Μετά την ολοκλήρωση της πορείας στο Σύνταγμα, συναντήσαμε τον Σαμ, έναν από τους Σύριους πρόσφυγες. Είναι ένας νέος μορφωμένος άνθρωπος που ψάχνει διέξοδο στην Ευρώπη για μια καλύτερη ζωή για τον ίδιο και τους ανθρώπους του.Είναι έξυπνος και ιδιαίτερα ευχάριστος χαρακτήρας παρά τις δυστυχίες που έχει ζήσει μέχρι στιγμής με τον πόλεμο στη Συρία. Ήταν πρόθυμος να του πάρομε συνέντευξη και να ακουστούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Σύριοι πρόσφυγες που διεκδικούν άσυλο και στέγη στην Ευρώπη, σε κάποια χώρα που θα υπάρχει η δυνατότητα να τους τα παρέχει σε αντίθεση με την Ελλάδα.
Ακολουθεί σε κείμενο η ελληνική μετάφραση (πιο ελεύθερη και περιεκτική σε σημεία) και το πρωτότυπο ηχητικό ντοκουμέντο στα αγγλικά.
Σαμ: Είμαι ο Σαμ από την Συρία και είμαι Σύριος πρόσφυγας εδώ στην Ευρώπη.
Πρώτα, θέλω να ευχαριστήσω την Ελλάδα, τον Ελληνικό λαό, επειδή εδώ νιώθω σαν να είμαι στη χώρα μου. Είστε τόσο ευγενικοί άνθρωποι. Νομίζω έχουμε πολλά κοινά (έθιμα και άνθρωποι). Σας ευχαριστώ.
Είμαι Μηχανολόγος Μηχανικός και έχω μεταπτυχιακό. Πριν την κρίση, η ζωή μου ήταν καλή και προετοιμαζόμουν για το διδακτορικό μου δίπλωμα, αλλά εξαιτίας του πολέμου, ο μισθός έπεσε στα 90 δολάρια το μήνα. Έτσι δεν μπορούσα να κάνω τίποτα. Παράλληλα, έχασα τα σπίτια μου, δύο σπίτια σε διαφορετικές περιοχές και το αυτοκίνητο μου. Παραλίγο να χάσω και τον αδερφό μου. Τον απήγαγαν οι συμμορίες al-Nusra και τελικά ζήτησαν 2.000.000 λίρες (~10.000€) για να τον πάρουμε πίσω.
Έτσι λοιπόν ήρθα εδώ να αναζητήσω να ζήσω ως άνθρωπος κι όχι ως αριθμός. Επειδή όλοι, κάθε Συριακή και διεθνής πολιτική δομή – καθεστώς, πείτε το όπως θέλετε, μας αντιμετωπίζουν, εμάς τους Σύριους, σαν αριθμούς και μόνο. Μας φέρονται ποσοτικά, όχι ποιοτικά. Θέλω απλά να ζήσω ως άνθρωπος και να έχω μια ευκαιρία να είμαι άνθρωπος, μια ευκαιρία να συνεχίσω τις σπουδές μου, μια ευκαιρία να ζήσω ειρηνικά.
Μου λείπει η οικογένεια μου στη Συρία. Παρεμπιπτόντως, μια φορά αναγκάστηκα να φύγω από το σπίτι μου, γιατί γινόταν μάχη μεταξύ των πολεμικών πλευρών και όταν γύρισα σπίτι όλα τα έπιπλα είχαν κλαπεί, το μουσικό μου όργανο ήταν σπασμένο με βάναυσο τρόπο και νομίζω ήταν ένα μήνυμα ότι “θα σας καταστρέψουμε, θα καταστρέψουμε την ανθρωπότητα στη Συρία, θα καταστρέψουμε τα πάντα”. Ελπίζω ο Ελληνικός λαός να μην αισθανθεί ποτέ αυτό το πρόβλημα, επειδή είναι πολύ δύσκολο να αποχωρίζεσαι την οικογένειά σου και να μην ξέρεις αν θα τους ξαναδείς. Νομίζω πως οι Σύριοι είμαστε πολιτισμένοι άνθρωποι, έχουμε ανθρωπιά και δεν έχουμε υπονομεύσει κανέναν μέχρι τώρα, κι έτσι δεν έχουμε τίποτα πέραν της ελπίδας. Ευχαριστώ και πάλι τους Έλληνες, είστε τόσο ευγενικοί και είστε ξαδέρφια μας.
