Οι προσφυγοπούλες αμείβονταν με το ένα τρίτο του μισθού των εργατών

Στέλιος Ελληνιάδης

Όταν εμφανίστηκαν οι πρόσφυγες στις ελληνικές ακτές, στα περισσότερα μέρη ήταν ανεπιθύμητοι. Ήταν ανεπιθύμητοι γιατί ήταν πάρα πολλοί, γιατί θύμιζαν στους γηγενείς την καταστροφή του ελληνικού στρατού και την τελεσίδικη διαγραφή της Μεγάλης Ιδέας που είχε συνεπάρει πολύ κόσμο, αλλά και γιατί ήταν με άδεια χέρια έχοντας αφήσει τα πάντα στα μέρη που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν! Ανεπιθύμητοι για τους φτωχούς και μικρομεσαίους που αποτελούσαν την πλειονότητα του ελλαδικού πληθυσμού και στις περιοχές των οποίων κατευθύνονταν τα προσφυγικά ρεύματα, καταλαμβάνοντας εδάφη για κατοικία και θέσεις εργασίας, αποσπώντας κρατικούς πόρους που χρειάζονταν και οι ντόπιοι για τον εαυτό τους. Ανεπιθύμητοι και για τους εύπορους για παραπάνω από ένα λόγους: επειδή οι πρόσφυγες ήταν εχθρικοί στην πολιτική και οικονομική ελίτ που ευθυνόταν για την καταστροφή και τον ξεριζωμό και επειδή ήταν φορείς ενός πολύ ισχυρού λαϊκού και έντεχνου πολιτισμού που η ελίτ θεωρούσε ότι αντιστρατευόταν τη δική της κουλτούρα που ήταν ένα αναφομοίωτο δυτικότροπο υβρίδιο. Έτσι, φτωχοί και πλούσιοι, αγράμματοι και μορφωμένοι, από την ίδια ή διαφορετική αφετηρία, χαρακτήριζαν τους πρόσφυγες «Ανατολίτες», «Τουρκόσπορους» και «ογλούδες» και τους αντιμάχονταν καταφεύγοντας συχνά στην ψυχολογική και σωματική βία. Οι καταγεγραμμένες ιστορίες είναι τρομακτικές για την απανθρωπιά τους. Και σε ορισμένες περιοχές υπερτερούν έναντι των περιπτώσεων θετικής αποδοχής και συνύπαρξης. Χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια για να κερδίσουν με τον πολιτισμό και τα επιτεύγματά τους την αναγνώριση και αποδοχή οι πρόσφυγες ως ισότιμοι Έλληνες.