Τα προγράμματα με δηλωμένο στόχο την κοινωνική ένταξη μεταναστών που εκτελούνται στην κυπριακή δημοκρατία από διάφορες εταιρείες ή φορείς, είναι στο σύνολό τους προσχηματικά. Δεν παράγουν κανένα έργο, ούτε καν στοιχειώδεις βάσεις δεδομένων απαραίτητες για την διεκδίκηση έστω υποτυπώδους ενταξιακού σχεδιασμού. Δεν υπηρετούν στο ελάχιστο το ζητούμενο της αναγκαίας ενδυνάμωσης των μεταναστών ώστε αν μη τι άλλο να μπορούν οι ίδιοι υπό καλύτερες προϋποθέσεις και με συνθήκες στοιχειώδους κοινωνικής ορατότητας να διεκδικούν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Δεν δημιουργούν καν υποτυπώδεις κοινωνικές συμμαχίες ώστε το “ζητούμενο” να διεκδικηθεί κάποια στιγμή στο κοντινό μέλλον…Ειδικοί επί ειδικών (πολλοί εξ’ Ελλάδας δίχως την παραμικρή στην “μητέρα πατρίδα” σχετική δράση που έχουν δηλωθεί ως “ειδικοί” μόνο στην κυπριακή επικράτεια) οργανώνουν σεμινάρια επί σεμιναρίων και συνεστιάσεις επί συνεστιάσεων, αναλύοντας το “πρέπον και ιδεατό” της ένταξης ωσάν να είναι κανονιστική – εκπαιδευτική διαδικασία και αγνοώντας προκλητικά τις δυναμικές – διεκδικητικές παραμέτρους της. Επί σειρά χρόνων “εκπαιδεύουν” εαυτούς και αλλήλους περί των ενταξιακών προτύπων, προϋποθέσεων και ωφελειών, αντιγράφοντας και αναπαράγοντας ως συνολική ενταξιακή “διδακτέα ύλη” τα … στοιχειώδη προκαταρκτικά της.
Η “παράσταση” κοινωνικής ένταξης που υπηρετούν τα σχετικά (συγχρηματοδοτούμενα) προγράμματα στην Κύπρο, δεν έχει ως πρωταγωνιστές μόνο τους εξ’ Ελλάδος “ανειδίκευτους που παριστάνουν τους ειδικούς” και τους λοιπούς καιροσκόπους συνεργάτες τους στην Κύπρο. Στην εξελισσόμενη τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο “παράσταση” κοινωνικής ένταξης των μεταναστών μετέχουν πολλοί. Μετέχουν όλοι όσοι απαιτούνται (εκπαιδευτικοί, δημοσιογράφοι, δημόσιοι λειτουργοί, πολιτικοί), η σχετική ανάλυση δεν είναι του παρόντος, θα την κάνουμε συντομότατα. Δεν μετέχουν με το … παραστατικό αλλά με το αληθινό τους πρόσωπο. Διότι για τους εθισμένους στην παράσταση των εξουσιαστικών ρόλων και την κερδοσκοπία που αυτή συνεπάγεται το παραστατικό πρόσωπο είναι και το αληθινό τους! Οι μόνοι που δεν μετέχουν με το αληθινό τους πρόσωπο είναι οι μετανάστες, αυτοί στων οποίων το όνομα η παράσταση επί χρόνια εξελίσσεται! Όποτε και όταν τους … επιτρέπεται ρόλος, υποχρεωτικά ενδύονται τις παραδοσιακές φορεσιές των χωρών προέλευσής τους, τραγουδούν παραδοσιακά άσματα των χωρών προέλευσής τους, αντικαθιστούν το αληθινό τους πρόσωπο με το “παραδοσιακό” των χωρών προέλευσής τους: δίνουν επί της ουσίας “παράσταση παράδοσης” στο πλέον παραδοσιακό και παρωχημένο σχήμα “μη ένταξης” που “θέλει” τον μετανάστη “ξένο”, χωρίς αληθινό πρόσωπο.