Καλλιόπη: Μπορώ να σε ρωτήσω κάτι; Είπες νωρίτερα ότι έχασες δύο σπίτια και το αυτοκίνητο σου, πώς τα έχασες;
Σαμ: Από τα όπλα. … (Ο Σαμ νομίζει ότι τον βιντεοσκοπούμε.) Έχασα το αυτοκίνητό μου όταν οδηγούσα σε έναν δρόμο υπό τον έλεγχο των συμμοριών al-Nusra. Μου είπαν “βγες έξω… θέλουμε το αυτοκίνητο σου… βγες αλλιώς πυροβολούμε… δώσε τα κλειδιά… δίνε του… αντίο”. Και με παράτησαν σε ένα δάσος, και περπάτησα 15χμλ για να φτάσω στην πόλη. Έχασα το σπίτι μου στην Al-Hasakah, επειδή το ISIS ξέρετε κατέχει την περιοχή και ήμαστε καταζητούμενοι, επειδή – με συγχωρείτε πρέπει να μιλήσω για θρησκείες – η αλήθεια είναι ότι είμαι χριστιανός και αυτοί θέλουν να υπάρχει μίσος μεταξύ των Σύριων. Ως Σύριοι είμαστε αδέλφια παρά τις θρησκείες, παρά τη φυλή! Έτσι έχασα το πρώτο σπίτι μου και το δεύτερο σπίτι μου στη Δαμασκό το χάσαμε από πύραυλο που έπεσε και έκαψε τα πάντα. Και έχασα και το όργανό μου, το ούτι. Επέστρεψα σπίτι και το βρήκα κατεστραμμένο με βάναυσο τρόπο, δεν θέλουν τη μουσική.
Καλλιόπη: Αντιλαμβάνομαι ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική για σένα…
Σαμ: Ναι, η ζωή μου! Επίσης, έχασα τις σημειώσεις μου από το πρώτο πτυχίο, τα χαρτιά μου,
φωτογραφίες με την οικογένειά μου από την βάφτιση μου όταν ήμουν έξι. Καλλιόπη: Σαν να έχασες το παρελθόν σου…
Σαμ: Το παρελθόν και την καρδιά μου, όλα στην καρδιά μου, νομίζω. Αφήστε μας να φύγουμε και υπόσχομαι να επιστρέψω σαν τουρίστας, όχι πρόσφυγας, αγαπώ αυτή την χώρα!
Καλλιόπη: Ελπίζω, ειλικρινά ελπίζω να κερδίσετε ότι αξίζετε.
Σαμ: Νομίζω μια χώρα όπου θα μπορέσω να συνεχίσω τις σπουδές μου. Ξέρετε, ως Σύριος μηχανικός, πρέπει να αξιολογήσω το πτυχίο μου στο πανεπιστήμιο και είμαι έτοιμος. Η ζωή μου ήταν το διάβασμα, 13 χρόνια. 5 χρόνια προπτυχιακό, 3 χρόνια μεταπτυχιακό και άλλα 2 για το διδακτορικό και τώρα δεν αξίζουν τίποτα. Αντιμετωπίζουν τους Σύριους ως ποσότητα ως αριθμούς και παράλληλα θέλω να πω πως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εδώ που παίρνουν χρήματα για να ταξιδέψεις παράνομα και ζητούν μεγάλα χρηματικά ποσά, 5000, 6000 ευρώ.
Καλλιόπη: Το γνωρίζω, είναι εκμεταλλευτές.
Σαμ: Ναι, εγώ πήγα στην Τουρκία και ξέρετε ως Σύριος δεν χρειάζομαι βίζα για την Τουρκία γιατί υπάρχει συμφωνία μεταξύ της και της Συρίας. Βρέθηκα στην Κωνσταντινούπολη, η πόλη της μουσικής, έπειτα σε μια πόλη με όνομα Σμύρνη νομίζω. Βρήκα έναν άντρα που πήρε 2000 ευρώ από εμένα και με πήρε με άλλους 5 σε μια άλλη πόλη Μπούντρουμ, τουριστική πόλη νομίζω, πολύ όμορφη. Και σε μια ξύλινη βάρκα με μικρή μηχανή.
