ΜΕΛΕΤΕΣ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Ήταν Μάης του 1968. Ενώ οι δρόμοι του Παρισιού φλέγονταν από τα οδοφράγματα των φοιτητών και η Γαλλία παρέλυε από τη μεγαλύτερη γενική απεργία στην ιστορία της —με δέκα εκατομμύρια εργάτες να καταλαμβάνουν τα εργοστάσια—, στην Κυανή Ακτή η διεθνής αστική ελίτ ετοιμαζόταν για το καθιερωμένο της ετήσιο ντεφιλέ. Το 21ο Φεστιβάλ των Καννών είχε ξεκινήσει στις 10 Μαΐου, σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Όμως, η επαναστατική θύελλα που ξεκίνησε από τη νεολαία δεν άργησε να σαρώσει και το προπύργιο του αστικού κινηματογραφικού κατεστημένου, οδηγώντας στην ιστορική ακύρωση του φεστιβάλ «σαν σήμερα», στις 18 Μάη του 1968.

Η κυρίαρχη αντίληψη για την κλασική αρχαιότητα, όπως αυτή διαμορφώθηκε στους σκοτεινούς αιώνες της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, επέβαλε την εικόνα μιας «λευκής», αποστειρωμένης και πολιτισμικά περίκλειστης Ελλάδας. Αυτή η κατασκευασμένη αφήγηση, που χρησιμοποιήθηκε ως ιδεολογικό θεμέλιο για τη νομιμοποίηση του δυτικού εθνοκεντρισμού και του ρατσισμού, έρχεται σήμερα αντιμέτωπη με τα ίδια τα αρχαιολογικά ευρήματα. Στο δοκίμιό της για το Aeon, η επίκουρη καθηγήτρια κλασικών σπουδών Sarah Derbew προχωρά σε μια ριζοσπαστική επανεξέταση της φυλετικής αναπαράστασης στην αρχαιότητα, χρησιμοποιώντας ως κεντρικό άξονα ένα εξαιρετικό εύρημα του 5ου αιώνα π.Χ.: ένα αμφιπρόσωπο αγγείο.

Η έκθεση της RSA και του Ιδρύματος PRO ASYL για το 2026 αναδεικνύει μια πολύ δύσκολη πραγματικότητα για τις αναγνωρισμένες/ους πρόσφυγες/ισσες που ζουν στην Ελλάδα ή επιστρέφονται σε αυτή.

Το πολυτελές κρουαζιερόπλοιο, οι ανεπιθύμητοι «ξένοι» και οι θεωρίες συνωμοσίας πίσω από την καταστροφή του. Περισσότεροι από 800 άμαχοι σκοτώθηκαν στις αρχές Ιουλίου του 1940, όταν ένα γερμανικό υποβρύχιο των ναζί τορπίλισε στα ανοικτά της Ιρλανδίας το Arandora Star, ένα πρώην πολυτελές κρουαζιερόπλοιο που είχε επιταχθεί για πολεμική χρήση.

του Χρήστου Πετράκου

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι χωρίς τη νίκη των συμμάχων ο ναζισμός θα κυριαρχούσε σε όλο τον πλανήτη.
Είναι αλήθεια ότι η στρατιωτική ήττα του “Άξονα” έφερε και την ανατροπή των καθεστώτων του Χίτλερ, του Μουσολίνι και …της στρατιωτικής χούντας που κυβερνούσε στην Ιαπωνία. Όμως, το να περάσει κανείς από αυτό το αποτέλεσμα στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος των Συμμάχων ήταν αντιφασιστικός είναι σαν να ισχυρίζεται ότι, όταν ένας εμπρηστής προσπαθεί να σβήσει τη φωτιά που άναψε ο ίδιος, για να γλιτώσει από τις φλόγες, πρέπει να παρασημοφορείται.

«Υπήρξαν κάποιοι από τους συγγενείς σας – ο πατέρας σας, η γιαγιά σας ή ο προπάππους σας – μέλη του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος, των ναζί;», είναι το ερώτημα που θέτει η εφημερίδα Die Zeit.

«Αντί να είναι κατηγορούμενοι οι φονείς, είναι τα θύματά των».
7 Μάη 1934, οι λιμενεργάτες της Καλαμάτας αποφασίζουν να κατέβουν σε απεργία την επόμενη ημέρα. Αλληλέγγυοι τάχθηκαν όλοι σχεδόν οι επαγγελματίες της Παραλίας και αποφάσισαν σε ένδειξη συμπαράστασης να κλείσουν τα καταστήματά τους. Η μεγάλη εργατική εξέγερση ξεκινούσε…
(Η εικόνα από την παρουσίαση που έγραψα και δημοσιεύτηκε στο αφιέρωμα των «Ιστορικών» της «Ελευθεροτυπίας» – Τόμος 10, τεύχος 99, 6/9/2001)
Στις 8 Μάη ξεκινάει η απεργία των λιμενεργατών, κατεβαίνουν και οι μυλεργάτες, καταστήματα κλειστά. Κυβέρνηση και αλευροβιομήχανοι είναι αποφασισμένοι να λειτουργήσουν με κάθε θυσία τα σιλό που στέλνουν στην ανεργία τους εργάτες σε μια εποχή που κορυφώνεται η οικονομική κρίση. Ζώνες στρατού και χωροφυλακής απαγορεύουν τη διέλευση στο ύψος του Τελωνείου όπου έχει εγκατασταθεί διμοιρία στρατού με οπλοπολυβόλο. Το απόγευμα εμφανίζεται το ατμόπλοιο «Λίμνη» που μεταφέρει σιτάρι για τους μύλους. Οι λιμενεράτες, οι οικογένειές τους και οι απεργοί στην προκυμαία φωνάζουν στον καπετάνιο να μην προσεγγίσει. Σημειώνονται μικροσυμπλοκές.

«Κάποιος θα πρέπει να γράψει ένα ποίημα για τα βάσανα των απεργών πείνας. Θα ‘θελα να το γράψω εγώ, αλλά πώς να το τελειώσω;» έγραψε στο ημερολόγιό του στις 10 Μαρτίου 1981 ο Sands.

«Θέλουμε να τ’ αλλάξουμε τα πράγματα. Βαρεθήκαμε να μοχθούμε από τα χαράματα, ίσα – ίσα μόνο για να ζούμε και να μην έχουμε μια ώρα να σκεφτούμε» τραγουδούσαν οι Αμερικανοί εργάτες πριν από 140 χρόνια.

του Κωστή Παπαϊωάννου

Όπου βρίσκει ελεύθερο χώρο, στις σχολικές αίθουσες, στους διαδρόμους, στην αυλή ο φασισμός απλώνεται – Πώς αντιδρούμε σε εκδηλώσεις νεοφασισμού στα σχολεία;

Αρκετές ήταν τη φετινή σχολική χρονιά οι αναφορές για οργανωμένη δράση νεοφασιστικών πυρήνων σε σχολεία. Άλλοτε το αποτύπωμα του νεοφασισμού είναι πιο αχνό, μια σβάστικα σε ένα θρανίο, γκράφιτι στις τουαλέτες, χαμηλόφωνα σχόλια στην τάξη. Άλλοτε ο ήχος ακούγεται πιο καθαρά, ένα σύνθημα στη σχολική γιορτή, επιθετικά σχόλια στο μάθημα, ναζιστικοί χαιρετισμοί.

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ/ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Το Σάββατο 27 Ιουνίου στις 5 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί η 3η οργανωτική συνέλευση της 19ης Αντιρατσιστικής Γιορτής στο Κυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών, Γιατράκου 22 στο...