Το κορίτσι από τη Δανία: Μια ιστορία για την ταυτότητα φύλου

Το κορίτσι από τη Δανία: Μια ιστορία για την ταυτότητα φύλου

lily

Του Σπύρου Απέργη

Ο πραγματικός Έιναρ Βέγκενερ. Η Λίλι Έλμπε. Ο Έντι Ρεντμέιν ως Λίλι Έλμπε.

Η ται­νία «Το κο­ρί­τσι από τη Δανία» ασχο­λεί­ται με ένα ιδιαί­τε­ρο, πραγ­μα­τι­κό πρό­σω­πο, τη Λίλι Έλμπε, Δα­νέ­ζα τραν­σέ­ξουαλ που θε­ω­ρεί­ται μία από τις πρώ­τες γνω­στές τραν­σέ­ξουαλ που υπο­βλή­θη­καν σε εγ­χεί­ρη­ση επα­να­προσ­διο­ρι­σμού φύλου από άντρας σε γυ­ναί­κα. Η αυ­το­βιο­γρα­φία της «Άντρας σε γυ­ναί­κα» (αγ­γλι­κά «Man into Woman») δη­μο­σιεύ­θη­κε το 1933, δύο χρό­νια μετά το θά­να­τό της.

Η ται­νία όμως δεν βα­σί­ζε­ται στην αυ­το­βιο­γρα­φία της Έλμπε, αλλά στο μυ­θο­πλα­στι­κό βι­βλίο του Ντέι­βιντ Έμπερ­σοφ που εκ­δό­θη­κε το 2000, ο οποί­ος έχει απλώς εμπνευ­στεί από το πρό­σω­πο της Έλμπε, βι­βλίο εντε­λώς μυ­θο­πλα­στι­κό τόσο ως προς τη δι­ή­γη­ση για τα συ­ναι­σθή­μα­τα της Έλμπε όσο και ως προς σχε­δόν όλους τους χα­ρα­κτή­ρες που εμ­φα­νί­ζο­νται στην ται­νία.

Το σε­νά­ριο εκ­δι­πλώ­νει τη ζωή του ζω­γρά­φου Έιναρ Μό­γκενς Βέ­γκε­νερ, με­τέ­πει­τα Λίλι Έλμπε (στον ρόλο ο κά­το­χος Όσκαρ Α’ αν­δρι­κού ρόλου για τη «Θε­ω­ρία των πά­ντων» Έντι Ρε­ντμέιν). Ο Βέ­γκε­νερ σε ηλι­κία 22 χρο­νών πα­ντρεύ­τη­κε τη 19χρο­νη Γκέρ­τα (την υπο­δύ­ε­ται η Αλί­σια Βι­κά­ντερ) και φό­ρε­σε γυ­ναι­κεία ρούχα όταν η γυ­ναί­κα του του ζή­τη­σε να πο­ζά­ρει για έναν πί­να­κα επει­δή απου­σί­α­ζε το μο­ντέ­λο της. Στην αρχή ντυ­νό­ταν σαν γυ­ναί­κα και κυ­κλο­φο­ρού­σε στους δρό­μους όπου δεν γνώ­ρι­ζε κα­νέ­ναν. Αρ­γό­τε­ρα άρ­χι­σε να συ­στή­νε­ται ως Λίλι Έλμπε και πα­ρί­στα­νε την αδελ­φή της συ­ζύ­γου του. Ο Βέ­γκε­νερ σιγά σιγά ανα­κα­λύ­πτει ότι ανα­δύ­ε­ται από μέσα του η αί­σθη­ση και η συ­νεί­δη­ση πως είναι γυ­ναί­κα, η Λίλι, και όχι άντρας, ότι δη­λα­δή η ταυ­τό­τη­τα φύλου του είναι δια­φο­ρε­τι­κή από το βιο­λο­γι­κό του φύλο. Το γε­γο­νός αυτό δη­μιουρ­γεί προ­βλή­μα­τα στο γάμο του με την Γκέρ­τα, τα οποία όμως χει­ρί­ζο­νται με αγάπη, κα­τα­νό­η­ση και ανοι­κτό πνεύ­μα, κα­θό­τι και οι δυο αστοί ζω­γρά­φοι με φι­λε­λεύ­θε­ρες αντι­λή­ψεις. Ωστό­σο, η βαθ­μιαία με­τα­στρο­φή του Έιναρ σε Λίλι οδη­γεί σε δρα­μα­τι­κή κο­ρύ­φω­ση και έντα­ση τις σχέ­σεις του με τη σύ­ζυ­γό του, ενώ οι για­τροί της επο­χής (δε­κα­ε­τία του 1920) στους οποί­ους απευ­θύ­νε­ται δεν μπο­ρούν να αντι­λη­φθούν τα γε­γο­νό­τα και τον θε­ω­ρούν ψυ­χο­πα­θή που χρειά­ζε­ται θε­ρα­πεία, ακόμη και βάρ­βα­ρη. Τε­λι­κά η Λίλι συ­να­ντά έναν για­τρό που της προ­τεί­νει να χει­ρουρ­γη­θεί και απο­φα­σί­ζει να ακο­λου­θή­σει τις οδη­γί­ες του και να προ­βεί σε εγ­χεί­ρη­ση αλ­λα­γής φύλου σε γυ­ναί­κα.

