Περίπου 4.000 γυναίκες και κορίτσια από τις κοινότητες των αυτοχθόνων του Καναδά, αλλά και μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, έχουν δολοφονηθεί ή εξαφανιστεί, γεγονός που σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε ανεξάρτητη αρχή συνιστά «καναδική γενοκτονία».
Η έρευνα που αναμένεται να δοθεί πλήρως στη δημοσιότητα την ερχόμενη Δευτέρα, σε ειδική τελετή, διέρρευσε στο δίκτυο CBC και έχει επιβεβαιωθεί από τον Guardian διήρκεσε δυόμισι χρόνια.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Εθνικής Έρευνας για Δολοφονίες και Εξαφανίσεις Αυτοχθόνων Γυναικών και Κοριτσιών, πρόκειται για «κρατικές ενέργειες ή κρατική αδράνεια που είναι εδράζονται στον αποικισμό και την αποικιοκρατική ιδεολογία» η οποία έχει ρόλο-κλειδί στις εξαφανίσεις αυτών των προσώπων, αλλά και μελών της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας του Καναδά.
Τι παράξενο… Το λευκό, κιτρινισμένο από τον χρόνο πουκάμισο με το ξεραμένο αίμα που ήταν απλωμένο στο τραπέζι του τμήματος συντήρησης υφασμάτων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου είχε πάνω του τα ίχνη της ανδρικής αρχοντιάς και ταυτόχρονα τα σημάδια του πολιτικού μίσους που τη μαγάρισε. Ηταν το πουκάμισο που φορούσε ο βουλευτής της ΕΔΑ Γρηγόρης Λαμπράκης στις 22 Μαΐου του 1963, όταν δέχθηκε το δολοφονικό χτύπημα από παρακρατικούς, μετά την ομιλία του για την ειρήνη στη Θεσσαλονίκη. Παρατηρώ με μελαγχολία τις ανοικτές διπλές μανσέτες του καλοραμμένου πουκαμίσου, που με προσοχή αγγίζει η συντηρήτρια Δάφνη Φίλιου. Το αίμα του αγωνιστή της ειρήνης, γιατρού και αθλητή, είναι απλωμένο δίπλα στον γιακά, στα κουμπιά, στο στήθος. Σημάδια μιας δολοφονικής επίθεσης που σημάδεψε τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Κάποιες ανθρώπινες συμπτώσεις κάνουν τη στιγμή ακόμη πιο συγκινητική:
«Ο παππούς της Δάφνης ήταν μαιευτήρας και συμφοιτητής του Λαμπράκη», αποκαλύπτει η διευθύντρια του ΒΧΜ δρ Κατερίνα Δελλαπόρτα. Αλλά και ο δικός της πατέρας συνδέθηκε ιστορικά με τον βουλευτή – υπήρξε ένας από τους πρωτοστάτες της αποκάλυψης των ενόχων του προμελετημένου εγκλήματος. Ο εισαγγελέας Παύλος Δελλαπόρτας, όπως και ο Χρήστος Σαρτζετάκης, ήταν από τους θαρραλέους λειτουργούς της Δικαιοσύνης που σε αντίξοες συνθήκες αποκάλυψαν τον ρόλο των Γκοτζαμάνη και Εμμανουηλίδη και τις διασυνδέσεις τους με την Αστυνομία.
Το αιματοβαμμένο πουκάμισο του Γρηγόρη Λαμπράκη συντηρείται στα εργαστήρια υφάσματος του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου.
«Ο πατέρας είχε τη γενική εποπτεία των ανακρίσεων», λέει στην «Κ» η κ. Δελλαπόρτα. «Οταν με ρώτησαν αν μπορούμε να συντηρήσουμε τα ρούχα που φορούσε εκείνο το βράδυ ο Λαμπράκης, πέρασαν μπροστά μου παιδικά βιώματα από τη χρονιά της δολοφονίας, που ήμουν μαθήτρια του δημοτικού, αλλά κυρίως της δίκης που ακολούθησε το 1966. Είναι συγκινητική συγκυρία». Σήμερα, μάλιστα, συμπληρώνονται 56 χρόνια από τον θάνατο του βουλευτή της ΕΔΑ.
Το πουκάμισο, η φανέλα, το κοστούμι του Λαμπράκη και ένα μόνο παπούτσι, ό,τι δηλαδή διασώθηκε από το μοιραίο βράδυ του 1963 και αποτέλεσε δικαστικό υλικό το 1966, βρέθηκαν το 2010 σε χαρτοκιβώτιο στα υπόγεια του Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης. Ενα άλλο έκρυβε τα ρούχα του Γιώργη Τσαρουχά, επίσης βουλευτή της ΕΔΑ και θύματος του πολιτικού μίσους. Τα πειστήρια παραδόθηκαν στην Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων.
Πριν από έναν χρόνο, το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης (Δήμου Ηλιούπολης) και το Ιδρυμα «Γρηγόρης Λαμπράκης» έστειλαν τα ρούχα για συντήρηση στο ΒΧΜ. Σε επιστολή τους ο δήμαρχος Ηλιούπολης, Β. Βαλασόπουλος, και ο πρόεδρος του ιδρύματος, Γρηγόρης Γρ. Λαμπράκης, γιος του δολοφονηθέντος, ζητούν να τους αποδοθεί ο ρουχισμός «όταν η διαδικασία αυτή θα έχει ολοκληρωθεί».
«Παραλαμβάνοντας τα ρούχα διαπιστώσαμε με τον τμηματάρχη Χαράλαμπο Παπαθεολόγου ότι είχαν έντονες φθορές από έντομα. Τα τοποθετήσαμε σε κλειστά κιβώτια με εντομοπαγίδες και τα αφήσαμε για ένα τρίμηνο, όσο ο κύκλος ζωής των εντόμων. Στη συνέχεια ξεκίνησε η συντήρηση. Ενα από τα στάδια είναι ο προσεκτικός καθαρισμός, καθώς οι κηλίδες αίματος δείχνουν τις συνθήκες υπό τις οποίες έγινε η δολοφονική επίθεση. Αρα οι λεκέδες, όπως και τα ξένα υλικά πάνω τους, τα κάνουν, από καθημερινά, ιστορικά αντικείμενα», λέει η Δάφνη Φίλιου.
Η συντηρήτρια Δάφνη Φίλιου κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης του ρουχισμού του Λαμπράκη.
Στα δύο τραπέζια του εργαστηρίου συντήρησης, δίπλα στο μικροσκόπιο, στις καρφίτσες, στα ψαλίδια, είναι απλωμένα το σκουρόχρωμο από καλό μάλλινο ύφασμα της εποχής παντελόνι, το πουκάμισο και η κάθετα κομμένη φανέλα. «Κόπηκε για τις ανάγκες της τραχειοστομίας που έγινε τότε στον Λαμπράκη», εξηγεί η διευθύντρια του ΒΧΜ.
Στο παντελόνι σώζεται εδαφικό υλικό. «Οπως τον σήκωσαν για να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο, έμειναν οι δαχτυλιές με σκόνη», εξηγεί η συντηρήτρια. Εφημερίδες της εποχής, με φωτογραφίες που έδειχναν τον βουλευτή της ΕΔΑ αιμόφυρτο, βοηθούν για κάθε λεπτομέρεια. «Σκοπός είναι να μειώσουμε τις φθορές από την κακή φύλαξη, χωρίς να αλλοιώσουμε τα στοιχεία που δημιουργήθηκαν την ώρα του περιστατικού. Παράλληλα, έπρεπε να μειώσουμε τα ίχνη από την προσβολή των εντόμων. Ακόμη και το δερμάτινο παπούτσι είχε πάνω του μικρή φθορά από έντομο. Εκτός από τη φανέλα».
«Και μόνο που τα αντικρίζει κανείς, συγκινείται», λέει ο Χ. Παπαθεολόγου, δείχνοντας τη λεπτοδουλειά που απαιτεί η τέχνη της συντήρησης, όπως το λευκό ύφασμα που τοποθετείται μέσα από τα ρούχα, ώστε να διακρίνονται εντονότερα οι φθορές.
Ακούω μαρσάρισμα τρίκυκλου, βλέπω ένα τρίκυκλο να τρέχει προς Βενιζέλου προς παραλία. Με δύο σάλτα, βρέθηκα πάνω στον Λαμπράκη. Τον σήκωνα μισό μέτρο, με χτυπούν πισώπλατα με σακ βουαγιάζ με τούβλα. Μετά δεν μας πείραξαν, ο σκοπός ήταν ένας και μοναδικός: ο Λαμπράκης.
22 Μαΐου 1963, ημέρα Τετάρτη. Μουντή ημέρα, αποφράς ημέρα, σκότωσαν το καλύτερο τότε παλικάρι της Αριστεράς.
Ξεκίνησε από την Κερασίτσα Αρκαδίας, σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα. Αρίστευσε επιστημονικά· ήταν υφηγητής Γυναικολογίας, αθλητής, βαλκανιονίκης, με μεγάλο φιλανθρωπικό έργο και δωρεάν περίθαλψη σε φτωχούς.
Συνεργαζόμενος με την ΕΔΑ, εξελέγη βουλευτής το 1961. Εντάχθηκε στο παγκόσμιο φιλειρηνικό κίνημα. Ηταν αντιπρόεδρος της Επιτροπής για τη Διεθνή Υφεση και Ειρήνη, που είχε ξεκινήσει ο λόρδος Bertrand Russell. Περιδιάβαινε Ελλάδα – Ευρώπη για την ειρήνη.
Ευρισκόμενη στο Λονδίνο η Φρειδερίκη (βασίλισσα), μεσολάβησε ο Λαμπράκης να συναντήσει την κ. Αμπατιέλου (Αγγλίδα σύζυγο του Αμπατιέλου φυλακισμένου). Αρνήθηκε. Την επομένη με Αγγλίδες φίλες της την προπηλάκισαν λεκτικά – αυτό το φύλαξε στον Λαμπράκη.
Ο σύνδεσμός μας για τον Αφοπλισμό και την Ειρήνη Θεσσαλονίκης με το διεθνές σήμα κάλεσε τον Λαπράκη για ομιλία στις 22 Μαΐου 1963 στην αίθουσα «Πικαντήλι» επί της Αριστοτέλους.
Πήγαμε με τον Νίκο Μυρσίνη παρέα, είδαμε ότι άλλαξε η αίθουσα (κατόπιν πίεσης της αστυνομίας). Μας παρέπεμπαν στην αίθουσα του ΔΣΚ (σημερινό ΠΑΜΕ) Ερμού και Βενιζέλου γωνία.
Είχε αρκετή σύναξη γνωστών τραμπούκων και ΕΚΟΦιτών (περίπου 100) και άλλοι τόσοι χωροφύλακες. Περιμέναμε τον Λαμπράκη, από κάτω έβριζαν, «Βούλγαροι θα πεθάνετε!», «Η ΕΔΑ στη Βουλγαρία!» κλπ.
Ηρθε ο Λαμπράκης, τρακαρισμένος με ένα καρούμπαλο στο μέτωπο, τον είχαν χτυπήσει. Αρχισε η ομιλία, φιλειρηνική. Από κάτω χειρότερα· πετούσαν τούβλα στα 12-13 μέτρα. Κλείσαμε τα παντζούρια. «Λαμπράκη θα πεθάνεις!» κ.λπ. Εκκλήσεις από τον Λαμπράκη για τη ζωή του και τη ζωή μας.
Επί δύο ώρες περίπου. Στις δέκα παρά ετοιμαζόμασταν για έξοδο. Ο Κομνηνός (διευθυντής Χωροφυλακής) μας κλείνει την πόρτα: «Περιμένετε».
Εξω στο πεζοδρόμιο ο Γιοσμάς με μια ομπρέλα έσπασε το τζάμι του ασθενοφόρου και το ’διωξε (ήταν γερμανοντυμένος και υπουργός ελληνικής δήθεν κυβέρνησης στη Βιέννη όταν έφυγαν οι Γερμανοί).
Απέναντί μας ήταν το κατάφωτο κατάστημα «Μέλισσα» και καμιά δεκαριά ανώτατοι αξιωματικοί Χωροφυλακής με εξέχοντα κατά ένα κεφάλι τον Μήτσου (διοικητής Χωροφυλακής Β. Ελλάδος).
Τελικά άφησε να βγούμε περίπου 30 έξω και ξανάκλεισε. Μπήκαμε 15 περίπου μπροστά, στη μέση ο Λαμπράκης, ο Πάτσας, ο Ρηγόπουλος και ο Σύλλας (Παπαδημητρίου, πρώην γραμματέας πόλης της ΕΔΑ).
