Χτες το πρωί στις 10:00, μια φουσκωτή βάρκα με περίπου 20 άτομα πλησίαζε το Ακρωτήριο Πράσον, βορειοανατολικά της Σάμου.
Μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από την ακτή, αναχαιτίστηκε από ένα σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος. Αντί να εξασφαλίσει την ασφαλή αποβίβαση των επιβατών, το Λιμενικό κύκλωσε το σκάφος και προσπάθησε να το αναγκάσει να επιστρέψει.
Αυτοί οι επικίνδυνοι ελιγμοί -γύρω από μια υπερφορτωμένη φουσκωτή βάρκα- δεν κατάφεραν να τους διώξουν. Στη συνέχεια, το Λιμενικό κλιμάκωσε τη βία χρησιμοποιώντας όπλα.
Έβγαλε κυνηγετικές καραμπίνες και άρχισε να πυροβολεί προς ένα σκάφος γεμάτο με άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, αυτό θα ήταν αδιανόητο. Στην Ελλάδα, έχει γίνει μια «αποτρόπαια φυσιολογική» μέθοδος ελέγχου των συνόρων – εγκεκριμένη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και υποστηριζόμενη από τη Frontex.
Σε βίντεο που καταγράφηκαν, οι επιβάτες ακούγονται να ουρλιάζουν από πανικό: «Πυροβολούν με όπλο! Πυροβολούν με όπλο!» Φοβούμενοι για τη ζωή τους, δεν είχαν άλλη επιλογή από το να επιστρέψουν στα τουρκικά ύδατα.
Το σκάφος που συμμετείχε είναι σαφώς αναγνωρίσιμο σε πολλά βίντεο: ένα Lambro 57, με αναγνωριστικό LS-171, που ανήκει στο Ελληνικό Λιμενικό και έχει τη βάση του στη Σάμο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πρόκειται για μια παράνομη επαναπροώθηση (pushback). Άνθρωποι που είχαν φτάσει βαθιά μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα, με πρόθεση να υποβάλουν αίτηση για άσυλο, αναγκάστηκαν –υπό την απειλή όπλου– να επιστρέψουν στα τουρκικά ύδατα.
Σε οποιαδήποτε επίσημη ελληνική αναφορά – αν γραφτεί ποτέ – είναι πιθανό να γραφτεί ότι η βάρκα «οικειοθελώς» επέστρεψε στην Τουρκία, παραλείποντας το γεγονός ότι οι επιβάτες έφευγαν για να γλιτώσουν από τους πυροβολισμούς.
Ενέργειες που γίνονται υπό την απειλή πυροβολισμών δεν μπορούν να θεωρηθούν εθελοντικές. Όταν αντιμετωπίζεις φονική βία, η συμμόρφωση δεν είναι επιλογή – είναι επιβίωση.
Αφού τους έδιωξαν, η βράκα εντοπίστηκε από την Τουρκική Ακτοφυλακή, συνελήφθη και επιστράφηκε στην Τουρκία.
Σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και της Διεθνούς Σύμβασης για την Ασφάλεια της Ζωής στη Θάλασσα (SOLAS), τα παράκτια κράτη έχουν την υποχρέωση να παρέχουν βοήθεια σε οποιονδήποτε βρίσκεται σε κίνδυνο στη θάλασσα – χωρίς διακρίσεις. Επιπλέον, η Σύμβαση του 1951 για τους Πρόσφυγες απαγορεύει την επιστροφή ατόμων σε εδάφη όπου η ζωή ή η ελευθερία τους θα απειλούνταν (η αρχή της μη επαναπροώθησης ή non-refoulement).
Η χρήση όπλων κατά άοπλων αμάχων στη θάλασσα παραβιάζει επίσης το Άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το οποίο απαγορεύει ρητά τα βασανιστήρια και την «απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία». Τέτοιες ενέργειες δεν αποτελούν μόνο κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου, αλλά και ποινικό αδίκημα για το οποίο οι μεμονωμένοι δράστες και το κράτος μπορούν να θεωρηθούν νομικά υπεύθυνοι.
Χωρίς εμάς, δεν υπάρχει καταγραφή. Ούτε αποδείξεις. Ούτε μάρτυρες.
Οι επαναπροωθήσεις, η βία και οι εξαφανίσεις θα συνέβαιναν με απόλυτη σιωπή.
@Aegean Boat Report
Greek Coast Guard Shooting at Refugees Trying to Reach Samos
This morning at 10:00, a rubber boat carrying around 20 people was approaching Cape Prason, northeast Samos.
Just a few hundred metres from land, they were intercepted by a vessel from the Greek Coast Guard. Instead… pic.twitter.com/bSI7UQwlaA
— Aegean Boat Report (@ABoatReport) August 11, 2025
