Με αφορμή σαν σήμερα την άλωση της Κωνσταντινούπολης, μια βιβλιοπαρουσίαση.

Όλα τα σύγχρονα εθνικά κράτη φροντίζουν να δημιουργήσουν και να καλλιεργήσουν μύθους για το δικό τους ένδοξο «εθνικό» παρελθόν για διάφορους λόγους. Άλλες φορές για να νομιμοποιήσουν την διεκδίκηση εδαφών ή πληθυσμών που «τους ανήκουν», άλλοτε για λόγους εσωτερικής συνοχής, πολύ συχνά – ιδιαίτερα τα μικρότερα και πιο αδύναμα κράτη – για να κερδίσουν την υποστήριξη των ισχυρότερων δυνάμεων στις φιλοδοξίες τους. Ενώ το κράτος-έθνος είναι ένας ιστορικά σύγχρονος κοινωνικός θεσμός, δεμένος με την ανάπτυξη του καπιταλισμού, επιχειρούν να προεκτείνουν προς τα πίσω την «ιστορία τους» και να κατασκευάσουν μιαν αυθαίρετη δική τους ιστορική γενεαλογία που να δικαιολογεί την ύπαρξη και τις ανάλογες φιλοδοξίες των δικών τους αρχουσών τάξεων.

Έτσι αναδύονται στους κόλπους της εθνικής διανόησης ιστορικοί οι οποίοι αναλαμβάνουν να δημιουργήσουν τις αντίστοιχες εθνικές ιστοριογραφίες που στο εξής επιβάλλονται σαν οι ιδεολογικά κυρίαρχες και απολύτως αποδεκτές. Ειδικά στην Ελλάδα και στα υπόλοιπα Βαλκάνια, με δεδομένη την μεγάλη ανάμιξη διαφορετικών πληθυσμών στη μακρόχρονη διάρκεια Βυζαντινής και Οθωμανικής κυριαρχίας, οι εθνικοί ιστοριογραφικοί κανόνες σε κάθε κράτος που προέκυψε από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, έπρεπε να απαντήσουν στο πρόβλημα «της συνέχειας» ανάμεσα στην «δική τους» αρχαιότητα και την σύγχρονη πραγματικότητα. Να ανακαλύψουν δηλαδή τον «δικό τους» Μεσαίωνα. Σε αυτό το εγχείρημα, το πρόβλημα του Βυζάντιου είχε κομβική σημασία.

του Πάνου Ραμαντάνη

«Όμως ο φασισμός δεν έχει έρεισμα μόνο στους μεγαλοαστούς, που βλέπουν τους φασίστες σαν πληρωμένα μαντρόσκυλα, τα οποία θα τους προφυλάξουν από τους σοσιαλιστές. Έχει έρεισμα στους μικρομεσαίους επαγγελματίες και μικροαστούς. Πολλοί από αυτούς υπήρξαν εθελοντές που πολέμησαν και έχασαν τους συντρόφους τους στις μάχες και τώρα είναι απογοητευμένοι από τη μετριοπαθή κυβέρνηση που δε διεκδίκησε τα εδάφη της στα βορειοανατολικά σύνορα και δείχνει εξοργιστική ανοχή στις βίαιες κινητοποιήσεις των σοσιαλιστών…»

Απόσπασμα από το επίμετρο του Δημήτρη Γιατζουζάκη, για τον συνθετικό τόμο «Η τριλογία του Φασισμού» του Κάρλο Λουκαρέλι.

************************************************

Ομολογώ ότι το ερέθισμα, ώστε να διαβάσω την τριλογία του Κάρλο Λουκαρέλι, το πήρα από μια βιβλιοκριτική του Διονύση Μαρίνου, εξαιρετικός γραφιάς και ίδιος, στο diavasame.gr. Και μόνο ο τίτλος που επέλεξε ο Διονύσης στην κριτική του ήταν αρκετός στο να… «κολλήσει» την σκέψη μου: Η νουάρ εκδοχή της ιστορίας. Μάλιστα… Νουάρ γραφή, ιστορικές μνήμες, πολιτική φινέτσα. Τρία σε ένα! «Εγένετο Χάμετ και μετά Κέιν και εν συνεχεία Τσάντλερ και Γούλριτς και Μπέρνετ. Και εγένετο Ατιά και Ιζό και Νοζιέρ και ο δικός μας Μαρής. Στη μακρά γενεαλογία της νουάρ λογοτεχνίας, ο Ιταλός Κάρλο Λουκαρέλι (άλλης γενιάς, φυσικά, με τους προαναφερθέντες) δεν είναι… παραπαίδι.», γράφει στην αρχή του κειμένου του ο Διονύσης Μαρίνος. 