Προχωράμε, απέναντι στη Βενιζέλου ήταν η μάζα των τραμπούκων. Το πεζοδρόμιο γωνία Ερμού – Βενιζέλου καθαρό, ακολουθούμε οι πρώτοι το καθαρό πεζοδρόμιο της Βενιζέλου προς Εγνατία. Στα 10 μέτρα ακούω τον Σύλλα να φωνάζει «Από δω παιδιά!» και παίρνει τον Λαμπράκη να τον περάσει απέναντι – στο στόμα του λύκου…
Ακούω μαρσάρισμα τρίκυκλου, βλέπω ένα τρίκυκλο να τρέχει προς Βενιζέλου προς παραλία. Από αριστερά και δεξιά στα παραπέτα δύο δικοί μας, ακούω τη Σοφία, σύζυγο του Τάκη Μακρή να φωνάζει «τον σκότωσαν».
Με δύο σάλτα, βρέθηκα πάνω στον Λαμπράκη, άρχισε να τρέχει αίμα η μύτη του. Τον σήκωνα μισό μέτρο, με χτυπούν πισώπλατα με σακ βουαγιάζ με τούβλα. Αφήνω τον Λαμπράκη, πήγαινε για τη χαριστική βολή ο τραμπούκος. Τον κυνηγάω και εκείνος κρύφτηκε πίσω από τους χωροφύλακες.
Λέω του αξιωματικού «Αυτός με χτύπησε». Είχε πίσω τα χέρια και έκανε βόλτα και ο Λαμπράκης κάτω. Ο Κατσούλης ήταν εκεί. Ανοιξε τον δρόμο για το τρίκυκλο και μετά τον έκλεισε. Είχε το πρόσταγμα για τη δολοφονία (μοίραρχος). Μέχρι και το Πολυτεχνείο έδρασε, τον φύλαξαν για να μη μιλήσει.
Βοήθησα το Κ. Βέρο, τον Σπ. Σακέτα, τον Αθ. Νίκαινα να βάλουμε τον Λαμπράκη στον Σκαραβαίο. Γύρισα, μάζεψα την τσάντα του Λαμπράκη. Μετά δεν μας πείραξαν, ο σκοπός ήταν ένας και μοναδικός: ο Λαμπράκης.
Κατέβαινε και άλλο τρίκυκλο τη Βενιζέλου, ο Σκαραβαίος ήταν νοικιασμένος από τον οδηγό του γ.γ. Βορείου Ελλάδος Χολέβα (υπουργός της χούντας).
Είχαν οργανώσει καλά τη δολοφονία. Ευτυχώς ο Μανώλης Χατζηαποστόλου σκαρφάλωσε στο τρίκυκλο και έπιασε τον Κοτζαμάνη, αλλιώς θα πήγαινε για αυτοκινητικό ατύχημα, όπως μας είπε ο νομάρχης Μανουσόπουλος την επομένη που πήγαμε να διαμαρτυρηθούμε.
Σκαρίφημα από τη δολοφονία όπως την έζησα
Στο ΑΧΕΠΑ που πήγαμε, ο σύντροφος Κώστας Παπακωνσταντίνου, γιατρός, μας πέρασε στον θάλαμο του Λαμπράκη, όπου βρισκόταν διασωληνωμένος. Η ακτινογραφία του κρανίου του Λαμπράκη έδειχνε ότι ήταν σπασμένο ακτινοειδώς.
Την Παρασκευή κατέφθασαν στη Θεσσαλονίκη πολιτικοί, δημοσιογράφοι, υπουργοί κ.ά. για τη δολοφονία. Ηρθε και ο Ηλίας Ηλιού της ΕΔΑ, μας μάζεψε και μας μίλησε, αντιδρούσαμε γιατί δεν έλεγε για Καραμανλή.
Μας μιλάει κοφτά «Δεν τον σκότωσε ο Καραμανλής, η εντολή ήλθε από ψηλά». Καταλάβαμε: η Φρίκη μέσω Νάτσινα – Μήτσου Κατσούλη (ΚΥΠ). Τρέχει ο Μίκης «Μην ακούτε, εσείς θα λέτε ο Καραμανλής», μας είπε όταν φεύγαμε, τον καταλάβαμε, δεν τον ακούσαμε.
Ανάκριση προκαταρκτική από τον Νίκο Αθανασόπουλο, ο οποίος βρήκε την ταυτότητα της «Καρφίτσας» του Κοτζαμάνη. Συνέχισε ο Σαρτζετάκης.
Ευτυχώς οι δημοσιογράφοι Γ. Ρωμαίος, Γ. Βούλτεψης και Μέρτζος έβγαλαν τη δουλειά η αστυνομία έβαζε εμπόδια.
Πήγα κι εγώ στον Σαρτζετάκη, στο ημίφως του γραφείου του· μαύρα γυαλιά σαν πατομπούκαλα· με ρωτάει αν ήμουν παρών. «Ναι», του λέω. «Ανήκεις στην ΕΔΑ;» «Ναι», του λέω. «Φύγε», μου λέει σκαιώς, «και πες στο κόμμα σου να μη μου στέλνει άλλους». Στα γραφεία της ΕΔΑ που πήγα και το είπα, ο Κ. Ακρίδας μου είπε: «Και μ’ εμένα το ίδιο έκανε».
Κάναμε υπόμνημα που λέγαμε ότι ο Δ. Κατσούλης ήταν ο καθοδηγητής της εκτέλεσης Λαμπράκη, το πήγε στον προϊστάμενό του, γι’ αυτό μάλλον ο Π. Δελαπόρτας με κάλεσε σαν μάρτυρα κατηγορίας στη δίκη Λαμπράκη το 1966.
Κατά τις ανακρίσεις ο μοίραρχος Καπελώνης κατέθεσε ότι ο Κατσούλης τού τηλεφώνησε να στείλει τον Κοτζαμάνη, ο Σαρτζετάκης έστειλε τον Καπελώνη κατηγορούμενο και όχι τον Κατσούλη. Εκεί κόπηκε το νήμα για τα ψηλά και τον κάναμε Πρόεδρό μας. Τα χάλια μας…
Το καλοκαίρι του 1966 ήρθε η κλήση για μάρτυρας. Ο διοικητής μου αντι/ρχης Χανιώτης με πέρασε γενεές δεκατέσσερις. Ευτυχώς τον Οκτώβριο κατέβηκε στην Αθήνα κι έτσι μπόρεσα να κατεβώ (ήταν στον στενό πυρήνα της χούντας).
Προτού καταθέσω, περνώ από το σπίτι του Γ. Τσαρουχά να με κατατοπίσει για τη δίκη: «Ο,τι είδες και ό,τι άκουσες, τίποτα παραπάνω».
Φεύγοντας μου φωνάζει: «Λεωνίδα, πες μου πώς έγινε η δολοφονία, γιατί, όταν ήρθα να σας βοηθήσω για τον απεγκλωβισμό σας, με σακάτεψαν. Του εξιστορώ και όταν λέω ότι ο Σύλλας φώναξε «Από δω παιδί!», πετάχτηκε σαν ελατήριο απ’ το γραφείο του. «Το πες στο κόμμα αυτό;» «Οχι», του λέω, «κανείς δεν μας ρώτησε». «Να πας τώρα. Αλλά, άσε, είσαι στρατιώτης, θα το δω εγώ».
Βέβαια δεν τον ξανάδα. Σε 6 μήνες έγινε η χούντα και τον σκότωσαν. Οταν κατέθεσα στο δικαστήριο στις 14 Οκτωβρίου 1966 και είπα για τον Σύλλα, πάγωσε το δικαστήριο. Σηκώθηκε ο Σύλλας (συνήγοροι Πολιτικής Αγωγής) και είπε: «Ναι, γιατί προς εκείνη την κατεύθυνση ήταν το ξενοδοχείο “Κοσμοπολίτ”, όπου θα διέμενε ο Λαμπράκης».
Εξερχόμενος του δικαστηρίου στις 11 μ.μ. με προπηλάκισαν τραμπούκοι – ασφαλίτες με πήρε το παράπονο: «Πού είναι οι Λαμπράκηδες που οργανώσαμε (50% της νεολαίας);». Ολοι οι κατηγορούμενοι πέσαν στα μαλακά και μετά τη χούντα βγήκαν έξω. Ο Π. Δελαπόρτας (εισαγγελέας της δίκης) είπε: «Η απόφαση έριξε φως ως εξαντληθείσα λυχνία».
Η δολοφονία του Λαμπράκη ήταν καταλύτης για να σπάσει η τρομοκρατία και να ανατείλει η δημοκρατία. Αναγκάστηκαν στις 21 Απριλίου του 1967 να επιστρατεύσουν τα τανκς για να την πνίξουν, αλλά πάλι μετά από χρόνια ανέτειλε και πιστεύω ότι δεν θα ξανασβήσει.
Μοσχάτο, ο σταθμός του ηλεκτρικού EUROKINISSI / ΧΑΒΑΛΕΖΗΣ ΣΤΡΑΤΟΣ
Μαργαρίτα Ικαρίου*
Ζούμε, μεσούσης της πλέον ακραιφνούς προεκλογικής περιόδου, ακόμη μια φορά τη γνωστή τελετουργία ανθρωποφαγίας, με ένα δεκατετράχρονο κορίτσι θυσιασμένο στο αιμοσταγές τέρας της θεαματικότητας. Με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες σχετικά με την προσωπική της ζωή, την απόγνωσή της, την αποπλάνηση και την παραπλάνηση που ‘χε στο νου της τη μορφή μιας «αγάπης», τα τελευταία της λόγια σε ένα γράμμα…
Περασμένα όλα αυτά από τη γνωστή μίντια-κρεατομηχανή που καταπίνει την αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ζωής μα και του θανάτου, ξερνώντας την ως κηλίδες αίματος και μελάνης, με αποφορά λεκτικής πτωμαΐνης.
Ο κανιβαλισμός κάθε παιδιού που πέφτει θύμα ασέλγειας, παραμέλησης, άσκησης βίας, κακοποίησης, ως και δολοφονίας, έχει ονοματεπώνυμο. Από τη «Σπυριδούλα» ώς το σήμερα, η κοινωνία μας δεν προχώρησε -φαίνεται- ούτε βήμα. Με την ίδια αδηφαγία καταβροχθίζει όλες τις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες, «λιντσάρει» φεησμπουκικώς τους θύτες και σκυλεύει τα θύματα, χώνοντας βαθιά τη μουσούδα στα λαγούμια του κιτρινισμού.
Ήταν μόλις δεκατεσσάρων, μα… σαν τα σκυλιά πέσαμε απαξάπαντες πάνω στο παιδικό κορμάκι. Ανελλήνιστοι Ελληναράδες, θεούσες κυράτσες, κυριλέδες φεδεράτοι κι αστοιχείωτες τηλεπερσόνες, σκυλευτές της αξιοπρέπειας, μιντιάνθρωποι από λάσπη κι αναλυτές τύπου… «λάμψης», διαμέλισαν την τραγική ιστορία και την έδωσαν βορά στην «κοινή γνώμη».
Ο κοινωνικός μας κανιβαλισμός έχει πρόσημο αρνητικό: Είμαι εγώ που παριστάνω τον «άνθρωπο» αλλά όταν ένα παιδί κλαίει, κλείνω τα παντζούρια και… «κοιτάζω τη δουλειά μου»… Είσαι εσύ που διαβάζεις κάθε κατακίτρινο δημοσίευμα και ανυπόγραφα κλοπυράιτ άρθρα της συμφοράς… Είναι ο κάθε απαίδευτος δημοσιογραφογυρολόγος που ξεπουλά αίμα και ψέμα…
Είμαστε όλοι εμείς που μένουμε απαθείς και άπραγοι -μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα- στον κιτρινισμό, την καταστρατήγηση όλων των κανόνων δεοντολογίας, στη σύληση ενός νεκρού…
Ναι. Είμαστε όλοι εμείς συμμέτοχοι και συνένοχοι σε επαναλαμβανόμενα εγκλήματα κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, είτε μπροστά στη ζωή, είτε μπροστά στο θάνατο….
(Επανα)ονοματοδοτήσεις οδών στη μεταπολεμική Γερμανία
Μια οδός στην πόλη Halle της (τότε) Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας άλλαξε όνομα το 1953 και από Wilhelm-Strasse (προς τιμή του ομώνυμου Κάιζερ) μετονομάσθηκε σε Abderhalden-Strasse, προς τιμήν ενός διεθνώς γνωστού βιοχημικού, καθηγητή στο πανεπιστήμιο της πόλης και προέδρου της φημισμένης τοπικής Ακαδημίας Επιστημών Leopoldina (από το 1932 έως το θάνατό του το 1950). Το γεγονός, ότι υπηρέτησε το Ναζιστικό καθεστώς όλα τα χρόνια, δεν επηρέασε την απόφαση της πόλης, να τον τιμήσει μετά θάνατον, αφού υπήρξαν συνάδερφοί του μετά το 1945, οι οποίοι με ένορκες βεβαιώσεις τους κατέθεσαν ότι κατά βάθος ήταν ενάντια στους Ναζί και η συνεργασία του με τις αρχές γινόταν με σκοπό να μη συμβούν τα χειρότερα.
