Ο Μουσταφά Κεμάλ γεννήθηκε στην Πάνω Πόλη της Θεσσαλονίκης το 1881. Ήρθε στον κόσμο από τα χέρια μιας εξισλαμισμένης ελληνίδας μαμής της γειτονιάς του και ότι πρωτοπήγε σε ελληνικό σχολείο στον Λαγκαδά. Το σπίτι του στην γωνία των πάλαι ποτέ οδών Γενή Καπή και Νουμάν Πασά (σήμερα Αγίου Δημητρίου και Αποστόλου Παύλου) αποτελεί το σημαντικότερο μουσείο της νεότερης ιστορίας της Τουρκίας.
Για την καταγωγή του Κεμάλ θρυλούνται πολλά. Είναι βέβαιο ότι δεν έχει μόνο τουρκικό αίμα, πράγμα που ισχυριζόταν ο τελευταίος σουλτάνος, αλλά και πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί.
Πρώτος του δάσκαλος υπήρξε ο έλληνας παπάς του χωριού Χρυσαυγή του Λαγκαδά. Στην ίδια περιοχή ο μικρός Μουσταφά έζησε μαζί με τη μητέρα του και την αδελφή του για δύο χρόνια «διώχνοντας τις κάργες» από τα φασουλοχώραφα κάποιου συγγενούς του. Εκεί έμαθε να αγαπά το τυρί με το πετιμέζι, το γιαούρτι και τα αυγά ομελέτα, μια λιτή συνήθεια που κράτησε σε όλη του την ζωή. Στο ίδιο όμως περιβάλλον, την ίδια χρονική περίοδο, εθίστηκε στο αλκοόλ, για να γίνει ισόβιος πότης (και τελικά θύμα) της ρακής, του κονιάκ και της σαμπάνιας.
Το γεγονός αυτό μαρτυρά την ελάχιστη έως ανύπαρκτη προσκόλλησή του στους τύπους του Ισλάμ που πρέσβευε ανέκαθεν ο Κεμάλ.
Σημαντικές λεπτομέρειες
Το βιβλίο «Ο βίος και η πολιτεία του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη», των εκδόσεων Εξάντας, που αποτελεί καρπό μακροχρόνιας έρευνας, αποκαλύπτει πολλές σημαντικές λεπτομέρειες από τα μαθητικά και φοιτητικά χρόνια του Κεμάλ, τις συγκρούσεις με τους δασκάλους του, τους έλληνες φίλους του, τους πρώτους έρωτές του. Κυρίως όμως αναλύει το οικογενειακό, κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσει το πληθωρικό «εγώ» του ο μελλοντικός δημιουργός της σύγχρονης Τουρκίας.
Ένα από τα πλέον άγνωστα στοιχεία της ζωής του είναι η συμμετοχή και καταδίκη του παππού του στην περιβόητη «σφαγή των προξένων» της Θεσσαλονίκης, που έγινε τελικά η αφορμή, για να αποδοθεί η Θεσσαλία στην Ελλάδα.
Παρά τις αντιδράσεις της καταπιεστικής μητέρας του, που ήθελε να τον δει ιερωμένο, ο νεαρός Κεμάλ άρχισε τη στρατιωτική παιδεία του από την ηλικία των 12 ετών, φοιτώντας σε ειδική προπαρασκευαστική σχολή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία στεγαζόταν στο σημερινό κεντρικό κτίριο της παλιάς Φιλοσοφικής σχολής του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εν συνεχεία, ο νεαρός δόκιμος, παρότι διήγε μια άκρως άσωτη και προκλητική ζωή, ασυμβίβαστη για μουσουλμάνο στρατιωτικό, ολοκλήρωσε με άριστα τις σπουδές του στο Μοναστήρι και την Κωνσταντινούπολη.
