DNA, βιομετρικά στοιχεία, δεδομένα υγείας, πολιτικές πεποιθήσεις, θρησκεία, συνδικαλιστική ιδιότητα. Δεν πρόκειται για σενάριο δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας. Είναι κατηγορίες προσωπικών δεδομένων που περιλαμβάνονται ρητά στο υπό διαπραγμάτευση πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ Europol και Ισραήλ.
Και το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό: σε ποιο κράτος και σε ποιους μηχανισμούς ασφαλείας συζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιτρέψει την πρόσβαση σε τέτοια δεδομένα;
Το 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε εντολή να διαπραγματευτεί συμφωνία με το Ισραήλ για την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων μέσω Europol. Τα ίδια τα επίσημα ευρωπαϊκά έγγραφα προβλέπουν ότι μπορούν, σε «απολύτως αναγκαίες και αναλογικές» περιπτώσεις, να διαβιβάζονται πληροφορίες που αποκαλύπτουν φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, πολιτικές απόψεις, θρησκευτικές και φιλοσοφικές πεποιθήσεις, συνδικαλιστική ιδιότητα, γενετικά δεδομένα, στοιχεία υγείας και σεξουαλικής ζωής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη από το 2018 χαρακτηρίσει αυτές τις μεταφορές «εξαιρετικά ευαίσθητες».
Το σχέδιο συμφωνίας που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 συμπεριέλαβε ρητά και βιομετρικά δεδομένα. Αποδέκτες δεν θα ήταν απλώς η ισραηλινή αστυνομία. Στις «αρμόδιες αρχές» περιλαμβάνεται και η Shin Bet, η ισραηλινή υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας.
Ακόμη σοβαρότερο: ενώ η ευρωπαϊκή εντολή απέκλειε την εφαρμογή της συμφωνίας στα παλαιστινιακά και άλλα εδάφη που κατέχει το Ισραήλ από το 1967, στο σχέδιο του 2022 εισήχθησαν εξαιρέσεις που θα επέτρεπαν τη χρήση δεδομένων προερχόμενων από την Europol και στα κατεχόμενα εδάφη, για την πρόληψη ή διερεύνηση εγκλημάτων και άλλες προβλεπόμενες περιπτώσεις.
Η ίδια η Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου της ΕΕ σήμανε συναγερμό. Σε γνωμοδότηση της 29ης Νοεμβρίου 2022 έκρινε ότι το σχέδιο περιείχε προβλέψεις που παραβίαζαν το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και ότι η Επιτροπή είχε υπερβεί τη διαπραγματευτική εντολή της. Προειδοποίησε μάλιστα ότι, εάν περνούσε έτσι, θα ήταν η πρώτη φορά που συμφωνία ΕΕ–Ισραήλ θα προέβλεπε εφαρμογή της στα εδάφη που κατέλαβε το Ισραήλ το 1967.
Κι όμως, η υπόθεση δεν τελείωσε εκεί.
Έγγραφα που αποκτήθηκαν μέσω αιτημάτων διαφάνειας δείχνουν ότι αξιωματούχοι της Κομισιόν πραγματοποίησαν τουλάχιστον επτά συναντήσεις με Ισραηλινούς διπλωμάτες για τη συμφωνία μεταξύ 2023 και 28 Ιανουαρίου 2026. Παράλληλα συνεχίστηκαν οι επαφές της Europol με ισραηλινές αντιπροσωπείες. Τον Ιούλιο του 2026, 27 ευρωβουλευτές κατέθεσαν επίσημη ερώτηση προς την Επιτροπή ζητώντας εξηγήσεις για την πορεία των διαπραγματεύσεων και τους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Δεν εξετάζουμε αυτή τη συμφωνία στο κενό. Μιλάμε για δεδομένα που ενδέχεται να καταλήξουν στους μηχανισμούς ασφαλείας ενός κράτους κατοχής και απαρτχάιντ, που επί δεκαετίες έχει αναπτύξει ένα τεράστιο σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου του παλαιστινιακού πληθυσμού. Μιλάμε για τη Shin Bet και άλλους μηχανισμούς που λειτουργούν μέσα σε ένα σύστημα κατοχής όπου η συλλογή πληροφοριών, οι ανακρίσεις, οι διοικητικές κρατήσεις και η επιτήρηση αποτελούν βασικά εργαλεία ελέγχου.
Οι κίνδυνοι επομένως είναι προφανείς.
Τι μπορεί να σημαίνει η πρόσβαση σε στοιχεία πολιτικών πεποιθήσεων ή βιομετρικά δεδομένα για έναν Παλαιστίνιο που ζει στην Ευρώπη; Για έναν ακτιβιστή; Έναν δημοσιογράφο; Έναν εργαζόμενο ανθρωπιστικής οργάνωσης; Για ανθρώπους που ταξιδεύουν στην Παλαιστίνη ή έχουν επαφές με οργανώσεις και πρόσωπα εκεί;
Δεν χρειάζεται να υποθέσουμε ότι κάθε τέτοιο δεδομένο θα χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά. Αρκεί να εξετάσουμε ποιος αποκτά τη δυνατότητα να το χρησιμοποιήσει και τι έχει ήδη κάνει με τις τεχνολογίες επιτήρησης που διαθέτει. Ειδικοί που μίλησαν στο Statewatch προειδοποίησαν ακριβώς για κινδύνους που σχετίζονται με διακρίσεις στην αστυνόμευση, ανεπαρκή εποπτεία των υπηρεσιών ασφαλείας και χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην ανάλυση δεδομένων και στη στρατιωτική στοχοποίηση.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι απλώς «προστασία προσωπικών δεδομένων».
Είναι η πιθανότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση να προσφέρει νέα πληροφοριακά εργαλεία στους μηχανισμούς ενός κράτους που διατηρεί παράνομη κατοχή παλαιστινιακών εδαφών, την ώρα που η ίδια η ΕΕ δηλώνει ότι υποτίθεται πως υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο.
Η συνεργασία Europol–Ισραήλ πρέπει να έρθει στο φως. Η συμφωνία πρέπει να σταματήσει.
Η Ευρώπη δεν μπορεί από τη μία να εκφράζει «ανησυχία» για την Παλαιστίνη και από την άλλη να βαθαίνει την αστυνομική και πληροφοριακή συνεργασία με τους μηχανισμούς που εφαρμόζουν την κατοχή.
Όχι ευρωπαϊκά προσωπικά δεδομένα στη Shin Bet.
Όχι ευρωπαϊκή συνενοχή στην κατοχή και το απαρτχάιντ.
Μποϊκοτάζ – Απόσυρση επενδύσεων – Κυρώσεις στο Ισραήλ.
BDS GREECE
2