Και ήρθε η εποχή που στη Γερμανία ξεκίνησε, επιτέλους, η αναψηλάφηση του ναζιστικού παρελθόντος σε όλους τους τομείς (της πολιτικής, της δικαιοσύνης, του στρατού, των επιστημών, της τέχνης) με αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η αποκρουστική ή, τουλάχιστον, αμφιλεγόμενη ιστορία πολλών «προσωπικοτήτων» που είχαν τιμηθεί με διάφορους τρόπους, εν αγνοία της δράσης τους στη σκοτεινή περίοδο. Σε πολλές πόλεις συγκροτήθηκαν από τους δήμους ειδικές επιτροπές για να εξετάσουν από αυτή τη σκοπιά τα ονόματα των οδών τους. Η εξέταση βοήθησε τους πολίτες να γνωρίσουν το παρελθόν τους και οδήγησε σε πάρα πολλές περιπτώσεις σε αλλαγή ονομάτων. Η πρώτη αλλαγή είχε γίνει βέβαια το 1945 και αφορούσε ονόματα προβεβλημένων στελεχών του ναζιστικού κόμματος. Εκατοντάδες οι πλατείες, οι λεωφόροι και οι οδοί που έφεραν το όνομα του Χίτλερ, του Γκαίρινγκ και άλλων «προσωπικοτήτων» της εθνικοσοσιαλιστικής βαρβαρότητας, εύκολη η –συχνότατα οπορτουνιστική- απόφαση για μετονομασία, αφού τον έλεγχο είχαν πια οι συμμαχικές κατοχικές δυνάμεις. Για τους άλλους, όμως, π.χ. τους επιστήμονες και τους καλλιτέχνες, δεν έγινε το ίδιο.
Ένορκες βεβαιώσεις υπέρ συνεργατών των ναζί – Ένας πονόψυχος γιατρός στο Άουσβιτς
Αποφασιστικό ρόλο για να καταγραφούν τυπικά ως «ακέραιοι χαρακτήρες», «μέσα τους αντίπαλοι του καθεστώτος» και απλά «αναγκασμένοι από τις συνθήκες να γίνουν συνοδοιπόροι» έπαιξαν οι θετικές ένορκες βεβαιώσεις πολιτικά ευυπόληπτων πολιτών. Χαρακτηριστική η ονομασία που άτυπα δόθηκε σ’ αυτές τις βεβαιώσεις: Persilschein (πιστοποιητικό Persil), από το όνομα του προσφιλούς απορρυπαντικού, που «απομακρύνει όλους τους λεκέδες». Εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως και εκατομμύρια, τέτοια πιστοποιητικά εκδόθηκαν τα πρώτα χρόνια, επέτρεψαν καριέρες και θεμελίωσαν τιμητικές διακρίσεις. Να, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ένορκης βεβαίωσης του καθηγητή πανεπιστημίου von Verschuer (ο οποίος, παρά τη συνεργασία του με τους Ναζί, θεωρήθηκε επίσημα ευυπόληπτος και παραδόθηκε καθαρός στην κοινωνία χάρη σε σχετική ένορκη βεβαίωση του Adolf Butenandt, τιμημένου με το βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1939):
«Ο βοηθός μου στο Ινστιτούτο μου της Φρανκφούρτης, Δρ. Μ., αποσπάστηκε στο στρατιωτικό νοσοκομείο του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς, ενάντια στη θέλησή του. Όλοι, όσοι τον γνώριζαν, βίωσαν πόσο δυστυχισμένος ήταν γι’ αυτό, και πόσο επίμονα προσπαθούσε να πάρει μετάθεση στο μέτωπο, για να φύγει από εκεί, δυστυχώς, όμως, χωρίς επιτυχία. Σχετικά με τη δουλειά του εκεί γνωρίζουμε μόνο ότι μοχθούσε να είναι Γιατρός και Βοηθός για τους αρρώστους».
Ο συγκεκριμένος βοηθός δεν χρειάστηκε αυτή τη θετική βεβαίωση για τη μεταπολεμική καριέρα του επειδή προτίμησε να φύγει στο εξωτερικό. Παρέμεινε μάλιστα στο εξωτερικό, κι έτσι, ενώ το 1958 ασκήθηκε δίωξη εναντίον του, δεν κάθισε ποτέ στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Το όνομά του: Γιόζεφ Μένγκελε, γνωστός στους κρατούμενους του Άουσβιτς ως «άγγελος του θανάτου», ένας σαδιστής εγκληματίας, που σκότωνε τα παιδιά-θύματά του με τα ίδια του τα χέρια και αφαιρούσε τα μάτια τους για, ενώ ακόμη λειτουργούσε ο εγκέφαλός τους. Αυτή ήταν η αξία των μαρτυριών εκείνης της εποχής, με τις οποίες οι συνεργάτες των ναζί μετατρέπονταν σε ήρωες.
(Επανα)ονοματοδοτήσεις: Damnatio memoriae;
Πίσω, στον Abderhalden. Η ιστορική έρευνα έδειξε την άμεση επιστημονική σχέση του με την εξόντωση των αναπήρων στη χιτλερική Γερμανία, και αποκάλυψε ότι με τη βοήθεια δικών του ανθρώπων κατάφερε μετά το 1945 να παρουσιάσει ως «αντιστασιακή πράξη» το γεγονός ότι δεν εφάρμοσε το ναζιστικό νόμο για απομάκρυνση των Εβραίων επιστημόνων από την Ακαδημία Επιστημών, ενώ η αλήθεια ήταν ότι δεν χρειάστηκε να τον εφαρμόσει επειδή είχε σπεύσει να τους απομακρύνει πριν ακόμη οι Ναζί θεσπίσουν το σχετικό μέτρο. Τουλάχιστον έξι από αυτούς άφησαν την τελευταία τους πνοή στους θαλάμους αερίων των στρατοπέδων θανάτου.
Ζητήθηκε, λοιπόν, η μετονομασία της οδού, που έφερε το όνομά του, με σκοπό αφενός την ιστορική καταδίκη του ναζισμού και τη συμβολική αποδοκιμασία των συνεργών του, και αφετέρου την απόδοση τιμής σε μία Εβραία επιστημόνισσα που αγωνίστηκε ενάντια στους ναζί. Άλλωστε, είχε προηγηθεί το ιστορικό Πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου, το οποίο ήδη το 2010 μετονόμασε ένα κτίριό του από Abderhalden σε Leonor Michaelis (Εβραίος βιοχημικός, που είχε φύγει από τη Γερμανία), με το σκεπτικό ότι ο πρώτος δεν μπορεί να αποτελεί ούτε επιστημονικό ούτε κοινωνικό πρότυπο.
Ακούστηκαν πολλά στον δημόσιο διάλογο, ανάμεσά τους, ως αντίρρηση, το ερώτημα, εάν επιτρέπεται να «υβρίζεται» και να «συκοφαντείται» ένας νεκρός, ο οποίος προσέφερε και πολλά θετικά, που, ίσως, υπερτερούν των αρνητικών. «Όχι», ανταπάντησε ο καθηγητής Robert Fajen, «δεν πρόκειται για damnatio memoriae», δεν είναι ούτε συκοφαντία ούτε εξύβριση νεκρού, πρόκειται για «αμφίθυμη αποτίμηση του ιστορικού ρόλου (του συγκεκριμένου προσώπου) σήμερα, που κάνει ακατάλληλη τη χρήση του ονόματος για χώρο μνήμης». Τόσο απλά. Μετά από συζητήσεις πέντε χρόνων το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης αποφάσισε τελικά να μην αλλάξει το όνομα, προκαλώντας αμέτρητες διαμαρτυρίες, μεταξύ αυτών και εκείνες της Εβραϊκής Κοινότητας. Πάντως, δικαίωμά του ήταν, και κανένας δεν αμφισβήτησε το δικαίωμα αυτό, ούτε βέβαια οι φυσικοί απόγονοι του Abderhalden.
Στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα τα πράγματα ήρθαν διαφορετικά. Πολλές χιλιάδες ήταν τα «πιστοποιητικά persil» για τους συνεργάτες των ναζί κατακτητών, από τη στιγμή που έθεταν τον εαυτό τους και πάλι στις υπηρεσίες των –νέων- αντιπάλων του ΕΑΜ και των κομμουνιστών. Όμως, μόλις στη Χούντα εμφανίστηκαν και «δικαιώθηκαν» στο δημόσιο χώρο η Κατοχή και οι άνθρωποί της. Χαρακτηριστική ήταν η παρέμβαση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου εκατοντάδες κομμουνιστές και άλλοι πατριώτες εκτελέστηκαν από τους Χιτλερικούς. Σημειώνει ο Γιώργος Ανδρίτσος:
«Πριν τη Χούντα η πλάκα έγραφε: ‘Η Καισαριανή στα παιδιά της που πέσανε για τη λευτεριά και την ανεξαρτησία της πατρίδας’. Το 1968 ο διορισμένος από τη Χούντα δήμαρχος Καισαριανής Καρακάσης έστησε ένα τεράστιο σταυρό και έγραψε στο μνημείο ‘Εις τα θύματα του κουμουνισμού, υπερασπιστές του Έθνους αιωνία η ευγνωμοσύνη μας’, ενώ στις 13 Δεκεμβρίου του 1970 εντοίχισε πλάκα ‘Προς τους σφαγιασθέντας υπό των κομουνιστών. Ευγνωμοσύνης ένεκεν’».
Παρόμοια έγιναν στις ονοματοδοτήσεις δημόσιων χώρων, και όλα αυτά, μόνον στην Ελλάδα συνέβησαν τόσα χρόνια μετά την ήττα του ναζισμού.
Ως συνέχεια των παραπάνω έχουμε πρόσφατα και μια άλλη αποκλειστικότητα: Μόνο στην Ελλάδα η διατύπωση μιας αναμφισβήτητα υπαρκτής «αμφίθυμης αποτίμησης του ιστορικού ρόλου συγκεκριμένου προσώπου, που κάνει ακατάλληλη τη χρήση του ονόματος για χώρο μνήμης», επιχειρείται από τους φυσικούς απογόνους, να διωχθεί δικαστικά με την κατηγορία της damnatio memoriae.
Προσφυγή στα δικαστήρια για την «τιμή του Μένγκελε»
Μόνο στην Ελλάδα; Όχι, η αλήθεια είναι ότι γνωρίζω μία ακόμη υπόθεση, αυτή στη Γερμανία: Το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης αφαίρεσε το 1961 τον διδακτορικό τίτλο από τον Γιόζεφ Μένγκελε, «εξαιτίας των εγκλημάτων του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς». Ενάντια στην απόφαση κατέφυγε στα δικαστήρια η γυναίκα του Μένγκελε, επικαλούμενη το γεγονός ότι ποτέ δεν είχε καταδικαστεί για εγκλήματα, ενώ αντίθετα είχε θετικές μαρτυρίες υπέρ του. Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να αποφανθούν τελεσίδικα τα δικαστήρια και να επικυρωθεί η απόφαση του Πανεπιστημίου.
Θράσος συγγενικών προσώπων; Ειλικρινά, δεν ξέρω, αν περί αυτού πρόκειται.
Από το νου μου περνάει ένα απόφθεγμα του Νίτσε, που συνάντησα να χρησιμοποιείται σε ένα διάλογο ανάμεσα στον γιο ενός διακεκριμένου καθηγητή Πανεπιστημίου την εποχή του Γ’ Ράιχ (και ο γιος καθηγητής πανεπιστημίου στη μεταπολεμική Γερμανία) και έναν ερευνητή, που έψαχνε να βρει τι είχε ομολογήσει ο πατέρας στο γιο και ποια θεωρούσε ο γιος ότι ήταν η εμπλοκή του πατέρα του στη ναζιστική βαρβαρότητα. Το απόφθεγμα του Νίτσε που έπεσε στη συζήτησή τους είναι: «‘Το έκανα’ λέει η μνήμη. ‘Δεν μπορεί να το έχω κάνει’ λέει η υπερηφάνεια και παραμένει άτεγκτη. Τελικά υποχωρεί η μνήμη».
Όμως, οι νεκροί έχουν δικαίωμα να απαιτούν από εμάς, να μην αφήνουμε ποτέ τη μνήμη να υποχωρεί μπροστά στην ιδιοτελή υπερηφάνεια. Γι’ αυτό αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω αυτό το κείμενο.
