Οι δηλώσεις του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, με τις οποίες ζήτησε την επίσημη θεσμοθέτηση της προσωρινής αναστολής του δικαιώματος στο άσυλο και την άμεση επαναπροώθηση μεταναστών στο όνομα της «εργαλειοποίησης», αποκαλύπτουν το πραγματικό, απάνθρωπο πρόσωπο της ευρωπαϊκής πολιτικής των τειχών και της καταστολής. Η κυβέρνηση, πανηγυρίζοντας για τη μείωση των αφίξεων μέσω της βίας, των επαναπροωθήσεων και των κλειστών συνόρων στον Έβρο και το Αιγαίο, πρωτοστατεί στην επιβολή ενός μόνιμου καθεστώτος εξαίρεσης, όπου τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο πετιούνται στον κάλαθο των αχρήστων. Απέναντι σε μια Ευρώπη-φρούριο που μετατρέπει τη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό σε υγρά νεκροταφεία, που χρηματοδοτεί καθεστώτα-χωροφύλακες και αντιμετωπίζει τους καταδιωγμένους του πλανήτη ως «εισβολείς», η μόνη διέξοδος είναι η αλληλεγγύη χωρίς αστερίσκους, η κατάργηση των φραχτών και ο κοινός αγώνας ντόπιων και μεταναστών ενάντια στις πολιτικές του πολέμου, της φτώχειας και του ρατσισμού.
Το ρεπορτάζ από το tvxs.gr
Στη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επιτρέπει, σε εξαιρετικές περιπτώσεις εργαλειοποίησης μαζικών μεταναστευτικών ροών, την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου και την άμεση επιστροφή όσων εισέρχονται παράνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέμεινε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της ΕΕ, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, ο έλληνας υπουργός παρουσίασε στους Ευρωπαίους ομολόγους του την πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως αυτή αναπτύσσεται σε άρθρο του στο Politico, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέτει ένα θεσμικό εργαλείο για την αντιμετώπιση «ακραίων περιστάσεων», όπως η εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών που σημειώθηκε στη Θέουτα και είχε επιχειρηθεί στον Έβρο το 2020.
Παράλληλα, εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς την Ισπανία, επισημαίνοντας ότι η χώρα, ως κράτος πρώτης γραμμής, γνωρίζει τις προκλήσεις που συνεπάγεται η διαχείριση αυξημένων μεταναστευτικών πιέσεων και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις ισπανικές αρχές, προκειμένου να συνδράμει όπου χρειαστεί.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου αναφέρθηκε στην εμπειρία της Ελλάδας από τα γεγονότα στον Έβρο το 2020, όταν, όπως είπε, αποτράπηκε η οργανωμένη από την Τουρκία προσπάθεια εισόδου δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, άσκησε κριτική σε εθνικές πολιτικές ορισμένων κρατών-μελών, όπως οι μαζικές νομιμοποιήσεις μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να λειτουργούν ως παράγοντας έλξης για τα κυκλώματα διακίνησης και την παράτυπη μετανάστευση. Όπως τόνισε, η ελληνική κυβέρνηση διαφωνεί με τέτοιες πρακτικές.
Φύλαξη των συνόρων και συνεργασία με τρίτες χώρες
Στο επίκεντρο της ελληνικής παρέμβασης βρέθηκε επίσης η ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μεγαλύτερη παρουσία της Frontex.
Όπως επισημάνθηκε, η αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων δεν περιορίζεται στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά περιλαμβάνει και την αποτροπή των παράνομων αφίξεων, πάντοτε στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Ο Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε καθοριστική τη συνεργασία με τρίτες χώρες, για τη μείωση των μεταναστευτικών ροών και την αύξηση των επιστροφών.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει ότι όπου υπάρχει αποτελεσματική συνεργασία με γειτονικές χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα αποτελέσματα είναι θετικά, παραπέμποντας στη μείωση των αφίξεων στα νησιά του Αιγαίου κατά περισσότερο από 60% το πρώτο εξάμηνο του 2026, αλλά και στα πρώτα θετικά αποτελέσματα από τη συνεργασία με τη Λιβύη.
Πλεύρης: «Σκληρή αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική»
Ο υπουργός επικαλέστηκε ακόμη δήλωση του αρμόδιου Ευρωπαίου επιτρόπου Μπρούνερ, σύμφωνα με την οποία ο αριθμός των μεταναστών που εισέρχονταν στα ελληνικά νησιά μέσα σε μία εβδομάδα το 2015 αντιστοιχεί περίπου στο σύνολο όσων εισήλθαν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, δηλαδή περίπου 50.000 άτομα.
Όπως ανέφερε, στην Ελλάδα οι θαλάσσιες μεταναστευτικές ροές το πρώτο επτάμηνο του 2026 καταγράφουν μείωση άνω του 35%, γεγονός που απέδωσε στην εφαρμογή μιας «σκληρής αλλά δίκαιης» μεταναστευτικής πολιτικής.
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, η ελληνική πλευρά υποστήριξε ακόμη ότι οι τρίτες χώρες που λαμβάνουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα πρέπει να επιδεικνύουν ουσιαστική συνεργασία τόσο στη μείωση των μεταναστευτικών ροών όσο και στην αύξηση των επιστροφών. Στο πλαίσιο αυτό έγινε ειδική αναφορά και στην ανάγκη αξιολόγησης της συνεργασίας του Μαρόκου αναφορικά με τη διαχείριση της κρίσης στη Θέουτα.
Παράλληλα, συζητήθηκε η δημιουργία κέντρων επιστροφής σε ασφαλείς τρίτες χώρες, ενώ ο Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο σημαντική θεσμική κατάκτηση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε συνθήκες κανονικών ή αυξημένων μεταναστευτικών ροών και όχι σε περιπτώσεις οργανωμένης εργαλειοποίησης ή μαζικής εισόδου μεταναστών.
Όπως ανέφερε, σε τέτοιες εξαιρετικές περιπτώσεις θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα ενεργοποίησης ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επιτρέπει την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου και την επιστροφή όσων εισήλθαν παράνομα, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.
Κλείνοντας, ο υπουργός υποστήριξε ότι οι αποφάσεις που ελήφθησαν στον Έβρο το 2020, αλλά και κατά την πρόσφατη αναστολή της εξέτασης αιτημάτων ασύλου στις αυξημένες ροές από τη Λιβύη, «συνέβαλαν στην προστασία των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων». Παράλληλα, επανέλαβε ότι η αλληλεγγύη προς τις χώρες πρώτης υποδοχής πρέπει να είναι ουσιαστική, μέσα από κοινές ευρωπαϊκές λύσεις για την αντιμετώπιση ακόμη και των πιο ακραίων σεναρίων αύξησης των μεταναστευτικών ροών.
