικές συλλήψεις. Έτσι, έως την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι εργάτες/τριες της Βουλγαρίας θα περιοριστούν στην προκήρυξη απεργιών δίχως διαδηλώσεις.

Η 1η Μάη θα ξαναρχίσει να γιορτάζεται από το 1945, αυτή τη φορά ως επίσημη κρατική αργία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας.

1st May Bulgaria socialism

Πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις στη Σόφια επί Λαϊκής Δημοκρατίας Βουλγαρίας. Ξεχωρίζουν τα πορτραίτα του Λένιν και του Δημητρόφ και η επιγραφή: “Όσο πιο καλά δουλεύουμε, τόσο πιο καλά θα ζήσουμε”

577578_597780940245528_240114355_n


Η Πρωτομαγιά στον ευρύτερο μακεδονικό χώρο

Στην ευρύτερη μακεδονική επικράτεια, η 1η Μάη γιορτάζεται από πολύ νωρίς. Έτσι, το 1898 διαβάζουμε την “΄Εκκληση προς τον μακεδονικό λαό” από τη Μακεδονική Επαναστατική Σοσιαλιστική Ομάδα με έδρα τη Σόφια ότι οι Μακεδόνες εργάτες πρέπει να ενώσουν τη φωνή τους με τους Βούλγαρους εργάτες και να φωνάξουν “Κάτω η τυραννία του Σουλτάνου Χαμίντ!” και “Ζήτω η 1η Μάη!”. Στην έκκληση επικρίνονται όσοι περιμένουν την ελευθερία από τις Μεγάλες Δυνάμεις ενώ γίνεται λόγος για την πάλη του λαού από την Κρήτη ως τη Μακεδονία κι απ’ τον ποταμό Έβρο ως τον Δρίνο για την απελευθέρωση από το σουλτανικό, τυραννικό καθεστώς και την ενιαία σοσιαλιστική δημοκρατία, της ελευθερίας και της ισότητας.

Την ίδια χρονιά, το μήνυμα της 1ης Μάη φτάνει μέχρι και σε χωριά γύρω από την πόλη Μπίτολα, όπου με πρωτοβουλία ντόπιων σοσιαλιστών, χωρικοί μαζεύονται και συζητούν για το νόημα της ημέρας.

Μετά την επανάσταση των Νεότουρκων, η πολιτική ζωή στην οθωμανική Μακεδονία θα λάβει πρόσκαιρα πιο ελεύθερο χαρακτήρα. Έτσι, το 1909 η Πρωτομαγιά θα εορταστεί με μικρές συγκεντρώσεις τόσο στην πόλη των Σκοπίων, όσο και στο Κουμάνοβο. Το ίδιο θα γίνει και στη Θεσσαλονίκη.

Prvomajska_proslava_vo_Skopje,_1909

1η Μάη 1909 στην πόλη των Σκοπίων

Kumanovo_1_of_May_1909

Πρωτομαγιά 1909, Κουμάνοβο

751px-First_of_May_in_Beshchinar_in_Tessaloniki

Βούλγαροι γιορτάζουν την Πρωτομαγιά στη Θεσσαλονίκη, το 1908

Στην οθωμανική Θεσσαλονίκη, η πολυεθνική σοσιαλιστική οργάνωση Φεντερασιόν οργανώνει την πρώτη μεγάλη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση το 1910, όπου μιλά ο Βούλγαρος σοσιαλιστής και εμβληματική προσωπικότητα για το σοσιαλιστικό κίνημα στα Βαλκάνια, Κριστιάν Ρακόφσκι. Την επόμενη χρονιά, η διαδήλωση της Φεντερασιόν θα συγκεντρώσει 20.000 άτομα. Όπως αναφέρουν μέλη της ηγεσίας της Φεντερασιόν σε επιστολή τους προς τη Σοσιαλιστική Διεθνή:

