Τους τελευταίους μήνες φθάνουν στην Κάλυμνο σε καθημερινή βάση δεκάδες πρόσφυγες κυρίως από τη Συρία, αλλά και από το Αφγανισtάν, από την Αφρική και το Πακιστάν, καταπονημένοι από το μακρύ ταξίδι τους και οι περισσότεροι βασανισμένοι από πολέμους που μαίνονται στις πατρίδες τους.
Η Ομάδα Στήριξης Μεταναστών και Προσφύγων, που λειτουργεί στο πλαίσιο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Η Πρόοδος», προσπαθεί να τους βοηθήσει. Πρόκειται για μια εθελοντική ομάδα, ανοικτή σε όλους όσοι εμπνέονται από την ιδέα της έμπρακτης αλληλεγγύης. Στην Κάλυμνο, όπως και στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου, δεν υπάρχει καμιά υποδομή. Στο νησί μας υπάρχει μόνο ένας τόπος φιλοξενείας τα «παλιά σφαγεία», που διαθέτουν 20 κρεβάτια που, μαζί με κάποια στρώματα που έχουμε, μπορούν να φιλοξενήσουν γύρω στα πενήντα άτομα, χωρίς πόσιμο νερό, χωρίς σκιά, με μία τουαλέτα και μία ντουσιέρα. Σ΄αυτό το χώρο συνήθως στοιβάζονταν πάνω από 150-200 άτομα κάτω από άθλιες συνθήκες υγιεινής. Το χώρο τον φροντίζει η ίδια η ομάδα, από τον εξοπλισμό και την καθαριότητα μέχρι τα υδραυλικά και τα ηλεκτρικά. Βοηθάνε βέβαια κι οι φιλοξενούμενοί μας οικειοθελώς, όπως μπορούν.
Μιλάμε για ανθρώπους κάθε ηλικίας, επαγγέλματος και κοινωνικής τάξης που έφυγαν όπως-όπως από τη Συρία να γλυτώσουν τον πόλεμο. Ανάμεσά τους βρέφη, παιδιά και έγκυες γυναίκες, με το μόνο έγκλημά τους την επιθυμία τους να ζήσουν.
Μιλήσαμε σήμερα με τον με Kharim, τον πανέξυπνο πιτσιρικά 15 χρονών, με το πλατύ χαμόγελο, από τη πόλη Ντέιρ αλ-Ζορ της Συρίας. Ταξιδεύει μαζί με τον εικοσάχρονο αδελφό του. Τα λεφτά δεν έφταναν για όλη την οικογένεια, έτσι λοιπόν οι γονείς έστειλαν τα παιδιά να γλυτώσουν. Θέλει να πάει στη Γερμανία να σπουδάσει, μάλλον δάσκαλος, να κάνει τη δουλειά που κάνει η εθελόντρια μας η Πόπη, γιατί σήμερα το ποδήλατο της ήταν στη διάθεση του. Ο αδελφός του είναι σε ηλικία στρατολόγησης. Αλλά δεν θελει να σκοτωθεί. Δεν θέλει να πολεμήσει γιατί δεν έβρισκε λόγο σ΄αυτόν τον πόλεμο, δεν ήξερε ποιον θα έπρεπε να πολεμά, για τι να σκοτωνόταν.
Χθες συναντήσαμε τον Χάμσα, 26 χρονών από τη Δαμασκό. Σπούδαζε ηλεκτρολόγος- μηχανικός, αλλά δεν ήθελε να τελειώσει τις σπουδές του γιατί τελειώνοντας έπρεπε να καταταγεί στο στρατό και κατά 90% θα σκοτωνόταν. Το ταξίδι του ξεκίνησε πριν από 1,5 χρόνο, πρώτα στην Ιορδανία (όπου έμεινε ένα χρόνο) και μετά στην Τουρκία (6 μήνες). Δουλεύοντας ως δάσκαλος του breakdance συγκέντρωσε 1000 ευρώ για να πληρώσει τη βάρκα που θα τον έφερνε στην Ελλάδα. Μας είπε ότι πλήρωσε λίγα λεφτά γιατί η βάρκα ήταν πολύ μικρή, αν διάλεγε μεγαλύτερη τα λεφτά θα ήταν περισσότερα. Δεν ξέρει καλό κολύμπι αλλά φόραγε σωσίβιο και τον έκανε να αισθάνεται ασφαλής. Ο δρόμος του μακρύς… Πρώτα εδώ, στη συνέχεια Μακεδονία, Σερβία, Ουγγαρία, μέχρι να φτάσει επιτέλους στη Γερμανία. Γνωρίζει ότι έχει ακόμα δρόμο μπροστά του. Ένα δρόμο γεμάτο δυσκολίες και κινδύνουςκατά τη διάρκεια του οποίου θα ρισκάρει τη ζωή του, αλλά ελπίζει ότι θα βρει τρόπο και θα επιβιώσει.