Είναι καιρός τώρα που απ’ τη δουλειά την προσοχή μου αποσπούν λίγα πράματα, μόνον ό,τι φτάνει στην καρδιά.
Και να ακόμα μια ιστορία της Ιστορίας εκείνης που λέγεται Ισπανικός Εμφύλιος.
Βασικότερη αιτία που κυριολεκτικά ξεθάφτηκε η ζωή κι θάνατος κάποιων ανθρώπων, είναι η ενεργοποίηση του Νόμου Περί Ιστορικής Μνήμης (αυτό ήταν και το θέμα της ομιλίας μου τον περασμένο Φεβρουάριο μετά από πρόσκληση του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Κηφισιάς)
Είναι ο Νόμος που επιχειρεί να ξεθάψει την αλήθεια και να θυμίσει στους πολίτες την υποχρέωσή τους να γνωρίζουν, να είναι σε επιφυλακή για να μην επαναληφθούν ίδια λάθη.
Ο Αντίλογος λέει «άστα να παν στην ευχή… να ξεχάσουμε αρκετά πονέσαμε» αλλά ο Νόμος, ο μέχρι πριν λίγα χρόνια άγραφος και πια γραμμένος φωνάζει:
«ΟΧΙ» ! Αν ξεχάσουμε ή θα ξεχαστούμε και θα γίνουμε γελοίοι πρωταγωνιστές σε κάποιο ριάλιτυ.
«ΟΧΙ» δεν τον σκότωσε ένα καθίκι εραστής το Λόρκα, φρανκικοί τον εκτέλεσαν, τί θα πει «και ας παν στην ευχή τα παλιά…;» Πώς αφήνεις ένα ψέμα να είναι η Ιστορία σου;
ΟΧΙ αποφάσισαν στην Ισπανία! Θα κάνουμε εκταφές. Θα ξεθάψουμε την αλήθεια!
Κι έτσι βρήκαν και το Φεδερίκο στο χωριό Βιθνάρ σε τάφο ομαδικό και με το DNA της αδερφής του μπόρεσαν να ξαναγραφτούν κάποια βιβλία. Αλλά ο Φεδερίκο είχε προλάβει να γίνει ο Λόρκα, ποιητής γνωστός! Τί γίνεται με χιλιάδες άγνωστους που δεν πρόλαβε η ζωή τους να πάρει το σχήμα και το χρώμα των ονείρων τους;
Επειδή οι εκτελέσεις που πραγματοποίησαν οι φρανκικοί ήταν πολλές, οι εκταφές που επέτρεψε ο Νόμος συνεχίζονται κι έτσι, πρωτοσέλιδο προχθές σε όλες τις εφημερίδες που σέβονται τον εαυτό τους και την Ιστορία η είδηση και μια φωτογραφία.
Αύγουστος 1936, ένα μήνα μετά την έναρξη του Πολέμου. Στην Παλένθια. Πήραν την Catalina Muñoz, 37 χρόνων με 4 παιδιά, την πυροβόλησαν γιατί παραδέχτηκε ότι πήγαινε σε διαδηλώσεις των Κόκκινων, την πυροβόλησαν 22 Σεπτεμβρίου του 1936, ήταν 37 χρόνων.
Η εκτέλεση έγινε στις 5:30 το πρωί λεν τα αρχεία που βρέθηκαν. Και την πέταξαν σε τάφο ομαδικό. Το μόνο που τους ζήτησε ήταν να πάρει μαζί της την κουδουνίστρα του Martín, του νεογέννητου που έπρεπε άρον άρον ν’ αποχαιρετήσει. Τα παιδιά τα μεγάλωσε μια θεία γιατί ο πατέρας ήταν στη φυλακή με την κατηγορία ότι είχε σκοτώσει έναn φρανκικό.
Τα παιδιά δεν πήγαν ποτέ σχολείο κι ο Μαρτίν άρχισε να δουλεύει στα χωράφια όταν έγινε 8 κι αυτό έκανε σ’ όλη του τη ζωή ως τη στιγμή που δεν μπορούσε πια.
Και βρήκαν τώρα την Catalina με την κουδουνίστρα στο χέρι. Κι έφεραν τα νέα στο γιο της, τον Martín που ζει και είναι 83 χρόνων…
Και ζει και μια αδερφή του, η Lucía 94 χρονών, ήταν 11 αυτή όταν εκτέλεσαν τη μάνα της και θυμάται και το πρόσωπό της, αυτή το περιέγραφε στον αδερφό της, στο μωρό…
«Η μαμά ήταν έτσι… τα μάτια της…τα μαλλιά της… η φωνή της… Η φωνή…» Θυμάται και την ημέρα που τη συνέλαβαν…» Ήρθαν στο σπίτι να την πάρουν οι αστυνομικοί και το βαλε στα πόδια με το μωρό, με τον Μαρτίν στην αγκαλιά… Μετά από λίγα μέτρα σκόνταψε κι έπεσαν Την έπιασαν και μετά… δεν ξέρω τί έγινε μετά…»
Αλήθεια, είναι ένας δίκαιος και σοφός Νόμος. Να θυμόμαστε κι ας πονάει ή θα επιβιώσουν μόνον όσοι κερδίσουν το survivor;
Κοιτάζοντας τη φωτογραφία, είπα να τη γράψω την ιστορία και να τη μοιραστώ. Ξεράθηκε το στόμα μου στη συνειδητοποίηση ότι μια πλαστική κουδουνίστρα έμεινε όπως ήταν ενώ το χέρι της μάνας που την κρατούσε…
83 χρόνων ο Μαρτίν, 94 η Λουθία… Κάτι τους χρωστούσε η ζωή, ζουν και για τη μάνα τους που δεν πρόλαβε!
Και ζουν κι οι δυο στο ίδιο χωριό 400 κατοίκων που είχε γεννηθεί και κείνη κάποτε,και τώρα πια έχουν και τον τάφο της.
(Ο Μαρτίν, το μωρό τότε, με τη γυναίκα και την κόρη του)
Όταν ο πατέρας τους βγήκε απ’ τη φυλακή πήγε να δουλέψει στο Μπιλμπάο, δούλεψε μια ζωή εκεί στα ορυχεία και γύρισε στο χωριό να πεθάνει. 8 χρόνια έζησε εκεί και τα παιδιά δεν τον ρώτησαν ποτέ τίποτα. Τίποτα απολύτως. Σα να μην είχαν γίνει όσα έγιναν. Συνδυάζοντας πολλά και διάφορα, λένε πως η Καταλίνα σκότωσε τον φρανκικό αλλά ανέλαβε την ευθύνη ο άντρας της, γιατί ήταν πολύ ερωτευμένος…
Μια κουδουνίστρα ένας εμφύλιος πόλεμος ολόκληρος. Να δούμε ποιος θα συμπληρώσει μια μέρα τα κομμάτια που λείπουν απ’ το παζλ της ζωής μας.
«Πλέον, μπορώ να πληρώσω τον καφέ και το φαγητό μου, τα φάρμακά μου, να αγοράσω ένα παιχνιδάκι στην κόρη μου. Η ευγνωμοσύνη που νιώθω για την αγάπη που μας δείχνει ο κόσμος είναι κάτι το μοναδικό».
Γεννήθηκα το 1989 στην Αθήνα. Ως μωρό έμενα στο ίδρυμα «Μητέρα», όπου με είχαν αφήσει οι πραγματικοί μου γονείς. Ποτέ δεν έμαθα ποιοι είναι. Υιοθετήθηκα όταν ήμουν τριών χρόνων. Ο θετός μου πατέρας δούλευε στα διυλιστήρια και η θετή μου μητέρα ως καθαρίστρια σε παιδικούς σταθμούς. Κατοικούσαμε στου Ζωγράφου, όπου και πήγα στο δημοτικό σχολείο. Έπασχα από δυσλεξία και διάσπαση προσοχής. Όταν διάβαζα το βιβλίο, κοιτούσα αλλού. Είχα υποστεί μπούλινγκ από τους συμμαθητές μου. Μου έλεγαν ότι δεν είμαι «κανονικό» παιδί, ότι δεν θα καταφέρω ποτέ κάτι στη ζωή μου. Από την ηλικία των δέκα χρόνων με παρακολουθούσε παιδοψυχίατρος, ο οποίος θεώρησε πως έπρεπε να συνεχίσω σε ειδικό σχολείο, όπου και πήγα μετά το δημοτικό, και συγκεκριμένα στο Τεχνικό Επαγγελματικό Εκπαιδευτήριο Ειδικής Αγωγής στον Άγιο Δημήτριο.
Οι προσφερόμενες ειδικότητες ήταν της ραπτικής, της ξυλουργικής και εκείνη του υδραυλικού. Μοιραία, επέλεξα αυτή της ραπτικής, παρόλο που ήθελα να ασχοληθώ με την πληροφορική, αλλά δεν υπήρχε σχετική κατεύθυνση. Το ότι δεν συνέχισα σε «κανονικό» σχολείο με είχε ρίξει ψυχολογικά, αισθανόμουν ότι ήμουν ένα μηδενικό. Βέβαια, έμαθα να ράβω από μαξιλαροθήκες μέχρι τραπεζομάντηλα. Όταν μετακομίσαμε με τους γονείς μου στο Κορωπί, συνέχισα στο σχολείο ειδικής αγωγής της πόλης, από όπου και αποφοίτησα, έχοντας ειδικευτεί, επιτέλους, στην πληροφορική. Η αλήθεια είναι πως ήμουν κάπως σκανδαλιάρα ως μαθήτρια. Τις έκανα τις κοπάνες μου, ιδιαίτερα στα μαθηματικά, τα οποία δεν μου άρεσαν καθόλου. Από τα δεκαπέντε μου χρόνια έκανα και στίβο, έτρεχα στα 100 και 200 μέτρα με την ομάδα των Special Olympics.
Είχα κατακτήσει συνολικά 28 μετάλλια. Οι προπονήσεις ήταν καθημερινές και εξαντλητικές, από τη μία το μεσημέρι μέχρι τις επτά το απόγευμα. Παρ’ όλ’ αυτά, με τον αθλητισμό χαλάρωνα, ηρεμούσα, μου έφευγε το άγχος, μου τονωνόταν η αυτοπεποίθηση. Θυμάμαι που ως εθνική ομάδα είχαμε προκριθεί σε κάτι αγώνες στη Βραζιλία, αλλά δεν μπορέσαμε να πάμε γιατί η ομοσπονδία δεν είχε τα απαιτούμενα χρήματα. Μετά την αποφοίτησή μου από σχολείο έψαχνα συνεχώς για εργασία, είτε ως σερβιτόρα είτε σε κάποια θέση γραμματειακής υποστήριξης, άφηνα συνέχεια βιογραφικά, αλλά δεν με ειδοποιούσε ποτέ κανένας. Είχα αρχίσει να απελπίζομαι. Στα 20 μου, έμεινα έγκυος, είχα αρραβωνιαστεί με ένα παιδί με το οποίο συζούσαμε. Με χτυπούσε και με έβριζε διαρκώς.
Δεν ήθελε να κρατήσω το παιδί, να το μεγαλώσουμε μαζί και, κάποια στιγμή, με εγκατέλειψε. Στον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης, έκανα έκτρωση. Δεν μπορούσα να μεγαλώσω μόνη μου το παιδί. Όταν το έριξα, ένιωσα σαν να χάνεται η γη κάτω από τα πόδια μου. Με τη μητέρα μου δεν είχα ιδιαίτερη επικοινωνία, δεν με άφηνε να βγαίνω έξω, να κάνω σχέσεις.
Το 2013, ύστερα από έναν τσακωμό μας, έφυγα από το σπίτι. Κοιμόμουν από εδώ και από εκεί, σε φίλες μου, στα παγκάκια. Στο συσσίτιο του Δήμου Αθηναίων γνώρισα και τον μετέπειτα σύζυγό μου, παντρευτήκαμε με πολιτικό γάμο το 2014. Είχε χάσει τη δουλειά του, του είχε πάρει το κρεοπωλείο η τράπεζα. Μέναμε σε μια σκηνή κάτω από μια γέφυρα στο Ρουφ. Ύστερα από λίγους μήνες, έμεινα έγκυος. Η μητέρα μου μού έλεγε να το ρίξω το παιδί, εγώ, όμως, ήμουν αποφασισμένη να το κρατήσω. Γέννησα την κόρη μου, τη Σοφία, το Δεκέμβριο του 2014. Με τη βοήθεια τόσο της δικής μου μητέρας μου όσο και εκείνης του συντρόφου μου, που του έστελνε χρήματα από τη Γερμανία, όπου ήταν μετανάστρια, νοικιάσαμε ένα σπίτι στην πλατεία Βικτωρίας.
Με το σύζυγό μου μαζεύαμε παλιοσίδερα από τα σκουπίδια, τα καθαρίζαμε και τα πουλούσαμε στα παζάρια.