Ενας μεγάλος αριθμός μη συνδικαλισμένων εργατών πήραν μέρος στην κινητοποίηση. Σταμάτησε κάθε δραστηριότητα στην πόλη μας, γεγονός που υποχρέωσε τα περισσότερα αφεντικά να κλείσουν τα μαγαζιά τους και να πάρουν μέρος στη γιορτή σαν παρατηρητές. Ολες οι εθνότητες, από τις οποίες αποτελείται ο πληθυσμός μας ήταν παρούσες, γεγονός που προκάλεσε μεγάλη αίσθηση. Η πορεία διέσχισε τους κεντρικούς δρόμους της πόλης μας, σταματώντας στα πιο πολυσύχναστα μέρη. Ο σύντροφός μας, ο βουλευτής Βλάχοφ (πρόκειται για Βούλγαρο-Μακεδόνα σοσιαλιστή), εκφώνησε ένα σημαντικό λόγο στην πλατεία Ελευθερίας, μπροστά σε ένα κοινό 20.000 ατόμων”

μεταξύ των χιλιάδων διαδηλωτών, κατατεταγμένων κατά επάγγελμα, τα λάβαρα ήσαν όλα ερυθρά, σοσιαλιστικά, η δε Διεθνής, ο σοσιαλιστικός ύμνος, ήρχισε εις διάφορες γλώσσες ταυτοχρόνως, 12.000 εργάται απήργησαν, 7.000 παρήλασαν. Ήτο καθαρά πλέον η υπερίσχυσις των σοσιαλιστών.”

Στη διαδήλωση της 1η Μάη 1911 μίλησαν επίσης εργάτες-εκπρόσωποι άλλων εθνοτήτων της πόλης, όπως ο Έλληνας Παπαθωμάς, ο Τούρκος Ιχσάν και οι Εβραίοι Αρδίττι και Μπεναρόγια.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η οθωμανική αστυνομία θα επέμβει και θα συλλάβει την ηγεσία της Φεντερασιόν. Παρότι είχε μπει στο στόχαστρο των οθωμανικών αρχών, η Φεντερασιόν θα καταφέρει να οργανώσει Πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση 7.000 ατόμων και την επόμενη χρονιά.

Φεντερασιόν θεσσαλονίκη 1911

Διαδήλωση της Φεντερασιόν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης


Σ
την πρώην Γιουγκοσλαβία

Στην Κροατία ήδη από το 1900, εργάτες συγκεντρώνονται κατά την 1η Μάη στο κέντρο του Ζάγκρεμπ απαιτώντας “ανθρώπινη ζωή”. Στην περιοχή της Ριέκα, ακόμα υπό αυστρο-ουγγρική κυριαρχία, η 1η Μάη του 1908 εορτάζεται με τρίγλωσση αφίσα στα Ιταλικά, τα Κροατικά και τα Ουγγρικά.

Prvi_svibanj_1908_Rijeka

Η τρίγλωσση αφίσα που καλεί τους εργαζόμενους στις πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις του 1908 στη Ριέκα

Τα επαναστατικά γεγονότα στη Ρωσία, το 1905 επηρεάζουν τους σλαβικούς λαούς των Βαλκανίων.

Η πρώτη μεγάλη πρωτομαγιάτικη διαδήλωση στη Σερβία σημειώνεται το 1905. Οι Σέρβοι εργάτες διαδηλώνουν για το 8ωρο και σε αλληλεγγύη στους αγώνες του ρωσικού λαού εναντίον του Τσάρου. Περισσότεροι από 6.000 διαδηλωτές παίρνουν μέρος στο Βελιγράδι, 2.000 στο Νις, 1.500 στο Πίροτ, 800 στο Κραγκούγιεβατς κ.α. Με την ίδρυση του γιουγκοσλαβικού κράτους μετά τον Α’ΠΠ ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς απαγορεύεται και το 1919 γίνονται αθρόες συλλήψεις διαδηλωτών στο Βελιγράδι και σε άλλες πόλεις.

Prvi_maj_1905 Beograd

1η Μάη 1905, Βελιγράδι

prvi_maj_1912 beograd

1η Μάη 1912, Βελιγράδι

Όπως συμβαίνει και στις υπόλοιπες χώρες των Βαλκανίων και της Ευρώπης, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 στη Ρωσία, οι πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις γιγαντώνονται και αποκτούν πιο διεκδικητικό χαρακτήρα.

