Όνειρο Αριστερής Νύχτας (1987): η πρώτη (σκηνοθετικά) ταινία του Ν. Καλογερόπουλου – από τις πιο πολιτικές του δημιουργίες

Όνειρο Αριστερής Νύχτας (1987): η πρώτη (σκηνοθετικά) ταινία του Ν. Καλογερόπουλου – από τις πιο πολιτικές του δημιουργίες

Του Μάριου Αυγουστάτου

Σκηνοθεσία: Ντίνος Κατσουρίδης, Νίκος Καλογερόπουλος

Πρωταγωνιστές: Νίκος Καλογερόπουλος, Μίνα Χειμωνά, Γιώργος Τσιτσόπουλος, Ταϋγέτη, Χριστίνα Αυλιανού, Κώστας Νταλιάνης, Λυκούργος Λυσσαριάδης, Ανδρέας Βαρούχας, Ρίκα Βαγιάνη, Δημήτρης Γιαννακόπουλος, Δήμητρα Ζέζα και ο Νικόλας Άσιμος.

Το «Όνειρο Αριστερής Νύχτας» είναι μια ταινία που δύσκολα αφήνει αδιάφορο τον θεατή, ακριβώς επειδή δεν επιχειρεί να είναι ουδέτερη. Μια ταινία πολιτική, η πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Νίκου Καλογερόπουλου.

Ο ήρωάς της, ο Πολυχρόνης (Ν. Καλογερόπουλος), ένας πρώην μαοϊκός αριστεριστής της γενιάς του Πολυτεχνείου, βρίσκεται στα πρόθυρα προσωπικής κατάρρευσης. Προσπαθώντας να καταγράψει σε βιβλίο όσα πίστευε, διαπιστώνει ότι ο κόσμος γύρω του —φίλοι, οικογένεια, ακόμη και η ίδια η οργάνωση από την οποία έχει αποχωρήσει— έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί. Η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον μοιάζει από πολύ δύσκολη έως ανέφικτη.

Θεματική και ύφος

Η ταινία κινείται στα όρια ανάμεσα στην κοινωνική σάτιρα και το υπαρξιακό δράμα, καταγράφοντας με πικρία τη μεταπολιτευτική απογοήτευση μιας ολόκληρης γενιάς που είδε τα ιδανικά της να αλλοτριώνονται. Η σχέση του Πολυχρόνη με τη Δήμητρα —σύντροφό του και ερωτικά και πολιτικά— λειτουργεί ως καθρέφτης αυτής της φθοράς: η στιγμιαία οικειότητα δεν αρκεί πια για να καλύψει το χάσμα που έχει ανοίξει ανάμεσά τους.

Η αντιπαράθεση πίσω από την ταινία

Ένα στοιχείο που σημάδεψε τη ζωή του έργου είναι η αντιπαράθεση των δύο δημιουργών του. Στην προβολή της στο 37ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο Καλογερόπουλος —συν-σκηνοθέτης, σεναριογράφος και πρωταγωνιστής— καταλόγισε δημόσια στον Κατσουρίδη ότι είχε αλλοιώσει το ιδεολογικό μήνυμα του σεναρίου και δεν είχε γυρίσει το προβλεπόμενο φινάλε. Αυτή η εσωτερική ρήξη μεταξύ των δημιουργών προσθέτει μια ενδιαφέρουσα, σχεδόν μεταϊστορική διάσταση στο ίδιο το θέμα της ταινίας: μια ιστορία για την προδοσία των ιδεών, που γεννήθηκε μέσα από μια πραγματική διαφωνία για το πώς έπρεπε να «κλείσει» η ιστορία αυτή.

Πέρα από τις σκηνοθετικές της ανομοιομορφίες, η ταινία κατάφερε να αφήσει ανεξίτηλο ίχνος στην ιστορική μνήμη της εργατικής τάξης και της Αριστεράς, ως μια από τις πιο ειλικρινείς καταγραφές της ιδεολογικής τους απογοήτευσης.

Επίσης είναι μια (αυτο)κριτική στην Αριστερά της δεκαετίας του ‘70 & του ‘80. Και μάλιστα πρωτοποριακά συμπεριληπτική -πριν καν ανακαλυφθεί ο όρος- με την αφρικανικής καταγωγής μαθήτρια στο χωριό να δίνει τον τόνο (και πόνο σε εθνίκια και ρατσιστές)…

Η Αριστερά που ονειρευόταν ο Καλογερόπουλος είναι και θα είναι εδώ

Η ταινία ήταν η τελευταία σκηνοθετική δουλειά του Κατσουρίδη και η πρώτη του Ν. Καλογερόπουλου, κάτι που πιθανότατα εξηγεί εν μέρει τις εσωτερικές εντάσεις στην υλοποίηση. Κινηματογραφικά, το αποτέλεσμα είναι μια ταινία ανομοιόμορφη, αλλά ειλικρινής στην ανάγκη της να μιλήσει για την απογοήτευση μιας πολιτικής γενιάς. Ένα θέμα που, όπως δείχνει και η επίμονη αναφορά της ταινίας στη δημόσια συζήτηση μέχρι σήμερα, παραμένει ξεκάθαρα επίκαιρο.

Με την Αριστερά σε μια παρατεταμένη περίοδο κρίσης, τουλάχιστον από την ήττα του 2015 και μετά, και με τη λογική της ανάθεσης μέσω των εκλογών να είναι στο “τραπέζι” για αρκετό κόσμο για να ανατραπεί η “κακή δεξιά”, είναι επιτακτική η ανάγκη της ανατροπής μέσα από αγώνες και από τα αριστερά.

Είναι λογική η απογοήτευση μεγάλου μέρους του κόσμου της Αριστεράς και της εργασίας από τις απανωτές ήττες, αλλά οι μαζικοί εργατικοί αγώνες τώρα είναι πιο επίκαιροι από ποτέ: για αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, επαναφορά 13ου-14ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους και στους συνταξιούχους, μείωση των τιμών σε ενοίκια, αγαθά και ενέργεια. Αυξήσεις σε κοινωνικές δαπάνες. Σταμάτημα της φοροληστείας σε βάρος των εργαζομένων – αύξηση στη φορολογία στις επιχειρήσεις. Μείωση του χρόνου εργασίας. Όχι στους πολέμους και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Και βεβαίως λευτεριά στην Παλαιστίνη.

Καλό ταξίδι Νίκο Καλογερόπουλε, το έργο που μας άφησες είναι ηχηρή παρακαταθήκη. Η Αριστερά που ονειρευόσουν, με όλα τα προβλήματα της αλλά και σε πείσμα του συστήματος, είναι και θα είναι ακόμα εδώ…

 

Την ταινία μπορείτε να δείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο: https://www.dailymotion.com/video/xakivji

Πηγή: redtopia.gr

5