ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

«Οι μοδίστρες του Άουσβιτς» (Τhe dressmakers of Auschwitz). Ο τίτλος του νέου βιβλίου της Βρετανίδας ιστορικού Λούσι Άντλινγκτον που αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 28 Σεπτεμβρίου, προκαλεί απορία αλλά και σοκ. Η Άντλινγκτον, μιλώντας στην DW από το Λονδίνο, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι όλα ξεκίνησαν όταν άρχισε να αναζητά αρχεία για τη ζωή των γυναικών τη δεκαετία του 1930 και 1940. Κάπου έπεσε πάνω σε μια αναφορά «για ένα σαλόνι μόδας στο Άουσβιτς», χωρίς όμως παραπάνω πληροφορίες.


Το βάθος της ταλαιπωρίας που βίωσα δεν υπάρχει λέξη για να του δώσει μορφή. Για να γίνει κανείς φάλαινα πρέπει να πιει θαλασσινό νερό, να γευτεί τη γλυκόπικρη γεύση που αφήνει κάθε ιστορία. Συνήθως στη ζωή έχουμε επιλογές, αλλά υπάρχουν στιγμές που δεν μπορείς να επιλέξεις τον τρόπο με τον οποίο θέλεις να ζήσεις. Κάπως έτσι ξεκίνησε και η δική μου ζωή, δίχως επιλογή, δίχως όνειρα.

και ποια μητέρα δραπετεύει από μένα;
ευτυχισμένος είναι εκείνος που δραπετεύει από τη μητέρα του
είπε ο Λεζάμα Λίμα
και εγώ από ποιον δραπετεύω αν κουβαλάω μέσα μου τη μήτρα
από ποιον εάν δεν μπορώ να φύγω από αυτή τη μήτρα
δεν μπορώ να φύγω και η μητέρα μου
είναι ψυχρή και είναι ικανοποιημένη
και εγώ εκεί πεινασμένη για την πείνα της
εκεί μέσα σε εκείνη τη μητέρα που είχα
εκεί μέσα σε εκείνη τη μητέρα που με έπλασε
καταβροχθίζουμε η μία την άλλη
και δεν χορταίνουμε
και αυτή η μητέρα είμαι επίσης εγώ»

Gloria Gervitz, «Μεταναστεύσεις»

Αριστερά: Ο Βίτολντ Πιλέτσκι παρελαύνει με το άλογό του, τη Μπάικα (δεκαετία 1930) | Δεξιά: JACK FAIRWEATHER, Ο εθελοντής, Mετάφραση: Θεοδώρα Δαρβίρη, Εκδόσεις Gutenberg, 2020

Θανάσης Βασιλείου

O Τζακ Φεργουέδερ, πάνω απ’ όλα, ανέδειξε τη μαρτυρία και το μαρτύριο του ηρωικού Βίτολντ Πιλέτσκι, του Πολωνού εθελοντή στο Αουσβιτς.


«Και ζήσαν αυτοί καλά, κι εμείς καλύτερα…». Στη συντριπτική πλειοψηφία των παραμυθιών είναι η τελευταία φράση ως επιστέγασμα της επιτυχίας του ήρωα να υπερνικήσει τα εμπόδια και να κατακτήσει το στόχο του. Σε πολλά παραμύθια η αφήγηση αφορά έναν ήρωα που μάχεται για να κατακτήσει την αγαπημένη του ή το αντίστροφο.

Στο παραμύθι «Η Βασιλική καρδιά» για πρώτη φοράστα ελληνικά δεδομένα, το κεντρικό πρόσωπο είναι ένα διεμφυλικό άτομο που δίνει την ατομική του μάχη για αποδοχή του εαυτού του και εν συνεχεία για αποδοχή από το οικογενειακό και κοινωνικό του πλαίσιο.

Δεν καις το καταφύγιό σου αν δεν νιώθεις ότι σε αλυσοδένουν σ’ αυτό. Η ζωή ήταν αφόρητη – και με το πρόσχημα να προστατευτεί ο γενικός πληθυσμός στην πανδημία, χειροτέρεψε. Αλλά τι γίνεται με τη δική μας ασφάλεια;

Η Παρβάνα Αμίρι έγραφε στο σκοτάδι μόνο με το φως ενός φακού. Από τον Σεπτέμβριο του 2019 που έφτασε στα ανοιχτά της Λέσβου με την οκταμελή οικογένειά της, και για τους μήνες που ακολούθησαν στη Μόρια, έβρισκε ανάπαυλα μόνο στην ανήλιαγη σκηνή και στην πένα της. Για τη δεκαεφτάχρονη σήμερα Παρβάνα το ταξίδι της από το Αφγανιστάν στην πολυπόθητη Ευρώπη δεν ήταν εύκολο, έγινε όμως πηγή έμπνευσης. Πολυγραφότατη, ήδη με δύο βιβλία και ποιήματα με την υπογραφή της, σήμερα ζει πίσω από τα τείχη που ύψωσε η κυβέρνηση στο καμπ της Ριτσώνας. Τα «γράμματά» της όμως ταξιδεύουν παντού.

«Ο φασισμός, ενώ έχει ζωή ενός αιώνα, είναι ίδιος, αλλά ταυτόχρονα αλλάζει διαρκώς. Μετεξελίσσεται και παραλλάσσεται».

Τελείωσαμε με τη Χρυσή Αυγή ή πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση μπρος στη νέα μορφή νεοναζισμού στην Ελλάδα; Τι συμβαίνει στη δεξιά πολυκατοικία και τι εννοούμε όταν μιλάμε για «κόκκινο φασισμό»; Ο πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας Κωστής Παπαϊωάννου, με αφορμή το νέο του βιβλίο «Αγρια ιστορία για μεγάλα παιδιά»που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις.


Δημήτρης Δαμασκηνός, Εξόριστοι στο «Νησί του Θανάτου». Μαρτυρίες, ντοκουμέντα και δημοσιεύματα για τις εκτοπίσεις αγωνιστών στη Γαύδο. Μαρτυρίες εξορίστων (1929-1951), εκδ. Παρασκήνιο, Αθήνα 2020, σσ. 364 + φωτογραφίες, χάρτες, κατάλογοι, ευρετήρια και εκτενής βιβλιογραφία.


Φωτεινή Λαμπρίδη

«Σήμερα, δεν χρειάζεται να πάρει την κυβέρνηση η νέα Ακροδεξιά για να προωθήσει την ατζέντα της. Δεν χρειάζεται να πάρει εξουσία για να διαβρώσει τους θεσμούς. Το κάνει ασκώντας πίεση, βάζοντας την δημοκρατία στον τοίχο»μας λέει ο Κωστής Παπαϊωάννου, πρώην πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. «Δεν πιστεύω για παράδειγμα, ότι ο Μητσοτάκης είναι ακροδεξιός. Η στάση του όμως στο Μακεδονικό έδειξε μικρό ανάστημα απέναντι στην πίεση από τις ακροδεξιές δυνάμεις. Θυμόμαστε όλοι την περίοδο που μιλούσε για εξωγήινους που λένε στα παιδιά να αλλάξουν φύλο. Αυτό ήταν ένα αντηχείο της ακροδεξιάς πίεσης μέσα στη ΝΔ. Και τρομάζει κανείς στη σκέψη τι θα γινόταν στη χώρα με πανδημία, με την Νέα Δημοκρατία στην αντιπολίτευση να τρέχει προς τα ακροδεξιά, να οδηγείται στην αντίδραση από συνωμοσιολόγους, μασκομάχους, τμήμα της Εκκλησίας και όλη την εντός της σκληρή δεξιά»