Την Πρωτομαγιά του 1920 στην πόλη Πούλα της σημερινής Κροατίας (τότε ανήκε στην Ιταλία), σημειώνονται σοβαρές συγκρούσεις με την αστυνομία, με αποτέλεσμα 7 νεκρούς διαδηλωτές και 126 τραυματίες. Η αστυνομία κι ο στρατός επιχείρησαν να περιορίσουν τη διαδήλωση σε δύο δρόμους της πόλης, όμως οι διαδηλωτές έσπασαν τα κορδόνια και ξεχύθηκαν και σε άλλα μέρη της πόλης ενώ κάποιοι ανέβηκαν στις στέγες των σπιτιών και πετούσαν κεραμίδια στις δυνάμεις ασφαλείας, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να ανοίξουν πυρ αδιακρίτως.

Zagreb 1924

Πρωτομαγιά στο Ζάγκρεμπ, 1924

Στη Βοσνία και συγκεκριμένα στην περιοχή της Μπάνια Λούκα, η Πρωτομαγιά θα γιορταστεί για πρώτη φορά το 1906 όταν η πόλη βρίσκεται ακόμα υπό αυστρο-ουγγρική διοίκηση. Στην απεργία στην κωμόπολη Βρμπας της Βοσνίας θα πάρουν μέρος 700 εργάτες παραλύοντας την παραγωγή. Η μεγαλύτερη πρωτομαγιάτικη διαδήλωση στην περιοχή θα γίνει μετά τον Α’ΠΠ και συγκεκριμένα το 1920. Εκείνη τη χρονιά, γύρω στους 3.000 διαδηλωτές θα πορευτούν στους δρόμους της πόλης . Από την επόμενη χρονιά, οι απεργοί της Πρωτομαγιάς θα αναγκαστούν να γιορτάζουν την ημέρα σε απομακρυσμένες περιοχές στη φύση αφού η βασιλική κυβέρνηση θα απαγορεύσει τις διαδηλώσεις ως “φιλο-κομμουνιστικές”.

Banjaluka-01-proslava-1.-maja-1921.-godine-u-Trapistkoj-sumi

Οι εργάτες απεργούν και γιορτάζουν στα δάση της Βοσνίας λόγω απαγόρευσης διαδηλώσεων, 1921, περοχή Μπάνια Λούκα

Στην περιοχή της Βοϊβοντίνα, το εργατικό κίνημα θα πιάσει το νήμα των αγώνων του Σικάγο πολύ νωρίς. Ήδη από το 1890 μια εκατοντάδα εργάτες της περιοχής διοργανώνουν συγκέντρωση τιμής στα θύματα της απεργίας του Σικάγο τέσσερα χρόνια πριν. Το 1905 στην πόλη Νόβι Σαντ της σημερινής Σερβίας θα γιορταστεί επίσημα με εργατική συγκέντρωση η Πρωτομαγιά. Δύο χρόνια αργότερα οι πρωτομαγιάτικες συγκεντρώσεις θα απαγορευτούν, όμως για πρώτη φορά το 1907 σημειώνεται εργατική απεργία την 1η Μάη, όταν 19 εργάτες/τριες στον τομέα της επεξεργασίας δέρματος δεν θα πάνε στη δουλειά.

εργάτες λατομείου Φρούσκα Γκόρα

Εργάτες του λατομείου στην περιοχή Φρούσκα Γκόρα της Βοϊβοντίνα γιορτάζουν την 1η Μάη

