Ο Loic Wacquant μιλά για το νέο του βιβλίο, Urban Outcasts, μία ανάλυση των μεταμορφώσεων των αμερικανικών γκέτο και των ευρωπαϊκών αστικά υποβαθμισμένων περιοχών που παρουσιάζουν συγκέντρωση μεταναστών. Υποστηρίζει ότι τα banlieues της Κόκκινης Ζώνης στη Γαλλία συγκροτούν, αυτό που ονομάζει, αντι-γκέτο: χώρους εθνικά ανομοιογενείς, με πορώδη σύνορα, φθίνοντες θεσμούς, και χωρίς μια κοινή πολιτιστική ταυτότητα.

Στο Urban Outcasts (Απόβλητοι των πόλεων) κάνετε μια μεθοδική σύγκριση της εξέλιξης του μαύρου αμερικανικού γκέτο και της γαλλικής λαϊκής περιφέρειας ή banlieue,τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Γιατί επιχειρήσατε αυτή τη σύγκριση και τι αποκαλύπτει για το μεταβαλλόμενο πρόσωπο της φτώχειας στην πόλη;

ΕΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΦΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΤΟΥ

Αν θελήσει να γκουγκλάρει κανείς τη φράση-κλισέ «τέλος της μεταπολίτευσης» (έτσι σε εισαγωγικά) θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν στο Διαδίκτυο σχεδόν ένα εκατομμύριο σελίδες με αυτή την αναφορά. Για την ακρίβεια, προχθές ήταν 993.000 οι ιστοσελίδες με την τόσο χιλιοειπωμένη διατύπωση. Και φυσικά συνοδεύονταν τα κείμενα αυτά με κάθε λογής επιθετικούς χαρακτηρισμούς γι’ αυτό το «τέλος» που όλοι το θεωρούν δεδομένο, και άλλοι το περιγράφουν «παταγώδες», άλλοι «άδοξο», άλλοι «άγριο».

Δεν πρέπει να ξαφνιαζόμαστε. Η μεταπολίτευση «τελειώνει» εδώ και τριάντα χρόνια. Αλλά ακόμα και σήμερα το φάντασμά της πλανιέται σαν σκιάχτρο πάνω από τους πολιτικούς σχεδιασμούς των κυρίαρχων ελίτ, λες και η ανάμνηση της δημοκρατικής τομής τού 1974 μπορεί από μόνη της να σταθεί τροχοπέδη στον αντιδημοκρατικό κατήφορο όπου οδηγούν οι εφαρμοζόμενες πολιτικές, στο όνομα της αντιμετώπισης της κρίσης.

Συνέντευξη του Έντσο Τραβέρσο* στο περιοδικό No pasaran

(μεταφέρει το Καπυμπάρα από το Εκτός Γραμμής)

Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Ιταλός ιστορικός Έντσο Τραβέρσο παρουσιάζει την ιδιαίτερη οπτική του για τη ναζιστική βία και το φαινόμενο του ναζισμού γενικότερα (περιοδικό No pasaran, τχ. 10-11, 2002). Αφορμή για τη συζήτηση ήταν η έκδοση του βιβλίου του Έντσο Τραβέρσο «Η ναζιστική βία – Μια ευρωπαϊκή γενεαλογία». Όπως υποδηλώνει και ο υπότιτλος του βιβλίου, ο Έντσο Τραβέρσο επιχειρεί κυρίως να αναδείξει τη σχέση του ναζισμού με τη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία, σε αντιπαράθεση με απόψεις που (σήμερα ακόμα) διατείνονται ότι ο ναζισμός ήταν ξένο σώμα για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Τουναντίον, ο Έντσο Τραβέρσο αναδεικνύει τις ευρωπαϊκές ρίζες του ναζισμού, και τη σύνδεσή του με τις αλλαγές που επήλθαν κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού αιώνα στους θεσμικούς μηχανισμούς των αστικών κρατών και στην καπιταλιστική παραγωγική διαδικασία. Από τη συζήτηση παραλείψαμε, για λόγους οικονομίας χώρου, ένα μέρος που αφορούσε κυρίως τη σχέση της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας με το ναζισμό, τις βιολογικές αναφορές του ναζιστικού ρατσισμού και τη σημασία του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου.

1919: Ο Μουσταφά Κεμάλ ιδρύει το Τουρκικό Εθνικιστικό Κογκρέσο στην Άγκυρα. Με αφορμή το γεγονός αυτό μια βιβλιοκριτική: Tάσος Kωστόπουλος – Πόλεμος και Eθνοκάθαρση. H ξεχασμένη πλευρά μιας δεκαετούς εθνικής εξόρμησης 1912-1922
«Σαν έφεξε, βάρεσε η σάλπιγγα συναγερμό πάνω απ’ το λασπωμένο λοφάκι του χωριού. Εκεί μαζεύτηκαν όλοι οι αιχμάλωτοι άντρες και κατόπι ντουφεκίστηκαν. Βρέθηκα αντίκρυ στο γέρο. Είχε μερικές μελανιές στο πατριαρχικό του πρόσωπο. Το πιο καλό που μπορούσα να του κάνω ήταν να τον σκοτώσω αμέσως και τελειωτικά για να μην τυραγνιέται σα μερικούς που σπάραζαν σαν τα βουβάλια χτυπώντας τις απαλάμες στο χώμα. Τράβηξα τη σκανδάλη και σωριάστηκε μονοκόμματα σαν αστραποκαμμένος στη λάσπη… Κατόπι βάλαμε φωτιά στο χωριό…». Οι παραπάνω γραμμές δημοσιεύτηκαν πριν από 80 περίπου χρόνια στη συλλογή Διηγήματα ενός άσημου ακόμα μυτιληνιού πεζογράφου ονόματι Στρατής Μυριβήλης. Περιέγραφαν το κάψιμο ενός τουρκικού χωριού της Πτολεμαϊδας και τη μαζική εκτέλεση των αρρένων κατοίκων του από τον προελαύνοντα ελληνικό στρατό το Νοέμβριο του 1912.

Με αυτή την περιγραφή της προσωπικής εμπειρίας του μεγάλου έλληνα λογοτέχνη Στρατή Μυριβήλη, ξεκινά η πρώτη σελίδα του βιβλίου του Τάσου Κωστόπουλου Πόλεμος και Εθνοκάθαρση. Είναι ένα βιβλίο γεμάτο από ιστορικά στοιχεία που αξίζει να διαβαστεί από κάθε άνθρωπο που αγωνίζεται ενάντια στον πόλεμο, τον εθνικισμό και τον ιμπεριαλισμό. Πάνω απ’ όλα, είναι μια πραγματική αποκάλυψη και μια καταγγελία για τα εγκλήματα της «δικής μας» άρχουσας τάξης, που τόσο επιμελώς η επίσημη «ιστορία» φροντίζει να καλύπτει κάτω από τόνους αποκρύψεων, ψεμάτων και διαστρεβλώσεων. Εξάλλου, όπως δηλώνει και ο ίδιος ο συγγραφέας «το έναυσμα για τη διατύπωση των παραπάνω προβληματισμών δόθηκε από τη συζήτηση που ξεκίνησε με αφορμή το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού για να επεκταθεί στο στρατηγικότερο ζήτημα της αμφισβήτησης της ‘εθνικά ορθής’ ιστοριογραφίας (και μυθολογίας)».