Με τα χρήματα, όμως, που κερδίζαμε δεν μπορούσαμε να πληρώσουμε το νοίκι, και στις αρχές του 2015 ξαναβρεθήκαμε στο δρόμο. Είχαμε φτιάξει μια παραγκούλα από χαρτόνια και ξύλα στο πάρκο του Ρουφ, που ένας Θεός ξέρει πώς δεν έπεσε να μας πλακώσει. Όταν η κόρη μου ήταν τριών μηνών, η μητέρα μου κινήθηκε δικαστικά ώστε να μου πάρει την επιμέλεια, θεωρώντας ότι ήμουν ανίκανη να τη μεγαλώσω, κάτι που κατάφερε. Ο πόνος που την έχασα ήταν αβάσταχτος. Στις αρχές του 2016, έπιασα κουβέντα με έναν πωλητή της «σχεδίας» στο Μεταξουργείο, του εξήγησα ότι τα χρήματα που βγάζουμε από τα παζάρια με το σύζυγό μου είναι ελάχιστα και μου συνέστησε να έρθω στη «σχεδία». Όταν πρωτοφόρεσα το κόκκινο γιλέκο, ένιωσα για πρώτη φορά ότι αξίζω. Ύστερα από κάποιο διάστημα, όμως, για λόγους υγείας, έπρεπε να αποχωρήσω από το περιοδικό, πάσχω από αιμορροφιλία, ενώ έπρεπε να φροντίζω και να βοηθάω στο παζάρι και το σύντροφο μου που, λόγω του διαβήτη, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με τα πόδια του και δεν μπορεί να δουλεύει πολλές ώρες.
Στη «σχεδία» επέστρεψα πριν από δύο μήνες. Με τα χρήματα που κερδίζουμε εγώ από το περιοδικό και ο σύζυγός μου από το παζάρι, μπορέσαμε να φύγουμε από την παραγκούλα και να νοικιάσουμε ένα δωμάτιο σε ένα φθηνό ξενοδοχείο.
Πλέον, δεν χρειάζεται να πηγαίνω σε καφετέριες και να ζητάω από τους εργαζόμενους σε αυτές να με κεράσουν έναν καφέ, μπορώ να τον πληρώσω μόνη μου, όπως και το φαγητό μου, τα φάρμακά μου, μπορώ πια να αγοράσω ένα παιχνιδάκι στην κόρη μου. Η συγκίνηση και η ευγνωμοσύνη που νιώθω για την αγάπη που μας δείχνει ο κόσμος είναι κάτι το μοναδικό.
Όνειρό μου είναι να νοικιάσω ένα σπιτάκι, να ξανασταθώ στα πόδια μου και να κατορθώσω να βρω μια δουλειά.
*Η ιστορία της Μαρίας δημοσιεύεται στην τελευταία σελίδα του τεύχους 70 (Μάιος 2019) του περιοδικού δρόμου σχεδία, που κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης.
Εντάξει ας το πάρουμε απόφαση. Στην Ελλάδα δεν θα μπορέσουμε ούτε να συζητήσουμε ούτε να πληροφορηθούμε με ευκολία, αλλά κυρίως δεν μπορέσουμε να δούμε αντικειμενικά το θέμα «Βενεζουέλα». Από τη στιγμή που μπήκε στον πολιτικό λόγο, το θέμα της Βενεζουέλας ως πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό παράδειγμα, στα χρόνια των μνημονίων, θα είναι λόγος αντιπαράθεσης και μάλιστα στρεβλής αντιπαράθεσης.
Για να πούμε την αλήθεια, η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που η Βενεζουέλα έγινε «μπαμπούλας». Το ίδιο έγινε και σε άλλες ευρωπαϊκές και μη χώρες. Λίγο πριν τις εκλογές στο Μεξικό πέρυσι, κυκλοφόρησε ένα βίντεο με συνέντευξη του Λόπες Ομπραδόρ, που τελικά κέρδισε και τις εκλογές, να λέει τον συνομιλητή του με παράπονο και σχεδόν απελπισμένα για τις επιθέσεις που δέχεται από την αντιπολίτευση: «Κάθε μέρα είναι Βενεζουέλα…κάθε μέρα»…
Σ’ αυτό συνέβαλε και ο τύπος. Έχουν γραφτεί τερατουργήματα, έχουν στηθεί θέματα, έχουν ειπωθεί ψέματα έχει καταστρατηγηθεί κάθε κανόνας δεοντολογίας για να εξυπηρετηθεί αυτή η αντιπαράθεση ακόμη και από σοβαρά διεθνή μέσα. Φυσικά, ο καθένας έχει το δικαίωμα να έχει την πολιτική του άποψη. Υπάρχει, όμως, και η αλήθεια ή για να το πούμε σωστά (γιατί αλήθειες υπάρχουν πολλές) τα γεγονότα. Το πρόβλημα είναι ότι η δημοσιογραφία σήμερα δεν μπορεί να πείσει ή για να μην είμαστε απόλυτοι δεν μπορεί να πείσει με τον τρόπο που το έκανε παλιότερα. Γίνεται ολοένα και περισσότερο κομμάτι αυτού του άτυπου δικτύου αφιλτράριστης πληροφόρησης όπου όλα χωράνε, όλα μπορούν να λέγονται, τα πάντα να διακινούνται άκριτα. Αυτό το τελευταίο ωστόσο είναι άλλη μεγάλη κουβέντα.
Το θέμα Βενεζουέλα δεν είναι μονοδιάστατο. Δεν έχουμε να κάνουμε δηλαδή με μια πολιτική κρίση αποτέλεσμα οικονομικής κρίσης και με προσπάθεια ανατροπής της νόμιμης κυβέρνησης της χώρας με την βοήθεια των ΗΠΑ. Έχουμε κατ’ αρχάς το θέμα της επιχείρησης ανατροπής του Μαδούροκαι πως φτάσαμε ως εδώ, έχουμε τη γεωπολιτική και ενεργειακή σκακιέρα στη Λ. Αμερική και το πώς θα μοιραστούν από τις ισχυρές χώρες τα αποθέματα υδρογονανθράκων και άλλων ορυκτών και οι ζώνες επιρροής και τέλος έχουμε το πολιτικό χρονικό της Λατινικής Αμερικής την τελευταία 20ετία με την άνοδο κυβερνήσεων που επιχείρησαν μια βαθειά μεταρρύθμιση με αναδιανομή του πλούτου, απαγκίστρωση από τις ΗΠΑ και κυριαρχία πάνω στους φυσικούς τους πόρους. Φυσικά με παράλληλη αναζήτηση νέων συμμαχιών πχ, Κίνα, Ρωσία κτλ.
Μια πραγματικά «επαναστατική» προσπάθεια -για το ιστορικό αυτής της περιοχής του πλανήτη – που εξαντλήθηκε στην πορεία γιατί οι χώρες αυτές δεν μπόρεσαν να κάνουν σταθερές περιφερειακές συμμαχίες, δεν ολοκλήρωσαν την αναδιανομή του πλούτου, βρήκαν τοπικές λύσεις σε θέματα οικονομίας χωρίς εξωτερική βοήθεια που κι αυτά όμως έκαναν τον κύκλο τους και δεν απαγκιστρώθηκαν από τις επιταγές των διεθνών αγορών και οργανισμών.
ASSOCIATED PRESS
Τα γενονότα
Πάμε όμως στη Βενεζουέλα να κάνουμε μια ανακεφαλαίωση και ας δούμε μερικά γεγονότα που έχουν «κακοποιηθεί» στα μέσα ενημέρωσης για την κυβέρνηση Μαδούρο είτε μας αρέσει αυτή είτε όχι.
1ον. Έγιναν προεδρικές εκλογές και συγκεκριμένα στις 20 Μαΐου του 2018 τις οποίες κέρδισε ο Μαδούρο. Οι εκλογές έγιναν οκτώ μήνες νωρίτερα από την λήξη της θητείας Μαδούρο η οποία προβλέπεται από τα άρθρα 230 και 231 του Συντάγματος της χώρας. Καταστρατήγηση του Συντάγματος θα ήταν αν οι εκλογές γίνονταν μετά τις 10 Ιανουαρίου του 2019.
2ον. Τις πρόωρες προεδρικές εκλογές τις ζήτησε η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας και ήταν η Συντακτική Εθνοσυνέλευση η οποία προκήρυξε τις πρόωρες εκλογές. Πρέπει να τονίζουμε ότι η Συντακτική Εθνοσυνέλευση είναι η νόμιμη εθνοσυνέλευση καθώς η προηγούμενη δεν αποδέχθηκε ότι τρεις βουλευτές εξελέγησαν με νοθεία, αποδεδειγμένα και δεν αποδέχτηκε τον νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο. Ο Μαδούρο σύμφωνα με το άρθρο 348 του Συντάγματος είχε δικαίωμα να προκηρύξει εκλογές για τη συντακτική εθνοσυνέλευση και η διαφωνία της αντιπολίτευσης ήταν καθαρά θέμα ερμηνείας. Ότι δηλαδή θα έπρεπε να γίνει πρώτα δημοψήφισμα για το αν θα πρέπει να γίνουν εκλογές για την Συντακτική Εθνοσυνέλευση. Το επόμενο άρθρο του Συντάγματος της χώρας προβλέπει όμως ρητά ότι η Εθνοσυνέλευση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εμποδίσει την Συντακτική Εθνοσυνέλευση.
Η Συντακτική εθνοσυνέλευση πάντως προέκυψε από εκλογές και αφού είχε γνωμοδοτήσει θετικά το ανώτατο δικαστήριο. Να μην ξεχνάμε ότι στις τελευταίες μεγάλες ταραχές στη Βενεζουέλα σκοτώθηκαν 114 άνθρωποι πολλοί από αυτούς κάηκαν ζωντανοί από υποστηρικτές της αντιπολίτευσης οι οποίοι χρησιμοποίησαν ακόμη και βόμβες στο κέντρο του Καράκας.
3ον. Στη Βενεζουέλα η ψήφος δεν είναι υποχρεωτική. Επίσης η μη συμμετοχή κάποιων κομμάτων της αντιπολίτευσης στις εκλογές ήταν αποτέλεσμα δικής τους επιλογής. Δεν τους το απαγόρευσε κανείς. Αυτή η αποχή όμως δεν εμποδίζει την εκλογική διαδικασία, ούτε την καθιστά άκυρη. Τι μπορεί να πει δηλαδή κανείς στα 9 εκατομμύρια πολίτες που ψήφισαν; Όταν όμως ξέρεις ότι θα χάσεις, η αποχή και η προσπάθεια υπονόμευσης της διαδικασίας είναι μια λύση… Τα τελευταία 20 χρόνια στη Βενεζουέλα έχουν γίνει 23 εκλογές, περισσότερες από κάθε Ευρωπαϊκή χώρα.
4ον. Στις εκλογές αυτές συμμετείχαν 16 κόμματα. Στη Βενεζουέλα δεν υποχρεώνει κανείς ένα κόμμα να κατέβει στις εκλογές. Τρία κόμματα αποφάσισαν να μην κατέβουν αλλά αυτό δεν ακυρώνει την εκλογική διαδικασία.
ASSOCIATED PRESS
5ον. Στις προεδρικές εκλογές υπήρξαν έξι υποψήφιοι πρόεδροι. Νικολάς Μαδούρο, Χέρνι Φαλκόν, Χαβιέ Μπερτούτσι, Ρεινάλντο Κιχάδα, Φρανσίσκο Βισκόντι Οσόνιο και Λουίς Αλεχάντρο Ράτι. Ο Μαδούρο κέρδισε παίρνοντας πάνω από έξι εκατομμύρια ψήφους με μεγάλη διαφορά από τον Χέρνι Φαλκόν που πήρε σχεδόν δύο εκατομμύρια ψήφους σε σύνολο ψηφισάντων 9,3 εκατομμύρια. Το να θέλει κανείς να διαγράψει έξι εκατομμύρια Βενεζολάνους δεν το λες και δημοκρατικό.
6ον. Στις τελευταίες εκλογές υπήρξαν περίπου 150 παρατηρητές. Μεταξύ τους 14 εκλογικές επιτροπές από οχτώ χώρες, δύο τεχνικές αποστολές, δεκαοχτώ δημοσιογράφοι από διάφορες χώρες, ένας εκπρόσωπος από το ευρωκοινοβούλιο και μια επιτροπή από τη Ρωσία. Ο ΟΗΕ κλήθηκε να παραστεί αλλά αρνήθηκε. Οι παρατηρητές που ήταν στις εκλογές δεν διαπίστωσαν παρατυπίες. Χαρακτηριστική ήταν και η σχετική δήλωση του πρώην πρωθυπουργού της Ισπανίας Θαπατέρο ο οποίος έγινε μαύρο πρόβατο πίσω στην χώρα του σε πολιτικούς κύκλους ακόμη και μέσα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα ενεργοποιώντας το ισπανικό «κόμπλεξ της αποτυχημένης αυτοκρατορίας».