Σημαντική για την περιοχή είναι κι η Πρωτομαγιά του 1924, όταν παρά την απαγόρευση, 4.000 εργάτες και εργάτριες θα συγκεντρωθούν στο κέντρο του Νόβι Σαντ φορώντας κόκκινες κορδέλες. Τις προηγούμενες ημέρες είχαν γεμίσει την πόλη με φυλλάδια και αφίσες κάνοντας τον επικεφαλής της αστυνομίας να δηλώσει ότι οι κομμουνιστές είχαν κρεμάσει αφίσα ακόμα και στη μύτη του. Την ημέρα της συγκέντρωσης, η αστυνομία περικύκλωσε το θέατρο όπου θα γινόταν εργατική συνέλευση και συνέλαβε τους κομμουνιστές επικεφαλείς αλυσοδένοντάς τους και αναγκάζοντάς τους να πραγματοποιήσουν πομπή μέσα από το κέντρο της πόλης αλυσοδεμένοι. Καθώς όμως οι αλυσοδεμένοι εργάτες περνούσαν από τους δρόμους της πόλης πλαισιωμένοι από ένοπλους φρουρούς ένα διαρκώς και μεγαλύτερο πλήθος μαζευόταν γύρω τους και τους συνόδευε στα δικαστήρια φωνάζοντας συνθήματα όπως “Κάτω η μπουρζουαζία!” “Ζήτω το προλεταριάτο!”. Η διαδήλωση συνεχίστηκε έξω από τα δικαστήρια μέχρι η αστυνομία να επιτεθεί και να διαλύσει το πλήθος. Ωστόσο, το ηθικό των διαδηλωτών ήταν τέτοιο που συγκεντρώθηκαν σε ένα μέρος δίπλα στον Δούναβη, έστησαν γλέντι και πολιτιστικά δρώμενα, ενώ τοπικά στελέχη του κομμουνιστικού κόμματος έβγαζαν λόγους για τη σημασία της 1ης Μάη.

Μετά τον Β’ Π.Π., η Πρωτομαγιά μετατρέπεται σε μαζική εκδήλωση των εργατών και εθνική αργία. Το 1945, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται στα βόρεια σύνορα της Γιουγκοσλαβίας, περισσότεροι από 250.000 διαδηλώνουν στο Βελιγράδι για την Πρωτομαγιά ενώ αργότερα η 1η Μάη μετατρέπεται σε οργανωμένη παρέλαση κι επίδειξη των κρατικών επιτευγμάτων στον χώρο της εργασίας.

 

Δείτε το παρακάτω βίντεο από τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς στο Βελιγράδι το 1947

Πηγές

https://www.marxists.org/makedonski/istorija/makedonija/povik-makedonski-raboten-narod.htm
https://www.marxists.org/makedonski/istorija/makedonija/prvi-maj1898.htm
https://www.rizospastis.gr/story.do?id=2842795
http://www.hereticalideas.gr/2018/05/ergatiki-protomagia.html

αναδημοσίευση από ourbalkans.wordpress.com

Τον Αύγουστο του 1968 περίπου διακόσιες κομμουνίστριες και πατριώτισσες του αντιδικτατορικού αγώνα μεταφέρονται από το στρατόπεδο της Γυάρου στις φυλακές Αλικαρνασσού ως πολιτικές εξόριστες.

Μεταξύ αυτών και η Χρυσούλα Γκόγκογλου, η Αύρα Παρτσαλίδου, η Μίνα Γιάννου, η Λουλά Λογαρά, η Ρούλα Κουκούλου, οι Θέτις και Μαργαρίτα Κωτσάκη και πολλές άλλες. Αντιμετώπισαν με ηρωισμό, αλλά και σταθερότητα όλες τις κατασκευασμένες κατηγορίες με τις οποίες τις καταδίκασαν τα έκτακτα στρατοδικεία που έστησε η χούντα με τους επίορκους φασίστες στρατοδίκες που την υπηρέτησαν πιστά. Εχοντας την πλούσια εμπειρία από τις προηγούμενες διώξεις του μεταπολεμικού κράτους και της μαύρης Καραμανλικής οχταετίας προσπάθησαν να οργανώσουν τη ζωή τους στις φυλακές όπως και στις προηγούμενες περιόδους. Προσπάθησαν να αναπτύξουν σχέσεις με τον έξω κόσμο.

