Tο Εβραϊκό Νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης που σήμερα συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και συγκεκριμένα με τα ευρήματα που σχετίζονται με τις απαρχές της εβραϊκής παρουσίας πριν σχεδόν 2000 χρόνια – μια περίοδο άγνωστη ακόμα και στην ίδια την τοπική εβραϊκή κοινότητα όπως αξιόπιστες πηγές με πληροφόρησαν.

Του Νάσου Θεοδωρίδη
Αν κανείς θέλει να ανακαλύψει ποιο είναι το πρότυπο οργάνωσης της κοινωνίας που επιθυμεί να επιβάλει η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα, τότε, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει παρά να ανατρέξει στο άκρως αντιδημοκρατικό, ανελεύθερο και αυταρχικό καθεστώς που επικρατούσε στην αρχαία Σπάρτη, όπου τα πάντα ήταν οργανωμένα με βάση τη στρατιωτική πειθαρχία, αλλά και κυριαρχούσε η σκληρότητα και η απανθρωπιά ενάντια σε κάθε αδύναμο πλάσμα, όπως π.χ. στους ανάπηρους.

Ο κάθε Σπαρτιάτης, από τη γέννησή του μέχρι και τη στιγμή του θανάτου, ήταν ταγμένος να υπηρετεί την Πολιτεία. Με γνώμονα αυτή την αρχή, η αγωγή την οποία λάμβανε αποσκοπούσε στην προετοιμασία του γι’ αυτόν τον σκοπό. Όταν ένα αγόρι ερχόταν στη ζωή, ο πατέρας του είχε την υποχρέωση να το στείλει για επιθεώρηση. Τα γηραιότερα μέλη της φυλής, διαπίστωναν την ευρωστία και την αρτιμέλεια του παιδιού, επιτρέποντας στους γονείς του να το αναθρέψουν. Σε εναντία περίπτωση, το εγκατέλειπαν στον Καιάδα, επαφιέμενο στην τύχη. Το βάραθρο στο οποίο εγκαταλείπονταν τα μη αρτιμελή νεογέννητα, στον Ταΰγετο, λεγόταν «Αποθέτες». Πρέπει δε να διευκρινιστεί ότι δεν θανατώνονταν, απλώς εγκαταλείπονταν ώστε είτε να πεθάνουν από έλλειψη φροντίδας, είτε να τα βρει κάποιος και να τα αναθρέψει, εκτός όμως του λακωνικού γένους. Η επιθεώρηση των νεογέννητων, γινόταν σε έναν χώρο ο οποίος ονομαζόταν «Λέσχη». Επρόκειτο για την περιοχή όπου οι Σπαρτιάτες συγκεντρώνονταν προκειμένου να επιδοθούν στις στρατιωτικές και αθλητικές τους ενασχολήσεις. Η συγκατάθεση των επιθεωρούντων, ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη ενός παιδιού στη λακωνική φυλή. Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος (Αγησίλαος, 12), ουδείς γονέας δεν εδικαιούτο να αναθρέψει το παιδί του, εάν δεν υπήρχε προηγουμένως έγκριση της Πολιτείας.

Του Γιάννη Γκλαρνέτατζη – Ομάδα AlterThess
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα η Θεσσαλονίκη, όπως κι ολόκληρη η Οθωμανική Αυτοκρατορία, είχε μια περισσότερο ημιφεουδαλική παρά καπιταλιστική οικονομική δομή. Τότε εμφανίστηκαν οι πρώτες μεγάλες βιομηχανικές μονάδες και ένα εξαθλιωμένο προλεταριάτο αποτελούμενο από εσωτερικούς μετανάστες, προερχόμενους από τα χωριά της βαλκανικής ενδοχώρας, αλλά και και από τον χώρο των βιοτεχνικών συντεχνιών που διαλύονταν. Η πρώτη απεργιακή κινητοποίηση στην πόλη, που καταγράφει η έκθεση της Φεντερασιόν προς το συνέδριο της Β΄ Διεθνούς στην Κοπενχάγη, συμβαίνει το 1904 στον τομέα της επεξεργασία καπνών (διόλου τυχαία καθώς οι εργαζόμενοι αυτού του τομέα θα είναι από τα πιο αγωνιστικά κομμάτια της εργατικής τάξης στα επόμενα χρόνια) κι αφορά και την Καβάλα με μια συμμετοχή της τάξης του 50%. Την επόμενη χρονιά έχουμε απεργία στα υφαντουργεία, τόσο της Θεσσαλονίκης όσο και της πρωτεύουσας της αυτοκρατορίας. Το 1906 σημειώνονται απεργιακές κινητοποιήσεις σε ξυλουργεία, σιδηρουργεία κι επιχειρήσεις κεραμικής.1
Η μεγάλη, όμως, απεργιακή έκρηξη θα έρθει το 1908 πυροδοτημένη από τη νεοτουρκική επανάσταση. Στο “λίκνο της επανάστασης”, όπως θα αποκληθεί η πόλη, “στα εργαστήρια, στις βιοτεχνίες, στα μεγάλα καταστήματα, στα τραπεζικά ιδρύματα, οι μισθωτοί παρατάνε την δουλειά και εκδηλώνουν θορυβωδώς την δυσαρέσκειά τους για τα αφεντικά και τους επιστάτες.

