Πέντε χρόνια στη Νομική γνώρισα διάφορους ανθρώπους. Καθηγητάδες με διατριβές, λέκτορες με αλαζονικό τουπέ, νομικούς επιστήμονες με μεταπτυχιακά, διδακτορικά και χαρτούρες, φοιτητάκια με υφάκι μεγαλοδικηγόρου και ένα σωρό ψωνισμένους που νομίζουν ότι η επιστημονική ή επαγγελματική τους ιδιότητα είναι διαπιστευτήριο κοινωνικής ανέλιξης και εισόδου σε ελίτ. Κι όμως κανένας από αυτούς τους πετυχημένους και φτασμένους δε μου κέντρισε το ενδιαφέρον όσο η κυρία Αναστασία, η καθαρίστρια της σχολής μου.
Όσες υποτροφίες κι αν μαζέψεις, η γνησιότητα και η ειλικρίνεια στο βλέμμα είναι κάτι που δεν κατακτιέται με φάκελο προσόντων. «Νικόλα μου, τις προάλλες στο κτίριο στην Κωστή Παλαμά, πάω να μαζέψω τα χαρτιά από το καλάθι και όπως άπλωσα το χέρι μου πετάχτηκε ένας αρουραίος. Και δεν τους μπορώ καθόλου τους αρουραίους. Μας έχουνε σε κτίρια που δε γίνεται καν η βασική απολύμανση. Το είπα στον επόπτη αλλά δε νοιάστηκε, σιγά μη νοιαζότανε», μου είπε σήμερα το απόγευμα που με πήρε τηλέφωνο για να μου ανακοινώσει ότι ευτυχώς της ανανέωσαν τη μηνιαία σύμβαση. Μια σύμβαση για οχτάωρη εργασία με πολύ λίγα χρήματα και δικαιώματα όπου πολύ λίγες γυναίκες καλούνται να καθαρίζουν καθημερινά τέσσερα με έξι κτίρια.
Δε ξέρω αν η κυρία Αναστασία γνωρίζει τη διαφορά του ενδεχόμενου δόλου από την ενσυνείδητη αμέλεια και άλλα νομικά. Ξέρω ότι η κυρία Αναστασία έχει δίκιο. Ένα δίκιο που δε βρίσκεται ούτε στους τόμους και στους κώδικες, ούτε στις αποφάσεις των δικαστηρίων. Έχει ένα δίκιο που αποτυπώνεται στα κουρασμένα χέρια της, στη μυρωδιά της χλωρίνης και στα βλέμματα των καμπόσων. Όμως δεν μασάει τα λόγια της. Ξέρει να το υπερασπίζεται. «Εγώ είμαι πιο καθαρή από αυτούς γιατί εγώ καθαρίζω τις βρομιές τους» μου είχε πει όταν της ζήτησα το τηλέφωνο για να μου δώσει μια συνέντευξη για τις συνθήκες εργασίας της. «Να μαζευτούμε όλοι μαζί να πάμε να διαμαρτυρηθούμε».
Ας το πάρουμε χαμπάρι. Με τις κυρίες Αναστασίες θα τον αλλάξουμε τον κόσμο.
Όποιος δε θέλει, ας κολυμπήσει στην περήφανη βρομιά του.
Νικόλας Κολυτάς