Η ξενιτιά που κάνει κύκλους και το σύνδρομο των συνόρων
«Μερικές φορές σκεφτόμουν πως σε μας τους Αλβανούς είχε πέσει κάτι σαν το Λαχείο της Παγκόσμιας Τύχης : όλη η ευτυχία, η γνησιότητα, η καθαρότητα της υφηλίου μέσα σε είκοσι οχτώ χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, την επιφάνεια της Αλβανίας…». Αυτά γράφει, σαφώς αυτοσαρκαστικά, ο Αλβανός συγγραφέας Γκαζμέντ Καπλάνι, στο βιβλίο του «Μικρό Ημερολόγιο Συνόρων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “ΛΙΒΑΝΗ”.

Ο συγγραφέας ήρθε στην Ελλάδα με το πρώτο μεταναστευτικό κύμα από την Αλβανία, το Γενάρη του 1991. Από τότε έκανε όλες τις δουλειές του μετανάστη (οικοδόμος, λαντζιέρης, περιπτεράς), αλλά ταυτόχρονα αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε και τη διδακτορική του διατριβή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Σήμερα, στα 41 του χρόνια, είναι τακτικός αρθρογράφος της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ». Το «Μικρό Ημερολόγιο Συνόρων» είναι το πρώτο βιβλίο που γράφει κατευθείαν στα ελληνικά(έχουν προηγηθεί άλλα στην αλβανική γλώσσα), το οποίο, σύμφωνα με τις κριτικές, τροφοδοτεί και ανανεώνει την κουρασμένη πεζογραφία μας.

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου η Κίνηση «Απελάστε τον Ρατσισμό» σας προτείνει μια σειρά από βιβλία για παιδιά -και όχι μόνο- με θέμα τις διακρίσεις και τον ρατσισμό…καλή ανάγνωση !

Η χώρα με τους παράξενους ανθρώπους

Για παιδιά 6+ ετών

Συγγραφέας: Νικόλας Ανδρικόπουλος

Εικονογράφηση: Νικόλας Ανδρικόπουλος

Εκδόσεις: Καλέντη – Διεθνής Αμνηστία

Μια φορά κι ένα καιρό ζούσε σε μια χώρα που την έλεγαν Ασπρική και τους κατοίκους της Ασπρικανούς ένας καλός και φιλήσυχος ανθρωπάκος που ήταν κόκκινος και τον έλεγαν Πορφύριο Ξεχωριστό. Ξαφνικά άρχισαν να τον αντιμετωπίζουν όλοι εχθρικά και έτσι αναγκάστηκε να φύγει, εγκαταλείποντας τη χώρα του. Το ένα πρόβλημα όμως διαδεχόταν το άλλο. Μετά από μεγάλη περιπέτεια, βρέθηκε στο Κοκκινιστάν, μια χώρα όπου όλοι ήταν κόκκινοι σαν κι αυτόν. Κι εκεί όμως αντιμετώπισε εχθρότητα, όχι γιατί ήταν διαφορετικός αφού ήταν κι αυτός κόκκινος αλλά γιατί ήταν ξένος.

Το βιβλίο περιγράφει, με την βοήθεια ζωηρόχρωμης εικονογράφησης, τις περιπέτειες ενός πρόσφυγα στο μεγάλο ταξίδι του σε αναζήτηση αποδοχής και μιας καλύτερης ζωής. Όπως σε αρκετά βιβλία τέτοιας θεματολογίας, η λύτρωση έρχεται όταν ο ήρωας κάνει κάτι ιδιαίτερα ηρωικό και τότε επιτέλους αποδέχονται όλοι τη διαφορετικότητα του. Το βιβλίο είναι σε μεγάλο βαθμό διδακτικό, παρουσιάζοντας απλώς τις επιθυμητές αξίες χωρίς να τις «χτίζει» μέσα από την πλοκή αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην τάξη σαν ερέθισμα για συζήτηση.