Ένας χρόνος από τη νύχτα που κανείς δεν θέλει να θυμάται
Ένας χρόνος από τη νύχτα που κανείς δεν θέλει να θυμάται. Ένας χρόνος από τη “Νύχτα των Κρυστάλλων” της Μυτιλήνης και οι ιαχές “κάψτε τους ζωντανούς” βουίζουν ακόμη στα αυτιά μας, στα αυτιά όσων έγιναν μάρτυρες των ντροπιαστικών και βίαιων επεισοδίων εκείνης της βραδιάς. Με φόντο τους πανηγυρισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη χθεσινή 52η μαύρη επέτειο του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου του 1967 από υποψηφίους των επερχόμενων εκλογών, ξημερώνει η 22η Απριλίου ημερομηνία που κανείς δεν θέλει να θυμάται αλλά κανείς δεν πρέπει να ξεχάσει.

Θα περίμενε κάποιος από έναν 64χρονο Κούρδο πολιτικό πρόσφυγα να αδράξει την ευκαιρία που του έδωσε το Δικαστήριο στην Κύπρο, για να παραθέσει τους λόγους για τους οποίους πιστεύει πως δεν πρέπει να εκδοθεί στη Γερμανία, με κίνδυνο να καταλήξει στην Τουρκία.
Όμως ο Τσερκέζ Γκορκμάζ επιβεβαίωσε χθες πως είναι ένας γνήσιος πατριώτης που τρέφει στην ψυχή του μόνο αγάπη για το Κουρδιστάν και έχει αφιερώσει όλη τη ζωή του στον αγώνα του λαού του, τη λευτεριά του κατεχόμενου Κουρδιστάν από την Τουρκία.
Για μια περίπου ώρα ο Τσερκέζ Γκορκμάζ μιλούσε και προκαλούσε ρίγος συγκίνησης στη δικαστική αίθουσα του Δικαστικού Μεγάρου Λάρνακας, εξιστορώντας τους λόγους για τους οποίους μια ζωή, υπηρετεί με πολιτικούς αγώνες τον λαό του. Όπως έκαναν δεκάδες φίλοι του που είναι στις φυλακές της Τουρκίας ή θαμμένοι μετά που δολοφονήθηκαν από τον τουρκικό στρατό. Όπως έκαναν δεκάδες φίλοι του που απλώς μια μέρα εξαφανίστηκαν από προσώπου γης, χωρίς ποτέ να μάθει κανένας τι απέγιναν.
Ο Τσερκέζ Γκορκμάζ αφιέρωσε τον πολύτιμο χρόνο του αντί στην υπεράσπιση του εαυτού του, στη ματωμένη ιστορία του λαού του. Για τα 200 χρόνια τώρα που ο κουρδικός λαός μάχεται για την απελευθέρωση του Κουρδιστάν. Πραγματοποιώντας 28 εξεγέρσεις που όλες πνίγηκαν στο αίμα από τον τουρκικό στρατό, αλλά χωρίς να πτοήσουν το αγωνιστικό φρόνημα του λαού του.
Μίλησε επίσης για το Κουρδιστάν, μια χώρα που οι ισχυροί της γης την διαμοίρασαν σε τέσσερις άλλες χώρες, αποστερώντας το δικαίωμα του λαού της να ζει σε αυτήν ελεύθερος. Στην Τουρκία, το Ιράκ, το Ιράν και τη Συρία. Με την πρώτη χώρα, δηλαδή την Τουρκία, να έχει σβήσει ώς τώρα από τον χάρτη πολλές χιλιάδες κουρδικά χωριά και οικισμούς.
Στην Τουρκία, είπε ακόμα στην ομιλία του ο Τσερκέζ, η κουρδική γλώσσα και κουλτούρα απαγορεύονται. Και το τουρκικό Κράτος στήνει στρατιωτικά δικαστήρια ειδικά για να δικάζει και να καταδικάζει σε φυλακίσεις από πέντε ώς 32 χρόνια Κούρδους.
Όπως έπαθε ο ίδιος που πέρασε δεκάμισι χρόνια της ζωής του σε τουρκικές φυλακές και πολλοί του φίλοι. Μίλησε για τα απάνθρωπα βασανιστήρια που υπέστη στις τουρκικές φυλακές όταν συνελήφθει. Και ότι αναγκάστηκε να διαφύγει αρχικά στη Γερμανία και μετά στην Κύπρο, για να μην βρεθεί ξανά στις τουρκικές φυλακές. «Σαν Κούρδος ένιωθα πάντα μέσα μου πόνο για την απαγόρευση της γλώσσας και της κουλτούρας του λαού μου στη χώρα μου», είπε ακόμη στο Δικαστήριο ο Τσερκέζ Γκορκμάζ.
Και κατέληξε λέγοντας ότι το 1984 ήταν ενθουσιασμένος με την ίδρυση του ΡΚΚ. Ωστόσο, ο ίδιος επέλεξε την πολιτική δράση υπέρ του λαού του σε Τουρκία, Γερμανία και ακολούθως στην Κύπρο.
Η δίκη θα συνεχιστεί στις 24 Απριλίου.
Πηγή:http://www.philenews.com