Η υπηρεσιακή εξορία του στη Μ. Ανατολή, η επιστροφή του στη Θεσσαλονίκη, η συμμετοχή του ως επιτελικού αξιωματικού της Θεσσαλονίκης στη μυστική οργάνωση των Νεότουρκων, στην οποία μετείχαν και πολλοί έγκριτοι Έλληνες, οι δύο δολοφονικές απόπειρες εναντίον του στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, οι εκσυγχρονιστικές συνομωσίες στις τεκτονικές στοές της πόλης, ο εξευρωπαϊστικός ρόλος των εξισλαμισμένων Εβραίων, των Εβραίων και των άλλων εθνοτήτων που οδήγησαν τελικά στην πτώση του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ παρουσιάζονται γλαφυρά στο βιβλίο με πληθώρα τολμηρών ιστορικών στοιχείων, αθησαύριστων μέχρι σήμερα.
Η στρατιά των Θεσσαλονικιών που με τη συμμετοχή του Κεμάλ ανέτρεψε τον σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ, η εξορία του τελευταίου στη Θεσσαλονίκη υπό την εποπτεία του Μουσταφά Κεμάλ, οι διαφωνίες των Νεότουρκων, η μυθική επίσκεψη του προτελευταίου σουλτάνου Μεχμέτ Ε’, οι φρούδες ελπίδες των Ελλήνων για εκδημοκρατισμό της αυτοκρατορίας και τέλος η κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό στρατό ολοκληρώνουν χωρίς όμως, όπως αποκαλύπτει το βιβλίο, να δίνουν τέλος στον ισχυρό δεσμό του Κεμάλ με τη γενέτειρά του.
Η Θεσσαλονίκη στα κατοπινά χρόνια θα γίνει το σημείο αναφοράς όλων των ιδιωτικών στιγμών του. Θα την νοσταλγεί, θα την τραγουδά και θα την θυμάται παρέα με τους πιστούς θεσσαλονικείς φίλους του, παρότι η μητέρα του τον παρότρυνε «να την πάρει πίσω».
Το σπίτι που γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη
Το σπίτι αυτό παραχωρήθηκε το 1935 από το Δήμο Θεσσαλονίκης στο τουρκικό κράτος, το οποίο αποφάσισε να το μετατρέψει σε μουσείο αφιερωμένο στον Κεμάλ Ατατούρκ.
Το κτίριο που κτίστηκε πριν από το 1870 αποτελείται από τρεις ορόφους και έχει μια αυλή. Επισκευάστηκε το 1981 και βάφτηκε στο αρχικό του χρώμα (ροζ). Το μεγαλύτερο μέρος της επίπλωσης είναι αυθεντικό. Όπου υπήρχαν ελλείψεις συμπληρώθηκαν με έπιπλα από το Μαυσωλείο του Κεμάλ και από το Τοπ Καπί της Κωνσταντινούπολης.
Σε όλους τους τοίχους υπάρχουν φωτογραφίες του Κεμάλ από διάφορες φάσεις της ζωής του. Στο ισόγειο υπάρχουν τέσσερα δωμάτια, χωρίς κάποια ιδιαίτερη σημασία για τον επισκέπτη. Στον πρώτο όροφο υπάρχει το σαλόνι για τους ξένους με ευρωπαϊκούς καναπέδες, ένα μεγάλο καθημερινό δωμάτιο με μιντέρια (χαμηλοί καναπέδες), το δωμάτιο της μητέρας του Κεμάλ και η κουζίνα με τα μαγειρικά σκεύη της εποχής.
Στο δεύτερο όροφο ξεχωρίζει το δωμάτιο, στο οποίο γεννήθηκε ο Κεμάλ, ένα μεγάλο δωμάτιο με μιντέρι, το γραφείο του και ένα μεγάλο μαγκάλι.
Υπάρχει επίσης ένα ακόμη δωμάτιο, στο οποίο εκτίθενται προσωπικά είδη του Κεμάλ προερχόμενα από την Άγκυρα. Πρόκειται για επίσημο ρουχισμό, είδη καπνιστού, μαχαιροπίρουνα, κλπ. Στους τοίχους υπάρχουν, όλα τα έγγραφα από τη σχολική ζωή του Κεμάλ.
Πηγες:http://www.tanea.gr/politismos/article/?aid=4632939
http://www.makthes.gr/news/opinions/615/
