Σαν σήμερα, στις 25 Μαΐου 1936, το λιμάνι της Νέας Υόρκης τέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις πιο εμβληματικές και διδακτικές μάχες του αμερικανικού προλεταριάτου. Η μεγάλη απεργία των ναυτικών που ξέσπασε εκείνη τη μέρα δεν ήταν απλώς μια σύγκρουση με τους εφοπλιστές για τα μεροκάματα· ήταν μια ανοιχτή εξέγερση της εργατικής βάσης ενάντια στην πουλημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, προσφέροντας μέχρι σήμερα πολύτιμα διδάγματα.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1930, οι συνθήκες εργασίας στα αμερικανικά πλοία ήταν άθλιες. Οι ναυτικοί ζούσαν στοιβαγμένοι σε ανθυγιεινούς θαλάμους, δούλευαν εξαντλητικά ωράρια χωρίς υπερωρίες και ήταν έρμαια των εφοπλιστικών αυθαιρεσιών. Η επίσημη ηγεσία του συνδικάτου τους, της Διεθνούς Ένωσης Ναυτικών (ISU – International Seamen’s Union), είχε μετατραπεί σε έναν απόλυτα αντιδραστικό μηχανισμό. Οι ηγέτες της ISU, πλήρως ενσωματωμένοι στο αστικό σύστημα, υπέγραφαν τη μία συλλογική σύμβαση πίσω από την άλλη, υποτάσσοντας τα συμφέροντα των εργατών στις ορέξεις των εταιρειών. Όταν οι ναυτικοί της Δυτικής Ακτής ξεσηκώθηκαν το 1934, η ηγεσία της Ανατολικής Ακτής έκανε τα πάντα για να κρατήσει τους δικούς της εργάτες απομονωμένους, λειτουργώντας ως απεργοσπαστικός μηχανισμός.
Η οργή ξεχείλισε την άνοιξη του 1936. Με μπροστάρη τον ριζοσπάστη ναυτικό Τζόζεφ Κάραν (Joseph Curran), οι ναυτικοί αποφάσισαν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Στις 25 Μαΐου, παρακάμπτοντας πλήρως τις εντολές της επίσημης ηγεσίας, κήρυξαν άγρια απεργία (wildcat strike) στο λιμάνι της Νέας Υόρκης.
Η ανταπόκριση ήταν συγκλονιστική. Τα πλοία παρέμεναν δεμένα το ένα μετά το άλλο, οι αποβάθρες νέκρωσαν και η εφοπλιστική κερδοφορία δέχθηκε ένα καίριο πλήγμα. Οι απεργοί δημιούργησαν δικές τους επιτροπές βάσης, οργάνωσαν μαχητικές περιφρουρήσεις και αρνήθηκαν να υποκύψουν τόσο στις απειλές των εφοπλιστών όσο και στους εκβιασμούς των επίσημων συνδικαλιστών, οι οποίοι τους κατήγγειλαν ως «κομμουνιστές και προβοκάτορες».
Μέχρι τότε, οι εφοπλιστές χρησιμοποιούσαν τον ρατσισμό ως όπλο για να διασπούν την εργατική τάξη, διαχωρίζοντας τους λευκούς και τους μαύρους ναυτικούς. Η επιτροπή βάσης της απεργίας έσπασε αυτή την παράδοση στην πράξη. Μαύροι και λευκοί εργάτες πάλεψαν πλάι-πλάι στις ίδιες περιφρουρήσεις, αποδεικνύοντας ότι απέναντι στην ενιαία επίθεση του κεφαλαίου, η μόνη απάντηση είναι η διεθνιστική, ταξική αλληλεγγύη. Επίσης, η απεργία αυτή απέδειξε ότι όταν ένας συνδικαλιστικός μηχανισμός έχει σαπίσει, η εργατική τάξη πρέπει να έχει το θάρρος να τον ξεπεράσει. Η δυναμική αυτής της κινητοποίησης οδήγησε έναν χρόνο μετά, το 1937, στην ίδρυση ενός νέου, μαχητικού συνδικάτου, του National Maritime Union, το οποίο οργανώθηκε σε απόλυτα δημοκρατική βάση από τα κάτω.
Η ιστορία της 25ης Μαΐου 1936 υπενθυμίζει στο σύγχρονο εργατικό κίνημα ότι οι μεγαλύτερες προδοσίες δεν έρχονται πάντα από την εργοδοσία, αλλά από τις συμβιβασμένες, ρεφορμιστικές ηγεσίες που επιδιώκουν την «κοινωνική ειρήνη» με το κεφάλαιο.
Σήμερα, σε μια εποχή που η ναυτιλία παραμένει ένα από τα πιο σκληρά και ασύδοτα πεδία της καπιταλιστικής κερδοφορίας, η άγρια απεργία της Νέας Υόρκης δείχνει τον δρόμο: η δύναμη των εργατών βρίσκεται στην αυτοοργάνωση, στις επιτροπές βάσης και στην ακλόνητη πεποίθηση ότι η απελευθέρωση της εργατικής τάξης θα είναι έργο της ίδιας της τάξης.