Γραμμή παραγωγής φόνων

Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου κατέληξε να συμβολίζει τη θηριωδία των ναζί, και τον περασμένο μήνα έγιναν επιμνημόσυνες εκδηλώσεις σε διεθνές επίπεδο για την 60ή επέτειο της απελευθέρωσής του. Ωστόσο, οι ιστορικοί είναι ακόμα διχασμένοι σχετικά με το μήνυμα του Ολοκαυτώματος, στο πλαίσιο της εξέλιξης του δυτικού πολιτισμού.

του Enzo Traverso*

Η εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης αποτέλεσε την επιτομή του απόλυτου Κακού κατά την άποψή μας σχετικά με την ιστορία του 20ού αιώνα. Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι η μνήμη του Ολοκαυτώματος έγινε μια νέα πολιτική θρησκεία του δυτικού κόσμου, εκ του αντιθέτου μέτρο αξιολόγησης της νομιμότητας των δημοκρατικών θεσμών μας.

«Kωδικός» καταστολή με νερό και… μελάνι – Πως αντέδρασε η Aστυνομία στις διαδηλώσεις του 1874. Ελληνική επινόηση η χρήση των πυροσβεστικών αντλιών

Ο μέγας λιμός στον οποίο καταδικάστηκε από τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής ο ελληνικός πληθυσμός, ιδιαιτέρως τις χρονιές 1941-1942, όταν επεκράτησε ένας ασυνήθιστος για τα ελληνικά δεδομένα δριμύς χειμώνας, περιγράφεται ανάγλυφα στα μηνιαία δελτία πληροφοριών που συνέτασσε η πρεσβεία μας στην Αγκυρα ως πλησιέστερη Αρχή στην κατεχόμενη Ελλάδα. «Τίθεται ζήτημα μέλλοντος φυλής» έγραφε ο έλληνας πρέσβης Ραφαήλ Ραφαήλ και συμπλήρωνε πως «πάσα παρερχομένη ημέρα πληγώνει βαθύτερον την αιμάσσουσαν Ελλάδα» (Δελτίο υπ’ αρ. 5, Νοέμβριος 1941).