Αν οι ως άνω “παραστάσεις ένταξης” ήταν οργανωμένες και εμπορεύσιμες ως καλλιτεχνικές παραστάσεις από τις πάμπολλες κάθε είδους που γίνονται σε μια χώρα διεκδικώντας μερίδιο στην καλλιτεχνική αγορά, θα αποτελούσαν κριτήριο αληθινής ένταξης στην εγχώρια αγορά “παραδοσιακών τεχνών” κάποιων μεταναστευτικών καλλιτεχνικών σχημάτων ή καλλιτεχνών. Επιβαλλόμενες όμως και νομιμοποιούμενες στην εγχώρια κοινωνία “αγοραίων ενστίκτων” μόνο ως … παραστατικές κορυφώσεις των φερόμενων ως προγραμμάτων κοινωνικής ένταξης μεταναστών, αποτελούν κριτήριο άρνησης και αποκλεισμού της αληθινής (ισότιμης) ένταξης. Διότι για τους μετανάστες που είναι τα θύματα εκμετάλλευσης των επιβεβλημένων εξουσιαστικών ρόλων, το επιβαλλόμενο παραστατικό πρόσωπο δεν είναι το αληθινό τους. Ακόμα πιο συγκεκριμένα: το επιβαλλόμενο παραστατικό πρόσωπο στερεί την ζητούμενη κοινωνική ορατότητα στο αληθινό τους.Σε χώρες και κοινωνίες χειραγωγημένες όπου “η παράσταση επιβάλλεται ως αλήθεια” η αληθώς προοδευτική – προχωρημένη Παραστατική Τέχνη προκαλείται να δημιουργήσει συνθήκη ορατότητας σε καθαυτή την αλήθεια. Η καλλιτεχνική παράσταση καλείται να αναμετρηθεί με την πολιτική και κοινωνική παράσταση. Το παραστατικό βάθος των πραγμάτων καλείται να αναμετρηθεί με την παραστατική τους επιφάνεια. Και να επικρατήσει, δηλαδή να γίνει ορατό. Μια τέτοια (δύσκολη) αναμέτρηση επεδίωξε η παράσταση με τίτλο MY STORY στις αρχές του 2012, κρίνουμε ότι έχει ενδιαφέρον να την επικαιροποιήσουμε:
Η “στιγμή”: Κατάμεστο το θέατρο ΡΙΑΛΤΟ στη Λεμεσό, πεντακόσιοι ίσως και περισσότεροι άνθρωποι απέδωσαν με παρατεταμένο χειροκρότημα τιμές στην “ιστορία” της Σουβενίτα από τη Σρι Λάνκα, μετανάστριας στην Κύπρο τα τελευταία (πολλά) χρόνια. Σάββατο 10 Μαρτίου 2012, ώρα 9 το βράδυ, στα μέσα της δεύτερης μέρας της τριήμερης (9 – 11 Μαρτίου) Κυπριακής Πλατφόρμας Σύγχρονου Χορού.
Η αληθινή τέχνη είναι μετα – πολιτική, διότι είναι περιεκτική, μοναδικά αληθινή σαν αποτύπωμα. Η αληθινή τέχνη είναι ο “δύσκολος” δρόμος επικοινωνίας, διότι αναζητά και διεκδικεί τη μοναδική δυνατότητα εγγραφής χιλιάδων τόμων ανθρώπινης σοφίας και άπειρων στιγμών πανανθρώπινης εμπειρίας σε μοναδικές παραστατικές “στιγμές”. Πεπερασμένης διάρκειας, μερικών μόνο λεπτών…
Η παράσταση : Η μοναδικότητα των παραστατικών στιγμών, οι αληθινές στιγμές τέχνης ή αληθινής εξ-ουσίας της τέχνης, δεν επιβάλλονται άνωθεν ούτε διά της κριτικής, απλώς υπάρχουν και συμβαίνουν. Το χειροκρότημα τιμής που αποδόθηκε στη Σουβενίτα από τη Σρι Λάνκα, ήταν χειροκρότημα τιμής που αποδόθηκε στην ιστορία της, ήταν χειροκρότημα τιμής που αποδόθηκε στην απόδοση της ιστορίας της (Τίτλος έργου “Η ιστορία μου”, Αμφίδρομο Χοροθέατρο, χορογραφία: Ελενα Χριστοδουλίδου, χορός: Βίκυ Κάλα, μουσική: Δημήτρης Ζαβρός, σκηνικά: Λάκης Γενεθλής, οπτικό υλικό: Μιχάλης Καλοπαίδης) επί σκηνής. Ήταν η μοναδική στην Κύπρο αυθόρμητη απόδοση κοινωνικής τιμής σε μία από τις χιλιάδες μετανάστριες που υπομονετικά και αόρατα διεκπεραιώνουν τις “δύσκολες” και “υπηρετικές” δουλειές της κοινωνικής συνύπαρξης. Η έντιμη αλήθεια της ιστορίας και η έντιμη αλήθεια της απόδοσής της, είχε ως φυσική απόληξη την πλέον έντιμη και βαθιά αντιρατσιστική στιγμή. Την πηγαία αλήθεια του χειροκροτήματος…
