΄Το Ισλαμιστικό κίνημα των Ταλιμπάν ξαναπαίρνει τον έλεγχο στο Αφγανιστάν μετά από δύο δεκαετίες Δυτικής κατοχής.
του Νικ Κλαρκ
Το άρθρο γράφτηκε λίγες μέρες πριν οι Ταλιμπάν μπουν στην Καμπούλ
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εγκαταλείπουν την περιοχή καθώς οι Ταλιμπάν φαίνεται να παίρνουν κομμάτι-κομμάτι τον έλεγχο του Αφγανιστάν.
Το ένοπλο Ισλαμιστικό κίνημα που ανατράπηκε με την εισβολή των ΗΠΑ πριν περίπου 20 χρόνια πρόκειται μάλλον να επιστρέψει στα πράγματα πολύ σύντομα.
Οι Ταλιμπάν εγκατέστησαν ένα βάρβαρο, πνιγηρό και αντιδραστικό καθεστώς όταν κυβερνούσαν το Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1990.
Γι’ αυτό οι ΗΠΑ έντυσαν την εισβολή του 2001 με το μανδύα της «εκστρατείας απελευθέρωσης», που θα γλίτωνε το Αφγανιστάν από το «Μεσαίωνα».
Κι όμως οι Ταλιμπάν δεν αντιπροσώπευαν κάτι το εγγενώς αντιδραστικό ή οπισθοδρομικό στην Αφγανική κοινωνία.
Το κίνημα -και το συγκεκριμένο είδος Ισλαμισμού- είχε στην πραγματικότητα μόλις εισαχθεί στο Αφγανιστάν.
Και δεν θα είχε πάρει τον έλεγχο τόσο γρήγορα, το 1995, αν δεν έβρισκε το χάος που είχαν αφήσει πίσω τους οι υποστηριζόμενοι από τις ΗΠΑ μαχητές μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο.
Πριν απ’ αυτούς, για τον έλεγχο του Αφγανιστάν πολεμούσαν μεταξύ τους άλλες Ισλαμιστικές ομάδες -οι Μουτζαχεντίν.
Αυτές είχαν εξοπλιστεί και χρηματοδοτηθεί από τις ΗΠΑ για να πολεμήσουν ενάντια στο στρατό κατοχής της Ρωσίας, που εισέβαλε στο Αφγανιστάν το 1979.
Μεγάλο μέρος της αντίστασης στη Ρωσική κατοχή προέρχονταν από τοπικές ομάδες ανταρτών και μαχητών, οργανωμένες γύρω από χωριά και οικισμούς -κι όχι από κάποια συγκεκριμένη οργάνωση.
Αλλά οι ΗΠΑ θεώρησαν τη χρηματοδότηση μιας σειράς ομάδων Μουτζαχεντίν σαν ευκαιρία να καταφέρουν ένα καθοριστικό πλήγμα στο βασικό ανταγωνιστή τους σε παγκόσμιο επίπεδο.
Όμως ακόμα και όταν που οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν, οι αντίπαλες ομάδες των Μουτζαχεντίν, των οποίων οι ηγέτες είχαν τα δικά τους προσωπικά συμφέροντα και ιδέες για το πώς έπρεπε να κυβερνηθεί το Αφγανιστάν, συνέχισαν να πολεμούν μεταξύ τους.
Οι Ταλιμπάν αναδείχθηκαν σαν εναλλακτική απέναντι σε όλους αυτούς.
Τα μέλη και οι μαχητές των Ταλιμπάν είχαν μεγαλώσει φοιτώντας σε θρησκευτικά σχολεία στα στρατόπεδα Αφγανών προσφύγων του γειτονικού Πακιστάν. Αυτά τα σχολεία υποστηρίζονταν από τις ΗΠΑ και τη σύμμαχό της Σαουδική Αραβία, που ήθελε να κρατήσει τους πρόσφυγες κάτω από τη δική της επιρροή.