Η διακριτική αποσιώπηση της ταυτότητας των νεκρών αποτελεί συστατικό στοιχείο των «μνημοσύνων» του Μελιγαλά ήδη από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια και συνδέεται με τη γενικότερη στρατηγική βάσει της οποίας επιχειρήθηκε στη χώρα μας η «δικαίωση» του ένοπλου δωσιλογισμού.

Με δυο λόγια: αυτό που συνήθως αποκρύπτει η φιλολογία περί «αθώων θυμάτων» είναι (α) το ιστορικό γεγονός ότι ο Μελιγαλάς υπήρξε βάση και ορμητήριο των ένοπλων συνεργατών της Βέρμαχτ που το 1943-44 έπνιξαν στο αίμα τη Μεσσηνία και τους γύρω νομούς και (β) ότι το μακελειό του 1944 ήταν το αποτέλεσμα μιας από τις σκληρότερες μάχες που έδωσε ο ΕΛΑΣ, με εξουσιοδότηση του συμμαχικού στρατηγείου και της κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Ας δούμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

*Κωμόπολη 2.482 κατοίκων το 1940, ο Μελιγαλάς χρησιμοποιήθηκε το 1941-43 ως βάση ιταλών καραμπινιέρων (1941-43) και μιας διλοχίας γερμανικού στρατού (1943-44).

*Οταν την άνοιξη του 1944 οι Γερμανοί συγκρότησαν τα Τάγματα Ασφαλείας, ένοπλους δωσιλογικούς σχηματισμούς με αποστολή την «αξιοποίηση της αντικομμουνιστικής μερίδας του ελληνικού λαού» για τη μετατροπή της αντιφασιστικής Αντίστασης σε εμφύλιο πόλεμο και την «εξοικονόμηση γερμανικού αίματος», εγκαταστάθηκε εκεί το 3ο Τάγμα Ασφαλείας Καλαμών-Μελιγαλά. Την υποστήριξή του ανέλαβε μια «πολιτική επιτροπή», με πρόεδρο τον πολιτευτή Περικλή Μπούτο και μέλη τον κοινοτάρχη, δυο δικηγόρους κι ένα γιατρό (Θεοδωρόπουλος 2001, σ. 133-4).

Το 1861 η λαϊκή αντίδραση κατά της βασιλείας είχε φουντώσει για τα καλά. Ο Όθωνας κατηγορείτο για παραβίαση του Συντάγματος και δεσποτισμό. Η κατάσταση οξύνθηκε ακόμη περισσότερο στις αρχές Μαΐου, όταν οι αρχές αποκάλυψαν συνωμοσία κατά του Θρόνου και προέβησαν σε συλλήψεις ηγετικών στελεχών της αντιπολίτευσης. Ο Όθωνας τον επόμενο μήνα αναχώρησε για ένα μακρύ ταξίδι στο Μόναχο και καθήκοντα αντιβασιλέα εκτελούσε η βασίλισσα Αμαλία.