Το νόημα : Η χορο-δραματική απόδοση επί σκηνής της ιστορίας της Σουβενίτα βασίστηκε στον νοηματοδοτημένο συνδυασμό δυό αληθειών. Το σύνολο των χρεών των φτωχότερων χωρών της ανθρωπότητας από τις οποίες εκατομμύρια γυναίκες σαν τη Σουβενίτα μεταναστεύουν υπολλείπεται του ετήσιου τζίρου της παγκόσμιας βιομηχανίας περιποίησης μαλλιών, όταν ταυτόχρονα, οι γυναίκες από τη Σρι Λάνκα σα τη Σουβενίτα, υποχρεώνονται μεταναστεύοντας στους πλουσιότοπους της Δύσης να αφαιρούν για λόγους αισθητικής (;) και υγιεινής (;) τις συνώνυμες στον τόπο τους με την γυναικεία ταυτότητα υπέροχες κοτσίδες των μαλλιών τους. Ο τυπικός (πολιτικός και ιδεολογικός) συνδυασμός των δύο αληθειών είναι τόσο “εύκολος” που απολήγει να είναι έως και αδιάφορος ή άκυρος. Το πέρασμα, η εγγραφή της αρχετυπικής σοφίας και πανανθρώπινης εμπειρίας που εμπεριέχει, το πέρασμα από την πολιτική διατύπωση στη μετα – πολιτική απόδοση και εμβάθυνση είναι ο λόγος ύπαρξης και παράλληλα ο ορισμός του έργου τέχνης. Η χορο-δραματική λοιπόν απόδοση επί σκηνής της ιστορίας της Σουβενίτας, βασίστηκε στον νοηματοδοτημένο συνδυασμό δύο αληθειών για να τον “πάει” πολύ παραπέρα. Για να τον μετεξελίξει σε μια από εκείνες τις μοναδικές στιγμές τέχνης που το νόημα αληθινά εγγράφεται στην ανθρώπινη συνείδηση. Εξ’ ου και το χειροκρότημα, η αναγνώριση της στιγμής, το απελευθερωτικό της στιγμής ξέσπασμα.
Η μαρτυρία : Η αλήθεια έχει ομολογουμένως πολλές όψεις και στρώσεις, όμως της έντιμης οικουμενικής και καταμαρτυρημένης αλήθειας, της αλήθειας της τέχνης, όλες οι στρώσεις και όψεις οφείλουν να συνδέονται με απόλυτα συνεκτικό τρόπο. Η φωνή της Σουβενίτα που αποδίδει διά λόγου την ιστορία της συνοδεύοντας ακουστικά την υπέροχη επί της σκηνής απόδοση της Βίκυ Κάλα, ξεκινά με την φράση – δήλωση “είμαι γυναίκα μα νιώθω άντρας”. Αφού στη συνέχεια διαπερνά όλες τις φάσεις μιας ζωής – θυσίας με ένα και μοναδικό ζητούμενο “ζω μόνο για να εξασφαλίσω την ζωή των παιδιών μου”, απολήγει στην πλέον βαθιά εξομολόγηση του πλέον ζωογόνου και απελευθερωτικού για τις καθημερινά θυσιαζόμενες εκατομμύρια Σουβενίτες του κόσμου μας πόθου: “Παρακαλώ να μπορέσω να δω ξανά τα παιδιά μου και την οικογένειά μου. Μετά μπορώ να πεθάνω …”
Eνδιάμεσα, η κυρία από τη Σρι Λάνκα αφηγείται στη δική της δύσκολη γλώσσα, τις δύσκολες στιγμές μοναξιάς στην “ξένη” χώρα που τις έκαναν ακόμα δυσκολότερες οι εχθρικές συμπεριφορές που εισέπραξε. Ο αφηγηματικός λόγος της μετέχει της παράστασης σαν “άκουσμα” συνοδευτικό της έντονα ποιητικής μουσικής που φέρει την υπογραφή του Δημήτρη Ζαβρού. Η ρυθμική εναρμόνιση λόγου και μουσικής επένδυσης ενεργοποιεί συγκινησιακά την ζωτική περιέργεια. Πάρα πολλοί ρώτησαν λίγες στιγμές μετά το χειροκρότημα : “Τι ακριβώς έλεγαν τα λόγια της;” Συνέχισαν επίμονα να ρωτούν και τις επόμενες δύο μέρες, όμως μικρή σημασία είχε το ερώτημα και η όποια απάντηση. Οι αληθινές στιγμές τέχνης δεν εξηγούν αλλά κοινωνούν. Στην αληθινή τέχνη η σημασία δεν εξαντλείται σε αυτά που λέγονται αλλά αποτυπώνεται σε αυτά που εννοούνται…
Αντί επιλόγου: Η αληθινή τέχνη εμπεριέχει τη δυναμική του ονείρου. Επιτρέπει στιγμές ονείρου, στιγμές επαφής με την μετα-πολιτική, την υπέρβαση αν προτιμάτε των φοβικών ορίων της τρέχουσας πολιτικής και κοινωνικής συγκυρίας. Εκεί όπου δεν έχουν σημασία αυτά που λέγονται αλλά αυτά που εγγράφονται στην κοινωνική συνείδηση. Αυτά που εννοούνται..
πηγή:egomiocy.blogspot.gr
72
