ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στις 7 Απριλίου 1772, γεννιέται ο Γάλλος φιλόσοφος και διανοητής του ουτοπικού σοσιαλισμού Σαρλ Φουριέ. Ο ουτοπικός σοσιαλισμός, επηρεασμένος και από αστικές-μικροαστικές ροπές, αναζήτησε τα ιδανικά της νέας κοινωνίας χωρίς σωστή διερεύνηση και κριτική για την υπόσταση της κοινωνίας, για τις κινητήριες δυνάμεις που φέρνουν την αλλαγή της κοινωνικής πραγματικότητας και για τα μέσα, που πρέπει να χρησιμοποιήσει η εργατική τάξη για να κατακτήσει την εξουσία και να δημιουργήσει πραγματικά τη νέα κοινωνία, τη σοσιαλιστική.

Στις 23 Ιούνη 1848 οι εργάτες του Παρισιού ξεχύνονται στους δρόμους και στήνουν οδοφράγματα. Ηταν η απάντησή τους στο όργιο της τρομοκρατίας που εξαπέλυσε η αντεπανάσταση. Η εξέγερση αυτή είναι φανερά προλεταριακή. Στα οδοφράγματα υψώθηκαν κόκκινες σημαίες με τα συνθήματα «Ψωμί ή μολύβι», «Δικαίωμα εργασίας», «Ζήτω η κοινωνική δημοκρατία». Στις προκηρύξεις που τύπωναν οι ξεσηκωμένοι εργάτες, ζητούσαν να διαλυθεί η Συντακτική Συνέλευση και να περάσουν τα μέλη της από δίκη, να πιαστούν τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής, να απομακρυνθεί ο στρατός από το Παρίσι, να αναγνωριστεί στο λαό το δικαίωμα να καταρτίσει ο ίδιος το Σύνταγμα, να διατηρηθούν τα εθνικά συνεργεία και να κατοχυρωθεί το δικαίωμα της εργασίας. «Αν αλυσοδέσουν το Παρίσι τότε θα υποδουλωθεί ολόκληρη η Ευρώπη», έγραφε μια προκήρυξη, τονίζοντας τη διεθνή σημασία που είχε η εξέγερση.

Η συνεργασία των πολυεθνικών εταιρειών με τις χούντες δεν είναι είδηση. Ωστόσο, η ενίσχυση της τεκμηρίωσης αυτής της πραγματικότητας είναι εξαιρετικά χρήσιμη, αφενός διότι εξοπλίζει με γνώση για τους τρόπους με τους οποίους το κεφάλαιο χρησιμοποιεί στυγνές δικτατορίες προς όφελός του και εναντίον των λαών, αφετέρου, διότι φωτίζει την σκοτεινή δράση διάσημων εταιρικών σημάτων, που οφείλουν, προφανώς, να δώσουν, τουλάχιστον, δημόσια εξηγήσεις.

Ο Σάμιουελ Ντάσιελ Χάμετ, (Samuel Dashiell Hammett) γεννήθηκε στις 27 του Μάη 1894 στο Μέριλαντ των ΗΠΑ. Ο πατέρας του ήταν σκοτσέζικης καταγωγής και η μητέρα του είχε γαλλικές ρίζες (απ’ το επίθετο της, Ντε Σιελ, εξαγγλισμένο σε Ντάσιελ, προέρχεται τ’ όνομα του). Το 1900 η οικογένεια μετακομίζει στη Φιλαδέλφεια και ένα χρόνο αργότερα στη Βαλτιμόρη. Σε ηλικία 14 ετών ο Χάμετ αφήνει το γυμνάσιο και κάνει διάφορες εφήμερες δουλιές: υπάλλη­λος της εταιρίας σιδηροδρόμων Βαλτιμόρης και Οχάιο, παιδί για θε­λήματα σε μεσιτικό γραφείο, κλητήρας. Το 1915, στα 21 του, προσ­λαμβάνεται στο περίφημο γραφείο ντετέκτιβ Πίνκερτον. Το πρακτο­ρείο Πίνκερτον, ηλικίας ήδη 65 χρόνων, ήταν το μεγαλύτερο στη χώρα. Ο λογότυπος του ήταν ένα ανοιχτό μάτι, το σύνθημα του «Πο­τέ δεν κοιμόμαστε» (από εκεί προέρχεται και η έκφραση Private eye – κατά λέξη, ιδιωτικό μάτι – για τους ιδιωτικούς ντετέκτιβ). Ωστό­σο, με την ισχυροποίηση των τοπικών και ομοσπονδιακών αστυνο­μικών δυνάμεων, ο «ευγενής» ρόλος του πρακτορείου εκφυλίστηκε στην παροχή πρόσθετων αστυνομικών και στις αντισυνδικαλιστικές σκευωρίες. Όταν μάλιστα, απ’ τις αρχές του αιώνα, το εργατικό κί­νημα στις ΗΠΑ γνώρισε ορμητική άνοδο, η βασική λειτουργία των Πίνκερτον έγινε η αντισυνδικαλιστική: να σπάνε απεργίες, να τρο­μοκρατούν και να ενοχοποιούν με προβοκάτσιες απεργούς και να βάζουν με τη βία τους απεργοσπάστες στο εργοστάσιο.