Ελία Καζάν είναι μια αρχετυπική περίπτωση αμερικανικού ονείρου, ο γιος του μετανάστη που κατόρθωσε να κατακτήσει το θέατρο και τη μεγάλη οθόνη στις ΗΠΑ με μια σειρά θεατρικών και ταινιών που άφησαν εποχή. Έντονα επηρεασμένος από τη “μέθοδο” Στανισλάφσκι, υπήρξε μέντορας σπουδαίων ηθοποιών, συμβάλλοντας ιδιαίτερα στην ανάδειξη του Μάρλον Μπράντο και του Γουόρεν Μπίτι. Το γεγονός όμως που στιγμάτισε τη ζωή και το έργο του δεν ήταν άλλο παρά η μαρτυρία του ενώπιον της επιτροπής αντιαμερικανικών υποθέσεων το 1952, όταν και δε δίστασε να καταδώσει παλιούς του συντρόφους του ΚΚ ΗΠΑ προκειμένου να μπορέσει να συνεχίσει απρόσκοπτα την καριέρα του.

του Παναγιώτη Λίλλη

Το ΝΑΤΟ 20 χρόνια πριν

Ο «Εύ­σπλα­χνος Ου­ρα­νός» άνοι­ξε στις 24 Μαρ­τί­ου του 1999 και έκλει­σε μετά από 11 βδο­μά­δες. Ήταν η με­γα­λύ­τε­ρη στρα­τιω­τι­κή επι­χεί­ρη­ση στην Ευ­ρώ­πη, μετά τον Β΄ Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Η ΝΑ­ΤΟϊ­κή μη­χα­νή χρη­σι­μο­ποί­η­σε 1.130 πο­λε­μι­κά αε­ρο­σκά­φη, που  εκτέ­λε­σαν 2.300 επι­δρο­μές και έρι­ξαν 420.000 βλή­μα­τα πάνω στη Σερ­βία και πε­ριο­χές του Κό­σο­βου. Απ’ αυτά 37.000 ήταν βόμ­βες δια­σπο­ράς που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν «κατά λάθος» σε άμα­χους πλη­θυ­σμούς και πρό­σφυ­γες. Δε­κά­δες ήταν και τα ση­μεία στο Κό­σο­βο και στη Σερ­βία που έγι­ναν στό­χοι βομ­βαρ­δι­σμού με  βόμ­βες απε­μπλου­τι­σμέ­νου ου­ρα­νί­ου. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα της ΝΑ­ΤΟϊ­κής επι­δρο­μής ήταν χι­λιά­δες νε­κροί και τραυ­μα­τί­ες και ολο­κλη­ρω­τι­κή κα­τα­στρο­φή της υπο­δο­μής (γέ­φυ­ρες, κτί­ρια, αε­ρο­δρό­μια, νο­σο­κο­μεία κλπ) της Σερ­βί­ας.

«Περί τας 60 εκ των εργαζομένων γυναικών εις το εν Πειραιεί Νηματουργείον των αδελφών Ρετσίνα, ενήργησαν απεργίαν ως εγένετο αυταίς γνωστόν, ότι ηλαττώθη το ημερομίσθιόν των.

Αι απεργήσασαι ανηνέχθησαν εις τη διεύθυνσιν του καταστήματος, ζητούσαι την διόρθωσιν του αδίκου τούτου μέτρου.

Εν εποχή, καθ’ ην πάντα τα τρόφιμα και λοιπά είδη της απολύτου ανάγκης έχουσιν υπερτιμηθή, φρονούμεν, ότι έδει να αυξηθή το ημερομίσθιον των πτωχών εργατίδων, αίτινες δι’ όλης της ημέρας εργαζόμεναι, μόλις πορίζονται τον επιούσιον άρτον, πλουτίζοντες ολονέν δια του ιδρώτος αυτών τα βαλάντια των εργοστασιαρχών».

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ/ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Σάββατο 29 Ιουνίου 11πμ-2μμ: Δημιουργική απασχόληση και ψυχαγωγία παιδιών. Παιχνίδι με κλόουν, ξυλοπόδαρο και εθελοντές-ντριες που έχουν αρκετή εμπειρία από παιδική απασχόληση, φύλαξη παιδιών, πάρτυ κλπ....