Βασική έννοια της υλιστικής αντί- ληψης της ιστορίας (Κ. Μαρξ, Ιστορι- κός Υλισμός), σύμφωνα με την οποία η ιστορία του ανθρώπινου πνεύματος καθορίζεται από την μεταβολή της οικονομικής κατάστασης ενός λαού ή μιας εποχής. Η εξέλιξη δηλαδή της κοινωνίας καθορίζεται από τους τρόπους και τις σχέσεις παραγωγής. Τάξεις χαρακτηρίζονται μεγάλες ομάδες ανθρώπων, που διακρίνονται μεταξύ τους από τη θέση τους σ’ένα καθορισμένο σύστημα της κοινωνικής παραγωγής, από τη σχέση τους προς τα μέσα παραγωγής (ως μέσα παραγωγής νοούνται το σύνολο των στοιχείων που είναι απαραίτητα για την παραγωγική διαδικασία, όπως πρώτες ύλες υλικά, ενέρ- γεια, μηχανές, μεταφορικά μέσα κ.λ.π.), από τον ρόλο τους στην κοινωνική οργάνωση της εργασίας και τέλος από τον τρόπο απόκτησης και από το μέγεθος του μεριδίου που διαθέτουν στον κοινωνικό πλούτο.
Οι τάξεις αποτελούν ιστορικό φαινόμενο, δημιουργήθηκαν στην πορεία της κοινωνικής εξέλιξης στη βάση της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής. Διακρίνονται σε βασικές (κύριες)τάξεις που γεννιούνται άμεσα από τις κυρίαρχες αν- ταγωνιστικές μορφές ιδιοκτησίας, όπως η αστική τάξη (ελέγχει όλα τα μέσα παραγωγής, πρώτες ύλες κ.λ.π.) και οι προλετάριοι (εργάτες που πουλούν την εργασία τους στους αστούς προκειμένου να επιβιώσουν) και δευτερεύουσες που βασίζονται στις μορφές ιδιοκτησίας που είτε είναι κατάλοιπα προηγούμενων κοινωνικών σχηματισμών (έμποροι, βιοτέχνες κ.λ.π.), είτε ενός μελλοντικού κοινωνικού σχηματισμού (υπάλληλοι σε διάφορες υπηρεσίες)
Η επιστημονική θεωρία των τάξεων θεμελιώθηκε από τον Κ. Μαρξ και τον Φ. Ένγκελς στη βάση του πολιτικού αγώνα, δηλαδή της πάλης εναντίον της τάξης των εκμεταλλευτών με απώτερο στόχο την κοινωνική (προλεταριακή) επανάσταση.
Η οποία έχει ως στόχο ν’ αντικαταστήσει τις παλαιές παρα- γωγικές σχέσεις με νέες και να οδηγήσει στον μετασχηματισμό της κοινωνίας, μέσω της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας, την κοινή χρήση των μέσων παραγωγής και την κοινοκτημο- σύνη των αγαθών (διανομή των παραγόμενων προϊόντων με βάση κοινή συμφωνία), ώστε να επιτευχθεί η μετάβαση σε μια αταξική κοινωνία (κατάργηση όλων των τάξεων).