Μας μίλησε επίσης ο Ομάρ, 26 χρονών από τη Μουσούλη του Ιράκ, που έφυγε από τη χώρα του λόγω του ISIS. Μας εξήγησε ότι μια επιλογή είχε για τη ζωή του: να φύγει. Αν έμενε θα αντιμετώπιζε είτε σκληρή φυλακή είτε αποκεφαλισμό. Το μόνο που ζητάει είναι να βρει μια χώρα όπου θα νοιώσει ασφαλής, και μια δουλειά ώστε να μπορέσει να φέρει κοντά του τους γονείς του, που βρίσκονται ακόμα στο Ιράκ. Ξέρει ότι στην Ελλάδα τα πράγματα λόγω της οικονομικής κρίσης είναι δύσκολα, οπότε δεν θέλει να μείνει εδώ, θέλει να πάει στην Ευρώπη. Εκεί είναι το όνειρο του και όπως μας είπε, όσους φράχτες (του μιλήσαμε για τον φράχτη που είναι να χτιστεί στα σύνορα της Ουγγαρίας) και να σηκώσουν, αυτός δεν θα σταματήσει να αναζητά την ασφάλεια για τη ζωή του.
Για όλους αυτούς τους ανθρώπους που κυνηγούν το όνειρο τους, την ασφαλειά τους, για όλα τα πονεμένα μάτια των μικρών παιδιών, που έρχονται καθημερινά κατά εκαντοντάδες στο νησί μας, κινητοποιούμαστε συνεχώς, ώστε να τους παρέχουμε άμεσα τις απαραίτητες φροντίδες: την περίθαλψη όσων τυχόν νοσούν, τη διαμονή, τη σίτιση (αφού η αστυνομία τους παρέχει μόνο ένα γεύμα την ημέρα και αυτό μόνο για τις τρεις πρώτες μέρες), την καθαριότητα, το πόσιμο νερό, είδη ρουχισμού, ατομικής υγιεινής, φάρμακα και… ένα χαμόγελο! Όλα αυτά βέβαια δε θα τα καταφέρναμε χωρίς την πραγματικά συγκινητική προσφορά του κόσμου σε είδη πρώτης ανάγκης. Έτσι λοιπόν… Παρ´ όλες τις αντίξοες συνθήκες θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για το χαμόγελο ενός θλιμμένου παιδιού, για τη συγκίνηση μιας εγκύου γυναίκας, για το ευχαριστώ ενός άνδρα που ένοιωσε ότι επιτέλους η οικογένειά του είναι (προς το παρόν τουλάχιστον) ασφαλής.
Όσο κι αν φτωχύνουμε, αν χάσουμε την ανθρώπινη υπόστασή μας, είμαστε χαμένοι δια παντός. Σ’ αυτούς ειδικά τους δύσκολους καιρούς που ζούμε όσο το αίσθημα της αλληλεγγύης κρατάει καλά, υπάρχει ελπίδα. Όπως ένα φυσικό φαινόμενο δεν μπορεί να αποτραπεί, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο δεν μπορεί να εμποδίσει κανείς τους ανθρώπους να προσπαθήσουν να επιβιώσουν. Όσο αντίξοες κι αν είναι οι συνθήκες, όσους φράχτες κι αν χτίσεις κι όσες επαναπροωθήσεις στα θαλάσσια σύνορα κι αν κάνεις, δεν θα σταματήσεις τον αγώνα επιβίωσης αυτών των ανθρώπων. Το μόνο που θα πετύχεις είναι να οδηγείς περισσότερους ανθρώπους στο θάνατο. Ωστόσο, αν δεχτούμε ότι μπορούν να περιοριστούν οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές και αναρωτηθούμε «πόσους χωράμε;», τότε θα πρέπει να λάβουμε υπόψη το «ποιος ρωτάει». Για το μεγάλο κεφάλαιο το πόσοι μετανάστες χωράνε εξαρτάται από το πόση ανάγκη έχουν σε εργατική δύναμη. Στην Ελλάδα το είδαμε να συμβαίνει αυτό στην περίοδο της «ευημερίας» και των Ολυμπιακών έργων. Οι μετανάστες τότε δεν αποτελούσαν πρόβλημα. Σε περιόδους κρίσης όμως, οι ντόπιοι πληθυσμοί αρκούν για να καλύψουν αυτές τις ανάγκες, ενώ τα υψηλά ποσοστά ανεργίας κάνουν και τους ντόπιους εξίσου ευάλωτους στην εκμετάλλευση των εργοδοτών. Οι μετανάστες λοιπόν τότε γίνονται περιττοί. Σε περιόδους μεγάλης κρίσης, όπως η σημερινή, γίνεται σαφές ότι κανείς μας δεν χωράει. Δεν χωράνε άλλοι άνεργοι, δεν χωράνε άλλοι συνταξιούχοι, δεν χωράνε άλλοι ανασφάλιστοι στα νοσοκομεία, δεν χωράνε άλλα παιδιά στα σχολεία.
Άρα το ερώτημα για τον κόσμο μας δεν είναι «πόσοι χωράνε», αλλά τι μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί για να ανατρέψουμε αυτή την κατάσταση. Όλοι μαζί να υψώσουμε τη φωνή μας ώστε να πάψουν οι επεκτατικοί αυτοί πόλεμοι που ποτίζουν τη Γη μας με αίμα και διασκορπίζουν οικογένειες σε κάθε γωνιά της και εξαθλιώνουν τους συνανθρώπους μας. Και όσο αυτή η τραγική κατάσταση εξακολουθεί να ισχύει, ας παλέψουμε όλοι στο πλάι αυτών των κατατρεγμένων για μια ζωή αξιοπρεπή και ασφαλή. Για την καθιέρωση μιας νομοθεσίας που θα προστατεύει τα δικαιώματα ΟΛΩΝ των εξαθλιωμένων αυτού του πλανήτη. Για την ισότητα και την αλληλεγγύη.
Ομάδα Στήριξης Μεταναστών και Προσφύγων Καλύμνου
Aύγουστος 2015