7ον. Οι προεδρικές εκλογές έγιναν με το ίδιο σύστημα που έγιναν και οι βουλευτικές εκλογές του 2015 τις οποίες κέρδισε η αντιπολίτευση. Ένα σύστημα αυτόματο, που ξεκλειδώνει με το δακτυλικό αποτύπωμα αυτού που ψηφίζει και με αυτόματη καταμέτρηση και το οποίο ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ έχει χαρακτηρίσει το πιο ασφαλές και έγκυρο. Το ερώτημα είναι γιατί να είναι «καθαρές» οι εκλογές όταν κερδίζει η αντιπολίτευση και «βρώμικες» όταν χάνει; Κανένας από τους συμμετέχοντες στις προεδρικές εκλογές δεν αμφισβήτησε το αποτέλεσμα. Η αποχή ήταν 54% στις προεδρικές εκλογές ποσοστό που θεωρείται νορμάλ (έτσι είναι η δημοκρατία). Σε προηγούμενες εκλογές στη Βενεζουέλα η αποχή ήταν ανάλογη (62%, 53,8%, 55,6% κτλ. Τα στοιχεία μπορεί κανείς εύκολα να τα βρει).
Τον τελευταίο μήνα λέγεται και γράφεται διεθνώς ότι η Βενεζουέλα έχει δύο προέδρους. Μετά την πρώτη αναστάτωση που προκλήθηκε και την σπουδή της ΕΕ να υποστηρίξει τον Γκουαϊδόη ένταση έχει υποχωρήσει. Η ΕΕ μάλιστα «μαζεύτηκε» μετά τις πρώτες κορώνες λέγοντας ότι είναι αντίθετη σε οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση και υποστηρίζει μια ειρηνική λύση. (Προφανώς έμαθε το μάθημά της από την περίπτωση της Ουκρανίας)
ASSOCIATED PRESS
Μετά και την δήλωση πίστης του στρατού στην νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση, τα πράγματα δυσκολεύουν καθώς μια ανάφλεξη στην περιοχή μπορεί να απελευθερώσει δυνάμεις που δεν θα ελεγχθούν εύκολα. Η γειτονική Κολομβία -η οποία μόλις βγήκε από έναν εμφύλιο πόλεμο 60 ετών- είναι αυτή που θα πληρώσει πρώτη το κόστος μιας σύρραξης ενώ οι δύο μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις της Λ. Αμερικής δεν είναι σε θέση να υποστηρίξουν πιο ενεργά το πραξικόπημα Γκουαϊδό.
Στη μεν Βραζιλία η ακροδεξιά κυβέρνηση του Μπολσονάροήδη άρχισε να έχει προβλήματα συνοχής και στην Αργεντινή οι Περονιστές με ή χωρίς την Κ. Κίρχνερ ετοιμάζονται για την επιστροφή τους στην εξουσία καθώς πλησιάζουν οι εκλογές.
Σύμφωνα με το άρθρο 233 του Συντάγματος της Βενεζουέλας απώλεια προέδρου νοείτε μόνο σε περίπτωση θανάτου, παραίτησης, αντικατάσταση με απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου και φυσική ή νοητική αδυναμία άσκησης καθηκόντων. Ο Γκουαϊδό δεν έχει κανένα νομικό πάτημα και η υποστήριξη στο πρόσωπό του είναι με βάση το εθνικό και διεθνές δίκαιο, υποστήριξη σε έναν εν δυνάμει πραξικοπηματία. Το ότι έχει την υποστήριξη της Διεθνούς Κοινότητας όπως γράφεται σε πολλά μέσα εξαρτάται από το πώς το ερμηνεύει κανείς. Η κυβέρνηση Μαδούρο εξακολουθεί να έχει επίσημα διπλωματικές σχέσεις και να έχει διπλωματικές αποστολές σε περισσότερες από 80 χώρες και αυτές οι χώρες που υποστηρίζουν τον Γκουαϊδό είναι αυτές που στις 10 Ιανουαρίου δεν αναγνώριζαν τον Μαδούρο με την προσθήκη της Γεωργίας, της Αυστραλίας και του Ισραήλ. Η λύση που προτείνεται από πολλούς είναι να προκηρυχθούν νέες εκλογές αλλά και εδώ υπάρχουν δύο κενά. Το ένα είναι ότι οι εκλογές έγιναν πέρυσι και ήταν καθόλα νόμιμες με διεθνείς παρατηρητές και το δεύτερο ότι αν γίνουν πάλι εκλογές ο Μαδούρο μπορεί πάλι να κερδίσει, οπότε σε αυτή την περίπτωση το τμήμα της διεθνούς κοινότητας που τώρα φωνάζει θα είναι υποχρεωμένο να τον αποδεχθεί ως πρόεδρο και να τον ανεχθεί για άλλα πέντε χρόνια.
Ακόμη και αν αποχωρήσει ο Μαδούρο από την προεδρία και την ηγεσία του κόμματος του και αντικατασταθεί από κάποιον άλλο, ο οποίος θα κερδίσει τις εκλογές, όλη αυτή η προσπάθεια με Δούρειο Ίππο τον Γκουαϊδό θα καταλήξει να είναι “μια τρύπα στο νερό” γιατί δεν έχει σημασία το πρόσωπο αλλά η πολιτική και το τέλος της μπολιβαριανής επανάστασης.
Οι ΗΠΑ που κυρίως θέλουν την ανατροπή Μαδούρο έχουν το χρόνο με το μέρος τους. Όσο η κρίση στη Βενεζουέλαβαθαίνει, αυξάνει και η δυσφορία του κόσμου, αυξάνει η βία και από τις δύο πλευρές και αυτό θεωρούν ότι αργά ή γρήγορα θα ρίξει την κυβέρνηση Μαδούρο σαν ώριμο φρούτο.
Ο παράγοντας πετρέλαιο
H προσπάθεια ανατροπής του Μαδούρο από τον Γκουαϊδό είναι μια ακόμη προσπάθεια στο να μπει χέρι στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της Βενεζουέλας (οι Αμερικανοί – θυμίζουμε τις δηλώσεις Μπόλτον – το λένε ξεκάθαρα) και στο να ολοκληρωθεί η στροφή της Λατινικής Αμερικής από το «σοσιαλιστικό» μοντέλο διακυβέρνησης που ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια με κέντρο το Καράκας. Βάζω το «σοσιαλιστικό» εντός εισαγωγικών, γιατί σε όλες αυτές τις χώρες που υπήρξε ανατροπή των κυρίαρχων πολιτικών ελίτ που κυβερνούσαν μέχρι πριν 20 χρόνια με σιδηρά πυγμή ή μετά από πραξικοπήματα, οι κυβερνήσεις τους δεν ήρθαν σε σκληρή αντιπαράθεση με τις αγορές και τους διεθνείς οργανισμούς (ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα) και σε καμία περίπτωση δεν ήθελαν να ανατρέψουν τον καπιταλισμό. Ίσα ίσα η Βενεζουέλα επεδίωκει και εξεκολουθεί να επιδιώκει καλές σχέεις με τις ΗΠΑ. Απόδειξη ότι τα χρήματά της τα φυλάει ή τα επενδύει στις ΗΠΑ. Επιπλόεν ο Τσάβες και στη συνέχεια ο Μαδούρο κρατικοποίησαν κάποιες επιχειρήσεις αλλά δεν άγγιξασν στο παραμικρό τον τραπεζικό τομέα.
H κατάσταση στη Βενεζουέλα με γεωπολιτικούς όρους σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου μονομερών παρεμβάσεων των ΗΠΑ και αυτή η νέα φάση του αμερικανικού ηγεμονισμού προσπαθεί να σπάσει τις διεθνείς συμμαχίες που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια με την Κίνα και τη Ρωσία οι οποίεςπροϋποθέτουν λογικές πολυμερών συνεργασιών, αυτονομημένων από τον μονοπολικό χρηματοοικονομικό καπιταλισμό κατά κύριο λόγω της Ουάσιγκτον και δευτερευόντως των Βρυξελών.
Η Κυβέρνηση της Βενεζουέλας βρίσκεται στο επίκεντρο μια παγκόσμιας προσπάθειας των ΗΠΑ να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος στην περιοχή της Λ. Αμερικής μετά από δεκαετίες αποτυχημένωννεοφιλελεύθερων πολιτικών και σχεδόν δύο δεκαετίες προσπαθειών απαγκίστρωσης από την Ουάσιγκτον. Σε αυτό το πλαίσιο η «αποκατάσταση της Δημοκρατίας» που ευαγγελίζεται ο Τραμπθέλει να περιορίσει αυτήν την προσπάθεια της πολυπολικότητας στην διεθνή συνεργασία η οποία πήρε ευδιάκριτη μορφή από τη στιγμή που η Κίνα κατάφερε να αναπτύξει τις παραγωγικές δυνάμεις της.
Και αυτή η νέα σχέση που ανέπτυξε η Βενεζουέλα με την Κίνα αλλά και άλλες χώρες σε μικρότερο βαθμό όπως η Ρωσία, η Ινδία και η Τουρκία αναπτύχθηκε από τη μία στο επίπεδο της εμπορικής ολοκλήρωσης και από την άλλη στο επίπεδο της συνεργασίας σε διάφορα πεδία όπως των επενδύσεων στην ενέργεια. Στη Βενεζουέλα μάλιστα αυτή η διαδικασία επιταχύνθηκε λόγω της πτώσης των τιμών του πετρελαίου αφενός και αφετέρου λόγω των επιπτώσεων του εμπάργκο που ξεκίνησε ως πρόεδρος των ΗΠΑ ο Μπαράκ Ομπάμα και συνεχίζει ο Τραμπ.
Το εμπάργκο μέχρι στιγμής έχει κοστίσει στη Βενεζουέλα σύμφωνα με έρευνα του ΣτρατηγικούΚέντρουΓεωπολιτικής της ΛατινικήςΑμερικής (CELAG) 350 δισεκατομμύρια δολάρια (η σχετική έκθεση δημοσιεύθηκε πριν δέκα μέρες), αμερικάνικές και άλλες τράπεζες μπλοκάρουν τα εμβάσματα για την αγορά φαρμάκων και τροφίμων από τη Βενεζουέλα και τα χρήματα από το πετρέλαιο που πουλά η χώρα στις ΗΠΑ δεν μπορούν να βγουν από τις ΗΠΑ. Αυτό επιταχύνει την οικονομική ασφυξία στη χώρα.
Ο στόχος είναι προφανής και φυσικά δεν έχει να κάνει με τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. ( Όλοι είδαν την προσπάθεια εισόδου «ανθρωπιστικής βοήθειας» το προηγούμενο σαββατοκύριακο στη Βενεζουέλα και τις αποστάσεις που κράτησαν από αυτή την προσπάθεια Διεθνείς Οργανισμοί, ακόμη και ο ΟΗΕ. Η Βενεζουέλα μάλιστα -για την αποκατάσταση της αλήθειας- δεν αρνήθηκε να πάρει την ανθρωπιστική βοήθεια αρκεί αυτή να διανεμηθεί από αναγνωρισμένο διεθνή οργανισμό όπως τον ΟΗΕ και όχι από Αμερικανούς ή τους εν δυνάμει πραξικοπηματίες.) Ο στόχος έχει να κάνει με την μη αμφισβήτηση του δόγματος Μονρόε βάση του οποίου «δεν επιτρέπεται» καμία αυτονόμηση χωρών της Λατινικής Αμερικής από τον έλεγχο της Ουάσιγκτον και του Πενταγώνου.
Στη Βενεζουέλα αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία καθώς είναι το «χρυσό δισκοπότηρο» για της ΗΠΑ στην περιοχή, διαθέτοντας τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο (παρά το γεγονός ότι είναι βαρέως τύπου που σημαίνει μεγαλύτερο κόστος εξόρυξης και επεξεργασίας), τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου, είναι η τρίτη χώρα σε αποθέματα χρυσού, μεγάλα αποθέματα κολτανίου του πιο σημαντικού ορυκτού για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση.
