Η πραγματική ιστορία πίσω από το «The Wellerman» που έγινε viral στο Tik Tok.

Ιαν 31, 2021

της Φιλάνθης Μιχάλακα

Τις τελευταίες μέρες ένα «χαριτωμένο» τραγούδι έχει γίνει viral στο Tik Tok. Είναι όμως τόσο «χαριτωμένο» και διασκεδαστικό όσο φαίνεται; Ο Claire Warrior, ανώτερος επιμελητής εκθέσεων στο Royal Museums Greenwich, εξηγεί την ιστορία πίσω από το ναυτικό τραγούδι (sea stanty) που έχει γίνει viral στο TikTok: Το «The Wellerman» είναι ένα λαϊκό τραγούδι (folk song) της Νέας Ζηλανδίας, το οποίο αναφέρεται στο κυνήγι της φάλαινας (φαλαινοθηρία) του 19ου αιώνα.

Οι φάλαινες ήταν μεγάλη δουλειά/μπίζνα τότε: οι δρόμοι του Λονδίνου φωτίζονταν από το κάψιμο λαδιού παρασκευασμένο από φάλαινες, και το λάδι φαλαινών και το ballen (οι πλάκες με τις τρίχες που χρησιμοποιούν ορισμένες φάλαινες για να φιλτράρουν τα τρόφιμα τους) χρησιμοποιήθηκαν σε προϊόντα από κορσέδες έως ομπρέλες και σαπούνι. Οι «σωστές» φάλαινες ονομάστηκαν έτσι επειδή οι κυνηγοί φαλαινών νόμιζαν ότι ήταν οι «σωστές» φάλαινες για κυνήγι – αργή κίνηση, κολυμπούν κοντά στην ακτή, αποδίδουν μεγάλες ποσότητες λαδιού, κρέατος και ballen και επιπλέουν όταν σκοτώνονται.

Οι πρώτοι σταθμοί φαλαινοθηρίας με βάση την ακτή στο Aotearoa της Νέας Ζηλανδίας ιδρύθηκαν το 1820. «Wellermen» ήταν τα πλοία που ανήκαν στους Weller Brothers του Σίδνεϊ, τα οποία παρείχαν προμήθειες στους κυνηγούς φαλαινών , όπως (αναφέρεται και στο τραγούδι) «ζάχαρη και τσάι και ρούμι». Δεν φαίνεται να υπήρχε πλοίο που ονομάζεται Billy of Tea, αλλά «billy» ήταν ένα μεταλλικό δοχείο που χρησιμοποιείται για βραστό νερό.

Μέχρι το 1839, περίπου 200 πλοία δούλευαν στα ύδατα γύρω από τη χώρα, αλλά αυτή η βιομηχανία (και ήταν μια μεγάλη και εξαιρετικά επικερδής βιομηχανία) οδήγησε σε πλήρη κατάρρευση του πληθυσμού των φαλαινών μέχρι το 1850. Τουλάχιστον 150.000 «σωστές» φάλαινες σκοτώθηκαν στο εμπόριο φαλαινοθηρίας, κυνηγήθηκαν σχεδόν μέχρι εξαφάνισης. Ακόμα και σήμερα, αριθμούν περίπου 7.500. Η φαλαινοθηρία ήταν μια σκληρή επιχείρηση. Το «Tonguing» αναφέρεται στους Tonguers, τους άντρες που έκοβαν τις φάλαινες στην ακτή. Συνεργάστηκαν επίσης συχνά ως διερμηνείς με τις κοινότητες Μαορί, οι οποίες εργάστηκαν επίσης ως κυνηγοί φαλαινών.

‘A busy day at Grytviken whaling station, South Georgia, March 1926’ (PAF7070, © National Maritime Museum)

Ας δούμε τώρα εν συντομία τι συμβαίνει σήμερα.

Πόσες φάλαινες σκοτώνονται κάθε χρόνο; Η φαλαινοθηρία απαγορεύτηκε το 1986. Ωστόσο, η Ιαπωνία, η Νορβηγία και η Ισλανδία έχουν σκοτώσει σχεδόν 40.000 μεγάλες φάλαινες από τότε. Πάνω από 100.000 δελφίνια, μικρές φάλαινες και φώκιες σκοτώνονται επίσης σε διάφορες χώρες κάθε χρόνο.

Γιατί συνεχίζεται η φαλαινοθηρία; Η φαλαινοθηρία είναι παράνομη στις περισσότερες χώρες, ωστόσο, η Ισλανδία, η Νορβηγία και η Ιαπωνία εξακολουθούν να συμμετέχουν ενεργά στη φαλαινοθηρία. Πάνω από χίλιες φάλαινες σκοτώνονται κάθε χρόνο για το κρέας και τα μέρη του σώματος που πωλούνται για εμπορικό κέρδος. Το λάδι, το λίπος και ο χόνδρος χρησιμοποιούνται σε φαρμακευτικά προϊόντα και συμπληρώματα υγείας. Το κρέας φάλαινας χρησιμοποιείται ακόμη και σε τροφές για κατοικίδια, ή σερβίρεται στους τουρίστες ως «παραδοσιακό πιάτο».

Γιατί δεν λειτουργεί η απαγόρευση της φαλαινοθηρίας; Και τα τρία κράτη πιστεύουν ότι έχουν το δικαίωμα να κυνηγούν φάλαινες: η Ιαπωνία ισχυρίζεται ότι στόχος της είναι η επιστημονική έρευνα, ενώ η Νορβηγία αντιτίθεται στην απαγόρευση και η Ισλανδία κυνηγά υπό αμφίβολη «επιφύλαξη» για την απαγόρευση της φαλαινοθηρίας.

Γιατί σκοτώνονται μικρά κητοειδή; Παρά το γεγονός ότι είναι παράνομο στις περισσότερες χώρες, πάνω από 56 είδη δελφινιών, φώκιες και άλλες μικρές φάλαινες σκοτώνονται σε περισσότερες από 40 χώρες σε όλο τον κόσμο. Σκοτώνονται για τροφή, για τα μέρη του σώματός τους και για να χρησιμοποιηθούν ως δόλωμα σε άλλους τύπους αλιείας. Αναμφισβήτητα τα πιο διαβόητα και αιματηρά κυνήγια γίνονται στο Ταϊτζί, την Ιαπωνία και τις Νήσους Φερόε, όπου τα δελφίνια και οι μικρές φάλαινες οδηγούνται σε παραλίες ή σε όρμους, πριν από τη σφαγή τους. Στο Ταϊτζί, μερικά από τα νεαρά ζώα απομακρύνονται και πωλούνται για μια ζωή σε αιχμαλωσία. Το κυνήγι στο Ταϊτζί και η μέθοδος της σφαγής είναι τόσο αμφιλεγόμενα που οι κυνηγοί έστησαν μια κουρτίνα κατά μήκος της ακτής για να κρύψουν τις δραστηριότητές τους από το κοινό.