Ο Ανρί Σεν-Σιμόν [Κλοντ Ανρί ντε Ρουβρουά, κόμης του Σεν-Σιμόν – πλήρης απόδοση από τα γαλλικά του Claude Henri de Rouvroy, comte de Saint-Simon] υπήρξε σημαίνουσα μορφή των γαλλικών γραμμάτων του 19ου αιώνα. Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 17 Οκτωβρίου 1760. Απεβίωσε, στην ίδια πόλη, στις 19 Μαΐου 1825. Tο έργο του εγγράφεται στη συνέχεια του Εγκυκλοπαιδισμού, «φέρει τα σημάδια» της Γαλλικής Επανάστασης, της Ναπολεόντειας Αυτοκρατορίας, της Παλινόρθωσης και τροφοδοτεί πολλά φιλοσοφικά – πολιτικά ρευμάτα (Φιλελευθερισμός, Σεν-σιμονισμός, Θετικισμός, Σοσιαλισμός, Αναρχισμός, Κομμουνισμός).Μέσα από τα έργα του Μάρξ και του Ντιρκέμ, έμεινε γνωστός στην σύγχρονη ιστορία της σκέψης είτε ως ένας εκ των «ουτοπιστών προδρόμων»του «επιστημονικού σοσιαλισμού», είτε ως ένας εκ των θεμελιωτών της γαλλικής Κοινωνιολογίας.

Ο Στρατηγός Εμμανουήλ Μ. Μάντακας (1891-1968) γεννήθηκε στους Λάκκους Κυδωνίας Χανίων Κρήτης. Ανήκε στην πολεμική οικογένεια αγωνιστών των απελευθερωτικών αγώνων της Κρήτης (1866 – 1879 – 1886 – 1897). Φοιτητής Νομικής κατατάχθηκε εθελοντής στον Ελληνικό στρατό το 1910. Πολέμησε στον Ελληνοτουρκικό και Ελληνοβουλγαρικό πόλεμο 1912 – 1913. Τραυματίστηκε στη μάχη του Σαρανταπόρου (1912). Αξιωματικός Πεζικού πήρε μέρος στο Εθνικό Κίνημα Θεσσαλονίκης (1916 Εθνική Αμυνα). Υπολοχαγός ακόμα διατέλεσε διοικητής στη Θεσσαλονίκη του Ουλαμού Εφέδρων αξιωματικών και εκπαίδευσε 700 εφέδρους αξιωματικούς και άλλους τόσους εφέδρους υπαξιωματικούς που στελέχωσαν το στρατό της Εθνικής Αμύνης (1917 – 1917).

“Φωνή και κλάημα άκουσα στη γέφυρα Κερίτη”: Η γέφυρα Κερίτης που πλημμύρισε με το αίμα 397 δολοφονηθέντων παλληκαριών από τους ναζί και κατάρρευσε από μία νεροποντή.

Λίγους μήνες πριν το τελευταίο του «ταξίδι», στις 22 Φεβρουαρίου 1993, ο Μάνος Χατζιδάκιςδιηύθυνε για τελευταία φορά την Ορχήστρα των Χρωμάτων, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε μια συναυλία – διαμαρτυρία εναντίον του φαινομένου του νεοναζισμού, που είχε αρχίσει να εξαπλώνεται και πάλι στην Ευρώπη, με έργα Κουρτ Βάιλ, Φρανς Λιστ και Μπέλα Μπάρτοκ. Στο έντυπο πρόγραμμα της συναυλίας με τον υπότιτλο «Οι βρικόλακες επιστρέφουν» κατέθετε και τις δικές του απόψεις. Ένα κείμενο – μανιφέστο κατά του εθνικισμού με τίτλο: «σκέψεις και παρατηρήσεις για το αναζωογονημένο φαινόμενο του Νεοναζισμού»…

Ο Στρατηγός Εμμανουήλ Μ. Μάντακας (1891-1968) γεννήθηκε στους Λάκκους Κυδωνίας Χανίων Κρήτης. Ανήκε στην πολεμική οικογένεια αγωνιστών των απελευθερωτικών αγώνων της Κρήτης (1866 – 1879 – 1886 – 1897). Φοιτητής Νομικής κατατάχθηκε εθελοντής στον Ελληνικό στρατό το 1910. Πολέμησε στον Ελληνοτουρκικό και Ελληνοβουλγαρικό πόλεμο 1912 – 1913. Τραυματίστηκε στη μάχη του Σαρανταπόρου (1912). Αξιωματικός Πεζικού πήρε μέρος στο Εθνικό Κίνημα Θεσσαλονίκης (1916 Εθνική Αμυνα). Υπολοχαγός ακόμα διατέλεσε διοικητής στη Θεσσαλονίκη του Ουλαμού Εφέδρων αξιωματικών και εκπαίδευσε 700 εφέδρους αξιωματικούς και άλλους τόσους εφέδρους υπαξιωματικούς που στελέχωσαν το στρατό της Εθνικής Αμύνης (1917 – 1917).

Σε μια συνέντευξη Τύπου, ο επιτετραμμένος διευθυντής της Αστυνομίας του Μονάχου, Χίμλερ, ανακοίνωνε τα εξής: «Την Τετάρτη ανοίγει πλησίον του Νταχάου το πρώτο στρατόπεδο συγκεντρώσεως. Θα μπορεί να υποδεχθεί πέντε χιλιάδες ανθρώπους. Εδώ θα κρατούνται μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος, και εφόσον κριθεί αναγκαίο, και μέλη των αφοριστών του Ράιχ, αλλά και περιθωριακοί που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του κράτους, καθώς δεν μπορούμε να κρατάμε για μεγάλο χρονικό διάστημα τους κομμουνιστές στις δικαστικές φυλακές, επιβαρύνοντας έτσι τον κρατικό μηχανισμό, αλλά ούτε από την άλλη να τους αφήνουμε ελεύθερους.