Ανοίγοντας εδώ μια παρένθεση να πούμε ότι ο εμπορικός πόλεμος των ΗΠΑ κατά της Κίνας ξεκίνησε με την έλευση του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία και αποτυπώνει το πόσο εύθραυστη είναι η αμερικάνικη οικονομία, κάτι το οποίο φαίνεται τόσο από το εμπορικό της έλλειμμα όσο και από την παραγωγή υψηλής τεχνολογίας που πλέον αμφισβητείται από την Κίνα με τις νέες πατέντες, την τεχνολογική καινοτομία, το μέγεθος των επενδύσεων, την εφαρμοσμένη έρευνα, και την ανάπτυξη νέων προϊόντων. Για τις ΗΠΑ η συνεργασία και το σενάριο μεγαλύτερης επιρροής της Κίνας στη Βενεζουέλα είναι μια απειλή για τα συμφέροντά της. Το πρόβλημα με τις ΗΠΑ είναι ότι παρά το γεγονός της μεγάλης πολιτικής αλλαγής που συντελέστηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες στη Βενεζουέλα, δεν κατέστη γι αυτή δυνατό να αναπτύξει έναν νέο τρόπο προσέγγισηςκαιδιείσδυσης σε αυτές τις χώρες επιμένοντας στον παραδοσιακό τρόπο της επιβολής με την δύναμη, τα εμπάργκο και τις απειλές. Από την άλλη, η Κίνα – και αυτό την κάνει τόσο ελκυστική σαν συνεργάτη – αναπτύσσει τους δεσμούς της χωρίς να επιβάλει πολιτικά συστήματα στους υποψήφιους συνεργάτες της και χωρίς να απαιτεί οικονομική υποταγή.
Η Κίνα επενδύει σε υποδομές τόσο στην Αφρική όσο και στη ΛατινικήΑμερική. Αυτό βέβαια δεν της δίνει τον χαρακτηρισμό του «ιεραπόστολου» της ανάπτυξης. Το κάνει για τα δικά της συμφέροντα χωρίς να επιβάλει μέσω διεθνών οργανισμών, πχ ΔΝΤ, πολιτικές λιτότητας, ελαστικές εργασιακές σχέσεις, νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, πολιτικές παρεμβάσεις για την απομάκρυνση κυβερνήσεων, για να οδηγήσει σε έναν τρόπο ανάπτυξης που θα την ευνοεί. Θυμηθείτε στο σημείο αυτό την απόφαση της ΕΕ να μην επιτρέπει πλέον την πώληση πλειοψηφικού μεριδίου σημαντικών υποδομών και επιχειρήσεων στην Κίνα. Γιατί ακριβώς διαβλέπει την διάβρωση της μίας, νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής που πρέπει να υπάρχει στην Ευρώπη.
Φυσικά η Κίνα δεν είναι κανένα φιλανθρωπικόίδρυμα που θα βοηθήσει τον Μαδούρο χωρίς κέρδος. Ξέρει ότι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας πιέζεται και θα προσπαθήσει να εκμεταλλευθεί την κατάσταση για να πάρει φθηνότερα το πετρέλαιό της.
Σε αδιέξοδο η εμπορική εκμετάλευση του πετρελαίου
Η κατάσταση για τον Μαδούρο και την κυβέρνησή του είναι ομολογουμένως δύσκολη όσων αφορά την οικονομία γιατί είναι δεμένος σε εμπορικές συμφωνίες που με τον εμπάργκο έγιναν θηλιά στο λαιμό της χώρας. Και σε αυτό έχει φυσικά ευθύνη ο ίδιος ο Μαδούρο και η οικονομική πολιτική που ακολούθησε τα τελευταία πέντε χρόνια που δεν κατάφερε να απεμπλακεί από τις εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ αναζητώντας νέους πελάτες και διαφοροποιώντας την παραγωγική δομή της χώρας. Γι αυτό και η έξοδος από την κρίση δεν θα είναι εύκολη για να μην πούμε αδύνατη υπό το παρόν καθεστώς για το πετρέλαιο της χώρας.
Πως έγινε αυτό; Οι ΗΠΑ παρά την χρόνια δυσφορία τους με την μπολιβαριανή επανάσταση και τις προσπάθειεςυπονόμευσης της δεν σταμάτησαν να αγοράζουν πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα. Σήμερα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας βενεζολάνικου πετρελαίου με ποσοστό περίπου 41%. Ακολουθούν οι Κίνα με 25% και η Ινδία με 21%.
Φτάνονταςλοιπόν σε τέτοια ύψη η εξάρτιση της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ ως πελάτη για το πετρέλαιο της έγινε και περισσότερο ευάλωτη στις πιέσεις. Έτσι οι ΗΠΑ έδωσαν το πιο βαρύ χτύπημα στον Μαδούρο παγώνοντας των περιουσιακά στοιχεία της θυγατρικής της κρατικής εταιρίες πετρελαίου της Βενεζουέλας στις ΗΠΑ, της CITGO, αξίας περίπου 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επιπλέον, ενώ οι ΗΠΑ δεν απαγόρευσαν την εισαγωγή πετρελαίου σταμάτησαν να πληρώνουν την κυβέρνηση Μαδούρο μεταφέροντας τα χρήματα σε μεσοεγγυητή με τον όρο να τα πάρει μια κυβέρνηση που δεν θα είναι του Μαδούρο. Με λίγα λόγια και σας παίρνουμε το πετρέλαιο και δεν σας πληρώνουμε. Οι επιλογές από εδώ και στο εξής είναι ελάχιστες για την κυβέρνηση της Βενεζουέλας που χρειάζεται απελπισμένα αυτά τα χρήματα. Θα πρέπει να βρει άλλους πελάτες (κάτι που θα έπρεπε να έχει κάνει εδώ και καιρό) οι οποίοι όμως θέλουν το πετρέλαιό της σε χαμηλότερη τιμή.
Επιπλέον υπάρχουν κι άλλα προβλήματα. Το ένα είναι ποιος θα αγοράσει το πετρέλαιο της καθώς όπως είπαμε και πιο πάνω είναι αργό βαρέως τύπου που χρειάζεται επεξεργασία σε εγκαταστάσεις που δεν διαθέτουν όλες οι χώρες. Το άλλο είναι ότι η Βενεζουέλα δεν έχει δυνατότητες αποθήκευσης του πετρελαίου που εξορύσσει αλλά ταυτόχρονα είναι πολύ πιο κοστοβόρο το να σταματήσει την εξόρυξη. Αδιέξοδο και εδώ.
Το αδιέξοδο αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με το να βρει γρήγορα άλλους πελάτες που σημαίνει νέες διαπραγματεύσεις, εξασφαλίσεις, μεταφορικά, κατάλληλα λιμάνια υποδοχής, διαλυστήρια, χώροιαποθήκευσης κτλ. Διαδικασίες χρονοβόρες και επιπλέον χαμηλότερες τιμές γιατί όταν είσαι σε ανάγκη δεν μπορείς να ζητάς και πολλά. Κίνα και Ρωσία θα μπορούσαν να είναι πελάτες, με την Κίνα να αυξήσει τις εισαγωγές αλλά το πετρέλαιο που δίνει η Βενεζουέλα σε αυτές τις χώρες είναι κυρίως για να αποπληρώνει δάνεια. Με το γεγονός ότι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι βαρέως τύπου οι επιλογές για πελάτες όπως είπαμε παραπάνω μειώνονται και μια λύση θα ήταν να ανακατέψει το πετρέλαιο της με πετρέλαιο ελαφρού τύπου το οποίο όμως δεν διαθέτει και πρέπει να εισάγει, το οποίο όμως χρειάζεται χρήματα που δεν διαθέτει. Κι άλλο αδιέξοδο.
Με λίγα λόγια οι επιλογές ολοένα και λιγοστεύουν. Αν δεν υπάρξει σύντομα μια πολιτική συμφωνία είναι θέμα χρόνου η χώρα να βρεθεί σε οικονομική ασφυξία. Οι ΗΠΑ προφανώς θεωρούν ότι αυτό θα οδηγήσει σε κατάρρευση την κυβέρνηση Μαδούρο και “επιτέλους” θα πάρει τα ινία της χώρας ένα πρόεδρος της αρεσκείας τους. Στις τελευταίες εκλογές ο Μαδούρο πήρε έξι εκατομμύρια ψήφους. Ας μην υπολογίσουμε τους αναποφάσιστους και αυτούς που είναι φιλικά προσκείμενοι στην κυβέρνηση. Ας φανταστούμε τι μπορεί να συμβεί στο εσωτερικό της χώρας αν πεις σε αυτά τα εκατομμύρια: “ξέρετε δεν έχει σημασία τι ψηφίσατε. Θα σας αλλάξουμε την κυβέρνηση με το έτσι θέλω και θα πάτε ήσυχα στα σπίτια σας”…
Για τους φασίστες µε µπότα και µε γραβάτα, οι επικείµενες ευρωεκλογές αποτελούν σηµαντική ευκαιρία. Με την ενσωµάτωση και την υποχώρηση µεγάλου διεθνούς τµήµατος της ριζοσπαστικής αριστεράς που ακολούθησε την κωλοτούµπα του ΣΥΡΙΖΑ µετά το 2015 και τις ήττες και καταρρεύσεις των «ροζ» κυβερνήσεων στη Λ. Αµερική, πάσης φύσεως Ευρωπαίοι εθνικιστές και ακροδεξιοί ρατσιστές βρήκαν την ευκαιρία και πουλάνε κάλπικη αντισυστηµική ρητορεία για να ωφεληθούν πολιτικά από τον «ευρωσκεπτικισµό» – ρεύµα που διευρύνει την επιρροή του και εντός των λαϊκών τάξεων σε όλη την Ευρώπη σαν µορφή αποπροσανατολισµένης αντίδρασης στην ευρωλιτότητα της δεξιάς και της σοσιαλδηµοκρατίας. Νέες ακροδεξιές δυνάµεις απελευθερώνονται από τα κλασικά χριστιανοδηµοκρατικά κόµµατα (όπως π.χ. το Φρανκικό κόµµα Vox στην Ισπανία), ενώ παλαιότεροι ακροδεξιοί σχηµατισµοί συνεχίζουν να αυξάνουν την πολιτική τους επιρροή, όπως απέδειξαν οι πρόσφατες εκλογές που έγιναν στη Φινλανδία. Ενόψει των ευρωεκλογών, το φάντασµα ενός νέου «Μαύρου Μετώπου» διαγράφεται αδρά στον ευρωπαϊκό ορίζοντα.
Το γεγονός ότι οι περισσότεροι ακροδεξιοί πολιτικοί πετυχαίνουν να αποφεύγουν την ταύτιση µε τα ναζιστικά τάγµατα εφόδου και πλασάρονται σαν κυριλέ πολιτικές δυνάµεις, δεν τους καθιστά λιγότερο επικίνδυνους. Το αντίθετο µάλιστα, αφού διευρύνουν την απήχηση του εθνικισµού και του ρατσισµού στα εθνικά ακροατήρια. Άλλωστε, οι ρατσιστικές πολιτικές που εφαρµόζουν φασίστες µε γραβάτα σαν τον Σαλβίνι στην Ιταλία, ενθαρρύνουν καθαρόαιµους νεοναζί όπως της Casa Pound να εφορµούν στους δρόµους των πόλεων και να επιχειρούν πογκρόµ, όπως πρόσφατα ενάντια σε Ροµά σε προάστιο της Ρώµης. Επίσης τίποτα δεν αποκλείει τη µετατροπή ακροδεξιών κοµµάτων ή τµηµάτων τους σε φασιστικές οργανώσεις µε τάγµατα εφόδου στην «κατάλληλη» συγκυρία, αν κάτι τέτοιο θεωρήσουν ότι θα αυξήσει την πολιτική τους δυναµική. Τέλος, γιατί σε µια ενδεχόµενη κατάρρευση των ακροδεξιών εκδοχών λόγω της ταύτισής τους µε τις επιλογές του συστήµατος, είναι πολύ πιθανό να µετατοπιστούν τα πολιτικά τους ακροατήρια προς αµιγείς φασιστικές δυνάµεις. Κάτι τέτοιο συνέβη στην Ελλάδα µε την εξαφάνιση του ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη και την ενίσχυση της Χρυσής Αυγής από το 2009 και µετά. Οι δυνάµεις του κινήµατος και της αριστεράς χρειάζεται λοιπόν να πάρουµε στα σοβαρά την απειλή και να συγκροτήσουµε ευρύ ενιαίο µέτωπο απάντησης στην ακροδεξιά και το φασισµό.