Διδάχθηκαν μια συντηρητική, αυστηρή εκδοχή του Ισλάμ, πιο κοντά στον Σαουδαραβικό Ουαχαμπισμό απ’ ότι σ’ αυτήν που είναι αποδεκτή στο μεγαλύτερο κομμάτι του Αφγανιστάν.
Έγκριση
Με την έγκριση του Πακιστάν και των ΗΠΑ, οι Ταλιμπάν μπήκαν στο Αφγανιστάν και γρήγορα πήραν τον έλεγχο του μεγαλύτερου κομματιού της χώρας.
Σε πολλούς απλούς ανθρώπους, οι Ταλιμπάν φαίνονταν ότι πρόσφεραν τάξη και ασφάλεια σε μια χώρα κατεστραμμένη απ’ τους πολέμους.
Για τις ΗΠΑ, οι Ταλιμπάν έμοιαζαν να είναι η σταθερή κυβέρνηση με την οποία μπορούσε να συνεννοηθεί. Μέσα σ’ αυτή τη συνεννόηση ήταν και η διέλευση ενός αγωγού μιας Αμερικάνικης εταιρείας πετρελαίου από το Βορειοδυτικό τμήμα της χώρας.
Κι όμως οι Ταλιμπάν δεν ήταν απλά μαριονέτα των ΗΠΑ. Είχε τα δικά της συμφέροντα και ιδέες που έρχονταν σε σύγκρουση με τον έλεγχο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν. Και σα να μην έφτανε αυτό, υπέθαλπαν ομάδες που αμφισβητούσαν την Αμερικάνικη εξουσία, όπως η Αλ Κάιντα.
Στη στροφή του 21ου αιώνα, οι στρατηγοί και οι διοικητές των ΗΠΑ θέλησαν να ανακτήσουν την παγκόσμια κυριαρχία τους.
Οι ΗΠΑ ήδη πήγαιναν γυρεύοντας όταν η Αλ Κάιντα επιτέθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Αμέσως εισέβαλε στο Αφγανιστάν για να δείξει ότι όποιος τολμάει να χτυπήσει τις ΗΠΑ θα συντρίβεται. Και παράλληλα έστρωνε το έδαφος για την εισβολή στο Ιράκ δυο χρόνια αργότερα.
Αλλά παρότι η κατοχή πέτυχε την ανατροπή των Ταλιμπάν και την εγκαθίδρυση μιας Αμερικανόφιλης κυβέρνησης, δεν κατάφερε να συντρίψει τους Ταλιμπάν.
Αντίθετα, οι Ταλιμπάν έγιναν ένα αποκεντρωμένο δίκτυο επαναστατών ανταρτών που η ηγεσία τους είχε τη βάση της στο Πακιστάν.
Επιβίωση
Η φτώχεια κι η δυστυχία που προκλήθηκαν από την εισβολή των ΗΠΑ -και το μίσος για τις κτηνωδίες των δυνάμεων κατοχής- έφερε πολλούς νεαρούς Αφγανούς στις τάξεις των Ταλιμπάν.
Οι Ταλιμπάν πρόσφεραν μια ευκαιρία για εκδίκηση σαν εναλλακτική, μια σκιώδη κυβέρνηση, ή απλά ένα μισθό και την επιβίωση.
Γι’ αυτό οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν ποτέ να πάρουν τον έλεγχο του Αφγανιστάν όπως θα ήθελαν. Εν τω μεταξύ, οι Ταλιμπάν έχουν 60.000 μόνιμους μαχητές συν κάποιους περιστασιακούς εθελοντές.
Η αντοχή τους, που μάλλον θα σημάνει την επιστροφή τους σε κάποιου είδους κυβέρνηση, δεν είναι μόνο μια ταπεινωτική ήττα για τον Αμερικάνικο ιμπεριαλισμό -είναι και το άμεσο αποτέλεσμά της.
Πηγή: https://synoraanoixta.wordpress.com