Καλλιόπη: Πόσοι ήσαστε εκεί μέσα;
Σαμ: Νομίζω ήμαστε 15, σε βάρκα μήκους έξι μέτρων. Και βρεθήκαμε στη μέση της θάλασσας, τα κύματα ήταν τόσο ψηλά. Και ο οδηγός δεν απαντούσε είτε μιλούσαμε Αραβικά είτε Γαλλικά ή Τούρκικα, καμία απάντηση. Δεν ήθελε να επικοινωνήσει μαζί μας. Τελικά, φτάσαμε στην Κω. 75 ημέρες πριν. Όταν φτάσαμε είπε με την Τούρκικη προφορά του “πηγαίνετε εκεί”, και πήγαμε στο αστυνομικό τμήμα, “Γεια σας παιδιά είμαστε Σύριοι”. Άκουσαν την ιστορία μας και έπειτα απ’ όλα μας κράτησαν σε ένα κελί για 24 ώρες και πήραν τα αποτυπώματά μας. Σιγουρεύτηκαν πως δεν καταζητούμαστε ή ό,τι άλλο, δεν γνωρίζω. Μας φέρθηκαν πολύ ευγενικά οι αστυνομικοί. Ήταν τόσο καλοί μαζί μας, είμαι πολύ ευγνώμων για τους ανθρώπους σε εκείνο το νησί, ήταν τόσο καλοί που μας άφησαν ελεύθερους. Ήταν η πρώτη φορά στη ζωή μου που έμπαινα σε αστυνομικό τμήμα. Δεν φαντάζεστε πόσο σκληρό είναι να μένεις στη φυλακή, να ζεις αυτό το συναίσθημα, πολλοί καλλιτέχνες, ιατροί και μηχανικοί ήταν μαζί μας, μορφωμένοι άνθρωποι. Άνθρωποι με παιδεία που είναι τόσο ευαίσθητοι. Μας έβαλαν στο ίδιο μέρος όπως τους εγκληματίες, ήταν τόσο σκληρό, το πρώτο χαστούκι. Έπειτα φύγαμε, ήρθα στην Αθήνα και αμέσως επισκέφτηκα την Ακρόπολη, επειδή ξέρετε ως μηχανικός αποτελεί πρότυπο για μένα. Αγαπώ την ιστορία και μου θύμιζε την Συρία. Νομίζω ότι κοιτάζοντας την Ακρόπολη, θα δεις (να μοιάζουν) πολλά ιστορικά σημεία στη Συρία, όπως η Palmyra, όπως ο San Pedro, Saint Simeon, εκκλησία στην Aleppo, μεγάλο μέρος κοινής ιστορίας. Και
όταν είδα τα ελληνικά πρόσωπα, είπα Θεέ μου, η πόλη μου! (αφήγηση αστείας ιστορίας). Αναγκάστηκα να πάω σε μαύρα (σκοτεινά) μέρη όμως η Ομόνοια, Αχαρνών. Μαύρα ως προς τη συμπεριφορά, την προσωπικότητα. Να βρω κάποιον να με στείλει έξω. Είναι ανώφελο. Προσπάθησα να πάω αλλά νομίζω… με συγχωρείτε.
Θέλω να πάω έξω στη Σουηδία ή τις Σκανδιναβικές χώρες, επειδή νομίζω εκεί μπορώ να έχω ένα μέρος της ευκαιρίας μου. Ως Σύριος, με 5.000 χρόνια πολιτισμού, μπορώ – νομίζω μπορώ να πω – να γίνω αρεστός σε αυτούς, επειδή ένας Σύριος ή Έλληνας ή και από εκείνη τη χώρα, είμαστε πολιτισμένοι άνθρωποι και μπορούμε να κερδίσουμε το σεβασμό μας. Ελπίζω να πάρω την οικογένειά μου και την κοπέλα μου μαζί, αυτή είναι η ελπίδα μου αν και στη Συρία έχουμε προβλήματα. Νομίζω έχω εγκλωβιστεί στην Ελλάδα. Αγαπώ το ούζο, ούζο λέγεται το ελληνικό, εμείς έχουμε το ίδιο ποτό και το λέμε άρακ, εσείς λέτε “γεια μας”, εμείς “σάχα”. Μου λείπει το χωριό μου, επειδή κάθε χρόνο φτιάχναμε άρακ μόνοι μας. Και υπάρχει μια διαφωνία μεταξύ μου και ενός φίλου μου Έλληνα ότι για το αν το άρακ ή το ούζο είναι πιο δυνατό. Το ξέρω αυτό είναι ρατσισμός (γέλια). Και οι Ελληνίδες είναι πολύ όμορφες, πολύ ευγενικές και φασαριόζες σαν τις Σύριες, ναι. Δεν είναι εύκολο να πιάσεις φιλία με μια κοπέλα στη Συρία όπως εδώ. Οκ, τι άλλο θέλετε να μάθετε;
Νίκος: Είσαι εδώ ολομόναχος; Εννοώ, η οικογένεια σου, οι φίλοι…
Σαμ: Όχι, έχω πολλούς φίλους εδώ, νομίζω πως γνωρίζω 15 από τη Συρία. Δεν μας επιτρέπεται να νοικιάσουμε σπίτι, συνεπώς νοικιάζουμε με τον μαύρο τρόπο. Έτσι είμαστε 15 άτομα σε ένα δυάρι. Νομίζω πως αν μπορούσαμε να νοικιάσουμε, ίσως η ελληνική οικονομία να είχε κάποια κέρδη, αντί για αυτούς τους ανθρώπους (που τους νοικιάζουν). Όσοι δικαιούνται νοικιάζουν με 300€ και αυτοί παίρνουν από τους Σύριους 1000€, 1050€. Είναι δύσκολη κατάσταση.
Αυτός είναι ο φίλος μου ο Μάικ.
Καλλιόπη: Είμαι η Καλλιόπη, αυτός είναι ο Νίκος. …
Σε αυτό το σημείο κλείσαμε την συνέντευξη και γνωριστήκαμε με τον Σαμ και τον Μαικ με τους οποίους κρατήσαμε επικοινωνία και τις επόμενες ημέρες μέχρι και σήμερα.