Μαύρη διεθνής;
Στην Ευρώπη, τα ακροδεξιά κόµµατα επιχειρούν να ισχυροποιήσουν και να διευρύνουν τις 3 διαφορετικές ακροδεξιές ευρωοµάδες που υπάρχουν αυτή τη στιγµή στο Ευρωκοινοβούλιο. Όµως παρά τις παραινέσεις του πάλαι ποτέ µέντορα του Τραµπ ονόµατι Στιβ Μπάνον που έχει εγκατασταθεί από καιρό στην Ευρώπη για να τους ενώσει, η επιχείρηση σύµπηξης ενιαίου µετώπου της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς δεν στέφεται προς το παρόν µε ιδιαίτερη επιτυχία. Ο βασικός λόγος είναι πως οι ακροδεξιοί εκπροσωπούν στην κάθε χώρα τα συµφέροντα τµήµατος της αστικής τους τάξης, µε αποτέλεσµα να µην οµονοούν σε βασικά θέµατα της οικονοµίας και της πολιτικής. Για παράδειγµα, η Γαλλίδα Λεπέν εµφανίζει προτίµηση στον οικονοµικό προστατευτισµό, ενώ οι Σκανδιναβοί ακροδεξιοί σκίζουν τα ιµάτιά τους υπέρ του άκρατου νεοφιλελευθερισµού των αγορών. Ο ρατσιστής επικεφαλής της Λέγκας του Βορά στην Ιταλία Σαλβίνι επιθυµεί να «ξεφορτωθεί» τους πρόσφυγες που πατούν το πόδι τους στην Ιταλία προς άλλους ευρωπαϊκούς προορισµούς ενώ ο Ούγγρος Ορµπάν δεν έχει την παραµικρή διάθεση να υποδεχθεί οποιονδήποτε πρόσφυγα. Ένα σηµαντικό τµήµα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς ξεκίνησε µε την αντίθεση στην Ευρωζώνη, όµως τα οικονοµικά και πολιτικά αδιέξοδα του παρατεταµένου σίριαλ του βρετανικού Brexit έχουν κάνει πολλούς από αυτούς να µετατοπίζονται πλέον σε µια γραµµή «µεταρρύθµισης» της ΕΕ παρά «κατεδάφισης» -έστω στα λόγια- της Ευρωζώνης. Συστηµικότεροι των συστηµικών έχουν αποδειχθεί οι Χρυσαυγίτες, που από πολύ νωρίς τάχθηκαν µε το Ευρώ ως µόνη ρεαλιστική επιλογή. Αυτές οι αντιφάσεις µπορούν να αξιοποιηθούν από την αντικαπιταλιστική αριστερά, αρκεί να επιχειρήσει να ριζώσει µέσα στην κοινωνία και στις λαϊκές τάξεις, δίνοντας απαντήσεις και αγωνιστικές διεξόδους ενάντια στη λιτότητα των Βρυξελλών από ταξική και διεθνιστική σκοπιά.
Χρυσή Αυγή και εκλογές
Στην Ελλάδα, οι Ευρωεκλογές του Μαΐου συνδυάζονται µε τις αυτοδιοικητικές εκλογές πρώτου και δεύτερου βαθµού. Ο συνδυασµός είναι εξαιρετικά επικίνδυνος. Παρότι έχουν αποκτήσει κακή φήµη ως νεοναζί και κανείς Ευρωπαίος ακροδεξιός δεν θέλει να έχει σχέσεις µαζί τους, οι Χρυσαυγίτες φαντασιώνονται να καρπωθούν την ευρωπαϊκή αίγλη της ακροδεξιάς, όντας ο βασικός πυλώνας της ελληνικής ακροδεξιάς. Στριµωγµένοι από τη δίκη της εγκληµατικής οργάνωσης και αποδεκατισµένοι από τις συνεχείς αποχωρήσεις ηγετικών στελεχών τους και διασπάσεις οµάδων µελών τους που συγκροτούν διάσπαρτες φασιστικές οµαδούλες, επιχειρούν να ξεφύγουν από το αδιέξοδο αξιοποιώντας τις κάλπες του Μαΐου. Ταυτόχρονα µε την εθνικιστική και ρατσιστική υστερία σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο, οι Έλληνες φασίστες επιχειρούν να ενεργοποιήσουν τοπικούς φασιστικούς θυλάκους, συγκροτώντας ψηφοδέλτια σε όλες τις περιφέρειες και σε 10 µεγάλους δήµους της χώρας. Ήδη ο Μιχαλολιάκος και κεντρικά στελέχη της ναζιστικής οργάνωσης πραγµατοποιούν τον πρώτο γύρο δηµόσιων εκδηλώσεων «παρουσίασης» των ψηφοδελτίων των περιφερειακών εκλογών στη Χαλκίδα, την Πτολεµαΐδα, το Κορωπί και άλλες περιοχές. Το γεγονός ότι τους παραχωρούνται χώροι της Περιφέρειας (π.χ. στη Χαλκίδα) ή δηµοτικές αίθουσες (όπως στο Κορωπί) αποδεικνύει πως η τοπική δραστηριοποίηση των αντιφασιστικών δυνάµεων είναι ανεπαρκής. Οι συγκεντρώσεις αυτές δεν διακρίνονται από «µέγα πλήθος και µέγα πάθος», παρά τις προσδοκίες του Μιχαλολιάκου. Όµως, το πιο πιθανό είναι να ακολουθήσουν οι «περιοδείες» των φασιστών στις γειτονιές των πόλεων όπου συγκροτούν δηµοτικά σχήµατα. Οι προεκλογικές φασιστικές παρεµβάσεις δεν θα είναι τίποτε άλλο από επιχείρηση επανεµφάνισης ταγµάτων εφόδου στις γειτονιές. Για να µη συµβεί κάτι τέτοιο, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ενεργοποίηση των δυνάµεων του κινήµατος και της αριστεράς, η αντιφασιστική στάση των αυτοδιοικητικών παρατάξεων της αριστεράς ώστε να µην παραχωρείται δηµόσιος χώρος στους φασίστες και η ενότητα στη δράση – όπως πρόσφατα στην περίπτωση της εµφάνισης φασιστών στους δρόµους της Καλλιθέας, η οποία έχει µπει στο στόχαστρο των Χρυσαυγιτών. Μια τέτοια κινητοποίηση είναι σε θέση να περιθωριοποιήσει τους νεοναζί στις γειτονιές και να οδηγήσει στην αποδυνάµωσή τους στις κάλπες του Μαΐου.
Ακροδεξιά «πολυκατοικία»
Αυτή τη φορά οι Χρυσαυγίτες θα έχουν αρκετούς ακροδεξιούς ανταγωνιστές. Απόπειρες σαν την Ελληνική Λύση του τηλεπλασιέ επιστολών του Ιησού Κ. Βελλόπουλου, ακροδεξιές συµµαχίες όπως του Π. Καµµένου µε τον Μπαλτάκο, τον Κρανιδιώτη, τον Καρατζαφέρη, το ∆. Καµµένο, τον Σώρρα. Επίσης αποσκιρτήσαντες Χρυσαυγίτες όπως ο υποψήφιος δήµαρχος Κουκούτσης στην Καλαµάτα ή ο ευρωβουλευτής Συναδινός. Όλοι αυτοί ή κάποιοι από αυτούς θα επιχειρήσουν να εκφράσουν το χώρο της ακροδεξιάς ανταγωνιστικά προς το Μιχαλολιάκο, µε αµφίβολες πιθανότητες επιτυχίας. Φαίνεται πάντως για πρώτη φορά πως υπάρχει έντονη κινητικότητα στο χώρο της πέραν της ΧΑ ακροδεξιάς, που δεν πρέπει να υποτιµηθεί αλλά να αντιµετωπιστεί σαν αυτό που πραγµατικά είναι: το «λάιτ» συµπλήρωµα των νεοναζί που επιδιώκει να συσπειρώσει εκλογική πελατεία η οποία δεν επιθυµεί να ταυτιστεί ευθέως µε τους µαχαιροβγάλτες του Μιχαλολιάκου και είναι επικίνδυνοι παρότι δεν έχουν καταφέρει να συγκροτήσουν ενιαίο φορέα. Εκτός από την πίεση της εκλογικής επιρροής της Χρυσής Αυγής, όλοι αυτοί δέχονται εκλογικές πιέσεις πρωτίστως από τη γοητεία που ασκεί η κυβερνητική προοπτική επανόδου της Ν∆ στην εξουσία. Μιας δεξιάς που έχει άλλωστε στους κόλπους της πρωτοκλασάτους ακροδεξιούς όπως τον Γεωργιάδη, τον Βορίδη και τον Θ. Πλεύρη, «εκπαιδευµένους» στην ξενοφοβική και εθνικιστική απεύθυνση στους ψηφοφόρους της ∆εξιάς.
Αριστερή απάντηση
Η αριστερά οφείλει να έχει ενιαία στάση απέναντι στους φασίστες µε την µπότα και σε αυτούς µε τη γραβάτα. Να αναδεικνύει τον εγκληµατικό χαρακτήρα των ναζιστών, αλλά να µη µένει εκεί. Να αποδεικνύει τον συστηµικό χαρακτήρα των ακροδεξιών πάσης φύσης, ως εχθρικών δυνάµεων προς τα συµφέροντα της εργατικής τάξης και της φτωχολογιάς. ∆εν είναι τυχαίο πως οι Χρυσαυγίτες συντάσσονται µε τους εφοπλιστές στο Πέραµα συγκροτώντας απεργοσπαστικό σωµατείο µπράβων και ταυτόχρονα γραφείο ευρέσεως εργασίας µε πενιχρά µεροκάµατα και χωρίς δικαιώµατα. Πως έχουν ταχθεί ενάντια σε περιβαλλοντικά κινήµατα και υπέρ των επιχειρηµατικών συµφερόντων τόσο για τις εξορύξεις στην Ήπειρο, όσο για την Ελντοράντο στη Χαλκιδική ή για την καύση σκουπιδιών στο Βόλο. Κατά τα άλλα, η ενασχόλησή τους µε τα αυτοδιοικητικά πράγµατα σε τίποτα δεν έχει να κάνει µε τα πραγµατικά προβλήµατα των πόλεων. Σε αυτά είναι ανύπαρκτοι. Το µόνο τους µέληµα αφορά την εγκληµατικότητα, για να τη φορτώσουν συλλογικά στους µετανάστες, τους πρόσφυγες και τους Ροµά και να επιχειρήσουν την αφύπνιση των πιο αντιδραστικών δυνάµεων. Και σίγουρα δεν µπορεί να απαντηθεί από τις ξενοφοβικές κραυγές των στελεχών της Ν∆, αλλά ούτε και από τις επιχειρήσεις των ΜΑΤ των Γεροβασίλη και Βίτσα ενάντια στους πρόσφυγες στο σταθµό Λαρίσης και στα ∆ιαβατά. Η συνεργασία τοπικών στελεχών της δεξιάς µε ακροδεξιούς, χουντικούς, πρώην και νυν Χρυσαυγίτες, όπως στην Πτολεµαΐδα επίσης είναι κάτι που χρήζει καταγγελίας. Όµως η αριστερά χρειάζεται επίσης να ορθώνει µέτωπο απέναντι στις αερολογίες του ΣΥΡΙΖΑ περί συγκρότησης «προοδευτικού πόλου» ενάντια στην ακροδεξιά. Κανένας αντιφασιστικός πόλος δεν µπορεί να επικαλείται την αναγκαιότητα των απάνθρωπων hot spot για τους πρόσφυγες στα νησιά του Αιγαίου. ∆εν µπορεί να υλοποιεί εξώσεις προσφύγων από τα διαµερίσµατα και τα καµπς και να τους πετά στο δρόµο. Ούτε να συναντιέται µε τους φιλο-χρυσαυγίτες Αµβρόσιους και να επιδιώκει την εκλογική στήριξη του πιο σκοταδιστικού παπαδαριού.
Ο µόνος προοδευτικός πόλος που µπορεί να συγκροτηθεί απέναντι στους ακροδεξιούς, είναι αυτός της αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες, της αντίστασης στις ρατσιστικές πολιτικές της ΕΕ και της Ελλάδας και της διεκδίκησης για ανοιχτά σύνορα και ελεύθερη µετακίνηση των θυµάτων της φτώχειας και του πολέµου. Έναν τέτοιο πόλο χρειάζεται να συγκροτήσουµε επειγόντως. Πριν, κατά τη διάρκεια και µετά από τις εκλογές του Μαΐου.
Η Αιγύπτια ψυχίατρος, συγγραφέας και ακτιβίστρια Ναουάλ αλ Σααντάουι είναι από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του παγκόσµιου φεµινιστικού κινήµατος.
Γνωστή και ως «Σιµόν ντε Μποβουάρ του αραβικού κόσµου» –χαρακτηρισµός που µάλλον δείχνει την αδυναµία κατανόησης του έργου ενός µη δυτικού δηµιουργού εάν δεν ενταχτεί σε ένα δυτικό πλαίσιο– έχει γράψει πενήντα βιβλία µέσα από τα οποία µιλάει για τον ρόλο της γυναίκας στην πατριαρχία, την εξουσία της θρησκείας, τον ιµπεριαλισµό και τον καπιταλισµό. Την ελευθερία του λόγου για την οποία πάλεψε σε όλη της τη ζωή την πλήρωσε µε φυλάκιση και εξορία από τη χώρα της.