Η εκτίμηση ότι κινδύνευε από αφανισμό «η ελληνική φυλή», όπως αναγράφεται σε ένα από τα Δελτία Πληροφοριών της Αγκυρας, δεν είναι υπερβολική αν ενδιατρίψει κανείς στο πλήθος των στοιχείων που επιπίπτουν καταιγιστικώς στον αναγνώστη. Η εικόνα στο κέντρο της Αθήνας ζοφερή: «Τραυματίες πολέμου περιφέρονται ρακένδυτοι και ανυπόδητοι εις τους δρόμους. Η επωδός των: ανάθεμα εις τους προδότας! Εννοούντες την Κυβέρνησιν Τσολάκογλου. Οι εξ αυτών παραμένοντες κλινήρεις στερούνται και αυτών των στοιχειωδεστέρων περιποιήσεων…» (Α’ Δελτίον – Αύγ. 1941). Ιδια τύχη είχε και ο πληθυσμός, ιδιαίτερα των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων, καθώς «η πλεονεξία των Γερμανών» να αφαρπάσσουν τεράστιες ποσότητες τροφίμων, τις οποίες και εξήγαν στη συνέχεια προς όφελος του γερμανικού λαού στη χώρα τους, καταδίκασε ένα ολόκληρο έθνος, το ελληνικό, σε «θάνατο εξ ασιτίας» (όπ.π.). «Αι λιποθυμίαι εξ ασιτίας είναι καθημερινόν θέαμα εις τας οδούς των Αθηνών, η δε κατάστασις των παιδιών είναι ανεκδιήγητος».
Στην ίδια έκθεση γίνεται λόγος για γονείς που έφθασαν στο σημείο να εγκαταλείπουν τα παιδιά τους γιατί δεν άντεχαν να τα βλέπουν να πεθαίνουν από έλλειψη τροφής, ακόμη και για γυναίκες που κατέφευγαν στην πορνεία «ίνα δυνηθώσιν να διασώσωσι την ζωήν των τέκνων των». Τα δημόσια συσσίτια μέσω 168 κέντρων διανομής δεν ήταν άλλο από «έν πινάκιον ζωμού εξ απλού ύδατος, περιέχοντος μόνον κολοκύνθους». Το γάλα, 50 μόλις δράμια, δινόταν μόνο για μωρά κατόπιν ιατρικής συνταγής, αλλά και αυτό, που οι Ιταλοί «επιθυμούντες να υπογραμμίσωσι την διαφοράν μεταξύ αυτών και των Γερμανών έφερον εσχάτως σε κυτία συμπεπυκνωμένου γάλακτος προς διανομήν μεταξύ των πτωχοτέρων τάξεων», αναφερόταν ότι οι Γερμανοί το επέταξαν «καθ’ ολοκληρίαν δια ιδίας αυτών ανάγκας» (όπ.π.). Η πρόθεση προφανής, μέρος ενός σχεδίου εξοντώσεως του πληθυσμού που συμπληρωνόταν με το χάος που επικρατούσε με εκατοντάδες συσσωρευμένα πτώματα στο κράσπεδο της οδού Μασσαλίας όπου βρισκόταν το νεκροτομείο της πανεπιστημιακής σχολής: «Τελειόφοιτος της Ιατρικής, άρτι αναχωρήσας εξ Αθηνών», έγραφε ο πρεσβευτής Ραφαήλ από την Αγκυρα, «κάνει λόγο για δεκάδες πτώματα παραμένοντα προς εκφόρτωσιν σχηματίζοντα ρυάκια αίματος, εξερχομένων εκ του στόματός των». Την κατάσταση χειροτέρευε ο δριμύς χειμώνας – «ουδέποτε εις τας Αθήνας ο χειμών ήτο τόσο βαρύς» – με τη θερμοκρασία τρεις βαθμούς υπό το μηδέν, να χιονίζει επί σειρά ημερών και τις περικοπές ηλεκτρικού ρεύματος συνεχείς, κατόπιν οδηγιών των ναζί…

του Γιάννη Γκλαρνέτατζη

Στις 30.12.1948 αποφυλακίζεται από τις φυλακές Καλλιθέας ο δωσίλογος αρχηγός τους Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος Μακεδονίας-Θράκης Γρηγόριος Παζιώνης,[1] ένας από τους πολλούς συνεργάτες των Ναζί που είχαν πέσει στα «μαλακά» κατά τις σχετικές δίκες που έγιναν στη διάρκεια του Εμφύλιου

Γεννημένος στο Μελένικο το 1887, ο Παζιώνης εγκαταστάθηκε στη Δράμα μετά τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου το 1913. Στα χρόνια της βουλγαρικής κατοχής της πόλης στη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου βρέθηκε όμηρος σε τάγματα εργασίας (1916-1918).[2] Μετά την επιστροφή του ασχολήθηκε αρχικά με το εμπόριο αλλά πολύ σύντομα στράφηκε και στην πολιτική. Στις πρώτες δημοτικές εκλογές στις Νέες Χώρες το 1925 είναι υποψήφιος δήμαρχος Δράμας, με την υποστήριξη μάλιστα της Δημοκρατικής Ενώσεως (του κόμματος δηλ. του Αλ. Παπαναστασίου), όπως μαθαίνουμε από ένα εγκωμιαστικό ρεπορτάζ των «Μακεδονικών Νέων». Σ’ αυτό παρουσιάζονται το «υπέροχο πρόγραμμα» και «μία θαυμασία αγόρευσίς του», όπως διατυμπανίζονται στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας, που τότε υποστήριζε τον δικτάτορα Πάγκαλο. Στην ομιλία του ο Παζιώνης εμφανίζει ένα φιλολαϊκό προφίλ υποσχόμενος ότι «δια την εκτέλεσιν όλων των Δημοτικών έργων θέλομεν φροντίση και εξασφαλίση την εργασίαν των συμπολιτών μας προς επούλωσιν της πληγής της αεργίας και θα φανώμεν πάντοτε αρρωγοί των πενομένων λαϊκών και εργατικών τάξεων κατά περιόδους οικονομικής κρίσεως και αεργίας». Και το ρεπορτάζ καταλήγει με τη διαπίστωση ότι «ήδη η κίνησις η οποία γίνεται πέριξ του εκλεκτού αυτού υποψηφίου παρουσιάζει ως βεβαίαν την επιτυχίαν αυτού και της Δημοκρατικής Ενώσεως της οποίας επίλεκτον μέλος είναι».[3]