Το με­γά­λο ατού της ται­νί­ας είναι η θαυ­μά­σια ερ­μη­νεία του Έντι Ρε­ντμέιν. Ο ηθο­ποιός ερ­μη­νεύ­ει με πει­στι­κό τρόπο την αρ­χι­κά αμ­φί­ση­μη συ­μπε­ρι­φο­ρά του Έιναρ που συ­νει­δη­το­ποιεί αργά και οδυ­νη­ρά ότι είναι γυ­ναί­κα, ου­σια­στι­κά πα­γι­δευ­μέ­νη σε αντρι­κό σώμα. Οι λε­πτές απο­χρώ­σεις των συ­ναι­σθη­μά­των του Έιναρ καθώς ανα­κα­λύ­πτει το πραγ­μα­τι­κό, εσω­τε­ρι­κό του φύλο, οι στιγ­μές αμη­χα­νί­ας απέ­να­ντι όχι μόνο στον κόσμο αλλά και στη σύ­ζυ­γό του, η βαθ­μιαία ει­σα­γω­γή στοι­χεί­ων γυ­ναι­κεί­ας συ­μπε­ρι­φο­ράς, η ανα­δυό­με­νη ανά­γκη να ζήσει και να χαρεί το πραγ­μα­τι­κό του φύλο ενά­ντια σε κάθε κοι­νω­νι­κή σύμ­βα­ση, ακόμα και με τί­μη­μα τη διά­λυ­ση του γάμου του, ερ­μη­νεύ­ο­νται με ακρί­βεια, εσω­τε­ρι­κό­τη­τα, συ­ναι­σθη­μα­τι­κή λε­πτό­τη­τα και όποτε το απαι­τεί ο ρόλος με στι­βα­ρή εξω­στρέ­φεια από τον Έντι Ρε­ντμέιν, που δίνει μια έξοχη ερ­μη­νεία, κατά την άποψή μου κα­λύ­τε­ρη από εκεί­νη του ανά­πη­ρου επι­στή­μο­να Στί­βεν Χό­κινγκ που του χά­ρι­σε το Όσκαρ. Άξια ερ­μη­νευ­τι­κή συ­μπα­ρα­στά­τρια η Αλί­σια Βι­κά­ντερ, ερ­μη­νεύ­ει με πει­στι­κό­τη­τα τη φι­λε­λεύ­θε­ρη σύ­ζυ­γο του Έιναρ η οποία τα­λα­ντεύ­ε­ται ανά­με­σα στην ερω­τι­κή της αγάπη και μια βα­θύ­τε­ρη αγάπη που την ωθεί να αφή­σει το σύ­ζυ­γό της να επι­διώ­ξει να ζήσει ως γυ­ναί­κα όπως επι­θυ­μεί.

Ο σκη­νο­θέ­της Τομ Χού­περ σκη­νο­θε­τεί με δια­κρι­τι­κό­τη­τα και χα­μη­λούς τό­νους, στα όρια του υπο­το­νι­κού, την ιστο­ρία, αφή­νο­ντας τη δρα­μα­τι­κό­τη­τα των ρόλων να ανα­δυ­θεί από τις ερ­μη­νεί­ες των ηθο­ποιών του ενώ τα πάθη των ρόλων μέ­νουν κάπως με­τέ­ω­ρα.

Πρό­κει­ται ασφα­λώς για μια ιδιαί­τε­ρη ως προς το θέμα και τις ερ­μη­νεί­ες της ται­νία που αξί­ζει να ανα­κα­λύ­ψου­με.

Πηγή: rproject

515